B GIÁO D C VÀ ÀO T O
VI N KHOA H C GIỄO D C VI T NAM

NGUY N Lể HĨ

QU N Lụ ĨO T O
D A TRểN CỌNG NGH THỌNG TIN VĨ TRUY N THỌNG
CỄC TR
NG
I H C T TH C MI N TRUNG VI T NAM

LU N ỄN TI N S KHOA H C GIỄO D C

HĨ N I, 2016


B GIÁO D C VÀ ÀO T O
VI N KHOA H C GIỄO D C VI T NAM

NGUY N Lể HĨ

QU N Lụ ĨO T O
D A TRểN CỌNG NGH THỌNG TIN VĨ TRUY N THỌNG
CỄC TR
NG
I H C T TH C MI N TRUNG VI T NAM

Chuyên ngành : Qu n lý giáo d c
Mã s

: 62 14 01 14

Nguy n Lê HƠ


L IC M

N

Xin trân tr ng c m n GS.TS. Nguy n L c, TS. Tr n Th Thái Hà, cùng
quỦ th y cô giáo đư t n tình đ nh h

ng, h

ng d n, giúp đ tôi trong su t th i

gian nghiên c u và th c hi n lu n án.
Xin trân tr ng c m n Trung tâm ào t o và B i d

ng c a Vi n Khoa

h c Giáo d c Vi t Nam đư nhi t tình t o đi u ki n cho tôi trong su t quá trình
h c t p, nghiên c u và th c hi n lu n án.
Xin trân tr ng c m n Tr

ng

i h c Quang Trung, các tr

ng

i

10. C u trúc c a lu n án.................................................................................................... 13
CH

NG 1: C S Lụ LU N V QU N Lụ ĨO T O TR

NG

I

H C D A TRểN CỌNG NGH THỌNG TIN VĨ TRUY N THỌNG .......... 14
1.1. T ng quan nghiên c u v n đ ................................................................................ 14
1.1.1.

n

1.1.2.

Vi t Nam .......................................................................................................17

c ngoài .....................................................................................................14

1.2. Qu n lý và qu n lý giáo d c ................................................................................... 22
1.2.1. Qu n lý................................................................................................................22
1.2.2. Qu n lý giáo d c ................................................................................................24
1.3. Qu n lỦ đƠo t o tr

ng đ i h c ............................................................................. 25

1.3.1. ào t o ................................................................................................................25
1.3.2. Mô hình qu n lỦ đào t o ...................................................................................29


NGH THỌNG TIN VĨ TRUY N THỌNG

CỄC TR

NG

IH C

T TH C MI N TRUNG VI T NAM .................................................................... 54
2.1. Khái quát đ c đi m t nhiên, kinh t và xã h i .................................................. 54
2.2. Tình hình phát tri n giáo d c vƠ đƠo t o ............................................................. 59
2.2.1. Tình hình chung .................................................................................................59
2.2.2.

c thù tr

ng đ i h c t th c .........................................................................68

2.3. T ch c quá trình kh o sát .................................................................................... 71
2.3.1. M c đích kh o sát ..............................................................................................71
2.3.2. Công c và n i dung kh o sát ..........................................................................72
2.3.3. Ch n m u và t ch c kh o sát..........................................................................72
2.3.4. X lý s li u .......................................................................................................74
2.4. Phân tích k t qu kh o sát ..................................................................................... 74
2.4.1. Phân tích k t qu kh o sát th c tr ng QL T ..................................................74
2.4.2. Phân tích k t qu kh o sát th c tr ng QL T d a trên CNTT&TT..............80
2.5. ánh giá chung th c tr ng QL T d a trên CNTT&TT............................... 105
K t lu n ch


3.1.2.

nh h

ng phát tri n QL T d a trên CNTT&TT.....................................122

3.2. Nguyên t c đ xu t gi i pháp ............................................................................... 127
3.2.1. Nguyên t c v tính m c tiêu ...........................................................................127
3.2.2. Nguyên t c v tính c n thi t và kh thi..........................................................127
3.2.3. Nguyên t c v tính đ ng b ............................................................................128
3.2.4. Nguyên t c v tính k th a .............................................................................129
3.2.5. Nguyên t c v tính hi u qu ...........................................................................130
3.3. Các gi i pháp đ xu t ............................................................................................ 131
3.3.1. Nâng cao nh n th c v QL T d a trên CNTT&TT cho CB, GV, SV .....131
3.3.2. Chu n hóa các quy trình đào t o ....................................................................134
3.3.3. Qu n lý vi c tri n khai h th ng ph n m m QL T d a trên CNTT&TT.140
3.3.4. B i d

