CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
GIẢI PHÁP HỮU ÍCH

NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG
VIẾT ĐOẠN VĂN CHO HỌC SINH LỚP 2

1. Họ và tên: Nguyễn Thị Hà
2. Chức vụ: Giáo viên
3. Đơn vị công tác: Trường TH Đinh Trang Hòa II
4. Lý do chọn giải pháp:
Như chúng ta đã biết, mục tiêu của môn Tiếng Việt ở Tiểu học nhằm hình
thành và phát triển ở học sinh các kĩ năng sử dụng tiếng Việt (nghe, nói, đọc,
viết) để học tập và giao tiếp trong các môi trường hoạt động của lứa tuổi. Thông
qua việc dạy và học tiếng Việt, góp phần rèn luyện thao tác tư duy cho học sinh,
cung cấp cho học sinh những kiến thức sơ giản về tiếng Việt và những hiểu biết
đơn giản về tự nhiên, xã hội và con người, bồi dưỡng tình yêu tiếng Việt và hình
thành thói quen giữ gìn sự trong sáng, giàu đẹp của tiếng Việt, góp phần hình
thành nhân cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa.
Việc rèn luyện kĩ năng sử dụng tiếng Việt cho học sinh được thể hiện
thông qua các phân môn Tập đọc, Luyện từ và câu, Chính tả, Tập viết, Kể
chuyện và Tập làm văn. Trong đó Tập làm văn là phân môn có tính tích hợp cao
về kiến thức cũng như kĩ năng mà học sinh đã được lĩnh hội từ các phân môn
khác. Bài Tập làm văn của các em là sản phẩm của sự vận dụng tổng hợp các
kiến thức và kĩ năng tiếp thu được trong quá trình học tập.
Trong chương trình Tiếng Việt lớp 2, từ tuần 7, các em được làm quen với
đoạn văn và được rèn kĩ năng viết đoạn văn ngắn từ 3 đến 5 câu. Trong quá trình
giảng dạy, tôi nhận thấy các em rất lúng túng khi làm bài, nhiều em viết bài
chưa đạt yêu cầu. Đa số các em dùng từ chưa chính xác, câu văn còn lủng củng,
không đủ ý, trình bày ý còn lộn xộn, chưa kết nối được các câu thành một đoạn
văn… Bản thân tôi luôn suy nghĩ nên làm cách nào để giúp các em học tốt phân

- Tổng phụ trách Đội cũng chú trọng rèn kĩ năng diễn đạt cho học sinh trong
các tiết chào cờ đầu tuần, các buổi hoạt động ngoại khóa và sinh hoạt Sao nhi
đồng thông qua các câu hỏi tìm hiểu về các ngày lễ lớn, về kĩ năng sống, kĩ năng
giao tiếp….Đây cũng là hoạt động rất bổ ích góp phần nâng cao hiểu biết, cung
cấp vốn từ cho các em về những sự vật xung quanh, rèn kĩ năng nói thành câu,
đủ nghĩa.
5.1.3. Sự cần thiết của giải pháp:
Tập làm văn là một phân môn quan trọng của môn Tiếng Việt, nó giúp
học sinh có năng lực sử dụng tiếng Việt để học tập, giao tiếp, trau dồi những
ứng xử có văn hoá, tinh thần trách nhiệm trong công việc, bồi dưỡng những tình
cảm lành mạnh, tốt đẹp qua nội dung bài học.
Để làm được một bài tập làm văn, học sinh cần phải huy động các kiến
thức về tập đọc, từ và câu, về những kiến thức đã học, về môi trường xung
quanh, về vốn hiểu biết, … Nói chung phân môn Tập làm văn đòi hỏi phải tổng
hợp các kiến thức mà học sinh đã học được ở các phân môn Tiếng Việt khác.
Bởi vậy, Tập làm văn mang tính thực hành toàn diện và tổng hợp.
Dạy học sinh viết văn tốt sẽ góp phần rèn luyện đạo đức và tính cách con
người. Dạy cho các em viết đúng yêu cầu, viết đủ số lượng câu, viết gọn, rõ ý,
mạch lạc và sáng tạo là góp phần rèn luyện cho các em ý thức học tập, tính kỷ
luật, tính cẩn thận, thận trọng trong công việc, sự tự tin của bản thân…
Tập làm văn còn mang tính hiện thực sáng tạo vì một bài tập làm văn thể
hiện sự suy nghĩ, tư duy của cá nhân, là tác phẩm không trùng lặp của mỗi học
sinh. Viết tốt một đoạn văn ở lớp 2 sẽ làm tiền đề, làm nền tảng để viết một bài
văn ở các lớp tiếp theo được thuận lợi và hiệu quả hơn.
5.2. Phạm vi áp dụng của giải pháp:
2


