SKKN: Một số biện pháp kích thích trẻ 4 - 5 tuổi hoạt động tích cực trong giờ
hoạt động tạo hình trường Mầm non Họa Mi
MỤC LỤC
Mục
I
1
2
3
4
5
II
1
2
2.1
2.2
2.3
2.4
2.5
3
3.1
3.2
3.3
Tiêu đề các phần
Trang
PHẦN MỞ ĐẦU
2
Lý do chọn đề tài
2
* Biện pháp 1: Tự học tự bồi dưỡng
7
* Biện pháp 2: Xây dựng nề nếp, thói quen hoạt động cho trẻ
8
* Biện pháp 3: Hình thành, cung cấp cho trẻ các kỹ năng tạo hình
9
cơ bản
* Biện pháp 4: Thay đổi các hình thức vào bài để gây hứng thú cho
9
trẻ
* Biện pháp 5: Tạo hứng thú cho trẻ thông qua các sự kiện
11
* Biện pháp 6: Sử dụng nguyên vật liệu gần gũi, đẹp, phong phú
11
*Biện pháp 7: Tổ chức đa dạng các hình thức hoạt động tạo hình.
13
* Biện pháp 8: Xây dựng môi trường lớp học gần gũi, thân thiện
14
khuyến khích trẻ làm phong phú vật liệu tạo hình để thể hiện cảm
xúc và sáng tạo.
* Biện pháp 9: Tổ chức cho trẻ thi đua, biểu dương, khen thưởng
15
kịp thời.
* Biện pháp 10: Cải tạo lại không gian trong lớp và kết hợp với
15
phụ huynh.
Điều kiện để thực hiện giải pháp, biện pháp
16
Người thực hiện: Nguyễn Thị Kim Phượng
hoạt động tạo hình trường Mầm non Họa Mi
SKKN: MỘT SỐ BIỆN PHÁP KÍCH THÍCH TRẺ 4 -5 TUỔI HOẠT
ĐỘNG TÍCH CỰC TRONG GIỜ HOẠT ĐỘNG TẠO HÌNH
TRƯỜNG MẦM NON HỌA MI
I. Phần mở đầu
1. Lý do chọn đề tài
“Trẻ em là mầm non của đất nước”
Bởi vậy, chăm sóc và nuôi dưỡng trẻ em chính là góp phần xây dựng
tương lai cho đất nước ngày một tươi sáng hơn. Việc chăm sóc giáo dục trẻ ngay
từ khi còn nhỏ là vô cùng quan trọng trong sự nghiệp giáo dục - là cơ sở hình
thành và phát triển nhân cách toàn diện cho trẻ sau này. Nâng cao chất lượng
giáo dục nói chung và môn tạo hình nói riêng là việc làm cần thiết để phát huy
khả năng tưởng tượng và sự khéo léo của trẻ.
Trong chương trình giáo dục mầm non, bộ môn tạo hình là loại hình nghệ
thuật phản ánh thế giới xung quanh cuộc sống con người một cách đa dạng
phong phú và hấp dẫn đối với trẻ ở lứa tuổi mẫu giáo. Thông qua tạo hình trẻ
được thử sức mình trong việc thể hiện và cải tạo thế giới riêng của mình. Hoạt
động tạo hình còn phát triển ở trẻ khả năng quan sát, trí tưởng tượng sáng tạo,
khả năng phối hợp giữa mắt và tay, hoàn thiện một số kỹ năng cơ bản (vẽ, nặn,
xé dán cắt.). Đặc biệt, trong giờ học vẽ trẻ thích tự tay vẽ được một cái gì đó dù
các hình còn đơn giản như ngôi nhà, cái cây, bông hoa, ô tô... nhưng mang lại
cho trẻ cảm xúc thực sự khi tạo ra được 1 sản phẩm. Còn đối với những gì trẻ
không thích, không hứng thú thì trẻ sẽ vẽ đại khái cho xong và cảm thấy hài
lòng hơn nữa tư duy của trẻ gắn liền với cảm xúc, ý muốn chủ quan nên trẻ ghi
nhớ những gì trẻ cảm thấy thích thú và say mê thực hiện ý tưởng của mình. Hơn
nữa, giờ vẽ còn hình thành ở trẻ những kỹ năng như ngồi ngay ngắn, kỹ năng
cầm bút. Đó là những kỹ năng rất cần thiết cho trẻ và cũng là bước đệm cho trẻ
sau này bước vào lớp 1.
