Một số biện pháp trong việc giáo dục vệ sinh cá nhân, vê sinh bảo vệ môi trường cho trẻ mầm non

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ BIỆN PHÁP TRONG VIỆC GIÁO DỤC VỆ SINH CÁ NHÂN,
VỆ SINH BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG CHO TRẺ MẦM NON
I. PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
- Sức khỏe là gì? Nó có quan trọng với chúng ta không? Sức khỏe chính là
“vốn” quý nhất của con người, nếu không có sức khỏe thì làm việc gì cũng khó
khăn, sức khỏe của chúng ta có được là phụ thuộc vào nhiều yếu tố: cơ địa từng
người, chế độ dinh dưỡng, môi trường sống …Nếu chúng ta biết cách chăm sóc sức
khỏe, làm việc vừa phải, có chế độ dinh dưỡng hợp lý, làm việc trong môi trường
xanh, sạch thì sẽ giúp chúng ta có được một sức khỏe tốt, đó là tiềm năng cho một
quá trình làm việc dài.
- Công tác chăm sóc, giáo dục vệ sinh cá nhân cho trẻ màm non là việc làm
cần thiết nhắm giúp trẻ có nề nếp, thói quen vệ sinh, phòng tránh bệnh tật, tăng
cường sức khỏe, hình thành những kĩ năng sống cơ bản đầu tiên, góp phần tạo
nguồn nhân lực có chất lượng trong tương lai. Không phải trẻ nào cũng có thói
quen rửa tay lúc bẩn, trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh, biết đánh răng rửa mặt
đúng quy trình…Để tạo được thói quen vệ sinh tốt cho trẻ, đòi hỏi nhiệm vụ của
giáo viên là hết sức quan trọng. Giáo viên phải thường xuyên rèn luyện và tạo thói
quen giữ gìn vệ sinh cá nhân cho trẻ bằng nhiều hình thức khác nhau.
- Nhận thức được tầm quan trọng của việc rèn thói quen cho trẻ, mấy năm
nay tôi đã quan sát, nghiên cứu để tìm ra những biện pháp giáo dục vệ sinh cá nhân
phù hợp nhất đối với trẻ trong lớp của mình.
- Việc rèn thói quen vệ sinh cá nhân tốt cho trẻ là một việc làm khó. Làm thế
nào để rèn được thói quen rửa tay, rửa mặt, đánh răng cho trẻ một cách tự giác và
đúng quy trình.
- Bảo vệ môi trường đang là vấn đề cấp bách của toàn xã hội. Với trẻ mầm
non, các hoạt động giáo dục bảo vệ môi trường vừa giúp trẻ có hành vi, thái độ ứng
xử phù hợp để giữ gìn và bảo vệ môi trường, biết sống hòa hợp với môi trường vừa

hoạt động hằng ngày tạo điều kiện để trẻ được trải nghiệm những vốn sống của bản
thân.
- Để đảm bảo cho con người được sống trong một môi trường lành mạnh thì
việc giáo dục vệ sinh cá nhân, ý thức bảo vệ môi trường được hình thành và rèn
luyện từ rất sớm, từ lứa tuổi mầm non giúp con trẻ có những khái niệm ban đầu về
môi trường sống của bản thân mình nói riêng và con người nói chung là cần thiết.
Từ đó biết cách chăm sóc bản thân, sống tích cực với môi trường nhằm đảm bảo sự
phát triển lành mạnh của cơ thể và trí tuệ.
- Giáo dục vệ sinh cá nhân, ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ mầm non là
cung cấp cho trẻ những kiến thức sơ đẳng về sức khỏe, môi trường phù hợp với khả
năng nhận thức của trẻ nhằm tạo ra thái độ, hành vi đúng của trẻ đối với môi trường
xung quanh. Do đó để bảo vệ cơ thể, bảo vệ môi trường chúng ta phải thực hiện
nhiều biện pháp khác nhau.
- Đồng hành với những suy nghĩ ấy bản thân tôi trăn trở, suy nghĩ nên giải
quyết vấn đề này như thế nào? Để mang lại hiệu quả giáo dục cao nhất là điều mà
những người làm công tác giáo dục phải quan tâm. Tôi cho rằng sự thành công của
công tác này không thể thiếu sự kết hợp chặt chẽ từ ba lực lượng giáo dục Gia
đình- Nhà trường - Xã hội.
- Với tình hình thực tế tại lớp đang phụ trách, tôi nhận thức sâu sắc và xác
định rõ những việc cần làm ngay đối với trẻ, với Phụ huynh để đẩy mạnh công tác
vệ sinh cá nhân, giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ mầm non
- Do đó việc giữ gìn vệ sinh cá nhân và vệ sinh môi trường ở trường mầm
non là rất cần thiết .Nếu chúng ta làm tốt công tác này thì chắc chắn sẽ đẩy lùi được
dịch bệnh, bảo vệ được sức khỏe cho trẻ .
2

