1
PHẦN MỞ ĐẦU
I. Lý do chọn đề tài
Đại hội XI của Đảng xác định "Phát triển giáo dục là quốc sách hàng đầu. Đổi
mới căn bản, toàn diện nền giáo dục Việt Nam theo hướng chuẩn hoá, hiện đại hoá, xã
hội hoá, dân chủ hoá và hội nhập quốc tế, trong đó đổi mới cơ chế quản lý giáo dục,
phát triển đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý là khâu then chốt. Tập trung nâng cao
chất lượng giáo dục, đào tạo, coi trọng giáo dục đạo đức, lối sống, năng lực sáng tạo,
kỹ năng thực hành, khả năng lập nghiệp. Đổi mới cơ chế tài chính giáo dục. Thực hiện
kiểm định chất lượng giáo dục, đào tạo ở tất cả các bậc học. Xây dựng môi trường
giáo dục lành mạnh, kết hợp chặt chẽ giữa nhà trường với gia đình và xã hội".
Điều 2 Luật Giáo dục đã ghi: “Mục tiêu giáo dục là đào tạo làm người Việt
Nam phát triển toàn diện có đạo đức, tri thức, sức khỏe, thẩm mĩ và nghề nghiệp trung
thành với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, hình thành và bồi dưỡng nhân
cách, phẩm chất và năng lực công dân, đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ đất
nước” nghĩa là giáo dục, đào tạo ra những con người có tri thức, có nhân cách, những
người có đủ “đức, trí, thể, mĩ”. Công việc này không ai có thể làm được ngoài những
nhà giáo dục và quản lý giáo dục mà đội ngũ giáo viên trong nhà trường là nhân tố
trung tâm của sự phát triển giáo dục. Vì vậy người lãnh đạo, quản lý nhà trường phải
hết sức coi trọng bồi dưỡng đội ngũ giáo viên đủ về số lượng, mạnh về chất lượng.
Bồi dưỡng đội ngũ Giáo viên là thực hiện quan điểm về “ Giáo dục là quốc
sách” và thực hiện Nghị quyết Trung ương IV, khóa 8 của Đảng cũng đã khẳng định
“Khâu then chốt đó thực hiện chiến lược phát triển giáo dục là phải chăm lo đào tạo,
bồi dưỡng tiêu chuẩn hóa đội ngũ giáo viên cũng như cán bộ quản lý giáo dục và
chính trị, tư tưởng, đạo đức và nâng cao năng lực chuyên môn”. Như vậy người thầy
giáo có một vai trò hết sức quan trọng. Đội ngũ giáo viên là lực lượng trực tiếp thực
hiện mục tiêu, kế hoạch giảng dạy, giáo dục của nhà trường, là người tạo nên uy tín,
Đề xuất một số biện pháp bồi dưỡng nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên
Trung học cơ sở .
IV. Điểm mới trong kết quả nghiên cứu
Bồi dưỡng nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên trong trường Trung học cơ sở.
+ Thông qua hoạt động của nhóm, tổ chuyên môn.
+ Qua công tác tự bồi dưỡng và bồi dưỡng tập chung.
+ Nâng cao công tác thi đua khen thưởng.3
PHẦN GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I.