Căn cứ sự chỉ đạo của Ban giám hiệu Trường Mầm non Họa Mi về đẩy
gây hứng thú cho trẻ tham gia tích cực vào môn tạo hình
Nhiệm vụ của đề tài nhằm tăng hứng thú cho trẻ, phát triển tính thẩm mỹ
cho trẻ
3. Đối tượng nghiên cứu
Một số biện pháp kích thích trẻ 4 – 5 tuổi hoạt động tích cực trong giờ
hoạt động tạo hình trường Mầm non Họa Mi
4. Giới hạn phạm vi nghiên cứu
Học sinh lớp chồi 1. Trường mầm non Họa Mi xã Quảng Điền Krông
Ana Đăk Lăk, trong năm học 2015- 2016
* Thời gian nghiên cứu: Từ tháng 8/2015 đến tháng 3/2016
5. Phương pháp nghiên cứu
Quan sát mọi hoạt động của trẻ
Phương pháp dùng lời
Phương pháp thực hành
Phương pháp dùng thủ thuật trò chơi
II. Nội dung
1. Cơ sở lý luận của vấn đề
Nghệ thuật tạo hình trong trường mầm non thật hấp dẫn đối với trẻ, trẻ
thích ngắm nhìn những đồ vật, những bức tranh có màu sắc đẹp, những hình thù
ngộ nghĩnh và đa dạng, trẻ luôn có những xúc cảm với những sự vật hiện tượng
xung quanh, nó mang lại cảm xúc và ấn tượng mạnh mẽ đối với trẻ, thôi thúc trẻ
muốn khám phá và sáng tạo ra cái đẹp.
Hoạt động tạo hình phát triển ở trẻ khả năng quan sát, trí tưởng tượng
sáng tạo, khả năng phối hợp giữa tay và mắt, hoàn thiện một số kỹ năng cơ bản
trong các hoạt động (vẽ, nặn, cắt, xé dán). Giờ học tạo hình mang lại cho trẻ
những cảm xúc thực sự, trẻ thích thú và say mê thực hiện ý tưởng của mình, giờ
hoạt động tạo hình còn hình thành ở trẻ những kỹ năng như: tư thế ngồi ngay
ngắn, kỹ năng cầm bút vẽ và tô màu tranh, kỹ năng nặn (lăn dọc, xoay tròn, ấn
bẹt) kỹ năng vẽ, xé dán... những kỹ năng đó rất cần thiết nó giúp trẻ hoàn thiện
những sản phẩm nghệ thuật và phát triển các cơ ngón tay và bàn tay
của hoạt động tạo hình, trong khi trẻ thực hiện giáo viên cần phải luôn động
viên, khuyến khích trẻ Ngoài ra giáo viên nên tạo điều kiện cho trẻ tiếp xúc với
thiên nhiên sống động xung quanh, đó là cách thức làm giầu cảm xúc cho trẻ
nhanh chóng và hấp dẫn. Cô nên tạo cho trẻ có thói quen quan sát thiên nhiên
xung quanh, con người và những hiện tượng gần gũi, thông qua môn làm quen
với môi trường xung quanh trẻ được tri giác tranh ảnh như: xem các tranh ảnh
về phong cảnh đất nước, rừng và biển, cảnh sinh hoạt của con người..., các tác
phẩm nghệ thuật, quan sát ngắm nhìn các loại cây, hoa, được sờ nếm các loại
quả, vuốt ve âu yếm các con vật, so sánh tìm tòi những đặc điểm chung của
những con vật cùng nhóm, cùng loài, phân biệt được những đặc điểm giống và
khác nhau của các loại cây, hoa, quả...
Hoạt động tạo hình phải được tổ chức bằng cách kết hợp linh hoạt nhuần
nhuyễn giữa trực quan đàm thoại, trò chơi, giáo viên sử dụng lời nói ân cần, nhẹ
nhàng tươi vui, ngắn gọn, dễ hiểu, dễ hướng dẫn trẻ hoạt động tạo hình, tuyên
truyền trao đổi nội dung hoạt động tạo hình cho các bậc phụ huynh để kết hợp
giữa các gia đình và nhà trường để bồi dưỡng kỹ năng hoạt động tạo hình cho
trẻ. Như vậy khi trẻ tham gia vào hoạt động tạo hình giúp trẻ phát triển khả năng
tri giác màu sắc, phát triển trí tưởng tượng, sáng tạo, phát triển khả năng vận
Người thực hiện: Nguyễn Thị Kim Phượng
5
SKKN: Một số biện pháp kích thích trẻ 4 - 5 tuổi hoạt động tích cực trong giờ
hoạt động tạo hình trường Mầm non Họa Mi
động, sự khéo léo, linh hoạt của các ngón tay, bàn tay, kỹ thuật tạo hình khiến
cho trẻ thích thú. Khi hoàn thành những tác phẩm, sản phẩm tạo hình trẻ tiếp thu
được những tri thức mới khiến cho trẻ có khả năng lĩnh hội tích cực hơn những
tri thức về màu sắc, hình dạng, đường nét, bố cục, tỷ lệ, không gian...nhằm tạo
cho trẻ có nhiều biểu tượng đa dạng, phong phú về thế giới xung quanh..
