Sáng tạo một số hình thức gây hứng thú cho trẻ
ĐẶT VẤN ĐỀ.
Sáng tạo một số hình thức gây hứng thú cho trẻ. Giáo dục thể chất là
một bộ phận của giáo dục phát triển toàn diện, có mối quan hệ mật thiết với
giáo dục đạo đức, thẩm mỹ và lao động. Hơn nữa giáo dục thể chất cho trẻ
mầm non càng có ý nghĩa quan trọng hơn bởi cơ thể trẻ đang phát triển mạnh
mẽ, hệ thần kinh, cơ và xương hình thành nhanh, bộ máy hô hấp đang hoàn
thiện, cơ thể trẻ còn non yếu dễ bị phát triển lệch lạc, mất cân đối nếu không
được chăm sóc giáo dục đúng đắn thì có thể gây nên những thiếu sót trong sự
phát triển cơ thể trẻ mà không thể khắc phục được.
Theo các tài liệu nghiên cứu cú rất nhiều hỡnh thức tổ chức để giáo dục thể
chất cho trẻ, như trên tiết học thể dục, thể dục sáng, trò chơi vận động, thể
dục chống mệt mỏi, dạo chơi, tham quan… Trên tiết học thể dục, trẻ thực
hiện các nội dung. Tập hợp đội hình, bài tập phát triển chung, vận động cơ
bản.
Thực tế cho thấy trẻ luôn có nhu cầu mong muốn được khám phá, được
tham gia hoạt động nhưng năng lực và kỹ năng còn hạn chế. Do đó trẻ rất cần
có sự hướng dẫn kịp thời, cụ thể của giáo viên để từng bước thực hiện các
vận động, các bài tập. Tuy nhiên hướng dẫn của giáo viên như thế nào cho
khoa học nhất, để trẻ có thể dễ dàng nắm được cách thức, kỹ năng vận động,
thì không phải giáo viên nào cũng làm được. Ở một góc độ tâm lý rất nhiều
giáo viên mầm non cũng ngại và chưa chú ý nhiều đến việc tổ chức giờ hoạt
động giáo dục thể chất cho trẻ. Bởi vì đó là một hoạt động cứng không có sự
mềm dẻo, nhẹ nhàng để giáo viên có thể sáng tạo.Trẻ thực hiện các vận động
theo cô một cách máy móc và thụ động, trẻ cũng rất mau chán không tập
trung, thường đứng lộn xộn, làm cho hiệu quả giờ học không cao. Nhận thấy
được điều đó tôi đã suy nghĩ tìm ra những biện pháp mới để giúp cô và trẻ có
những giờ hoạt động hiệu quả.
Với những lý do trên tôi đã mạnh dạn nghiên cứu và lựa chọn đề tài.
hiệu quả giờ học không cao, trẻ thực hiện các động tác không chính xác. Do
đó trong quá trình giáo dục thể chất cho trẻ ở trường mầm non, giáo viên cần
phải phối hợp hài hòa các hình thức giáo dục thể chất.
Mặt khác khi tổ chức các hình thức giáo dục thể chất cho trẻ đòi hỏi giáo
viên phải chọn lọc những bài tập, động tác vận động, trò chơi vận động…phù
hợp với từng độ tuổi. Các phương pháp tiến hành của giáo viên cần phải dựa
trên đặc điểm tâm lý của trẻ, mức độ thể lực, tình trạng sức khỏe cũng như
điều kiện cơ sở vật chất của trường của lớp. Khi giáo viên kết hợp các bài tập
lồng ghép, tích hợp theo từng chủ điểm cũng là một trong những yếu tố giúp
trẻ tích cực hứng thú tham gia hoạt động.
Nhận thức được vai trò quan trọng của hoạt động giáo dục thể chất đối với
trẻ. Tôi đã không ngừng tìm tòi, nghiên cứu tài liệu có liên quan đến giáo dục
thể chất cho trẻ ở trường mầm non, căn cứ vào nội dung, hình thức, nguyên
tắc giáo dục thể chất, căn cứ vào đặc điểm tâm lý trẻ cũng như sự góp ý nhiệt
tình của đồng nghiệp, tôi đã tìm ra được một số biện pháp nhằm nâng cao
chất lượng giáo dục thể chất cho trẻ 4 – 5 tuổi ở trường mầm non B xã Đông
Mỹ – Huyện Thanh Trì – Hà Nội.