Cơ sở khoa học của việc xây dựng và bồi dưỡng nhằm nâng cao chất
lượng đội ngũ giáo viên ở trường Trung học cơ sở
1. Cơ sở lý luận
Thế kỷ XXI là thế kỷ của nền văn minh tri thức – tin học. Trong đó cuộc cách
mạng khoa học công nghệ phát triển mạnh mẽ. Thế giới đang bước vào thời kỳ hội
nhập và xu thế toàn cầu hóa mà không một nước nào cưỡng lại được. Đất nước ta
đang ở thời kỳ có nhiều thuận lợi cũng không ít khó khăn, thách thức. Mặt khác nước
ta đang bước vào giai đoạn đầu của thời kỳ công nghiệp hoá - hiện đại hóa. Muốn vậy
phải phát triển mạnh nền giáo dục đào tạo nhằm tạo ra nguồn lực mới, nguồn vốn
người có hàm lượng chất xám cao để phát triển kinh tế – xã hội tạo đà cho công
nghiệp hoá - hiện đại hóa đất nước. Vì vậy trong các văn kiện của Đại hội Đảng đã
khẳng định: “Giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu” phát triển giáo dục là nhằm
“nâng cao dân trí, bồi dưỡng nhân lực, đào tạo nhân tài” để xây dựng và bảo vệ tổ
quốc. Bác Hồ đã từng nói “Muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội thì phải có những con
người xã hội chủ nghĩa”. Đó là những con người có nhân cách, có tri thức, sức khỏe,
kỹ năng nghề nghiệp cao, tự chủ sáng tạo, có kỷ luật, yêu Chủ nghĩa xã hội. Thực tế
cho thấy hiện nay cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật trên thế giới đã phát triển những
đặc biệt không giống với các loại lao động tạo ra sản phẩm ở các ngành nghề khác.
Lao động sư phạm của người giáo viên vừa mang tính khoa học vừa mang tính nghệ
thuật và tính nhân đạo cao, là lao động “trí tuệ” lao động “chất xám”. Sản phẩm lao
động của người giáo viên là những con người toàn diện. Đặc biệt lao động của người
giáo viên không được phép có “phế phẩm”. Bác Hồ đã dạy rằng “Nghề dạy học
trước hết phải đem cả con người và cuộc đời mình ra mà dạy sau đó mới dùng lời để
dạy”. Nghĩa là người thầy giáo muốn dạy học sinh trở thành những con người toàn
diện trước hết người thầy phải dạy cho học sinh bằng chính nhân cách của mình.
Như vậy người thầy giáo phải là người có đạo đức cách mạng, có lý tưởng cao đẹp,
có tình cảm cộng đồng trong sáng, kiến thức vững, quý nghề – yêu trẻ hết lòng “Vì
học sinh thân yêu”. Tâm huyết với nghề nghiệp, gần gũi, sâu sát yêu mến học sinh,
làm cho học sinh tin và cảm phục cái “tâm” của người thầy. Mặt khác người giáo
viên phải có một phương pháp dạy học tốt tạo hứng thú, sức hấp dẫn cho học sinh
chủ động, sáng tạo trong học tập. Trong quá trình tổ chức hoạt động dạy học, người
giáo viên phải tìm ra cho mình một phương pháp truyền thụ “ngắn nhất” nhưng hiệu
quả nhất, phải biết kết hợp nhiều yếu tố như ngôn ngữ, cử chỉ, giọng nói, điệu bộ, nét 5
mặt để truyền thụ kiến thức cho học sinh. Không những dạy cho học sinh kiến thức
mà phải hướng dẫn cho học sinh cách học và con đường chiếm lĩnh và tự chiếm lĩnh
tri thức, biến quá trình đào tạo thành quá trình tự đào tạo. Cho nên vấn đề đổi mới
phương pháp dạy học hiện nay là rất cần thiết và cấp bách rất cần các nhà quản lý
giáo dục quan tâm. Vì thế trong quá trình tổ chức hoạt động dạy học nếu có đủ
những yếu tố nói trên, người giáo viên chắc chắn sẽ thành đạt trong sự nghiệp “trồng
người” của mình. Nếu cả một tập thể giáo viên đều có đủ những yếu tố nói trên thì sẽ
phát huy được hết sức mạnh tiềm năng, trí tuệ, sức mạnh tổng hợp thì chất lượng
giáo dục sẽ được nâng lên. Do đó công tác xây dựng, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên
trong trường trung học cơ sở cần phải đặt lên hàng đầu và phải được làm thường
Như vậy bồi dưỡng nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên trong trường trung
học cơ sở thuộc về cán bộ quản lý nhà trường đứng đầu là hiệu trưởng nhằm xây
dựng đội ngũ giáo viên nâng cao chất lượng giáo dục lên một bước. Cho nên người
cán bộ quản lý nhà trường phải coi đây là một nhiệm vụ quan trọng quyết định chất
lượng giáo dục toàn diện cho học sinh.