* Hạn chế:
Các học liệu cho trẻ sử dụng trong hoạt động tạo hình còn ít, chưa được
phong phú đa dạng
2.3. Mặt mạnh, mặt yếu
* Mặt mạnh:
Người thực hiện: Nguyễn Thị Kim Phượng
6
SKKN: Một số biện pháp kích thích trẻ 4 - 5 tuổi hoạt động tích cực trong giờ
hoạt động tạo hình trường Mầm non Họa Mi
Trẻ mầm non các cháu đã có đủ sức khỏe để tham gia vào các hoạt động
học tập, vui chơi hàng ngày trong lớp cũng như ở nhà
Đa số cháu đi học đều
* Mặt yếu:
Sáng tạo trong tạo hình và vốn sống của trẻ chưa thực sự phong phú.
Một số cháu còn rụt rè, không tự tin trong học tập
2.4. Nguyên nhân các yếu tố tác động
* Nguyên nhân thành công
Cô luôn gần gũi hòa nhập với trẻ, tạo điều kiện cho trẻ tiếp cận với những
vẻ đẹp của con người và thiên nhiên, có cơ hội bọc lộ cảm xúc cá nhân, mở rộng
tâm hồn và phát triển mẫu mực nhân cách con người Việt Nam
Luôn bám sát và thực hiện tốt nhiệm vụ được giao một cách chủ động, sáng
tạo dựa trên thực tế của trường, lớp, địa phương.
Thường xuyên trao đổi, học hỏi kinh nghiệm của đồng nghiệp đặc biệt là
những đồng nghiệp công tác lâu năm.
Nắm bắt được tâm sinh lý và thói quen của trẻ trong mọi hoạt động
* Nguyên nhân hạn chế yếu kém:
Một số trẻ sức khỏe còn kém, trẻ còn nhút nhát, chưa tự tin trong các hoạt
+ Số trẻ biết cách chọn màu tô
+ Số trẻ hứng thú học
+ Số trẻ không hứng thú học môn tạo
hình
+ Số trẻ sắp xếp bố cục lộn xộn
+ Số trẻ biết sắp xếp bố cục tranh tô màu
hài hòa hợp lý
+ Số trẻ có sản phẩm đẹp sáng tạo
Số lượng
24/42
Tỷ lệ
57,1%
22/42
52,4%
8/42
19,04%
10/42
23,8%
20/42
47,6%
ra những sản phẩm đẹp và biết tôn trọng gìn giữ những cái đẹp xung quanh
mình, đồng thời giúp trẻ yêu thích bộ môn tạo hình.
3.2 Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp, biện pháp
Người thực hiện: Nguyễn Thị Kim Phượng
8
SKKN: Một số biện pháp kích thích trẻ 4 - 5 tuổi hoạt động tích cực trong giờ
hoạt động tạo hình trường Mầm non Họa Mi
* Biện pháp 1: Tự học tự bồi dưỡng
Bồi dưỡng chuyên môn, nâng cao nghiệp vụ là việc mà bất kỳ giáo viên
nào cũng nên làm và phải làm thường xuyên.
Tôi thường đọc sách báo, xem tin tức trên các phương tiện thông tin đại
chúng, trao đổi đồng nghiệp tiếp cận những cái mới tìm ra những hình thức,
phương pháp tổ chức các hoạt động sao cho trẻ không bị nhàm chán, phù hợp
với khả năng của trẻ mình phụ trách.
Trẻ 4-5 tuổi có những khả năng nhận thức, trẻ bắt đầu biết được ý thức
của những việc mình làm hàng ngày, muốn tự thể hiện mình trước bạn bè và
những người xung quanh...... để nắm bắt được điều này tôi phải tranh thủ đọc
các tài liệu về tâm lý lứa tuổi, gần gũi tìm hiểu cá tính, khả năng của từng trẻ để
đưa ra những yêu cầu, hình thức phù hợp với nhận thức và tâm lý của trẻ.
Tôi cũng tìm tòi, học hỏi thêm các hình thức tổ chức giúp trẻ có điều kiện
sáng tạo trong các hoạt động, tạo cho trẻ biết tự thể hiện khả năng của bản thân
dần dần trẻ thấy vui và yêu thích bộ môn tạo hình.Ngoài ra tôi cũng chú ý học
hỏi, tự mầy mò thêm cách tạo ra những sản phẩm tạo hình sáng tạo, sưu tầm tạo
ra một số sản phẩm phong phú làm tài liệu mẫu, tìm phương pháp hướng dẫn trẻ
sao cho trẻ hứng thú và dễ hiểu nhất, phù hợp với nhận thức, khả năng của trẻ.