ng n ng l c CNTT&TT trong QL T cho cán b QLGD, GV.....145

3.3.5. T ng c

ng c s v t ch t, h t ng CNTT&TT ph c v QL T ...............147

3.3.6. H th ng hóa và hoàn thi n các v n b n, quy đ nh ......................................149
3.3.7. T ng c ng ki m tra, đánh giá ho t đ ng QL T d a trên CNTT&TT ....151
3.3.8. M i quan h gi a các gi i pháp......................................................................153
3.4. Kh o nghi m tính c n thi t vƠ kh thi c a các gi i pháp ............................... 154
3.4.1. M c đích kh o nghi m....................................................................................154
3.4.2. N i dung kh o nghi m ....................................................................................155

1
DANH M C CỄC T , C M T

VI T T T

CB

: Cán b

CNH

: Công nghi p hóa

C

: Cao đ ng

CIPO

: B i c nh, đ u vào, quá trình, đ u ra

CNTT

: Công ngh thông tin

CNTT&TT

: Công ngh thông tin và truy n thông

H


KH&CN

: Khoa h c và công ngh

KH&TC

: K ho ch và Tài chính

QL T

: Qu n lỦ đào t o

QLGD

: Qu n lỦ giáo d c

TB

: Trung bình

SV

: Sinh viên


2
DANH M C HỊNH
Trang
Hình 1.1: Mô hình tr

Hình 3.4: Các ch c n ng c b n c a phân h qu n lý nh p h c ...................... 163
Hình 3.5: Giao di n đ ng nh p phân h qu n lý nh p h c ............................... 166
Hình 3.6: Giao di n qu n lỦ ng

i dùng ........................................................... 166

Hình 3.7: Giao di n qu n lý các danh m c ....................................................... 167
Hình 3.8: Giao di n thu h s nh p h c............................................................ 167
Hình 3.9: Giao di n thu h c phí, b o hi m nh p h c........................................ 168
Hình 3.10: Giao di n th ng kê báo cáo tài chính .............................................. 168


3
DANH M C B NG
Trang
B ng 2.1: Phân b sinh viên theo nhóm ngành và theo vùng ............................. 60
B ng 2.2: Ngành đào t o t i các tr

ng HTT duyên h i mi n Trung ............. 66

B ng 2.3: Các n i dung c b n trong qu n lỦ đào t o ........................................ 75
B ng 2.4: Th c tr ng th c hi n qu n lỦ quy trình đào t o ................................. 76
B ng 2.5: ánh giá c a CB, GV v qu n lỦ quá trình d y h c .......................... 78
B ng 2.6: ánh giá c a sinh viên v qu n lỦ quá trình d y h c ......................... 80
B ng 2.7: Nh n th c c a CB, GV v QL T d a trên CNTT&TT .................... 81
B ng 2.8: Nh n th c c a SV v QL T d a trên CNTT&TT............................. 83
B ng 2.9: N ng l c c a CB, GV trong QL T d a trên CNTT&TT .................. 84
B ng 2.10: N ng l c c a SV trong QL T d a trên CNTT&TT ........................ 86
B ng 2.11: Th c tr ng qu n lý b i d ng n ng l c QL T d a trên CNTT&TT ....88
B ng 2.12: ánh giá c a CB, GV v c s v t ch t, ph

B ng 3.9: Tinh cân thiêt cua cac giai phap ....................................................... 157
B ng 3.10: Tinh kha thi cua cac giai phap ........................................................ 158
B ng 3.11: T

ng quan gi a tính c n thi t và tính kh thi............................... 160

B ng 3.12: Tính đ y đ thông tin...................................................................... 169
B ng 3.13: Tính k p th i ................................................................................... 170
B ng 3.14: Tính chính xác ................................................................................ 170
B ng 3.15: Tính k th a .................................................................................... 171
B ng 3.16:

l ch trung bình .......................................................................... 171

