BÀI THUYẾT TRÌNH:


I.Những quan điểm cơ bản của Hồ Chí Minh về văn hóa:
1.Định nghĩa về văn hóa và quan điểm về xây dựng nền văn hóa mới:
2.Quan điểm của Hồ Chí Minh về các vấn đề chung của văn hóa:
3.Quan điểm của Hồ Chí Minh về một số lĩnh vực chính của văn hóa:


1.Định nghĩa về văn hóa và quan điểm về xây dựng nền văn
hóa mới
a) Định nghĩa về văn hóa
-Tháng 8/1943, khi còn trong nhà tù của Tưởng Giới Thạch Giới
Thạch , Bác đã đưa ra định nghĩa của mình về văn hóa và có
nhiều điểm gần với quan niệm hiện đại về văn hóa.
“Vì

lẽ sinh tồn cũng như mục đích của cuộc sống, loài người mới
sáng tạo và phát minh ra ngôn ngữ, chữ viết, đạo đức, pháp luật,
khoa học, tôn giáo , văn học, nghệ thuật, những công cụ cho
sinh hoạt hằng ngày về ăn, ở và các phương thức sử dụng. Toàn
bộ những sáng tạo và phát minh đó tức là văn hóa. Văn hóa là
sự tổng hợp của mọi phương thức sinh hoạt cùng với biểu hiện
của nó mà loài người đã sản sinh ra nhằm thích ứng những nhu
cầu đời sống và đòi hỏi sự sinh tồn”

- Hồ Chí Minh khắc phục quan niệm phiến diện về văn
hóa trong lịch sử và hiện tại.




trúc thượng tầng.


Trong quan hệ với chính trị

- Chính

trị,xã hội có được giải phóng thì văn hóa mới được
giải phóng.Ngược lại, chính trị giải phóng sẽ mở đường cho
văn hóa phát triển.
Người nói: “Xã hội thế nào thì văn hóa thế ấy. Văn nghệ của
ta rất phong phú, nhưng dưới chế độ thực dân và phong kiến
nhân dân ta bị nô lệ, thì văn nghệ cũng bị nô lệ, bị tồi tàn
không thể phát triển được”. Phải tiến hành cách mạng chính
trị trước, cụ thể là cách mạng giải phóng dân tộc để giành
chính quyền, từ đó giải phóng văn hóa, mở đường cho văn hóa
phát triển


Trong quan hệ với kinh tế
- Kinh

tế thuộc về cơ sở hạ tầng, là nền tảng của việc xây
dựng văn hóa.Cho nên phải chú trọng xây dựng kinh tế, xây
dựng cơ sở hạ tầng để có điều kiện cho việc xây dựng và phát
triển văn hóa. Kinh tế phải đi trước một bước


- Hai


đế quốc Mỹ.


b. Quan điểm về tính chất của nền văn hóa:
•Khi miền
Bắc bước vào
thời kì quá độ
lên chủ nghĩa
xã hội, nền
văn hóa được
xây dựng là
nền văn hóa
xã hội chủ
nghĩa
•Trong báo cáo chính trị đọc tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ
II của Đảng (1951), Người khẳng định phải “xây dựng một nền
văn hóa Việt Nam có tính chất dân tộc, khoa học và đại chúng”


- Tính

dân tộc là cái tinh túy bên trong rất đặc trưng của nền
văn hóa dân tộc. Nó phân biệt, không nhầm lẫn với văn hóa
của các dân tộc khác.
-Tính dân tộc của văn hóa đòi hỏi phải thể hiện được cốt cách và tâm
hồn con người Việt Nam, đó là truyền thống yêu nước, cần cù, dũng
cảm, đoàn kết, thương người...
-Muốn làm được như vậy ta phải: “trau dồi văn hóa, văn
nghệ có tinh thần thuần túy Việt Nam ”. Người căn dặn văn
nghệ sĩ: “Nghệ thuật của cha ông hay lắm, tốt lắm! Cố mà

tộc. Đó là tiến bộ”


Hai là: Nâng cao dân trí.Nâng cao trình độ hiểu biết, trình độ
kiến thức của người dân.
-Trình độ đó phải từ chỗ không biết chữ đến chỗ biết chữ,
từ chỗ biết chữ đến chỗ hiểu biết các lĩnh vực khác cần thiết
cho hoạt động của mỗi người

-Chủ tịch Hồ Chí Minh chủ trương mở chiến dịch chống nạn mù chữ,
tiêu diệt giặc dốt bằng cách mở các lớp Bình dân học vụ .