Theo quan điểm của tôi, khi người giáo viên có vốn kiến thức vững vàng,
có kỹ năng sư phạm tốt, nhiệt tình tâm huyết với nghề, gần gũi yêu thương trẻ
thực hiện với phương châm “Chưa biết mới phải đi học, chăm học thì sẽ giỏi”.
Tôi cũng tập trung quan sát gần gũi, nhẹ nhàng, nghiêm khắc rèn trẻ tạo cho trẻ
nề nếp, thói quen và kỹ năng thực hiện các hoạt động.
Công việc này tôi đã phối hợp đều tay thường xuyên với 2 giáo viên cùng
lớp, thời gian đầu ngoài những giờ hoạt động học chúng tôi tích cực tổ chức lôi
cuốn trẻ vào các hoạt động chiều thường xuyên nên chỉ sau 1 tháng trẻ đã có
những tiến bộ rõ nét khi tham gia các hoạt động: trẻ có nề nếp, có thói quen,
bước đầu có một số kỹ năng thực hiện các yêu cầu của cô và điều này cũng
khích lệ tôi tích cực tổ chức các hoạt động cho trẻ.
Khi trẻ đã có những nề nếp thói quen kỹ năng thực hiện các hoạt động thì
việc tổ chức các hoạt động cho trẻ không còn gặp nhiều khó khăn như trước, trẻ
đã chú ý lắng nghe biết tập trung tư duy suy nghĩ và thực hiện các yêu cầu của
hoạt động.
Khi tôi tổ chức cho trẻ hoạt động theo nhóm trẻ đã biết cách trò chuyện
hỏi han thảo luận với nhau cùng nhau thực hiện các yêu cầu của cô.
* Biện pháp 3: Hình thành, cung cấp cho trẻ các kỹ năng tạo hình cơ bản:
Để trẻ mạnh dạn, hứng thú tham gia vào các hoạt động tạo hình thì việc
hình thành, cung cấp cho trẻ kỹ năng cơ bản để trẻ có hành trang mạnh dạn tự
tin tham gia vào các hoạt động tạo hình là cần thiết.
Tận dụng ngay những giờ đón trả trẻ tôi cho trẻ làm quen các bức tranh
mẫu của cô, các sản phẩm đẹp của các anh chị để cùng trò chuyện với trẻ về các
đường nét, bố cục, mầu sắc, khuyến khích trẻ tập đánh giá sản phẩm và cùng trò
chuyện với trẻ về cách vẽ, cách chọn mầu, cách sắp xếp bố cục với những sản
phẩm nặn, xé dán, đồ chơi.... thì tôi cùng trẻ trò chuyện các bước tiến hành để
tạo thành sản phẩm.
Những giờ hoạt động góc, hoạt động chiều tôi thường cho trẻ chia nhóm
rèn các kỹ năng chuẩn bị cho hoạt động sau đạt kết quả. Để thực hiện được điều
này tôi cũng phải thay đổi nhiều hình thức khác nhau để cung cấp kiến thức, rèn
kỹ năng cho trẻ .Với những loại tiết vẽ theo đề tài, ý thich tôi thường tận dụng
những hoạt động ngoài giờ học để củng cố kỹ năng cho những trẻ yếu, làm giầu
nhấn là vầng trăng cổ tích và dải ánh sáng bạc có điểm xuyết bằng các bóng điện
nhấp nháy. Với bảng treo sản phẩm này khi trẻ dán các bức tranh của mình lên
trông sẽ rất đẹp và lung linh, điều đó giúp trẻ thích thú và tự tin hơn.
Ví dụ 3: Vẽ về biển
Tôi cho trẻ gấp thuyền, ca nô, tàu thuỷ... từ chiều hôm trước, và chuẩn bị
3 bến cảng. Một bến vẽ thuyền, 1 bến vẽ ca nô, 1 bến vẽ tàu thuỷ.
Vào giờ học tôi cho trẻ đi lấy đồ dùng trẻ gấp được và hỏi: “Hôm trước
các con đã gấp được những cái gì? Thuyền buồm, tàu thuỷ... là những phương
tiện gì? Nó hoạt động ở đâu? Vậy con thích chơi trò chơi với đồ chơi các con đã
tạo được không? Cô đã thiết kế được các bến cảng cho tàu thuỷ, thuyền buồm,
ca nô và chúng mình cùng chơi trò chơi cho các phương tiện đó về đúng bến của
mình nhé.
