Người thực hiện:

Đinh Quốc Nguyễn

Sông Nhạn - Cẩm Mỹ - Đồng Nai

SƠ LƯỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC
I. THÔNG TIN CHUNG VỀ CÁ NHÂN
1. Họ và tên : Đinh Quốc Nguyễn
2. Ngày tháng năm sinh : Ngày 25 tháng 10 năm 1976
3. Nam, nữ : Nam
4. Địa chỉ : xã Sông Nhạn, huyện Cẩm Mỹ, tỉnh Đồng Nai
5. Nam Thanh, Nam Đàn, Nghệ An
6. Điện thoại : (Cơ quan) 0613.701.013 (Nhà riêng) ĐTDĐ : 0933486044
7. E-mail: hoặc
8. Chức vụ : Giáo viên
9. Đơn vị công tác : Trường tiểu học Sông Nhạn, Cẩm Mỹ, Đồng Nai.
II. TRÌNH ĐỘ ĐÀO TẠO
Học vị (hoặc trình độ chuyên môn, nghiệp vụ) cao nhất : Cử nhân GD Tiểu học
- Năm nhận bằng : 2010
- Chuyên ngành đào tạo : Giáo dục tiểu học
III. KINH NGHIỆM KHOA HỌC
- Lĩnh vực chuyên môn có kinh nghiệm : Dạy học
Số năm có kinh nghiệm : 16 năm
- Các sáng kiến kinh nghiệm đã có trong 3 năm gần đây :
+ “Một số biện pháp giúp đỡ học sinh yếu toán cho học sinh lớp 5”
+ “Nâng cao chất lượng dạy học thông qua “Ứng dụng công nghệ thông tin”
+ “Nâng cao chất lượng dạy học thông qua “Rèn kỹ năng sử dung phương
pháp sơ đồ đoạn thẳng bài toán tìm 2 số lớp 4”
1


học cần có phương pháp dạy học phù hợp, một trong những đổi mới quan trọng
nhất cần thực hiện là chuyển từ hình thức thầy giảng – Trò ghi sang thầy tổ chức –
Trò hoạt động. Một hình thức tổ chức dạy học theo xu hướng đổi mới, đó là tổ
chức các trò chơi học tập .
Song không phải bất cứ người giáo viên nào cũng biết tổ chức trò chơi học
tập đạt hiệu quả. Thực trạng việc dạy học toán ở tiểu học về cơ bản thì phương
pháp dạy học đã được đổi mới nhưng chưa thực sự phát huy được tính tích cực,
chủ động, sáng tạo của học sinh. Việc thiết kế và áp dụng các trò chơi toán học vào
giảng dạy ở một số giáo viên còn hạn chế, họ lúng túng trong việc thiết kế và tổ
chức cho học sinh tham gia chơi một cách phù hợp.
3. Xuất phát từ thực trạng việc dạy và học kiến thức ở trường tiểu học hiện
nay .
Trên tinh thần “ Học mà chơi – chơi mà học ” , “ Chơi vui – Học càng vui ”
nhằm thỏa mãn, không dập khuôn, khô cứng, đảm bảo tính tự nhiên cho cuộc sống
cũng như học tập ở lứa tuổi học sinh tiểu học .
2


Người thực hiện:

Đinh Quốc Nguyễn

Sông Nhạn - Cẩm Mỹ - Đồng Nai

Trong khi môn toán ở lớp 4 chương trình mới có nội dung đa dạng, mở đầu
cho giai đoạn mới của của dạy học toán ở tiểu học, giai đoạn học tập sau này.
Với lí do trên , tôi đã chọn đề tài : “ Thiết kế trò chơi để dạy các phép tính
về số tự nhiên ở lớp 4 ”.

