BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ
TRẦN HUY CƯỜNG

ỨNG DỤNG E-LEARNING HỖ TRỢ CHO GIẢNG DẠY
MÔN HỌC TIN HỌC VĂN PHÒNG Ở TRƯỜNG
TRUNG HỌC XÂY DỰNG THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

NGÀNH: GIÁO DỤC HỌC - 601401

S K C0 0 1 7 5 1

Tp. Hồ Chí Minh, tháng 08/2007


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TP. HCM

LUẬN VĂN THẠC SĨ

TRẦN HUY CƯỜNG

ỨNG DỤNG E-LEARNING HỖ TR
CHO GIẢNG DẠY MÔN HỌC TIN HỌC
VĂN PHÒNG Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC
XÂY DỰNG THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Chuyên ngành : GIÁO DỤC HỌC

Cán bộ hướng dẫn khoa học : .................................................................
.........................................................................................................................
.........................................................................................................................
.........................................................................................................................

Cán bộ chấm nhận xét 1 : .......................................................................
.........................................................................................................................
.........................................................................................................................
.........................................................................................................................

Cán bộ chấm nhận xét 2 : .......................................................................
.........................................................................................................................
.........................................................................................................................
.........................................................................................................................
.........................................................................................................................

Luận văn thạc só được bảo vệ
HỘI ĐỒNG CHẤM BẢO VỆ LUẬN VĂN THẠC SĨ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT,
Ngày ….. tháng ….. năm …..


TÓM TẮT LÝ LỊCH TRÍCH NGANG
- Họ và tên : TRẦN HUY CƯỜNG
- Ngày, tháng, năm sinh : 01 – 10 – 1976
- Nơi sinh : Bệnh viện Đại đồng – Quận Thủ Đức – Tp. Hồ Chí
Minh
- Đòa chỉ liên lạc : 194 Võ Văn Ngân – P. Bình Thọ – Q. Thủ Đức –
Tp. Hồ Chí Minh.
- Điện thoại : 09896 11076

Trường Đại học sư phạm kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh.
Ban giám hiệu, các Phòng, các Khoa, các Giáo viên của Trường
Trung học Xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh đã tạo điều kiện thuận lợi để
người nghiên cứu hoàn thành đề tài này.
Bạn bè trong lớp Cao học khóa 13 , chuyên ngành Giáo dục học,
Trường Đại học Sư phạm kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh đã tận tình góp
ý cho người nghiên cứu để đề tài được hoàn thiện hơn.


TÓM TẮT
Trong Chiến lược phát triển giáo dục 2001 – 2010 ở nước ta, Bộ Giáo
dục và đào tạo đã nhấn mạnh : “Đổi mới mạnh mẽ phương pháp giảng dạy để
làm tăng tính tích cực, chủ động của người học, khắc phục lối truyền thụ một
chiều, rèn luyện nếp tư duy sáng tạo của người học. Từng bước áp dụng các
phương pháp tiên tiến và các phương tiện hiện đại vào quá trình dạy học…”. Thế
nhưng, quá trình đổi mới vẫn chưa được bao nhiêu, phổ biến nhất trong giai đoạn
hiện nay vẫn là lối truyền thụ một chiều và thực trạng đào tạo ở Trường Trung
Học Xây Dựng TPHCM cũng không tránh được lối mòn này.
Thế kỷ 21 là thế kỷ của “Tri thức”, là thời đại của Công nghệ thông tin
và Truyền thông, do đó việc đổi mới Phương pháp dạy học nhằm đáp ứng được
nhu cầu của xã hội là vấn đề có ý nghóa sống còn đối với nhà trường. Thực trạng
đó đã thôi thúc người nghiên cứu chọn đề tài : “Ứng dụng E-Learning hỗ trợ
cho giảng dạy môn học Tin học văn phòng ở Trường Trung Học Xây Dựng
TPHCM”.
Nội dung của luận văn được thể hiện qua các phần, chương như sau :
 Phần mở đầu : Giới thiệu tổng quan về đề tài.
 Chương 1 : Cơ sở lý luận về phát huy tính tích cực ở người học và
ứng dụng E-Learning để phát huy tính tích cực ở người học, nhằm
nâng cao hiệu quả đào tạo.
 Chương 2 : Khảo sát và tìm hiểu thực trạng về quá trình dạy và