Sau khi chơi xong tôi cho trẻ ngồi xung quanh mình và hỏi: “Các con
thường nhìn thấy thuyền, ca nô, tàu thuỷ hoạt động ở đâu? Vậy những ai đã
được đi biển rồi? Các con thấy biển như thế nào? ” Trẻ kể theo hiểu biết của trẻ.
Và cho trẻ xem 3 bức tranh vẽ về biển được cô xắp xếp nội dung bố cục vào thời
gian khác nhau. Để trẻ tự nhận xét các bức tranh vẽ về biển theo ý hiểu của
mình. Bằng ngôn ngữ miêu tả, tôi hướng trẻ nhận xét về vẻ đẹp của các bức
tranh qua nội dung, mầu sắc, bố cục xắp xếp: về cảnh biển lúc bình minh, buổi
trưa và cảnh biển khi hoàng hôn buông xuống…
Có thể nói hiệu quả ngôn ngữ miêu tả rất cao giúp trẻ tái tạo, hình dung
một cách sinh động. Khi trẻ đã có kiến thức về biển, tôi sẽ hỏi trẻ thích vẽ biển
vào thời điểm nào, có những gì ở biển, rồi gợi ý cho trẻ cách vẽ bãi cát, sắc xanh
của mây trời, của làn nước, hình dạng của thuyền buồm, dãy núi, cánh chim hải
âu bay lượn.
Kết quả không những trẻ khá vẽ được mà những trẻ yếu cũng tạo ra sản
phẩm có nội dung và mầu sắc bức tranh thật sinh động.
Người thực hiện: Nguyễn Thị Kim Phượng
11
* Biện pháp 5: Tạo hứng thú cho trẻ thông qua các sự kiện
Với tôi hoạt động tạo hình không chỉ là hoạt động học tập mà tôi còn
muốn trẻ thể hiện tình cảm, cảm súc của mình thông qua tác phẩm tạo hình đó.
Một tác phẩm của trẻ khi hoàn thành ngoài việc làm theo yêu cầu của cô giáo
hay ý thích của trẻ mà tôi còn muốn trẻ cảm nhận và thể hiện được ý nghĩa của
nó. Và không thể bỏ qua những sự kiện ý nghĩa trong năm học, những ngày lễ
ngày kỹ niệm như ngày sinh nhật của các bé hay những ngày lễ lớn: trung thu,
ngày nhà giáo Việt Nam, ngày phụ nữ Việt Nam 20-10, noel, tết, ngày phụ nữ
thế giới 8-3, đó là những động lực cho trẻ làm những món quà để tặng cho người
trẻ thương yêu, những người mà trẻ quan tâm, hay để trang trí cho những ngày
lễ trẻ sẽ hứng thú và làm một cách say mê.
Ví dụ: Vào ngày 8/3 ngày của bà của mẹ tôi gây hứng thú cho trẻ bằng
những món quà ý nghĩa mà con có thể tặng mẹ, tặng bà những người mà trẻ yêu
quý nhất.
* Biện pháp 6: Sử dụng nguyên vật liệu gần gũi, đẹp, phong phú
Người thực hiện: Nguyễn Thị Kim Phượng
12
SKKN: Một số biện pháp kích thích trẻ 4 - 5 tuổi hoạt động tích cực trong giờ
hoạt động tạo hình trường Mầm non Họa Mi
Muốn trẻ vẽ được một bức tranh đẹp thì đồ dùng của cô như tranh mẫu, vật
mẫu, tranh gợi ý phải đẹp, chuẩn mang tính thẩm mĩ. Vì tư duy của trẻ là tư duy
trực quan hình tượng. Trẻ thu hút bởi các mầu sắc rực rỡ, những hình thù ngộ
nghĩnh sinh động. Những chất liệu để làm nên những sản phẩm mẫu của cô có
thể rất gần gủi với trẻ hoặc là những chất liệu mới mà cô sưu tầm được. Dưới
mắt trẻ cái gì cũng mới mẻ, cũng gợi cho trẻ sự tò mò. Sự phong phú trong đồ
dùng còn giúp trẻ thả sức mà sáng tạo ra những sản phẩm của riêng mình, kích
thích sự tìm tòi khám phát triển tư duy của trẻ.
Ví dụ: Dùng tấm nhựa dán lên đó màu xanh lam nhạt có trang trí một chút
rong rêu, bong bong và một nàng tiên cá hoặc vài chú cá nhỏ rất thích hợp cho
dán các sản phẩm tranh về đề tài biển.
Dùng tấm nhựa đó nhưng màu nền là màu tím, xanh lam đậm có trang trí
thêm một dải ánh sáng bạc lệch sang một bên tấm nhựa sẽ rất thích hợp cho các
tranh về đề tài thiên nhiên đặc biệt là tranh về đề tài Trung Thu.