PHẦN NỘI DUNG

3 đến 8 phút .
+ Mỗi trò chơi nói chung được gắn với một bài , chương cụ thể .
3


Người thực hiện:

Đinh Quốc Nguyễn

Sông Nhạn - Cẩm Mỹ - Đồng Nai

+ Dựa vào hình thức chơi và luật chơi có thể thay thế các trò chơi một cách linh
hoạt ( thay số ). Từ sự thay thế linh hoạt tạo cho giáo viên nhiều cơ hội tổ chức
chơi phù hợp với đối tượng học sinh của mình .
- Đặc trưng của trò chơi toán học ở tiểu học :
+ Trò chơi toán học ở tiểu học là một hoạt động tự do, nếu gò ép hoặc bắt buộc
thì trò chơi mất tính hấp dẫn và không có ý nghĩa .
+ Trò chơi toán học ở tiểu học phải được giới hạn không gian, thời gian.
+ Trò chơi toán học ở tiểu học là một hoạt động bất định. Đây là một đặc trưng
tạo nên sức hấp dẫn , sức hút bởi vì không ai dám khẳng định diễn biến và kết quả
cuối cùng của mỗi trò chơi ( giáo viên nên chọn cặp chơi, nhóm chơi ngang khả
năng ) .
+ Trò chơi toán học ở tiểu học là một hoạt động có quy tắc : Dù trò chơi có đơn
giản bao nhiêu cũng có quy tắc nhất định, vì vậy sẽ tạo nên không khí bình đẳng
giữa các em tham gia chơi .
+ Trò chơi toán học ở tiểu học là một hoạt động giả định, là tổng hợp của những
hành vi không bình thường, nhưng em nào cũng có thể thực hiện được nếu cố gắng
hơn, dũng cảm hơn mức bình thường một chút.
- Giáo viên là người quản trò chơi phải có những phẩm chất :
+ Có tâm hồn cởi mở, vui vẻ, hòa nhã, dễ gần .

Tính chất giao hoán và kết hợp của phép cộng các số tự nhiên .
- Phép nhân các số có nhiều chữ số với số có không quá 3 chữ số, tích không quá 6
chữ số.
- Tính chất giao hoán của phép cộng, phép nhân; tính chất kết hợp của phép cộng ,
phép nhân . Các quy tắc “ Một số nhân với một tổng ( hiệu ) ” ; “ Một tổng chia
một số ” ; “ Một số chia một tích ; một tích chia một số ”.
- Dấu hiệu chia hết cho 2, 3 , 5 , 9 .
- Tính giá trị của biểu thức chứa đến 3 chữ dạng đơn giản: a + b + c; a x b x c ;
( a + b ) x c ;….
2. Phân số . Các phép tính về phân số :
- Giới thiệu khái niệm ban đầu về phân số, đọc , viết, so sánh các phân số,
phân số bằng nhau.
- Phép cộng, phép trừ hai phân số có cùng hoặc không có cùng mẫu
số(trường hợp đơn giản, mẫu số của tổng hoặc hiệu không quá 3 chữ số).
- Tính chất giao hoán và kết hợp của phép nhân các phân số . Giới thiệu quy
tắc nhân một tổng hai phân số với một phân số .
- Giới thiệu quy tắc chia phân số cho phân số , chia phân số cho số tự nhiên
khác 0 .
- Thực hành tính : Tính nhẩm về cộng , trừ hai phân số có cùng mẫu số, tử
số của tổng hoặc hiệu có không quá hai chữ số , phép tính không co nhớ. Tính
nhẩm về phân số với phân số hoặc với số tự nhiên , tử số và mẫu số của tích có
không quá hai chữ số, phép tính không có nhớ .
- Tính giá trị các biểu thức có không quá ba dấu phép tính với các phân số
đơn giản ( mẫu số chung của kết quả tính có không quá hai chữ số ) .
3. Tỉ số :
- Giới thiệu ban đầu về tỉ số .
- Giới thiệu các bài toán : Tìm hai số biết tổng ( hoặc hiệu ) và tỉ số của
chúng .
- Tỉ lệ bản đồ .
II/ Đại lượng và đo đại lượng :

- Giải các bài toán có đến 2 hoặc 3 bước tính, có sử dụng phân số.
- Giải bài toán có liên quan đến : Tìm hai số khi biết tổng ( hoặc hiệu ) và tỉ số
của chúng , tìm hai số biết tổng và hiệu của chúng, tìm số trung bình cộng, các nội
dung hình học đã học.
- Giới thiệu bước đầu về việc sử dụng toán học lớp 4 để giải quyết các vấn đề
của thực tế .