CƠ SỞ THỰC TIỄN
1.
– Trường mầm non B xã Đông Mỹ được thành lập trên cơ sở tách ra từ
trường mầm non xã Đông Mỹ. ngày 15 tháng 2 năm 2012. Trường mầm non
B xã Đông Mỹ được tách ra 2 trường: là trường mầm non A xã Đông Mỹ và
trường mầm non B Đông Mỹ. Những năm qua trường luôn đạt được nhiều
thành tích đáng khích lệ và được các cấp lãnh đạo ghi nhận. Tháng 4 năm
2010 Trường rất vinh dự được đón bằng công nhận Trường Chuẩn Quốc Gia
Mức Độ I, đây là một nỗ lực rất lớn của tập thể cán bộ Giáo viên, nhân viên
Biện pháp 1: Sáng tạo, sưu tầm một số trò chơi vận động.
Đặc thù của trẻ mầm non là “ học mà chơi – chơi mà học”, giáo viên nên
sử dụng các biện pháp học thông qua trò chơi, trẻ sẽ tiếp thu tốt hơn.
Do đó trò chơi vận động được sử dụng một cách tối đa. Nó vừa là nội
dung học trong chương trình giáo dục thể chất, vừa là phương pháp dạy học
vận động. là hình thức tổ chức vui chơi, nghỉ ngơi tích cực. Chơi là hoạt động
chủ đạo của trẻ mầm non, các trò chơi nói chung cũng chiếm một vị trí rất
quan trọng trong đời sống của trẻ mầm non. Qua chơi trẻ được hoàn thiện
một số vận động cơ bản và được rèn luyện các tố chất thể lực, khéo léo nhanh
nhẹn và qua chơi giúp trẻ thỏa mãn các cảm xúc, tăng quá trình tuần hoàn, hô
hấp, đồng thời qua chơi giúp trẻ phát triển tư duy, ngôn ngữ và óc tưởng
tượng. Trong thực tế các trò chơi vận động cho các độ tuổi còn thiếu và 1 số
trò chơi còn lặp đi lặp lại ở các độ tuổi cụ thể như: trò chơi “ Lăn bóng,
Chuyền bóng, Cáo và thỏ, Bánh xe quay, Mèo đuổi chuột, Đua ngựa…”
những trò chơi vận động hiện nay luôn lặp đi lặp lại ở chương trình của các
lứa tuổi. Vì vậy, tôi đã sáng tạo và sưu tầm một số trò chơi vận động và tổ
chức những trò chơi mà tôi sáng tác và sưu tầm cho trẻ lớp tôi đạt hiệu quả
như:
Ví dụ 1: Trò chơi 1: “cò bắt cá” (chủ đề:Thế giới động vật)
* Mục đích:
– Củng cố vận động nhảy lò cò, phát triển cơ chân.
– Nhận biết được đặc điểm, thức ăn của con cò.
* Chuẩn bị:
– 1 vòng tròn to làm ao.
– Cá gấp thả vào ao.
– 4 vòng tròn nhỏ làm tổ cò, tổ cò cótừ 3 đến 5 trẻ.
Chợ sáng chợ chiều
Gặp phải con diều
Cong đuôi mà chạy
Khi sáo sậu đọc đến câu cuối cùng thì diều hâu sẽ bay đến bắt những con
sáo sậu nào chưa kịp về tổ.
* Luật chơi:
Diều hâu chỉ bắt sáo sậu không được bắt cá, cá sẽ tự chạy về ao khi sáo
sậu bị diều hâu bắt, trò chơi sẽ bắt đầu và kết thúc bằng một bài hát tổ nào bắt
được nhiều sáo tổ đó dành chiến thắng.
* Lưu ý: Sau vài lượt chơi cô cho trẻ đổi vai chơi.
– Cho trẻ chơi liên tục trong khoảng từ 5 – 7 phút, không hạn chế số lần chơi
của trẻ.
Ví dụ 3.Trò chơi: “ Câu ếch ”
* Mục đích:
– Rèn luyện ngôn ngữ.
– Củng cố vận động bật, chạy.
– Phát triển tố chất nhanh nhẹn cho trẻ.