Cũng tấm nhựa đó có dán màu sẫm như tím đậm, xanh lam đậm, nâu
thậm chí là đen không trang trí nhiều sẽ thích hợp với tất cả các bức tranh với tất
cả các đề tài.
Một kiểu làm nền khác cũng rất thích hợp với các loại tranh đó là dán
giấy theo các mảng màu cùng tông với nhau và cùng gam với nhau.
Cách sử dụng các loại giấy gói quà có kẻ sọc màu đậm và trầm cũng
mang lại một hiệu quả bất ngờ trong việc dán tranh cho trẻ.
Cách làm này không những hiệu quả với các sản phẩm tranh tạo hình
trong tiết học mà ta có thể sử dụng ở các góc trong lớp.
Khi sử dụng các mảng tường, tấm treo tranh dạng này nên dung tấm nhựa
và hồ dán giấy để khi bóc ra thay nền khác không làm hỏng giấy.
Đối với nền của sản phẩm là đồ chơi thì ta tạo khung cảnh: Làm ngã tư
đường phố với hoạt động “Làm ô tô từ vỏ hộp” để trưng bày. Làm một ngôi nhà
nhỏ với khoảng sân rộng có mấy bụi cỏ để trưng bày sản phẩm nặn về đàn gà, về
chú thỏ, một cây quất bỏ đi sau Tết đã bỏ hết quả rất thích hợp để gắn quả của
trẻ nặn trong hoạt động “ Nặn quả tròn”...
Sử dụng nền bức tranh trẻ thể hiện: Đa số nền của bức tranh trẻ thể hiện
là màu trắng và trẻ có kỹ năng sẽ tô màu nền cho bức tranh nhưng đó là với
tranh vẽ, đối với các tranh là xé dán, xếp dán, tranh từ nguyên vật liệu tự nhiên,
tranh đất nặn thì chọn nền cho tranh cũng rất thú vị. Hiện nay có rất nhiều loại
giấy màu đủ kích cỡ phục vụ cho hoạt động học tập, thay vì chọn giấy màu trắng
các cô giáo thử thay đổi với giấy màu thậm chí là mành, chiếu, mẹt, mika
trong... hiệu quả sẽ rất bất ngờ.
Sử dụng các kích thước bức tranh: Thông thường ta hay sử dụng khổ giấy
yếu kỹ năng còn lúng túng thì những trẻ khá dẫn hướng dẫn trẻ chậm hơn, trẻ
gợi ý nhau cách làm.
Vào giữa các chủ đề tôi thường hướng dẫn gợi ý trẻ vẽ về chủ đề để trang
trí thêm vào mảng mở của chủ đề và cũng là để củng cố, mở rộng hiểu biết của
trẻ về chủ đề. Thỉnh thoảng những hoạt động chiều tôi lại cho trẻ thi vẽ tranh về
chủ đề và cho trẻ mang tranh về nhà khoe bố mẹ - thấy con mình ngày càng tiến
bộ phụ huynh cũng phấn khởi quan tâm đến hoạt động của con nhiều hơn.
* Biện pháp 8: Xây dựng môi trường lớp học gần gũi, thân thiện khuyến
khích trẻ làm phong phú vật liệu tạo hình để thể hiện cảm xúc và sáng tạo.
Ngoài việc cung cấp cho trẻ các kỹ năng cần thiết thì việc tạo điều kiện
cho trẻ thể hiện cảm xúc của mình cũng là rất quan trọng. Để trẻ hứng thú hơn
trong hoạt động tạo hình tôi đã lôi cuốn trẻ vào việc tham gia chuẩn bị cho các
hoạt động mới. Tôi cho trẻ quan sát một số sản phẩm tự tạo bằng các nguyên vật
liệu khác nhau, trò chuyện với trẻ về các vật liệu cần thiết, cho trẻ tư duy tìm tòi,
đóng góp những vật liệu để chuẩn bị cho các hoạt động mới. Hoạt động này
cũng rất hiệu quả vì nó đã hình thành cho trẻ ý thức chuẩn bị cho các hoạt động
ở lớp. Ban đầu chỉ có một vài trẻ là nhớ lời cô dặn, sau dần dà trẻ có ý thức hơn,
tôi cũng thường xuyên khen ngợi tinh thần có ý thức của trẻ để khuyến khích
động viên trẻ kịp thời.
Tôi cũng tạo cho trẻ một môi trường mở để trẻ tự lựa chọn hình thức hoạt
động khi chơi, cho trẻ thấy được những giá trị của vật liệu mà trẻ đóng góp.