B ng 3.17: Xác đ nh đ i l

ng ki m đ nh T ..................................................... 172


5
DANH M C BI U
Trang
Bi u đ 2.1: GDP các t nh khu v c duyên h i mi n Trung ................................ 58
Bi u đ 2.2: Th c tr ng th c hi n qu n lỦ quy trình đào t o ............................. 77
Bi u đ 2.3: ánh giá c a CB, GV v qu n lý quá trình d y h c ...................... 79
Bi u đ 2.4: Nh n th c c a CB, GV v QL T d a trên CNTT&TT ................ 81
Bi u đ 2.5: N ng l c c a CB, GV trong QL T d a trên CNTT&TT .............. 84
Bi u đ 2.6: Th c tr ng qu n lý b i d ng n ng l c QL T d a trên CNTT&TT.... 88
Bi u đ 2.7: ánh giá c a CB, GV v c s v t ch t, ph



ng cao. Vì v y, GD& T ph i có

nh ng bi n đ i phù h p, k p th i v i xu th phát tri n c a th i đ i.
Ch t l

ng GD& T có Ủ ngh a quy t đ nh trong vi c đào t o ngu n

nhân l c có ch t l

ng cao. Nh n th c rõ v n đ này,

ng và Nhà n

c ta luôn

coi “Giáo d c và đào t o, khoa h c công ngh là qu c sách hàng đ u” [89]. V n
đ này đư đ

c đ a ra trong nhi u v n ki n c a

nhi u v n b n lu t và d

ng, đ

c th ch hóa thành

i lu t.

Trong nh ng n m qua, giáo d c đ i h c Vi t Nam đư có nhi u b

ng đào t o,

nghiên c u khoa h c, chuy n giao công ngh và cung ng d ch v cho xã h i.
Thành qu c a nh ng v n đ này s ph thu c nhi u vào ch t l
QLGD, là khâu đ t phá then ch t đ nâng cao ch t l
nhi u n

ng công tác

ng giáo d c đ i h c.

c trên th gi i các ho t đ ng giáo d c hi n nay đang trong

xu th th c hi n cu c cách m ng qu n lý v i công ngh cao.
v i s đ i m i giáo d c đ i h c, ho t đ ng QLGD trong nhà tr

n

c ta, cùng
ng hi n nay


7

c n ph i chuy n sang ph

ng th c qu n lý m i, trong đó không th không nói

đ n vai trò đ c bi t quan tr ng c a CNTT&TT. Mô hình QL T
h c theo ph


ng đ i h c nói chung và các tr

ng

HTT mi n Trung nói riêng.

a CNTT&TT vào QL T là m t trong nh ng thay đ i c b n đ nâng cao
hi u qu qu n lý.
Nh m đ y nhanh ti n đ , hi u qu c a CNTT&TT cho các c quan trong
h th ng giáo d c,

ng, Nhà n

c, B GD& T đư có nh ng ch th c th đ

phát tri n ho t đ ng này:
- Ch th 58-CT/TW ngày 17/10/2000 c a B chính tr v đ y m nh ng
d ng và phát tri n CNTT [5];
- Ch th 55/2008/CT-BGD T ngày 30/9/2008 c a B GD& T v t ng
c

ng gi ng d y, đào t o và ng d ng CNTT trong ngành giáo d c [10];
t ng b

c đ a GD& T n

c nhà h i nh p qu c t , c n ph i có

nhi u đi m nh n quan tr ng trong đ i m i QLGD, trong đó có s đ i m i c v

c nói chung, khu
ng xư h i hóa giáo

d c. V i ch tr

ng phát tri n này, t i khu v c mi n Trung đư có m t s

tr

c thành l p. Các tr

ng

HTT đ

ra đ i sau so v i các tr
B c và mi n Nam n
tr

ng

ng

HTT và tr

c ta. Các tr

ng

HTT n m trong khu v c ph n l n

các tr

ng

c tri n khai, nh ng ph n l n v n ch a tri t đ và đ ng

b . i u ki n và hoàn c nh c a các tr

ng HTT mi n Trung đ i v i ho t đ ng

này trong QL T còn nhi u đi m khi m khuy t, ch a thúc đ y đ
QL T đ t đ
t i

HTT mi n

c công tác

c hi u qu . Do v y, vi c tìm hi u, đánh giá nh ng u đi m, t n

m t s khâu c a ho t đ ng QL T d a trên CNTT&TT

các tr

ng HTT

mi n Trung Vi t Nam, qua đó tìm ra nh ng gi i pháp phù h p, tri n khai quy t
li t đ góp ph n nâng cao hi u qu QL T là vi c làm h t s c c p thi t.
Xu t phát t nh ng lý do nêu trên, tác gi ch n đ tài ắQu n lỦ đƠo t o
d a trên công ngh thông tin và truy n thông

3. Khách th vƠ đ i t

ng nghiên c u

3.1. Khách th nghiên c u
Ho t đ ng đào t o
̀.2.

it

các tr

ng đ i h c t th c.

