A. PHẦN MỞ ĐẦU
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Để đáp ứng mục tiêu đào tạo của nhà trường XHCN nói chung và các trường
học nói riêng là đào tạo những con người phát triển toàn diện, cấp bậc tiểu học là cấp
bậc quan trọng nhất, là nền móng đầu tiên cho sự phát triển ấy. Do vậy tri thức và
nhân cách của mỗi con người được vững chắc hay không là nhờ vào sự kiên cố của
nền móng đó.
Về mặt tâm lí, ở bậc tiểu học trẻ bắt đầu tiếp xúc với hoạt động mới, hoạt động
của chúng được chuyển từ vui chơi sang hoạt động học tập. Tâm hồn các em bắt đầu
tiếp xúc với công việc mới mẻ và có thể nói cấp tiểu học sẽ vẽ những nét đầu tiên trên
nền nhân cách của trẻ. Ngoài các môn học ở tiểu học việc hình thành nhân cách trẻ
còn phụ thuộc rất lớn vào các hoạt động mà trong đó hoạt động sao nhi đồng là một
trong những hình thức sinh hoạt tạo nên nhân cách tự nhiên và có hiệu quả nhất.
Công tác nhi đồng ở nhiều nơi đạt kết quả tốt phụ thuộc rất nhiều vào phụ trách
Sao. Có thể nói phụ trách Sao là linh hồn của Sao. Thực tế cho thấy phụ trách sao
giỏi, nhiệt tình, hiểu tâm lí nhi đồng, có nghiệp vụ công tác và biết hát, múa, chơi, kể
chuyện một cách hấp dẫn thì ở đó chất lượng hoạt động của nhi đồng sẽ rất cao.
Ngược lại nếu phụ trách Sao năng lực kém hoặc nơi đó không có phụ trách Sao thì
hoạt động của nhi đồng rất tẻ nhạt.
Do phụ trách sao là các em vừa qua lứa tuổi nhi đồng nên dễ cảm thông và hoà
đồng với nhi đồng. Mặt khác các phụ trách Sao lại là những đội viên được chi đội
TNTP chọn cử làm phụ trách nhi đồng. Sự gương mẫu, nhiệt tình và phương pháp tổ
1
chức hướng dẫn của phụ trách sao có tác dụng giáo dục sâu sắc và nâng cao chất
lượng hoạt động của Sao nhi đồng.
Như vậy muốn duy trì được Sao nhi đồng, muốn các Sao nhi đồng hoạt động có
chất lượng, hiệu quả phải có phương pháp chọn cử và bồi dưỡng đội ngũ phụ trách
Sao nhi đồng.
2. Thực trạng của công tác chỉ đạo tổ chức bồi dưỡng phụ trách sao và buổi sinh hoạt
sao nhi đồng.
3. Đề xuất một số biện pháp của công tác chỉ dạo buổi sinh hoạt “ sao nhi đồng” và
bồi dưỡng phụ trách sao.
V. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:
Để thực hiện nhiệm vụ và mục đích nghiên cứu sáng kiến kinh nghiệm, tôi đã thử
nghiệm các nhóm nghiên cứu lí thuyết và phương pháp nghiên cứu thực tiễn.
1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lí thuyết :
- Nghiên cứu tạp trí Tổng phụ trách.
- Nghiên cứu chỉ thị hướng dẫn của Hội đồng Đội về thực hiện nhiệm vụ năm học
2010-2011 và 2012-2013
-Nghiên cứu các văn bản hướng dẫn nghị quyết của Đảng về công tác giáo dục và đào
tạo công tác bồi dưỡng Đội-Sao trong trường học.
. - Nghiên cứu các văn bản hướng dẫn về chỉ đạo Đội-Sao trong trường học.
2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn:
a. Các phương pháp
+ Phương pháp tra cứu tài liệu.
3
+ Phương pháp phân tích tổng hợp kinh nghiệm.