Trong những giờ hoạt động vui chơi tôi cũng tạo điều kiện cho trẻ được tham
gia thường xuyên, khích lệ trẻ chưa có kỹ năng vào chơi cùng những trẻ khá để
trẻ cùng quan tâm giúp đỡ lẫn nhau. Cũng có những hoạt động tôi đã dùng hình
thức giao nhiệm vụ để trẻ có ý thức với hoạt động của mình
Mảng chủ đề mở cũng được trẻ thường xuyên quan tâm tìm hiểu và đóng
góp công sức. Tôi cũng cho trẻ làm những bông hoa cùng cô để trang trí giàn
hoa
Người thực hiện: Nguyễn Thị Kim Phượng
các mảng tường treo sản phẩm cho trẻ bắt mắt, nổi bật tạo cho trẻ cảm giác mới
lạ, thích thú.
Việc tạo hứng thú cho trẻ trong giờ học, gia đình cũng đóng một vai trò rất
lớn. Đầu năm học khi họp phụ huynh, tôi nêu rõ tầm quan trọng của môn tạo
hình, đồng
Người thực hiện: Nguyễn Thị Kim Phượng
16
SKKN: Một số biện pháp kích thích trẻ 4 - 5 tuổi hoạt động tích cực trong giờ
hoạt động tạo hình trường Mầm non Họa Mi
thời trao đổi, tuyên truyền để họ chọn thời điểm để dạy trẻ vẽ, và hướng dẫn trẻ
vẽ từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp, khuyến khích phụ huynh cho trẻ vẽ
thế giới xung quanh, cha mẹ cùng con sưu tầm và mang nguyên vật liệu thiên
nhiên như: lá cây, hột hạt, sỏi, các loại vỏ sò, vỏ hộp...đến lớp và trẻ trực tiếp sử
dụng.
Được thấy con mình tự tin vui vẻ mỗi khi đến trường là điều mà phụ
huynh và giáo viên ai cũng mong muốn. Tuy nhiên để làm tốt được công việc
này bao giờ cũng cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình và nhà trường. Ngay
từ buổi họp phụ huynh đầu năm học tôi đã trao đổi với phụ huynh về mong
muốn của mình và những việc làm tưởng như đơn giản nhưng không được xem
nhẹ vì nó có hiệu quả rất lớn trong việc hình thành xây dựng ý thức ban đầu cho
trẻ.
Để trẻ yêu thích lớp học, thích đến trường lớp, có ý thức giữ gìn lớp học
của mình thì ngay cả ở nhà hay ở những nơi vui chơi trẻ cũng phải có được ý
thức đó. Trẻ biết yêu cái đẹp, có ý thức giữ gìn môi trường ở mọi lúc, mọi nơi. Ở
nhà, trẻ biết thu gọn đồ chơi của mình sau khi chơi, không bầy bừa ra nhà. Trẻ
biết cảm nhận những hình ảnh đẹp nơi công cộng, có ý thức giữ gìn đồ dùng,
cảnh quan nơi công cộng không tự ý sử dụng. Ở lứa tuổi này ý thức tự lập, tự
phù hợp với đặc điểm riêng của mỗi trường, lớp. Điều đó không phải là việc làm
của riêng ai mà là vấn đề cần được giáo viên Mầm non lưu tâm. Do đó, cần phải:
- Nắm vững phương pháp dạy bộ môn, phải khảo sát chất lượng đầu năm để
nắm được khả năng tạo hình của trẻ và có kế hoạch dạy trẻ
- Luôn thay đổi hình thức, tạo tình huống bất ngờ để thu hút sự chú ý của trẻ
- Tạo điều kiện cho trẻ tiếp xúc với thiên nhiên
- Đồ dùng dạy học đa dạng, phong phú, tạo hứng thú cho trẻ ở mọi lúc mọi nơi.
- Sử dụng linh hoạt các dụng cụ trực quan, chú ý đến phối hợp màu sắc trong
hoạt đông và nơi để sản phẩm của trẻ.
- Thống nhất phương pháp dạy giữa 2 cô, kết hợp với phụ huynh
3.4. Mối quan hệ giữa các giải pháp, biện pháp
Các giải pháp, biện pháp được nêu trong đề tài có mối quan hệ chặt chẽ
với nhau bởi để trẻ tích cực và hứng thú tham gia vào hoạt động tạo hình thì cần
phải có những giải pháp hợp lý để giúp trẻ phát huy tính sáng tạo và khả năng
thẫm mỹ của bản thân, đồng thời rèn cho trẻ có một tư duy sáng tạo, một nề nếp
học tập tập trung. Muốn vậy, thì cũng cần phải có những biện pháp sử dụng hợp
lý, mang tính sư phạm cao, không tạo sự nhàm chán cho trẻ, làm tăng hứng thú
cho trẻ, tạo cho trẻ một môi trường học tập lành mạnh, thoải mái, vui vẻ, nhưng
lại mang tính thẩm mỹ và có chất lượng, đáp ứng cho nhu cầu dạy và học của
cô và trẻ. Đồng thời, những biện pháp đó cũng phải nhận được những phản hồi
tích cực từ Ban giám hiệu, đồng nghiệp và phụ huynh, mang lại hiệu quả, và khả
năng áp dụng rộng rãi và kết quả đạt được tốt.