II. Thực trạng giáo dục và đội ngũ giáo viên của trường trung học cơ sở xã
Hua Nà - Than Uyên - Lai Châu
1. Đặc điểm tình hình.
Trường trung học cơ sở Hua Nà được thành lập ngày 15 tháng 8 năm 2008.
nằm trên địa bàn xã Hua Nà là một xã mới được chia tách và thành lập.
a. Năm học 2012 – 2013 trường có 8 lớp với 164 học sinh.
b. Tổng số cán bộ, giáo viên, nhân viên của trường: 23, trong đó:
+ Ban giám hiệu: 2
+ Giáo viên : 18 Trong đó: Đại học : 13
Cao đẳng : 5
TH (10 + 3): 2
+ Hành chính phục vụ: 3
c. Về tổ chức:
+ Chi bộ: 7 Đảng viên trong đó 7 đảng viên chính thức, 0 đảng viên dự bị.
Cấp uỷ: 02 đồng chí (Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng)
+ Công đoàn: 23 đoàn viên; BCH: 3 đồng chí ( 3 nữ).
+ Chi đoàn giáo viên: 12 đoàn viên, BCH gồm: 3 đồng chí
+ Đội ngũ giáo viên phân thành 2 tổ chuyên môn :
1. Tổ Tự nhiên: 10 giáo viên + 1 Hiệu trưởng 7
2.Tổ Xã hội: 8 giáo viên + 1 Phó hiệu trưởng + 3 nhân viên
2. Thuận lợi và khó khăn.
Tổng số
Nam Nữ Trên 40 tuổi Từ 30 – 40 Dưới 30 tuổi 8
16 5 12 2 7 7
20 5 15 4 9 7
Bảng 2: Trình độ đào tạo
Môn Tổng số Đảng viên Đại học Cao đẳng Trung học
Toán 5 2 4 1
Lý 1 1 1 0
Sinh 1 1 1
Kỹ thuật CN 1 1
Văn 4 2 3 0 1
Sử 2 1 1 1
Địa 2 2
GDCD 1 1
Anh văn 1 1
Thể dục 1 1
Âm nhạc 1 1 Bảng 3: Xếp loại chuyên môn
Kết quả XL cuối
năm
Kết quả GV dạy giỏi
4 16 9
Nguyên nhân dẫn đến xếp loại chuyên môn chưa cao:
Nhìn vào bảng thống kê về trình độ chuyên môn ta thấy giáo viên xếp loại về
chuyên môn khá và đạt yêu cầu chiếm tới 50%, giáo viên đạt hội giảng của các cấp
chưa nhiều. Một phần là do một số giáo viên mới ra trường nhận thức về tư tưởng
chính trị, tình yêu nghề nghiệp còn chưa sâu sắc, tuổi nghề còn non trẻ, việc vận dụng
kiến thức, sử dụng phương pháp còn nhiều hạn chế, thiếu kinh nghiệm trong giảng
dạy nên cũng không tránh khỏi những khó khăn. Bên cạnh những nguyên nhân khách
quan còn có những nguyên nhân chủ quan như bản thân mỗi giáo viên chưa có chí tiến
thủ, nhận thức chưa đúng đắn về vai trò nhiệm vụ nên chưa tự giác trong học tập, trau
dồi kiến thức, chuyên môn, đổi mới phương pháp. Việc chuẩn bị bài trước khi lên lớp
của giáo viên đôi khi chưa kĩ lưỡng, thiếu sự nghiên cứu bài nên khi hướng dẫn học
sinh còn lúng túng, chưa khắc sâu được kiến thức và đưa được kiến thức nâng cao vào
bài học. Cách dạy của một số Giáo viên còn đơn điệu, lệ thuộc một cách máy móc vào
sách giáo viên, chưa sát với đối tượng học sinh, ít sáng tạo, chưa sinh động, chưa cuốn
hút được học sinh.