+ Phương pháp điều tra.
+ Phương pháp tọa đàm trao đổi.
+ Phương pháp toán học thống kê và sử lí số liệu.
+ Phương pháp phân tích tổng hợp.
+ Phương pháp chuyên gia.
b. Đóng góp ý kiến về mặt thực tiễn
- Nâng cao chất lượng đội ngũ phụ trách sao sao nhi đồng về cả mặt kiến thức lẫn kĩ
năng tổ chức các hoạt động sinh hoạt sao nhi đồng và một số kiến thức tổ chức hoạt
bình đẳng trước tập thể.
5
Về mặt xây dựng đội: Hoạt động Đội TNTP là con đường giáo dục không thể
thiếu trong quá trình giáo dục trẻ em. Bởi vì mỗi trẻ em trong quá trình giáo dục để
phát triển trí tuệ, phẩm chất, năng lực đều phải bằng nhiều con đường khác nhau. Đối
với Đội TNTP Hồ Chí Minh phương pháp giáo dục là thông qua hoạt động thực tiễn
của đội và tự rèn luyện đội viên. Chính vì vậy công tác nhi đồng được Đảng ta và Bác
Hồ coi đó là sự nghiệp đào tạo một lớp người mới cho xã hội.
2. Cơ sở thực tiễn.
- Để góp phần nâng cao chất lượng trong trường tiểu học, hoạt động Đội nói
chung và Sao nhi đồng nói riêng là một việc làm cần thiết. Muốn có thêm nhiều sao
nhi đồng hoạt động tốt, làm cho các em tham gia vào các hoạt động sinh hoạt vui chơi
có định hướng theo một quy trình sư phạm kết hợp với sinh hoạt ngoài giờ lên lớp
của nhà trường, sinh hoạt Sao nhi đồng cần phải có một đội ngũ phụ trách Sao là các
em đội viên giỏi, nhiệt tình, biết làm việc, yêu quý em nhỏ.
- Các em nhi đồng còn rất nhỏ nên chưa tự quản lí nhau được, chưa tự tổ chức các
hoạt động được, vì vậy tập thể các em thường xuyên sinh hoạt là Sao nhi đồng. Mỗi
lớp nhi đồng có một chi đội TNTP giúp đỡ và một cán bộ phụ trách là GVCN.
- Bên cạnh đó các em chưa mạnh dạn hòa mình vào buổi sinh hoạt hoµ m×nh
vào buổi sinh hoạt, đội ngũ phụ trác sao còn rụt rè chưa tự mình mở rộng nội dunh
sinh hoạt các em nhi đồng còn lúng túng gò bó bản thân.
- Tổ chức bồi dưỡng phụ trách Sao nhi đồng ở cơ sở là một việc làm vừa dễ mà
cũng thật khó. Chính vì vậy, công tác bồi dưỡng phụ trách Sao, làm thế nào để có
chất lượng tốt là câu hỏi luôn trăn trở của người tổng phụ trách.
Như chúng ta đã biết, Đội là lực lượng dự bị của Đoàn, vừa thể hiện tính phát
6
quy, quy chế của ngành và nhà trường đề ra.Tạo điều kiện mua sắm đồ dùng phục vụ
cho công tác đội.
Đội ngũ anh, chị phụ trách nhiệt tình, tâm huyết với công tác giảng dạy cũng như
trong các hoạt động ngoài giờ lên lớp.
Phụ trác sao: Năng nổ, nhiệt tình, là những đội viên ưu tú, chăm học, hăng say với
công việc.
Tổng phụ trách: Nhiệt tình ham học hỏi lu«n tìm mọi hình thức sinh hoạt phù hợp
với điều kiên học sinh và địa phương để nang cao chất lượng hoạt động Đội- Sao
Chính quyền địa phương thực sự quan tâm đến công tác giáo dục của nhà trường. Tạo
điều kiên về cơ sở vật chất giúp cho việc dạy- học của nhà trường có chất lượng cao.