* Chuẩn bị:
Sân bãi rộng, bằng phẳng, 1vòng tròn lớn giữa sân, 1 cần câu
– Nhạc đồng dao.
* Cách chơi:
Một trẻ làm người đi câu, cầm cần câu đứng xa vòng tròn khoảng 2-3m,
các trẻ đứng trong vòng tròn làm ếch dưới ao. Khi có hiệu lệnh “Bắt đầu”, trẻ
làm ếch ở trong vòng tròn nhảy ra ngoài, vừa nhảy vừa đọc:
“ Ếch ở dưới ao
Vừa ngớt mưa rào
Nhảy ra bì bộp
Ếch kêu ộp ộp
– Ngựa: Chạy, phi.
– Thỏ: Bật.
* Luật chơi:
– Trò chơi sẽ bắt đầu và kết thúc bằng một bài hát. Trẻ nào về đích trước
sẽ giành chiến thắng.
* Lưu ý:
– Chơi từ 5 – 7 phút. Trẻ nào vận động nhầm sẽ dừng lại tại chỗ, chờ lượt
hô tiếp mới được tham gia.
Ví dụ 5: Trò chơi 2: “Cây lá và gió” (Chủ đề: Thực vật.)
*Mục đích:
– Phát triển cơ tay, vận động đi, chạy…
– Rèn khả năng phản xạ nhanh ở trẻ
* Chuẩn bị:
– Cô là người chủ trò.
– Đội hình tự do.
– Mũ cây, mũ lá, mũ hình ảnh cây trước gió.
– Nhạc không lời “ Em yêu cây xanh”
* Cách chơi:
Qui ước “cây” – đứng im, “lá”- 2 tay giơ lên vẫy, “gió”- chạy.
* Luật chơi:
– Trò chơi sẽ bắt đầu và kết thúc bằng một bản nhạc, khi có hiệu lệnh,
trẻ vận động theo. Trẻ nào về đích đầu tiên sẽ giành chiến thắng.
Kết qua
Khi tổ chức những trò chơi trên. Trẻ lớp tôi không chỉ tham gia hoạt
động tích cực mà trẻ còn rất tự tin, nhanh nhẹn. 100% trẻ đạt tình trạng thể
lực tốt, trẻ tăng cân rõ rệt.
Cân đối bảng cân nặng chiều cao của trẻ.
Các mặt
Tăng cân Dừng cân giảm
TS trẻ: 33
90%
10%
90%
10%
32
1
Cuối năm
4/2013
33
33
0
TS trẻ: 33
100%
cả cô và trẻ đều rất thoải mái høng thó tham gia hoạt ®éng. Trẻ sẵn sàng tâm
lý và thể lực cho phần vận động tiếp theo.
3. Biện pháp 3: Thiết kế câu hỏi trắc nghiệm giúp trẻ khắc sâu kiến
thức trong hoạt động giáo dục thể chất.
Nói đến giáo dục thể chất chắc hẳn ai cũng sẽ nghĩ đến là dạy vận động
( động tác cho trẻ ) và phát triển các tố chất vận động cho trẻ song nếu trẻ
không có kiến thức về bài tập thì các động tác, kỹ năng vận động không thể
chính xác và thúc đẩy cho sự phát triển tố chất vận động được, bên cạnh đó
đặc thù của môn giáo dục thể chất khác biệt hẳn so với môn học khác, về thời
gian tập luyện chiếm thời gian chủ yếu trên tiết học và về phương pháp thì
không có nội dung ôn luyện kiến thức cũ giống như những môn học khác.
Chính vì lý do đó mà tôi đã cùng với đồng nghiệp nghiên cứu sử dụng
phần mền Adobe Presenter thiết kế những câu hỏi trắc nghiệm, giúp trẻ khắc
sâu những kiến thức trong hoạt động giáo dục thể chất, tôi thường cho trẻ áp
dụng những câu hỏi trắc nghiệm này trong các giờ hoạt động chiều, hay trong
giờ đón trả trẻ, đôi khi tôi thay đổi hình thức hướng dẫn và chốt các động tác
vận động trong bài tập vận động cơ bản trong giờ giáo dục thể chất, để kích
thích sự hứng thú của trẻ.