Từ thực trạng của giáo viên trung học cơ sở trong huyện nói chung và những số
liệu ở Trường trung học cơ sở Hua Nà nói riêng đặt ra cho ngưòi cán bộ quản lý phải
quan tâm nhiều hơn đến việc bồi dưỡng đội ngũ giáo viên đủ về số lượng, mạnh về
chất lượng mới đáp ứng được yêu cầu của sự phát triển đất nước và mới hoàn thành
được các mục tiêu giáo dục.
Trên cơ sở đó thấy rõ về thực trạng đội ngũ giáo viên ở trường trung học cơ sở.
Trong mấy năm gần đây Ban giám hiệu Trường trung học cơ sở Hua Nà đã rất chú ý
nhân ái là cái gốc của đạo lý làm người, với giáo viên thì đó là phẩm chất đầu tiên cần
có, là điểm xuất phát của mọi sáng tạo sư phạm.
- Bồi dưỡng cho giáo viên năng lực ứng xử các tình huống trong giảng dạy và
giáo dục.
- Bồi dưỡng cho giáo viên năng lực thiết kế giáo án môn học, năng lực ra đề thi, chấm
thi, trả bài.
- Đối với giáo viên chủ nhiệm cần bồi dưỡng năng lực tổ chức các hoạt động tập thể,
năng lực thuyết phục, cảm hoá học sinh.
1.3. Bồi dưỡng tình yêu nghề nghiệp.
Người Hiệu trưởng, Hiệu phó cần làm cho mỗi giáo viên gắn bó với nhà trường,
đoàn kết thương yêu giúp đỡ lẫn nhau, gắn bó cùng nhau xây dựng nhà trường vững 11
mạnh “càng yêu người bao nhiêu, càng yêu nghề bấy nhiêu”. Có yêu nghề thì người
giáo viên mới dốc hết tâm huyết năng lực, trí tuệ, tình cảm của mình cho sự nghiệp
“trồng người”. Đó chính là tâm đức, là trách nhiệm cao cả của người thầy giáo.
1.4. Bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ.
Trong mấy năm gần đây trường trung học cơ sở Hua Nà đã chú ý đẩy mạnh
công tác bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên bằng nhiều hình thức.
+ Thứ nhất là bồi dưỡng thông qua hoạt động của nhóm tổ chuyên môn.
- BGH nhà trường lựa chọn những giáo viên có năng lực chuyên môn tốt để làm cốt
cán tổ chuyên môn. Đây là một hoạt động mang tính chất thường xuyên, một hoạt
động chính để nâng cao hiệu quả giảng dạy. Tổ chức các hoạt động bồi dưỡng tại tổ
mang lại hiệu quả cao phù hợp với điều kiện của nhà trường. Tổ trưởng chuyên môn,
giáo viên dạy giỏi các cấp là những cốt cán trong công tác bồi dưỡng.
Cụ thể trong hoạt động này các nhóm tổ, tổ chức hoạt động theo các chuyên đề,
trao đổi, thảo luận những vướng mắc trong phương pháp dạy, những vấn đề khó trong
từng bài dạy để mọi giáo viên tham gia và cùng thống nhất phương cách hay nhất, tối
để trao đổi kinh nghiệm, bồi dưỡng thêm cho giáo viên như:
Kiến thức khoa học về bộ môn và các kiến thức liên quan.
Phương pháp giảng dạy bộ môn với từng bài, kiểu bài.
Sự sáng tạo, khả năng đúc rút và phổ biến kinh nghiệm.
Khả năng tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc về chuyên môn cho mình và
đồng nghiệp.
Chất lượng bài dạy, giờ dạy.
Chất lượng học tập của học sinh.
Để làm tốt được công việc này nhà trường phối hợp tham mưu với phòng Giáo
dục thường xuyên cung cấp những tư liệu, tài liệu, thiết bị cần thiết liên quan đến nội
dung kiến thức và phương pháp giảng dạy bộ môn. Phát huy, ủng hộ sự sáng tạo của
giáo viên trong giảng dạy, vận dụng linh hoạt phương pháp giảng dạy. Tạo điều kiện
để giáo viên đúc rút kinh nghiệm giảng dạy. Bồi dưỡng khả năng nắm bắt mục đích
yêu cầu từng bài, kiểu bài; có đủ và vững vàng kiến thức để dạy tất cả các khối lớp.