Giải pháp được áp dụng cho học sinh lớp 2A1, năm học 2014-2015.
5.3. Thời gian áp dụng:

làm văn. Sử dụng phương pháp này để giáo viên có cơ sở giúp học sinh bước
đầu nhận ra cấu tạo câu, nhằm giúp các em viết câu đúng, đủ bộ phận, diễn đạt ý
rõ ràng, dễ hiểu.
Ví dụ:
Dựa vào các mẫu câu được học trong phân môn Luyện từ và câu: “ Ai – là
gì?”, “ Ai – làm gì?”, “ Ai – như thế nào?”, GV hướng dẫn HS nhận biết những
vấn đề sau:
- Câu văn của em viết ra đã đủ hai bộ phận chưa: Bộ phận trả lời cho câu
hỏi Ai? (hoặc Cái gì?/ Con gì?), bộ phận trả lời cho câu hỏi Là gì? (hoặc Làm
gì?/ Như thế nào? (Đảm bảo về hình thức cấu tạo).
- Người đọc, người nghe đã hiểu nội dung chưa? (Đảm bảo về mặt nghĩa)

3


Trên cơ sở đó, giáo viên hướng dẫn học sinh viết dấu chấm câu phù hợp khi hết
câu.
*Phương pháp sử dụng từ ngữ trong câu
Với lứa tuổi của các em học sinh lớp 2, việc sử dụng từ ngữ trong bài tập
làm văn còn nhiều hạn chế. Hầu hết học sinh sử dụng từ ngữ chưa phù hợp, chưa
chính xác. Vì vậy, giáo viên cần cung cấp, giúp các em lựa chọn, phân tích để sử
dụng từ ngữ cho hợp lý. Bên cạnh đó, giáo viên cũng cần giới thiệu, cung cấp
thêm các từ ngữ phù hợp với bài văn.
Ví dụ:
Khi viết đoạn văn kể về người thân thì HS sẽ có nhiều bài làm khác nhau.
Giáo viên cần giúp học sinh chọn lựa từ ngữ cho phù hợp. Khi kể về bố là thầy
giáo thì từ ngữ sử dụng phải khác với bài viết bố là làm nghề nông; viết về tình
cảm của em đối với với cha mẹ, ông bà thì từ dùng phải khác với viết về tình
cảm của mình đối với bạn bè; viết về gia đình có các từ như đoàn tụ, sum họp,
quây quần, hạnh phúc… Giáo viên cần chuẩn bị kĩ với mỗi bài để hướng dẫn



Trong chương trình, đa số các bài văn đều có câu hỏi gợi ý rõ ràng, đầy đủ.
Giáo viên có thể tranh thủ thời gian cuối tiết học hướng dẫn học sinh đọc câu
hỏi gợi ý, suy nghĩ và chuẩn bị cho bài viết. Đối với những bài không có
câu hỏi gợi ý, giáo viên có thể soạn câu hỏi cho các em tham khảo và chuẩn bị.
Ví dụ:
ö Bài viết kể về một người thân:
- Người thân mà em định kể là ai?
- Năm nay người ấy bao nhiêu tuổi? Làm công việc gì?
- Tình cảm của người ấy đối với em như thế nào?
- Em sẽ làm gì để đền đáp lại sự quan tâm của người ấy dành cho em?...
ö Bài viết kể về một loại quả:
- Tên loại quả ấy là gì? Em đã nhìn thấy nó ở đâu?
- Hình dáng bên ngoài ra sao? Bên trong như thế nào?
- Vì sao em thích loại quả ấy?...
ö Bài viết về một loài hoa:
- Loài hoa ấy có tên là gì? Em đã thấy ở đâu?
- Hoa có những đặc điểm gì (màu sắc, các bộ phận: cánh hoa, nhụy, hương
thơm…)
- Vì sao em thích loài hoa ấy?...
ö Bài viết kể về gia đình em:
- Gia đình em gồm có mấy người? Đó là những ai?
- Kể về từng người trong gia đình em.
- Mọi người trong gia đình quan tâm đến nhau như thế nào?
- Tình cảm của em đối với gia đình mình…
+ Giúp học sinh nắm được trình tự các bước khi viết một đoạn văn
-Viết câu mở đầu: Giới thiệu đối tượng cần viết (có thể diễn đạt bằng 1-2
câu).
- Phát triển đoạn văn: Kể về đối tượng (Dựa theo gợi ý, mỗi gợi ý có thể