Cụ thể như trong lớp 4 tuổi B2 khi tôi nghiên cứu biện pháp này tôi đã
xây dựng kế hoạch để áp dụng biện pháp này như: Cứ thứ 5 hàng tuần lớp tôi
có giờ giáo dục thể chất tôi xây dựng lịch vào chiều thứ tư, tổ chức cho trẻ
chơi trò chơi thi đua trả lời các câu hỏi trắc nghiệm về bài tập vận động, cũng
như trò chơi vận động của ngày hôm sau theo hệ thống câu hỏi từ dễ đến khó
nhằm bổ trợ kiến thức cho ngày hôm sau.
Ví dụ: Ngày thứ 5 tuần 4 của chủ đề “ Động vật”
Tôi dạy trẻ đề tài: “Bật chụm chân liên tục vào 5 vòng”
TC: MÌo ®uæi chuét”
C: Cả 2 phương án đều sai.
Câu hỏi 4:
– Khi bật tiến phía trước thì chân các con vận động như thế nào?
A: Hai chân bật tiến về phía trước, đầu gối hơi trùng.
B: Đứng thẳng.
C: Cả 2 phương án đều sai.
Câu hỏi 5:
– Trò chơi “ Mèo đuổi chuột” thuộc thể loại trò chơi gì?
A: Trò chơi dân gian.
B: Trò chơi vận động.
C: Cả 2 đáp án trên.
Câu hỏi 6:
– Khi Mèo chạy đuổi Chuột thì Mèo phải chạy như thế nào?
A: Chạy qua đúng lỗ chuột chạy.
B: Mèo muốn chạy luồn qua lỗ nào cũng được.
C: Cả 2 đáp án trên đều sai.
Ảnh: Cô và trẻ thực hành trắc nghiệm trên máy
* Đĩa CD minh họa sử dụng phần mềm Adobe Presenter
( Một số câu hỏi trắc nghiệm giúp trẻ khắc sâu kiến thức trong hoạt động
giáo dục thể chất của trẻ 4-5 tuổi ở trường mầm non B xã Đông Mỹ )
Kết quả
– Trẻ rất thích thú khi trả lời câu hỏi trắc nghiệm trên máy.
– Trẻ có kỹ năng hoạt động trên máy.
– Trẻ thích thú khi được tham gia trong giờ hoạt động GDTC, trẻ có kiến
thức tốt và các vận động được trẻ thực hiện một cách chính xác, nhịp nhàng
cảm xã hội
ngôn ngữ
xúc thẩm
Đ
CĐ
Đ
CĐ
Đ
CĐ
Đ
CĐ
Đ
18
15
17
66%
34%
52%
48
Giai đoạn
cuối
31
2
30
3
32
1
31
2
32
1
chất (nhanh, mạnh, bền, khéo của trẻ…) được diễn ra tốt hơn. Trẻ tích cực
tham gia các hoạt động, tạo sự thoải mái nhẹ nhàng trong giờ thể dục.
Để có được những kết quả trên, trong quá trình nghiên cứu, thực nghiệm
tôi đã rút ra những bài học kinh nghiệm sau:
– Giáo viên phải tâm huyết với nghề, yêu nghề mến trẻ
– Giáo viên phải bám sát tình hình thực tế thuận lợi khó khăn của nhà trường,
quan tâm đến nhu cầu, đặc điểm tâm lý, hứng thú và nhận thức của trẻ, từ đó
nghiên cứu và cùng bàn bạc trao đổi với đồng nghiệp trong tổ chuyên môn đề
ra biện pháp phù hợp cụ thể với trẻ của lớp mình.
– Ban giám hiệu tham mưu với phòng giáo dục huyện tạo điều kiện cho giáo
viên đi kiến tập chuyên đề ở các trường bạn nhiều hơn nữa.
– Không ngừng trau dồi học hỏi các bạn đồng nghiệp, tham khảo các tài liệu
sách báo.
Trên đây là một số kinh nghiệm, sáng tạo và áp dụng thành công tại
trường mầm non B xó Đông Mỹ – Thanh Trỡ – Hà Nội, rất mong sự đóng
góp ý kiến của tổ chuyên môn, Ban giám hiệu, bạn bè đồng nghiệp để sáng
kiến kinh nghiệm của tôi được hoàn thiện hơn và áp dụng rộng rãi hơn.
Tôi xin chân thành cảm ơn!