Construction HCM city. By that training reality, Researcher designate the theme:
“Application of E-Learning to add the teaching in Introduction to Computers
Science subject at College of Construction HCM city”.
The content of this thesis included :
 Preface : Introduced generally about the theme.
 Chapter 1 : The base of argument about how the develop the
learner’s activity and the E-Learning application for developing
the learner’s activity.
 Chapter 2 : In this chapter, Researcher examined and got
information about reality of teaching and learning process in
Introduction to Computer Science subject at College of
Construction HCM city. Base on those foundation, Researcher
suggested the solutions for raising the training effectives of
Introduction to Computer Science subject.
 Chapter 3 : Found on the bases of argument in Chapter 1 and the
reality of teaching and learning process in Chapter 2, Researcher
designed and created the website E-Learning added teaching
learning to raise the training effectiveness. Then, Researcher
executed the pedagogy experiment and analyzed the result to
affirm the realizable property of this thesis.
 Conclusion and Petition : Summarized all of the advanced tasks,
analyzed the education science meaning of the thesis. At last,
Researcher suggested some petitions and oriented the theme
development. Researcher hope E-Learning added teaching and
learning application will be carry out in the earliest time at college
of Construction HCM city.


MỤC LỤC
Trang


2.3 Kết quả khảo sát ................................................................................... 23
2.3.1 Một số vấn đề về mục tiêu, chương trình môn học ....................... 23
2.3.2 Thực trạng giáo viên, cơ sở vật chất, phương tiện dạy học ........... 23
2.3.3 Phương pháp dạy học môn Tin học văn phòng ............................. 25
2.3.4 Thực trạng học tập môn Tin học văn phòng .................................. 27
Kết luận chương 2 ........................................................................................ 31
Chương 3 ỨNG DỤNG E-LEARNING HỖ TR CHO GIẢNG DẠY
MÔN HỌC TIN HỌC VĂN PHÒNG Ở TRƯỜNG TRUNG
HỌC XÂY DỰNG TPHCM
3.1 Môn học tin học văn phòng ................................................................... 32
3.1.1 Tổng quan về môn học Tin học văn phòng ................................... 32
3.1.2 Những thuận lợi và sự cần thiết ứng dụng E-Learning hỗ trợ
giảng dạy môn học Tin học văn phòng .......................................... 33
3.2 Ứng dụng E-Learning hỗ trợ cho giảng dạy môn học Tin học văn
phòng ở Trường Trung Học Xây Dựng TPHCM ................................... 34
3.2.1 Xây dựng Web dạy học .................................................................. 34
3.2.2 Xây dựng các bài giảng điện tử ..................................................... 36
3.3 Thực nghiệm sư phạm ........................................................................... 49
3.3.1 Mục đích thực nghiệm .................................................................... 49
3.3.2 Đối tượng thực nghiệm .................................................................. 49
3.3.3 Nội dung thực nghiệm ................................................................... 49
3.3.4 Phương pháp thực nghiệm ............................................................. 50
3.3.5 Phân tích và Đánh giá hiệu quả thực nghiệm ............................... 51
Kết luận chương 3 ........................................................................................ 68
PHẦN KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
1. Kết luận ................................................................................................... 69
2. Kiến nghò ................................................................................................. 70
3. Hướng phát triển của đề tài .................................................................... 71
TÀI LIỆU THAM KHẢO


Mức độ hứng thú học môn THVP với PPDH truyền thống ............ 28

Bảng 2.7

Mức độ bò động trong quá trình tiếp thu kiến thức ......................... 29

Bảng 2.8

Mức độ cung cấp thông tin của PPDH truyền thống ...................... 30

Bảng 2.9

Trình độ đầu vào học sinh học môn Tin học văn phòng ............... 31

Bảng 3.1

Dạng và tình trạng phương tiện trong dạy học .............................. 43

Bảng 3.2

Thống kê số lần phát biểu, đặt câu hỏi ......................................... 52