Đánh giá đúng chất lượng giảng dạy của giáo viên, kết quả học tập của học sinh.
- Cũng như trong nhiều nhà trường, đội ngũ giáo viên của nhà trường đang gặp
khó khăn về trình độ tin học. Vốn tin học của một số đồng chí còn hạn chế (như chưa
biết sử dụng máy vi tính, chưa biết thiết kể bài giảng điện tử,…) đã cản trở rất lớn trong
việc vận dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy, giáo dục và nhiều hoạt động khác. Do 13
đó phải tổ chức bồi dưỡng năng lực tin học cho giáo viên, để giáo viên biết sử dụng
máy vi tính hỗ trợ cho giảng dạy và các công tác khác. Tổ chức học lí thuyết sau đó
hướng dẫn thực hành. Bản thân tôi đã soạn giảng bài giảng điện tử, lên lớp và một số
giờ dạy có sử dụng máy chiếu để sử dụng một số hình ảnh của máy chiếu nhằm làm tiết
học sinh động gắn với thực tiễn. Anh chị em giáo viên dự giờ, học tập kinh nghiệm. Sau
đó cử những đồng chí là nòng cốt chuyên môn như tổ trưởng, giáo viên dạy giỏi cấp
huyện thực hiện soạn giảng trước để đóng góp ý kiến, rút kinh nghiệm để làm tốt hơn.
học trong dịp hè, hướng dẫn cho giáo viên sử dụng máy chiếu để vận dụng công nghệ
thông tin vào trong tiết dạy. Nhờ những biện pháp bồi dưỡng trên đây mà trình độ tay
nghề, trình độ chuyên môn, nhân cách của thầy giáo được nâng lên một bước rõ rệt.
2. Biện pháp thi đua khen thưởng
Để xây dựng đội ngũ giáo viên, Hiệu trưởng cần biết động viên tinh thần chủ
động, tích cực của mỗi giáo viên, tạo bầu không khí cởi mở, phấn khởi, tin cậy lẫn
nhau, giúp nhau hoàn thành nhiệm vụ, đồng thời biểu dương khen thưởng kịp thời.
- Tổ chức tốt hoạt động nhân ngày 20/11, tọa đàm giữa cán bộ quản lý với giáo
viên nhằm ôn lại truyền thống nhà trường, trao đổi kinh nghiệm, tâm sự. Qua đây cũng
để thể hiện sự quan tâm của ban giám hiệu nhà trường đối với giáo viên từ đó nâng
cao tình thân ái, gắn bó, ý thức trách nhiệm cùng nhau xây dựng nhà trường.
Song song với việc động viên tinh thần thì hiệu quả công tác cao của giáo viên
cũng phải được động viên bằng vật chất để kích thích người lao động làm việc sáng
tạo với năng suất cao hơn nữa. Muốn vậy đầu năm học nhà trường cần xây dựng được
định mức về tiền thưởng thật rõ ràng tùy thuộc vào tài chính của nhà trường. Khuyến
khích để cho giáo viên và tổ chuyên môn đăng ký danh hiệu thi đua. Cuối kỳ và năm
học tổ chức đánh giá, xếp loại thi đua trên cơ sở hiệu quả thực hiện các nhiệm vụ được
giao cho cá nhân và tập thể. Khen thưởng không được bình quân chủ nghĩa, mà theo
các mức để thưởng cho đúng, ứng với các loại khác nhau là các mức tiền thưởng khác
nhau. Có như thế mới động viên, khuyến khích được mọi người phấn đấu vươn lên.