Nhiều gia đình thực sự quan tâm đến việc học của con em mình.
-Cơ sở vật chất: Với diện tích khuôn viên là: 450 m2 trong đó:
+Sân chơi: 150 m²
- Trường gồm 4 khu cách xa, khu cách xa khu trung tâm nhất là 6 km.
* Khó khăn:
- Toàn trường có 17 phòng học chưa có phòng chức năng, sân chơi bãi tập chưa
được tách riêng, trang thiết bị phục vụ cho hoạt động Đội chưa đầy đủ.
- Tổng phụ trách còn kiêm nhiệm nhiều việc, thời gian cho hoạt động Đội-Sao còn
chế.
- Một số anh, chị phụ trách tuổi cao, năng khiếu có hạn.
Điều kiện kinh tế địa phương còn khó khăn 2/3 số học sinh là con hộ nghèo nên có
phần ảnh hưởng đến chất lượng học tập.
8
* Thực trạng khi chưa thực hiện đề tài.
- Các lớp nhi đồng việc sinh hoạt sao nhi đồng còn hạn chế, các em chưa được làm
quen nhiều với các hoạt động tập thể, chưa mạnh dạn, chưa có tính đoàn kết trong các
sao. Kết quả xếp lọa như sau:
Tổng số PTS
23
Giỏi
0
Khá
8
Trung bình
15
Yếu
0
*Những vấn đề đặt ra của Liên đội :
Xuât phát từ thực trạng trên ở Liên đội trường tiểu học Cổ Lũng với yêu cầu ngày
càng đòi hỏi chất lượng của hoạt động Đội- Sao đáp ứng với sự phát triển của xã hội.
Vấn đề đặt ra cho Liên đội là phát triển nghiên cứu hoàn chỉnh các giải pháp nhằm
nâng cao chất lượng công tác chỉ đạo sao nhi đồng cụ thể là:
- Nâng cao nhận thức cho giáo viên, gia đình và xã hội.
- Phối hợp với anh, chị phụ trách bồi dưỡng phụ trách Sao hằng ngày..
- Thường xuyên kiểm tra đánh giá qua các buổi sinh hoạt Sao.
- Tập huấn nghiệp vụ cho phụ trách sao.
- Tổ thức thi đua khen thưởng giữa các lớp sao nhi đồng.
9
- Huy động cộng đồng tham gia bồi dưỡng.
+ Học lực từ khá trở lên
+ Đạo đức đủ
+ Hiểu biết về các hoạt động sao nhi đồng.
+ Khả năng điều hành các hoạt động theo mô hình sinh hoạt sao
+ Có uy tín trước các em nhi đồng.
+ Nhanh nhẹn, chủ động, sáng tao với công việc gần gũi, yêu mến các em.
- Mỗi lớp chọn 4-5 em sau đó cho thi để chọn ra các em đủ tiêu chuẩn.
Hình thức thi chọn các chi đội tổ chức bằng các hình thức như:
+Tổ chức hái hoa dân chủ trả lời câu hỏi về các lĩnh vực như hiểu biết về Đội-Sao
nhi đồng, biết sơ lược về tiểu sử Bác Hồ và anh Kim Đồng…
+Thi năng khiếu như hát, múa, kể chuyện, đọc thơ…
Các Chi đội phải tổ chức đúng phương pháp, sôi nổi, gây được ấn tượng cho các em.
3. Tập huấn nghiệp vụ cho các em phụ trách sao.
Lựa chọn phụ trách sao không phải là sự tiếp cận những cái đã có ở các em vì có
những phẩm chất, năng lực chỉ có thể có được trong quá trình rèn luyện. Điều quan
trọng hơn là cần phải rút ngắn khoảng cách giữa cái hiện có và cái cần có. Do vậy lựa
chọn bao giờ cũng phải đi đôi với bồi dưỡng.