Bảng 3.3

Thống kê mức độ khuyến khích nêu vấn đề (hỏi học sinh) ........... 52

Bảng 3.4

Thống kê mức độ khuyến khích nêu vấn đề (hỏi giáo viên) ......... 53



DANH MỤC HÌNH VẼ
Trang
Hình 3.1

Phần mềm Macromedia Dreamweaver 4 ...................................... 44

Hình 3.2

Phần mềm Macromedia Flashmx 2004 ......................................... 45

Hình 3.3

Phần mềm Flax .............................................................................. 45

Hình 3.4

Phần mềm Photoshop CS2 ............................................................. 46

Hình 3.5

Phần mềm Snagit ........................................................................... 46

Hình 3.6

Phần mềm Webshot ....................................................................... 47

Hình 3.7


Biểu đồ 2.1

Mức độâ hứng thú học môn THVP với PPDH truyền thống ........ 28

Biểu đồ 2.2

Mức độ bò động trong quá trình tiếp thu kiến thức ....................... 29

Biểu đồ 2.3

Mức độ cung cấp thông tin của PPDH truyền thống ................... 30

Biểu đồ 3.1

Mức độ khuyến khích nêu vấn đề (hỏi học sinh) ....................... 53

Biểu đồ 3.2

Mức độ khuyến khích nêu vấn đề (hỏi giáo viên) ..................... 53

Biểu đồ 3.3

Ứng dụng E-Learning có tác dụng tốt (hỏi giáo viên) ............... 54

Biểu đồ 3.4

Tính tự học thông qua trang Web ............................................. 55

Biểu đồ 3.5


và đào tạo đã nhấn mạnh : “Đổi mới mạnh mẽ phương pháp giảng dạy để làm
tăng tính tích cực, chủ động của người học, khắc phục lối truyền thụ một chiều,
rèn luyện nếp tư duy sáng tạo của người học. Từng bước áp dụng các phương
pháp tiên tiến và các phương tiện hiện đại vào quá trình dạy học…”
Và trong bức thư chúc mừng, nhân ngày nhà giáo Việt Nam 20 tháng 11
năm 2006, Bộ trưởng Bộ giáo dục và Đào tạo – GS.TS Nguyễn Thiện Nhân đã
nhắn nhủ : “Bước vào kỷ nguyên hợp tác và cạnh tranh toàn cầu, chính các thầy
cô giáo có sứ mạng vô cùng vẻ vang là đào tạo nguồn nhân lực, bồi dưỡng nhân
tài để đất nước phát triển nhanh và bền vững bằng trí tuệ Việt Nam”.
Để hoàn thành được chiến lược đổi mới phương pháp giảng dạy nhằm làm
tăng tính tích cực, chủ động của người học và để thực hiện được trọn vẹn lời
nhắn nhủ đào tạo nguồn nhân lực để đất nước phát triển nhanh và bền vững,
chúng ta – những thầy cô giáo trong kỷ nguyên mới cần phải đổi mới nội dung,
phương pháp giảng dạy… để đào tạo được nguồn nhân lực có chất lượng phục vụ
cho đất nước phát triển nhanh và bền vững.
Khả năng và sở thích ở mỗi người không thể giống nhau hoàn toàn, do đó
khi học mỗi người sẽ có cách tiếp thu của riêng mình. Phương pháp dạy học
truyền thống chưa phát huy tính tích cực của người học, vì vậy cần phải đổi mới
để người học có thể phát huy hết khả năng của mình trong quá trình tiếp thu
kiến thức và vận dụng vào thực tiễn. Dạy và học với sự hỗ trợ của E-Learning sẽ
giải quyết được vấn đề này.
Bản chất xã hội của con người đã chỉ ra rằng, con người không chỉ biết sử
dụng mà còn phải biết tái tạo kiến thức để có thể phát triển bền vững, do đó khi
truyền đạt kiến thức vấn đề quan trọng không chỉ là kiến thức, mà còn phải quan
tâm truyền đạt cả cách tiếp thu và cách sử dụng kiến thức, sao cho kiến thức đó
luôn luôn được tái tạo. Phương pháp dạy học truyền thống hầu hết chỉ quan tâm
là làm thế nào nhồi nhét cho hết các câu, các chữ có trong giáo trình, mà không
quan tâm đến cách người học tiếp thu và sử dụng như thế nào, vì vậy cần phải
thay đổi nhằm dần dần biến quá trình đào tạo thành quá trình tự đào tạo. Dạy và
học với sự hỗ trợ của E-Learning sẽ giải quyết được vấn đề này.