CÁC TRÒ CHƠI
I/ Những trò chơi củng cố nội dung các phép tính về số tự nhiên :
1. Trò chơi thứ nhất : “ Hộp số may mắn ”
- Mục đích : Củng cố, xếp thứ tự các số tự nhiên từ lớn đến bé ( hoặc ngược
lại từ bé đến lớn ) .
- Chuẩn bị : Giáo viên chuẩn bị một hộp giấy bên trong có các mảnh giấy
ghi sẵn nội dung, yêu cầu học sinh cần thực hiện .
- Cách tiến hành :
Học sinh chuyển hộp giấy lần lượt cho nhau theo bàn ngang, vừa
chuyển, vừa hát. Chủ trò yêu cầu dừng thì học sinh đang cầm hộp sẽ mở hộp và
đọc yêu cầu của bất kì mảnh giấy nào mà em lấy được .
Ví dụ : Em và các bạn hãy lần lượt nêu các số tròn triệu. Hãy nêu một số có
5 chữ số bất kì và các bạn tiếp theo phải nêu lần lượt các số có 5 chữ số lớn hơn số
đã nêu hai đơn vị .
2.Trò chơi thứ hai : “ Tiếp sức ”
- Mục đích :
+ Củng cố thứ tự các số tự nhiên ( hàng triệu ) .
6


Người thực hiện:

Đinh Quốc Nguyễn

- Mục đích :
+ Củng cố phép cộng , trừ trong phạm vi 1.000.000
+ Rèn óc phán đoán , tinh thần đồng đội .
- Chuẩn bị : 20 tấm bìa của phép tính đó . Giáo viên ghi 10 phép tính đúng,
10 phép tính sai . Chẳng hạn :
876400 + 110300
= 986700
576100 - 230062
= ……….
926715 - 302463
= ……….
469326 - 126327
= ……….
- Số lượng học sinh tham gia : Hai đội , mỗi đội 3 em .
- Cách chơi :
Giáo viên mời 2 đội lên bàn đầu , giao cho mỗi đội 10 tấm bìa ( có 5 phép
tính đúng và 5 phép tính sai , độ khó dễ như nhau ).
Khi giáo viên hô “ bắt đầu ” hai đội nhanh chóng lựa chọn 5 phép tính giao
cho giáo viên. Sau khi hai đội lựa xong, giáo viên tính thắng thua như sau :
+ Đúng 1 bài, đạt 1 điểm. Đội nào nhiều điểm hơn đội đó thắng .
+ Nếu 2 đội bằng điểm, đội nào làm xong trước, đội đó thắng .
*Lưu ý : Thời gian tối đa cho 2 đội lựa chọn là 1 phút.
7


Người thực hiện:

Đinh Quốc Nguyễn

Sông Nhạn - Cẩm Mỹ - Đồng Nai

=
x

6

=

Mẫu 2 :
2786

:

+
1482

7

=

x
-

978

=

=

=


- Chuẩn bị :
+ Hình cắt viên gạch và mái nhà có gắn nam châm
+ Các thể ghi số .
Ví dụ :
78 x 11

72 x 11

26 x 11

59 x 11

43 x 11

19 x 11

286

473

858

792

649
9


Người thực hiện:


17 ( trang 22 – sách giáo khoa ), tiết 27 ( trang 35 - sách giáo khoa ), tiết 153, 154
( trang 35 - sách giáo khoa ).
7. Trò chơi thứ 7: “ Hãy nhận ra mình ”
- Mục đích :

+ Củng cố về cấu tạo số .
+ Rèn kỹ năng phân tích số trong phạm vi 100000000
+ Rèn khả năng đọc số.
- Chuẩn bị : Giáo viên chuẩn bị các thẻ bài có ghi sẵn các số ( Số bộ tùy vào nhóm
trong lớp )
Ví dụ: Tiết 14 – Luyện tập
Bài 1 ( trang 17 – SGK ). Đọc và nêu giá trị của chữ số 3 và chữ số 5 trong mỗi số
sau :
10


Người thực hiện:

Đinh Quốc Nguyễn

Sông Nhạn - Cẩm Mỹ - Đồng Nai

a/ 35627449 ; b/ 123456789 ; c/ 82175263 ; d/ 85003200
- Số lượng học sinh : cả lớp
- Cách chơi : Chia lớp thành các nhóm, mỗi nhóm gồm 4 học sinh ngồi quay mặt
vào nhau. Mỗi bạn trong nhóm sẽ rút lấy một quân bài có ghi một trong các số ở
bài tập.
Khi giáo viên yêu cầu : “Đọc và nêu giá trị của chữ số 3 và chữ số 5 trong
thẻ bài của mình” thì lần lượt từng học sinh trong nhóm sẽ thực hiện yêu cầu đó.
Các em khác sẽ theo dõi, nhận xét .Nếu bạn sai, một trong thành viên của nhóm

11


Người thực hiện:

Đinh Quốc Nguyễn

Sông Nhạn - Cẩm Mỹ - Đồng Nai

Ví dụ : Em này nói 36, giáo viên ghi 36 trên bảng ( và lần lượt ghi tất cả các số mà
học sinh tìm được ). Bạn nào trong 5 giây không tìm được hoặc tìm trùng với số
trên bảng mà giáo viên ghi thì giáo viên cho đứng tại chỗ. Trong khoảng thời gian
cho phép, giáo viên cho ngừng trò chơi và yêu cầu em bị đứng hô lớn “ Em sẽ cố
gắng nhiều ” .
10. Trò chơi thứ 10 : “ Mở thành cứu công chúa ”
- Mục đích : + Củng cố dấu hiệu chia hết cho 2, 3, 4, 5.
+ Giáo dục tinh thần đồng đội, phát triển tư duy.
- Chuẩn bị : Hai bộ giấy, mỗi bộ có 4 tấm hình vuông cạnh 1,5dm. Mỗi tấm có viết
sẵn như sau :
Số có 3 chữ số
Chia hết cho
5 và 9

Số có 3 chữ
số chia hết
cho 3 và 5

Số có 2 chữ số
giống nhau chia
hết cho 2 và 5

Người thực hiện:

Đinh Quốc Nguyễn

Sông Nhạn - Cẩm Mỹ - Đồng Nai

triển năng lực tư duy, trí tưởng tượng, óc sáng tạo, khả năng diễn đạt mạch lạc và
đặc biệt là tạo hứng thú học tập, niềm vui, niềm say mê học toán.
Từ đó, rèn cho các em đức tính chăm chỉ, tự tin, năng động, sáng tạo góp
phần hình thành và phát triển những phẩm chất tốt đẹp và phong cách làm việc của
người lao động mới, năng động, tự tin, sáng tạo…
Tổ chức trò chơi học toán nói chung và ở lớp 4 nói riêng, người giáo viên
cần tìm hiểu, nghiên cứu nội dung bài học, tiết học, tâm sinh lí lứa tuổi học sinh
tiểu học. Căn cứ vào mỗi nội dung bài học, mục tiêu của từng bài dạy, điều kiện
thời gian trong mỗi tiết dạy để thiết kế, lựa chọn trò chơi cho phù hợp. Người giáo
viên phải đặt kế hoạch mỗi tiết dạy một cách cụ thể, tỉ mỉ và phải chú ý các yêu
cầu sau:
+ Về mục đích chơi: Mọi trò chơi phải hướng vào luyện tập, củng cố kiến
thức đã học, rèn luyện kĩ năng ở từng bài, từng phần, từng giai đoạn theo yêu cầu
kiến thức kỹ năng của môn học.
+ Về chuẩn bị: Cần chuẩn bị chu đáo ngay từ khi thiết kế lựa chọn trò chơi,
chuẩn bị đầy đủ dụng cụ, phương tiện, địa điểm chơi .
+ Về hình thức tổ chức : Cần đa dạng để học sinh được thay đổi cách thức
hoạt động tạo hứng thú cho các em. Cách tổ chức đơn giản, triển khai nhanh gọn,
dễ thực hiện. Mọi học sinh đều được tham gia. Dụng cụ, phương tiện phục vụ trò
chơi dễ làm, dễ kiếm, phù hợp với đặc điểm tình hình của địa phương và phù hợp
với điều kiện hiện nay. Mỗi trò chơi có qui định cách chơi riêng cách tổ chức cũng
đa dạng, nên đòi hỏi học sinh phải nỗ lực, tự giác.
+ Dạy học thông qua hoạt động vui chơi giúp học sinh tự tin, có cơ hội để
đánh giá mình, đánh giá bạn bè. Tổ chức các trò chơi học tập là cần thiết, song

tôi áp dụng vào giảng dạy trong năm học 2012 - 2013 kết quả của học sinh tiến bộ
như sau:
* Khảo sát đầu năm học:
TSHS
32