11
Ngay từ đầu năm học Tổng phụ trách phải tổ chức nhiều buổi tập huấn kĩ năng
nghiệp vụ cho đội ngũ Chi đội trưởng và phụ trách sao.
*Bồi dưỡng đội ngũ phụ trách sao.
Cần bồi dưỡng cho phụ trách sao theo những nội dung, yêu cầu theo quy định nhưng
cũng phải phù hợp với điều kiện của học sinh và địa phương.
-Nội dung bồi dưỡng phụ trách sao
+ Hướng dẫn phụ trách sao tìm hiểu kĩ hơn về đối tượng mà các em sẽ phụ
trách, giúp các em thêm gắn bó yêu thương các em nhỏ.
+ Hướng dẫn các em quy định tổ chức sao.
hằng ngày thông qua giờ lên lớp hoặc ở nhà của các em. Điều này muốn thực hiện
được cần phải huy động cộng đồng tham gia bồi dưỡng.
4. Kiểm tra đánh giá của các em qua các buổi sinh hoạt sao.
Đề ra mà không kiểm tra đánh giá coi như không thực hiện. Kiểm tra đánh giá là
một khâu hết sức quan trọng. Vì vậy kiểm tra đánh giá rút kinh nghiệm cho các phụ
trách sao thì Tổng phụ trách phối hợp với anh, chị phụ trách tiến hành làm như sau:
-Theo dõi sát sao việc thực hiện các buổi sinh hoạt sao.
- Tiến hành dự buổi sinh hoạt để đúc kết kinh nghiệm kịp thời.
- Tổ chức các đợt kiểm tra đánh giá kết quả tiếp thu các em qua các buổi sinh hoạt.
13
5.Tổ chức thi đua khen thưởng
Công tác thi đua khen thưởng là đòn thúc đẩy chất lượng qua các buổi sinh hoạt sao.
Vì một trong những thứ bậc của con người thể hiện bản thân và coi danh dự. Do vậy
muốn duy trì tốt phong trào Đội-Sao nhi đồng trong trường học thỉ Tổng phụ trách
phải chú ý đến việc thi đua khen thưởng, khen chê phải đúng mức chủ yếu là khen
những nội dung làm tốt để động viên khích lệ các em, nhắc nhở khéo léo không làm
mất lòng tin của các em.
- Tổ chức các đợt thi đua “ Phụ trách sao giỏi” trong các lớp 4, 5.
- Đề các mức thưởng cho phụ trách sao xuất sắc.
- Thưởng cho các sao sinh hoạt sôi nổi, thực hiện tham mưu với lãnh đao nhà trường
cho các em tham gia các danh lam thắng cảnh, tham gia các mô hình sinh hoạt sao
trong huyện.
6. Huy động cộng đồng tham gia bồi dưỡng.
Ngoài những buổi tập huấn do Tổng phụ trách điều hành, phải bồi dưỡng các em
hằng ngày thông qua giờ lên lớp hoặc ở nhà của các em. Điều này muốn thực hiện
được cần phải huy động cộng đồng tham gia bồi dưỡng như bồi dưỡng thông qua các
đợt hội thi văn nghệ ở địa phương, ngày tết trung…thông qua đó rèn cho các em tính
Yếu
Ghi chú
0
- Các phụ trách sao các em hiểu biết về sao nhi đồng nhiều hơn. Gần gũi với các
em nhi đồng, quan tâm giúp đỡ các em trong học tập cũng như trong các hoạt động xã
hội. Các em phụ trách sao mạnh dạn, tự tin khi tổ chức sinh hoạt. Kết quả học tập của
các em cũng cao hơn so với trước. Qua kì thi phụ trách sao giỏi giữa các Chi đội kết
quả như sau:
TT
1
Tổng số PTS
23
Giỏi
5
Khá
13
Trung bình
5
Yếu
0
công tác Đội nói chung, công tác sinh hoạt Sao nhi đồng nói riêng, có kĩ năng về tổ
chức hoạt động Đội và sinh hoạt Sao nhi đồng.