Các lý thuyết và mô hình dạy học.

-

Quá trình dạy và học môn Tin học văn phòng ở Trường Trung học
Xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh và một số Trường Trung cấp
chuyên nghiệp trên đòa bàn Thành phố Hồ Chí Minh.

5. GIẢ THUYẾT NGHIÊN CỨU :
Dạy và học môn Tin học văn phòng với sự hỗ trợ của E-Learning, nếu thực
hiện được sẽ mang lại hiệu quả cao trong đào tạo.
6. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU :
* Nghiên cứu lý luận :
-

Các quan điểm của Đảng và Nhà nước về đổi mới giáo dục.

-

Tổng hợp các lý luận về nhận thức, tâm lý học nhận thức, học tập đa
phương tiện, E-Learning.

* Nghiên cứu thực tiễn :
-

Khảo sát thực trạng dạy và học môn học Tin học văn phòng ở
Trường Trung học Xây dựng TPHCM và một số Trường Trung cấp
chuyên nghiệp trên đòa bàn Thành phố Hồ Chí Minh.


Nghiên cứu các nguồn tài liệu, các công trình nghiên cứu đã công bố, các
sách báo, thông báo khoa học, các văn bản pháp qui… để hình thành cơ sở lý
luận.
* Nghiên cứu thực tiễn :
-

Phương pháp Khảo sát và phương pháp Đàm thoại : Với những công
cụ là những phiếu khảo sát và trực tiếp trao đổi, đàm thoại với đối
tượng nghiên cứu để giúp người nghiên cứu tìm ra được những vấn
đề thực tế cần thiết cho nội dung nghiên cứu.

-

Phương pháp Thống kê : Xử lý số liệu bằng phương pháp thống kê
với sự hỗ trợ của máy vi tính.

* Thực nghiệm :
Thực nghiệm sư phạm một số nội dung được xây dựng theo hướng dạy và
học với sự hỗ trợ của E-Learning.
9. ĐIỂM MỚI CỦA LUẬN VĂN :
-

Đề xuất và Xây dựng được mô hình dạy và học môn học Tin học văn
phòng với sự hỗ trợ của E-Learning.

-3-


-


-

Tháng 04/2007

: Hoàn chỉnh Chương 2.

-

Tháng 05/2007

: Thực nghiệm sư phạm.

-

Tháng 06/2007

: Hoàn chỉnh Chương 3.

-

Tháng 07/2007

: Hoàn chỉnh luận văn.

-

Tháng 08/2007

: Nộp luận văn và chuẩn bò bảo vệ luận văn.


trên đường tiến vào thế kỷ XXI bằng cạnh tranh trí tuệ. Vì vậy, cần thiết phải
đổi mới giáo dục, trong đó có sự đổi mới căn bản về phương pháp dạy học. Đây
không phải là vấn đề của riêng nước ta, mà tất cả các quốc gia trong chiến lược
phát triển nguồn lực con người phục vụ các mục tiêu kinh tế – xã hội đều quan
tâm đến vấn đề đổi mới giáo dục.
Trong bức thư chúc mừng, nhân ngày nhà giáo Việt Nam 20 tháng 11
năm 2006, Bộ trưởng Bộ giáo dục và Đào tạo – GS.TS Nguyễn Thiện Nhân đã
nhắn nhủ : “Bước vào kỷ nguyên hợp tác và cạnh tranh toàn cầu, chính các thầy
cô giáo có sứ mạng vô cùng vẻ vang là đào tạo nguồn nhân lực, bồi dưỡng nhân
tài để đất nước phát triển nhanh và bền vững bằng trí tuệ Việt Nam”.
Và trong Chiến lược phát triển giáo dục 2001 – 2010 ở nước ta, Bộ Giáo
dục và đào tạo đã nhấn mạnh : “Đổi mới mạnh mẽ phương pháp giảng dạy để
làm tăng tính tích cực, chủ động của người học, khắc phục lối truyền thụ một
chiều, rèn luyện nếp tư duy sáng tạo của người học. Từng bước áp dụng các
phương pháp tiên tiến và các phương tiện hiện đại vào quá trình dạy học…”