GIỎI
2

HỌC LỰC
KHÁ
T. BÌNH
8
20

YẾU
2

*Giữa học kì 1 kết quả đạt được:
TSHS
32

GIỎI
3

HỌC LỰC
KHÁ
T. BÌNH
9
19


GIỎI
6

3. Ý kiến đề xuất:
a- Đối với giáo viên:
- Cần có nhận thức đúng: giáo viên là chủ thể trực tiếp đổi mới phương pháp dạy
học, không ai làm thay được và điều đó diễn ra thường xuyên , liên tục trong bài
học, môn học , lớp học, trường học và quá trình dạy học.
- Luôn bổ sung cho mình những kinh nghiệm còn thiếu nhưng cần phải có để thực
hiện tốt việc đổi mới phương pháp dạy học. Có công tác chuẩn bị tốt trước khi lên
lớp trong đó chú trọng việc thiết kế bài dạy theo hướng tích cực hoá các hoạt động
của học sinh.
14


Người thực hiện:

Đinh Quốc Nguyễn

Sông Nhạn - Cẩm Mỹ - Đồng Nai

- Cần phải biết tạo ra không khí học tập thật thoải mái, tự nhiên, tránh gây căng
thẳng. Biết trân trọng những phát hiện của các em dù là nhỏ nhất để hình thành ở
các em niềm tin vào bản thân mình. Giáo viên cần quan tâm đến mọi đối tượng học
sinh, phát huy khả năng và sở trường của các em. Biết tạo ra một môi trường học
tập tích cực để các em có cơ hội bộc lộ khả năng của cá nhân, biết trình bày quan
điểm, ý kiến của mình trước tập thể, biết tự đánh giá kết quả học tập, biết học hỏi
lẫn nhau trong quá trình học tập.
b- Đối với nhà trường:

tìm hiểu trước khi tham gia các lớp bồi dưỡng thường xuyên trong hè.
Trên đây là toàn bộ nội dung SKKN : “ Thiết kế trò chơi để dạy các phép
tính về số tự nhiên ở lớp 4 ”; với mục đích: “đưa học sinh vào vị trí chủ thể của
hoạt động nhận thức. học sinh được hoạt động nhiều hơn, suy nghĩ nhiều hơn”. Vì
thời gian có hạn nên SKKN này sẽ không tránh khỏi những hạn chế, thiếu sót, kính
mong các thầy cô giáo cùng bạn đọc góp ý, bổ sung để SKKN được hoàn thiện
hơn.
Sông Nhạn, Ngày 10 tháng 04 năm 2013
Người viết

Đinh Quốc Nguyễn

16


Người thực hiện:

Đinh Quốc Nguyễn

Sông Nhạn - Cẩm Mỹ - Đồng Nai

PHẦN NHẬN XÉT, ĐÁNH GIÁ, XẾP LOẠI
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
- Tên đề tài: “Thiết kế trò chơi để dạy các phép tính về số tự nhiên ở lớp 4 ”.
- Người thực hiện: Đặng Văn Xuân – Giáo viên lớp 5 trường tiểu học Cồn Thoi –
Kim Sơn – Ninh Bình.
Hội đồng khoa học Trường Tiểu học
Cồn Thoi
Nội dung


………

…………

Xếp loại chung:………….....
Cồn Thoi , Ngày…tháng…năm 2013
Hiệu trưởng

-Kết quả phổ biến,ứng dụng
-Tính sáng tạo

Xếp loại chung:………….....
Kim Sơn , Ngày…tháng…năm 2013
Trưởng phòng

17


Người thực hiện:

Đinh Quốc Nguyễn

Sông Nhạn - Cẩm Mỹ - Đồng Nai

18