Ba là: Bồi dưỡng những phẩm chất tốt đẹp, những phong cách lành mạnh,
tiên tiến, luôn hướng con người vươn tới cái chân, thiện, mĩ để không
ngừng hoàn thiện bản thân con người.
-Văn hóa giúp con người nhận biết và phân biệt cái tốt đẹp, lành
mạnh với cái xấu xa, hư hỏng,giữa cái tiến bộ với cái lạc hậu
cản trở con người và dân tộc tiến lên phía trước. Hồ Chí Minh
từng nhấn mạnh: Văn hóa phải sửa đổi được những tham
nhũng, lười biếng, phù hoa, xa xỉ, sửa cái xã hội cũ và xây xã
hội mới.
-Sự nghiệp xây dựng nền văn hóa mới cũng là sự nghiệp xây dựng con
người, đó cũng là sựu nghiệp của mỗi con người, của toàn dân. Nhưng lực
lượng nòng cốt lại là những nhà văn hóa, những người làm công tác văn hóa,
giáo dục... mà Hồ Chí Minh gọi là các chiến sĩ trên mặt trận văn hóa “ phải
biết xung phong”.


Để rèn luyện phẩm chất đạo đức tốt đẹp cho nhân dân, đặc biệt

-Để thực hiện phải tiến hành cải cách giáo dục để xây dựng hệ
thống trường, lớp với chương trình và nội dung dạy học thật
khoa học, hợp lí, phù hợp với sự phát triển của đất nước.
 Nội dung giáo dục: bao gồm cả văn hóa,chính trị,khoa
học – kĩ thuật...nghĩa là phải thực hiện giáo dục toàn diện.
 Phương châm giáo dục: luôn gắn giáo dục với thực tiễn
Việt Nam,học đi đôi với hành, học kết hợp với lao động sản
xuất. Phải tạo môi trường giáo dục lành mạnh, bình đẳng, dân
chủ.


b) Văn hóa văn nghệ
Trong quá trình chỉ đạo xây dựng nền văn nghệ cách mạng,
Hồ Chí Minh đưa ra 3 quan điểm lớn:
 Một

là, văn hóa – văn nghệ là một mặt trận, nghệ sĩ là chiến
sĩ, tác phẩm văn nghệ là vũ khí sắc bén trong đấu tranh cách
mạng
 Hai là, văn nghệ phải gắn với thực tiễn nhân dân
Ba là,phải có những tác phẩm văn nghệ ứng xứng
đáng với thời đại mới của đất nước và dân tộc.


Văn hóa – văn nghệ là một mặt trận, nghệ sĩ là chiến sĩ, tác
phẩm văn nghệ là vũ khí sắc bén trong đấu tranh cách mạng
- Hồ

Chí Minh coi mặt trận văn hóa như một cuộc chiến
khổng lồ giữa chính và tà, giữa cách mạng và phản cách

- Mục

tiêu của văn nghệ là phục vụ quần chúng nhân

dân
- Để

thực hiện mục tiêu này cần các tác phẩm văn nghệ phải
đạt tới sự thống nhất hài hòa giữa nội dung và hình thức


c) Văn hóa đời sống
-Văn hóa đời sống là một hình thức biểu hiện của văn hóa và
được thể hiện ra ngay trong cuộc sống hằng ngày của mỗi
người. Xây dựng con người Việt Nam không thể coi nhẹ việc
xây dựng văn hóa đời sống.
-Văn hóa đời sống thực chất là đời sống mới được Hồ
Chí Minh nêu ra với 3 nội dung: đạo đức mới, lối sống
mới và nếp sống mới.
+ Đạo đức mới:
Khái niệm đạo đức cũ được Hồ Chí Minh tiếp thu
chọn lọc. Người chỉ ra vào thời phong kiến nêu ra: cần,
kiệm, liêm, chính nhưng không thực hiện được. Ngày
nay ta đề ra: cần, kiệm, liêm, chính cho cán bộ làm
gương, cho nhân dân theo để lợi cho nước, cho dân.
“Cần, kiệm, liêm,chính, chí công vô tư” là một biểu hiện
sinh động qua phẩm chất “trung với nước, hiếu với
dân”.