-5-


Xu hướng chung của các quốc gia trên thế giới là phát triển phương pháp
dạy học “Lấy học sinh làm trung tâm”. Trong đó, học sinh là chủ thể, thầy là tác
nhân của quá trình dạy học. Sơ đồ 1.1 dưới đây minh họa rõ nét sự chuyển biến
về vai trò của giáo viên và học sinh trong các phương pháp dạy học :
Mục tiêu học tập
4
1. Lặp lại
2. Phát biểu lại
3. Sáng tạo lại
4. Sáng tạo mới


Vai trò của học sinh
1. Mờ nhạt
2. Được hướng dẫn
3. Được khích lệ
4. Được giải phóng
Sơ đồ 1.1 Vai trò của giáo viên và học sinh trong các phương pháp dạy học1
Nhìn vào Sơ đồ 1.1, ta thấy vai trò của người thầy trong phương pháp
dạy học giáo điều rất quyền uy và là trung tâm của quá trình dạy và học[8,tr.2],
còn vai trò của người học rất mờ nhạt và thụ động trong quá trình tiếp thu kiến
thức; còn với phương pháp dạy học cổ truyền, người thầy có vai trò động viên,
gợi mở và người học trong vai trò được hướng dẫn, đònh hướng lónh hội kiến
thức. Đây là 2 phương pháp dạy học được sử dụng phổ biến hiện nay, mặc dù
phương pháp dạy học cổ truyền có quan tâm đến tính tích cực của người học, thế
nhưng vai trò của người thầy vẫn là trung tâm của quá trình dạy và học.
Phát triển hơn là phương pháp dạy học tích cực, vai trò của người thầy
lúc này chỉ là người hướng dẫn, cố vấn và vai trò của người học là được khích lệ,
chủ động chiếm lónh tri thức; còn với phương pháp dạy học không chỉ đạo thì vai
trò của người thầy rất nhỏ, khi đó người học được giải phóng, tự giáo dục. Đây là
2 phương pháp dạy học mà các nước đang hướng đến nhằm nâng cao tính tích
cực, chủ động trong quá trình tiếp thu kiến thức của người học. Phát huy tính tích
cực nhận thức trong hoạt động học tập liên quan trước hết đến động cơ học tập
của người học. Động cơ đúng sẽ tạo ra hứng thú, hứng thú là tiền đề của tự giác,
tự học.
1

4 đònh hướng về PPDH theo sơ đồ Jean Vial (1986).

-6-



tạo xã hội. Hình thành và phát triển tính tích cực xã hội là một trong các nhiệm
vụ chủ yếu của giáo dục, nhằm đào tạo những con người năng động, thích ứng
và góp phần phát triển cộng đồng. Như vậy, có thể xem tính tích cực như là một
điều kiện, đồng thời là một kết quả của sự phát triển nhân cách trong một xã
hội.
Tính tích cực học tập thực chất là tính tích cực nhận thức, đặc trưng ở
khát vọng hiểu biết, cố gắng trí tuệ và nghò lực cao trong quá trình chiếm lónh tri
thức. Khác với quá trình nhận thức trong nghiên cứu khoa học, quá trình nhận
thức trong học tập không nhằm phát hiện những điều loài người chưa biết, mà
nhằm lónh hội những tri thức loài người đã tích lũy được. Tuy nhiên trong học

-7-


S

K

L

0

0

2

1

5