Chẳng hạn, giáo viên đạt danh hiệu lao động giỏi thưởng 100.000đ, giáo viên
đạt danh hiệu lao động tiên tiến là 70.000đ, giáo viên tham gia bồi dưỡng học sinh giỏi
bồi dưỡng có kết quả (có học sinh đạt học sinh giỏi Huyện) được nhà trường thưởng
100.000đ/học sinh đạt giải khuyến khích; 120.000đ/học sinh đạt giải ba, 150.000đ/
học sinh đạt giải nhì và 200.000đ/ học sinh đạt giải nhất…
Bên cạnh đó nhà trường cũng đưa các biện pháp cứng rắn để sử lí các trường
hợp Giáo viên vi phạm các qui định và điều lệ của nhà trường trung học cơ sở. 15
2011
2/152
=1,3%
34/152
=22,3%
92/152
=60,6%
24/152
=15,8%
80/152
=52,6%
51/152
=32,7%
20/152
=13,1%
1=
0,6%
2011-
2012
4/155
= 2,6%
31/155
=20%
99/155
=63,9%
21/155
=13,5%
93/155
= 60%
43/155
tích cực của mỗi giáo viên, tạo bầu không khí cởi mở, phấn khởi, tin cậy lẫn nhau,
giúp nhau hoàn thành nhiệm vụ, đồng thời biểu dương khen thưởng kịp thời.
+ Phối kết hợp tốt với các đoàn thể (Chi bộ, Công đoàn, Đội, Đoàn Thanh niên, ),
tổ khối để chỉ đạo tốt các hoạt động, bồi dưỡng nâng cao chất lượng trong nhà trường.
- Trong công tác chuyên môn: Chỉ đạo dạy học theo chuẩn kiến thức kỹ năng
trong chương trình giáo dục trung học cơ sở, vận dụng các Phương pháp dạy học phát
huy tính tích cực, sáng tạo khuyến khích khả năng tự học của học sinh. Tăng cường
ứng dụng Công nghệ thông tin hợp lý, tổ chức dạy học sát đối tượng, sử dụng hợp lý.
Bồi dưỡng cho Giáo viên dưới nhiều hình thức.
II. Ý nghĩa của sáng kiến kinh nghiệm
Xây dựng và bồi dưỡng nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên ở trong trường
trung học cơ sở trong điều kiện cơ sở vật chất còn khó khăn là một việc rất quan trọng
nhằm góp phần nâng cao chất lượng giáo dục trong nhà trường .
III. Khả năng ứng dụng, triển khai
+ Đã được áp dụng có hiệu quả đơn vị trường trung học cơ sở xã Hua Nà.
+ Sáng kiến kinh nghiệm có thể áp dụng trong trường trung học sơ sở.
IV. Phần kiến nghị
- Đối với Phòng Giáo dục và Đào tạo: Có cơ chế tuyển dụng giáo viên phù
hợp để cho các trường chủ động trong việc phân công nhiệm vụ cho giáo viên. 17
+ Chỉ đạo thiết bị trường học cung cấp kịp thời tài liệu – sách vở, dụng cụ thí
nghiệm đủ nhu cầu giảng dạy và học tập nhằm nâng cao chất lượng giáo dục.
3. Nghị quyết TW 2 khóa 8.
4. Luật Giáo dục năm 2007.
5. Điều lệ trường phổ thông.
6. Các giáo trình của Trường Cán bộ Quản lý Giáo dục và Đào tạo.
7. Nguyễn Bá Sơn. Một số vấn đề về khoa học quản lý. Nhà xuất bản Chính trị
quốc gia Hà Nội năm 2000.
8. Các số liệu trong báo cáo hàng năm của Trường THCS Hua Nà.
1. Đặc điểm tình hình
6
2. Thuận lợi và khó khăn
7
3. Thực trạng đội ngũ giáo viên trường THCS Hua Nà năm 2011 – 2012
7
III. Các biện pháp đã tiến hành giải quyết vấn đề xây dựng, bồi dưỡng nâng cao
chất lượng đội ngũ giáo viên ở trường trung học cơ sở xã Hua Nà
9
1. Một số công tác bồi dưỡng để nâng cao chất lượng.
9
2. Biện pháp thi đua khen thưởng
14
IV. Hiệu quả sau khi áp dụng công tác xây dựng và bồi dưỡng đội ngũ giáo viên
trường trung học cơ sở xã Hua Nà
15
Phần kết luận
I. Những bài học kinh nghiệm
16
II. Ý nghĩa của SKKN
16
III. Khả năng ứng dụng triển khai.
16