4. Kết quả đạt được
Sau khi kết hợp với đồng nghiệp tìm tòi suy nghĩ và thực hiện những biện
pháp của mình tôi nhận thấy trẻ lớp tôi đã có những tiến bộ rõ ràng.
Trẻ rất thích đi học, vui vẻ hồn nhiên khi tới lớp, yêu mến lớp học của mình,
có ý thức giữ gìn môi trường lớp học.
Trẻ luôn có hứng thú khi tham gia các hoạt động tạo hình, có một số kỹ năng
hoạt động tạo hình.
Trẻ luôn mong muốn được tham gia các hoạt động trang trí lớp học, tích cực
+ Số trẻ có sản phẩm rập khuôn
39/42
92,9 %
3/42
7,14 %
5/42
11,9 %
33/42
78,6 %
34/42
80,9 %
10/42
2,38 %
III. Phần kết luận, kiến nghị
1. Kết luận
Qua các biện pháp nhằm kích thích trẻ sang tạo trong giờ học vẽ, trẻ tạo ra
được nhiều bức tranh đẹp. Những sản phẩm của trẻ đã được dùng trang trí thay vào
hoạt động tạo hình trường Mầm non Họa Mi
- Tạo cho trẻ yêu thích nghệ thuật (Cho trẻ tiếp xúc, cảm nhận vẻ đẹp môi
trường xung quanh và những sản phẩm đẹp)
- Đồ dùng dạy học phải đa dạng, phong phú, tạo hứng thú cho trẻ ở mọi lúc mọi
nơi.
- Tổ chức đa dạng các hình thức hoạt động tạo hình.
- Xây dựng môi trường lớp học gần gũi, thân thiện khuyến khích trẻ làm phong
phú vật liệu tạo hình để thể hiện cảm xúc và sáng tạo.
- Thi đua, biểu dương, khen thưởng kịp thời.
- Thống nhất phương pháp dạy giữa giáo viên trong lớp, kết hợp chặt chẽ với
phụ huynh trong việc chăm sóc, giáo dục trẻ.
2. Kiến nghị
Ban giám hiệu tạo điều kiện cho giáo viên trong trường được đi tham
quan, dự các lớp tập huấn ở các cơ sở giáo dục mầm non khác để giáo viên có cơ
hội học hỏi thêm nhiều kinh nghiệm và các hình thức tổ chức các hoạt động học
tập và vui chơi cho trẻ
Đầu tư kinh phí, thời gian đồng thời hướng dẫn, khuyến khích giáo viên
tích cực nghiên cứu, sáng tạo thêm nhiều học liệu mới, nhiều hoạt động mới,
hấp dẫn trẻ và có hiệu quả để phục vụ cho công tác giáo dục trẻ.
Trên đây là một số kinh nghiệm nhỏ tôi đã rút ra trong năm học vừa qua,
nhằm kích thích trẻ hoạt động tích cực trong hoạt động tạo hình. Tuy kinh
nghiệm không nhiều nhưng được rút ra từ thực tiễn giảng dạy và tôi cũng được
mạnh dạn đề ra để cùng trao đổi với các bạn đồng nghiệp, ban lãnh đạo. Rất
mong ban lãnh đạo cùng các bạn đồng nghiệp góp ý cho tôi để làm phong phú
hơn những kinh nghiệm trong công tác giảng dạy bộ môn này. Xin chân thành
cảm ơn
Quảng Điền, ngày 28 tháng 03 năm 2016
Người viết
Nguyễn Thị Kim Phượng
TÀI LIỆU THAM KHẢO
STT
Tên tài liệu
Tác giả
1
+ Sách “Hướng dẫn hoạt động tạo hình cho trẻ Lê Đức Hiền
mầm non” của Sở giáo dục và đào tạo Hà Nội
2
Giáo trình tâm lý học trẻ em lứa tuổi mầm non – Nguyễn Ánh Tuyết
Nhà xuất bản Đại học sư phạm năm 2008
Hướng dẫn thực hiện đổi mới hình thức tổ chức NXB Giáo dục Việt
3
hoạt động giáo dục trẻ 4- 5 tuổi
Nam- 2007
4
Phương pháp hướng dẫn hoạt động tạo hình cho Nhà xuất bản đại học
Quốc gia Hà Nội
trẻ `mẫu giáo