ng nghiên c u

Qu n lỦ đào t o d a trên CNTT&TT

các tr

ng

HTT mi n Trung

Vi t Nam.
4. Gi thuy t khoa h c
- Hi n nay ho t đ ng QL T d a trên CNTT&TT các tr
Trung Vi t Nam đư đ t đ

ng HTT mi n


ng đ i h c.
- Tìm hi u kinh nghi m

CNTT&TT.

n

c ngoài và trong n

c v QL T d a trên


10

tr

ánh giá th c tr ng ho t đ ng QL T d a trên CNTT&TT

các

ng HTT mi n Trung Vi t Nam.
xu t các gi i pháp phù h p góp ph n nâng cao hi u qu QL T d a

-

trên CNTT&TT

các tr


T ng quan nghiên c u
v QL T d a trên
CNTT&TT

ng

Nghiên c u th c ti n

Phơn tích, đánh giá
trên c s đ i chi u gi a
lý lu n và th c ti n

Thu th p thông tin
v th c tr ng QL T
d a trên CNTT&TT

Phơn tích đi m m nh,
đi m y u, c h i, thách th c
c a các tr ng trong QL T
d a trên CNTT&TT

xu t, hoàn thi n
các gi i pháp

7.1. Ph

ng pháp ti p c n
 Ph

ng pháp ti p c n h th ng

ng pháp ti p c n l ch s - logic
ng pháp ti p c n l ch s - logic th c hi n quá trình nghiên c u đ i

ng, tìm hi u, phát hi n s n y sinh, đ phát tri n ho t đ ng QL T d a trên

CNTT&TT trong nh ng th i gian và không gian c th , v i nh ng hoàn c nh,
đi u ki n phù h p, nh ng v n đ m b o đ

c quy lu t qu n lý t t y u, gi đ

nh ng giá tr truy n th ng c a các quá trình s ph m trong nhà tr
7.2. Ph

c

ng.

ng pháp nghiên c u lý lu n
- T ng h p, phân tích các tài li u liên quan, h th ng nh ng v n đ lý

lu n qua các tài li u khoa h c, các v n b n báo cáo v v n đ nghiên c u c a đ
tài, nh m xác đ nh rõ các khái ni m c b n, thu t ng , ph m trù, quy lu t, sau đó
phân tích, x lý, h th ng hóa lý thuy t.
- Nghiên c u đ

ng l i, chính sách c a

ng, Nhà n

c v phát tri n

HTT mi n

Trung Vi t Nam.
- Ph

ng pháp ph ng v n: Trao đ i tr c ti p v i m t s cán b , gi ng

viên, sinh viên v nh ng v n đ có liên quan đ n đ tài nghiên c u.
- Ph

ng pháp t ng k t kinh nghi m: T ng h p, phân tích các v n đ có

liên quan nh m tìm ra đi m m nh, đi m y u, nh ng thu n l i, khó kh n trong
vi c tri n khai ho t đ ng.
- Ph

ng pháp th nghi m: Nh m minh ch ng cho tính kh thi c a gi i

pháp đ

c đ xu t.

7.4. Ph

ng pháp th ng kê
S d ng ph

ng pháp th ng kê toán h c, thông qua ph n m m th ng kê

chuyên d ng đ x lý, phân tích, t ng h p và đánh giá k t qu nghiên c u nh m


c u, góp ph n phát tri n c s lý lu n QL T d a trên CNTT&TT.
- Qua nghiên c u và ti p c n QL T theo CIPO, lu n án đư đ xu t đ
mô hình QL T d a trên CNTT&TT.

c


13
- Phân tích, đánh giá đ
m t s tr

CNTT&TT
ph

ng

c th c tr ng ho t đ ng QL T d a trên

HTT mi n Trung Vi t Nam và góp ph n đ i m i

ng th c QL T d a trên CNTT&TT vào công tác QLGD.
-

xu t các gi i pháp và th

CNTT&TT đ đ i m i ph
- Xây d ng đ

nghi m gi i pháp QL T d a trên

ng 1: C s lý lu n v qu n lỦ đào t o tr

ng đ i h c d a trên

công ngh thông tin và truy n thông
- Ch
truy n thông
- Ch
truy n thông

ng 2: Th c tr ng qu n lỦ đào t o d a trên công ngh thông tin và
các tr

ng đ i h c t th c mi n Trung Vi t Nam

ng 3: Gi i pháp qu n lỦ đào t o d a trên công ngh thông tin và
các tr

ng đ i h c t th c mi n Trung Vi t Nam

 Ph n th ba: K t lu n và khuy n ngh
 Ngoài ra còn có các ph n:
- Tài li u tham kh o
- Danh m c công trình khoa h c đư đ
- Ph l c