Muốn vậy Tổng phụ trách phải thường xuyên quan tâm đến các em, lắng nghe
những mong muốn, những suy nghĩ, những yêu cầu đề đạt và cả những sáng kiến của
các em một cách sát sao gần gũi để từ đó có sự rút kinh nghiệm trongviệc triển khai
hoạt động cũng như tổ chức cho các em sinh hoạt ở các chủ điểm sau một cách tốt
hơn và giải quyết các yêu cầu một cách cụ thể, nhanh chóng và linh hoạt.
Với kết quả đó tôi tin rằng cùng với sự tiếp tục đổi mới cả về phương pháp tổ chức
thì kết quả của đề tài còn cao hơn nữa trong các năm học tới. Mặc dù vẫn cò những
thiếu sót nhưng với những gì đã đại được trong công tác nhi đồng nói chung và công
16
tác bồi dưỡng phụ trách Sao nhi đồng nói riêng năm học 2012-2013. Tôi cũng mong
rằng các cấp hội đồng Đội sẽ có sự đánh giá rút kinh nghiệm hay trong công tác Đội
nói chung, công tác bồi dưỡng phụ trách Sao nhi đồng nói riêng, góp phần cho thành
công của nền giáo dục huyện nhà.
C. PHẦN KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
I. KẾT LUẬN
Qua công tác Sao nhi đồng nói chung và công tác bồi dưỡng phụ trách Sao nói
riêng, tôi rút ra kết luận sau:
- Muốn Sao nhi đồng hoạt động tốt phải có một đội ngũ phụ trách sao giỏi, được
lựa chọn, bồi dưỡng, huấn luyện nghiệp vụ thường xuyên. Ngay từ cuối lớp 3 đã phát
hiện nhân tài và cho các em làm quen dần với phụ trách sao. Chính vì vậy công tác
bồi dưỡng phụ trách Sao muốn có hiệu quả rất cần có sự lựa chọn theo tiêu chuẩn đối
với những đội viên tham gia công tác này ngay từ đầu năm học.
- Bồi dưỡng phụ trách Sao là một công tác khoa học, vấn đề sư phạm cần phải
17
công tác nhi đồng nói riêng, nhằm chỉnh sửa nội dung cũng như hình thức sinh hoạt
sao làm cho công tác này có chất lượng hơn.
2 . Đối với các cấp quản lí.
- Đề ra kế hoạch và nội dung sinh hoạt kịp thời, thường xuyên bổ sung những nội
dung và hình thức sinh hoạt mới để đề ra đường lối cho cơ sở thực hiện.
- Mở lớp tập huấn về công tác bồi dưỡng phụ trách Sao nhi đồng cho đội ngũ
Tổng phụ trách nhằm làm cho hoạt động này có định hướng và phương pháp thực
hiện đúng đắn hơn, trọng tâm và hiệu quả hơn.
Trên đây là sáng kiến kinh nghiệm “ Một số biện pháp bồi dưỡng phụ trách sao
và sinh hoạt sao nhi đồng” trong trường tiểu học Cổ Lũng. Trong quá trình thực hiện
nghiên cưứ Sáng kiến kinh nghiệm không tránh khỏi những thiếu sót. Rất mong
được sự đóng góp ý kiến của đồng nghiệp và các cấp quản lí để tôi thực hiện nhiệm
vụ được tốt hơn.
Thanh Hóa, ngày 29 tháng 3 năm 2013
Tôi xin cam đoan đây là sáng kiến kinh nghiệm của mình
viết không sao chép nội dung của người khác.
THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ
NGƯỜI VIẾT
HIỆU TRƯỞNG
19
Hà Văn Tây
Bùi Thị Huyện