Các bước tiến hành:
Bước 1: Xác định yêu cầu đề bài
+ Học sinh nêu yêu cầu của đề bài.
+ Giáo viên hướng dẫn học sinh phân tích yêu cầu.
Bước 2: Hướng dẫn học sinh trả lời miệng theo gợi ý.
Tổ chức cho các em kể trong nhóm theo gợi ý để các em nhận xét, bổ sung
và học hỏi lẫn nhau.
Cho một số em trình bày trước lớp, giáo viên nhận xét về cách dùng từ,
đặt câu…của các em.
Bước 3: Hướng dẫn học sinh viết vào vở
Hướng dẫn học sinh sắp xếp các câu trả lời đó theo một trật tự hợp lý để
viết vào vở: đầu đoạn viết lùi vào 1 ô, đầu câu viết hoa, cuối câu ghi dấu chấm;
không quên nhắc nhở các em viết đúng chính tả, chữ rõ ràng, sạch, đẹp.
Bước 4: Nhận xét, sửa bài cho học sinh
Học sinh lớp 2 chưa được học và luyện tập nhiều về từ ngữ, ngữ pháp,
chắc chắn bài viết của các em sẽ chưa được hoàn thiện. Trong quá trình chữa
bài, giáo viên cần phát hiện, tư vấn giúp học sinh khắc phục những gì còn vướng
mắc và rút kinh nghiệm cho bài lần sau. Có thể ghi vào vở hoặc nhận xét trực
tiếp cho các em, khen những tiến bộ dù là nhỏ nhất của các em. Đối với những
bài làm có ý hay nhưng chưa hoàn chỉnh, giáo viên giúp học sinh gọt giũa, trau
chuốt thêm cho bài văn được hấp dẫn hơn.
Giáo viên có thể giới thiệu những bài làm hay của học sinh trong lớp hoặc
của học sinh năm học trước cho các em tham khảo. Từ đó, giúp các em nhận
thấy sự khác nhau về cách diễn đạt trong cùng một đề bài để các em hiểu rằng:
những bài làm thể hiện sự suy nghĩ độc lập của cá nhân luôn được khích lệ và
tôn trọng.
5.4.2. Khả năng áp dụng

6



Đạt 20em/25em

6. Bài học kinh nghiệm:
Đề tài giúp học sinh có những đoạn văn viết sinh động, sáng tạo và mang
tính riêng biệt đã khép lại nhưng nó đã mở ra cho ta thấy việc dạy Tập làm văn
hay bất cứ phân môn nào khác dựa trên tính tích cực, chủ động của học sinh và
việc hướng dẫn, gợi mở của giáo viên là vấn để rất cần thiết hiện nay. Từ đó, ta
thấy được vai trò quan trọng của người giáo viên, chính giáo viên là người mở ra
những khả năng tiềm ẩn của các em. Vì vậy, giáo viên phải đổi mới phương
pháp, hình thức tổ chức dạy học của mình nhằm mục đích nâng cao chất lượng
và hiệu quả đào tạo, đảm bảo mục tiêu cuối cùng của giáo dục là đào tạo những
con người phát triển toàn diện.
7. Kết luận:
Rèn kĩ năng viết đoạn văn ngắn cho học sinh lớp 2 là một việc làm hết sức
cần thiết, bởi viết đoạn văn ở lớp 2 là nền tảng để viết bài văn ở các lớp tiếp
theo. Việc rèn kĩ năng viết đoạn văn là cả một quá trình với nhiều giai đoạn khác
nhau, nếu mỗi giai đoạn học sinh đều được chú trọng rèn giũa thì khả năng phát
triển của các em chắc chắn có nhiều khả quan, góp phần thực hiện tốt nội dung
giảng dạy môn Tiếng Việt nói chung và phân môn Tập làm văn nói riêng.
Trên đây là những biện pháp để rèn kĩ năng viết đoạn văn cho học sinh lớp 2
mà tôi đã áp dụng trong thời gian qua, rất mong sự góp ý, bổ sung của các cấp
lãnh đạo để giải pháp được hoàn thiện hơn, có thể áp dụng rộng rãi hơn.
Xin chân thành cảm ơn.
Đinh Trang Hoà, ngày 26 tháng 12 năm 2014
Người thực hiệN

7



học

mình.------------------------------------------------------------------------------

9

của