c công b


14

 Tác gi Victoria L.Tinio đư xu t b n tài li u “Công ngh thông tin và
truy n thông trong giáo d c” [80] nh m giúp các nhà QLGD ho ch đ nh chính
sách giáo d c

các n

c đang phát tri n, xác đ nh các ph

ng h

ng cho vi c

s d ng CNTT&TT m t cách hi u qu và phù h p v i th c ti n trong h th ng
giáo d c c a qu c gia, đ

c khái quát

- Th nh t: L nh h i đ

hai v n đ c b n sau:

c nh ng ích l i ti m n ng c a vi c s d ng

CNTT&TT trong giáo d c và cách ng d ng CNTT&TT đư đ
giáo d c t tr

c s d ng trong

c đ n nay.


ti u h c, trung h c đ n các tr

ng d y ngh , tr

ng đ i h c. Theo ông, nh ng lý

do đ a CNTT vào trong giáo d c không ph i là m t hình th c đ i m i riêng r
mà chính là m t ph n trong s phát tri n c a xã h i hi n nay. Vì v y, CNTT là
m t công c không th thi u đ

c trong công tác hành chính c a giáo d c, nó

mang l i s tr giúp to l n cho các nhà QLGD.
 Nhóm tác gi ng
Subhash Chander n
ch t l

ng giáo d c
-

n

i

Sharmila Devi, Mohammad Rizwaan,

, trong bài vi t “Công ngh thông tin và truy n thông cho
n

” [112] đư trình bày r t thuy t ph c các n i dung sau:


th vi n l u tr d li u, là n i các ngu n thông tin, tài nguyên
c l u tr , c u trúc thành h th ng cho gi ng viên, sinh viên đ

tìm ki m và s d ng các tài li u h c t p, gi ng d y
d a trên h th ng CNTT&TT. Các ch

b t k l nh v c nào đ

ng trình khác nhau đ

c khai thác trên

h th ng EDUSAT (EDUSAT-v tinh ph c v riêng cho giáo d c
Vi c t ch c các h i th o đ

c

n

).

c th c hi n v i s giúp đ c a c s h t ng

EDUSAT và có th truy n đi kh p các vi n nghiên c u. EDUSAT đ

c s d ng

đ cung c p, đào t o cho gi ng viên v các ch đ v công ngh m i, h th ng
này ti t ki m nhi u th i gian và kinh phí c a chính ph .

CNTT&TT trong ngành giáo d c đư thúc đ y nâng cao ch t l
QLGD.

ng, n i dung và

qu c gia này đư xây d ng kho k thu t s ph c v m c tiêu h c t p

g m c ng thông tin Sakshat (Sakshat - C ng thông tin mi n phí cho giáo d c
n

c a Chính ph

) và Ch

NPTEL (NPTEL - ch

ng trình h c t p Qu c gia đ

c h tr b i

ng trình qu c gia nâng cao k thu t giáo d c thông qua

h c tr c tuy n mi n phí s d ng CNTT&TT). Các nhà QLGD t i Delhi tiên
phong s d ng CNTT&TT đ qu n lý h th ng giáo d c. B Giáo d c, các
tr

ng h c và sinh viên

Delhi thu c th m quy n đ


v i bài vi t “Vai trò c a Công ngh thông tin và truy n thông trong giáo

d c đ i h c c a th k XXI” [113], đư đ c p đ n vai trò n i b t c a CNTT&TT
trong giáo d c đ i h c

th k XXI. Theo tác gi , CNTT&TT đư tác đ ng vào

th c ti n giáo d c, góp ph n t ng tr

ng đáng k cho các ho t đ ng giáo d c đ i

h c… T m t s nghiên c u cho th y vi c s d ng CNTT&TT trong giáo d c
đang làm phát tri n r t nhanh các ho t đ ng giáo d c
.

nhi u ti u bang c a

ng th i tác gi cho th y, qua nhi u n m v n đ d y h c tr c tuy n
đư phát tri n ph bi n và đ

n
n

c th c hi n m nh m d a trên h th ng

CNTT&TT. Công c này đư giúp cho nhi u sinh viên g p khó kh n do b n làm vi c,


17
trách nhi m gia đình, v n đ s c kh e, v th i gian,… không th đ n tr ng đ c,


Vi t Nam
 Tác gi Tr n Ki m, trong cu n “Nh ng v n đ c b n c a khoa h c

qu n lý giáo d c” cho r ng: M t trong b y xu th l n c a giáo d c th gi i
trong th k XXI là: “Áp d ng r ng rãi CNTT- m t h

ng đ i m i giáo d c có