Người viết: Hoàng Thị Ánh Nga


Một số biện pháp trong việc giáo dục vệ sinh cá nhân, vê sinh bảo vệ môi trường cho trẻ mầm non

gian.Nếu giáo viên không khéo léo có thể sẽ làm ảnh hưởng đến các hoạt động
khác. Đây lại là một hoạt động rất quan trọng trong việc giữ gìn sức khỏe, phòng
chống bệnh tật cho trẻ, ý thức giữ gìn môi trường xanh – sạch – đẹp. Do đó , cần
nhắc nhở và giáo dục trẻ thực hiện thường xuyên và đều đặn. Vấn đề đặt ra là làm
thế nào để trẻ nhớ hết các thao tác vệ sinh và thực hiện được một cách thuần thục,
không làm mất thời gian cho các hoạt động khác ở trường và quan trọng hơn trẻ có
thể thực hiện vệ sinh đúng thao tác ở mọi lúc mọi nơi, ở trường, ở nhà và ra ngoài
3

Người viết: Hoàng Thị Ánh Nga


Một số biện pháp trong việc giáo dục vệ sinh cá nhân, vê sinh bảo vệ môi trường cho trẻ mầm non

xã hội. Để thực hiệnđiều đó, đòi hỏi giáo viên mầm non không chỉ nắm vững kiến
thức về chăm sóc vệ sinh cá nhân, giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ mà cần phải
kiên trì luyện tập, giáo dục trẻ bằng nhiều hình thức và điều quan trọng là có sự
phối kết hợp với các bậc phụ huynh học sinh.
- Trẻ em hôm nay sẽ là những người công dân, những người chủ tương lai
của đất nước mai sau. Việc giáo dục rèn luyện trẻtheo các chuẩn mực về đạo đức,
phẩm chất, hình thành cho cac em sự thống nhất giữa nhận thức và hành động để
trẻ phân biệt được việc làm đúng, cùng nhau tham gia bảo vệ môi trường là điều
kiện rất quan trọng và cần thiết. Cùng chung một mong muốn vì môi trường xanh –
sạch – đẹp , việc tích hợp nội dung giáo dục bảo vệ môi trường sẽ giúp trẻ tiếp thu
một cách nhẹ nhàng, hiệu quả thông qua các trò chơi, hoạt động tập thể để từ đó trẻ
biết cách ứng xử thân thiện với môi trường.
- Vấn đề bảo vệ môi trường hiện nay là mối quan tâm hàng đầu của nhiều
quốc gia trên thế giới. Tình trạng ô nhiễm môi trường ngày càng tăng và làm ảnh
hưởng nghiêm trọng tới đời sống con người.Mặc dù đã có nhiều hoạt động kêu gọi
vì môi trường nhưng tình trạng ô nhiễm môi trường vẫn ở mức báo động. Chính vì

của Ban giám hiệu trường luôn quan tâm và đặt vấn đề chăm sóc, giáo dục vệ sinh
cá nhân , giáo dục vệ sinh môi trường, bảo vệ môi trường lên hàng đầu trong các
hoạt động của nhà trường.Tạo điều kiện cho giáo viên luôn được tham gia các lớp
tập huấn đầy đủ.
- Tạo điều kiện về cơ sở vật chất để trẻ thực hiện vệ sinh tại trường lớp một
cách thường xuyên đều đặn, thường xuyên có sự đánh giá kiểm tra mức độ hoàn
thành của trẻ .Kết hợp nội dung giáo dục vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trường trong
các cuộc thi“ Hội thi bé khỏe bé ngoan” “Hội thi dinh dưỡng và sức khỏe”được phụ
huynh và học sinh tham gia.
- Bản thân là một giáo viên chủ nhiệm lớp bán trú ,có tinh thần và nhiệt
huyết với nghề, yêu trẻ yêu nghề,có kiến thức về việc chăm sóc sức khỏe , giáo dục
vệ sinh cá nhân cho trẻ,vệ sinh môi trường,bảo vệ môi trường,vận dụng nội dung
vệ sinh môi trường vào các hoạt động hàng ngày của trẻ.
- Nhà trường đã quan tâm và chỉ đạo sát sao công tác chăm sóc giáo dục trẻ
cũng như trang bị đầy đủ trang thiết bị cho lớp trong việc chăm sóc giáo dục vệ
sinh cá nhân cho trẻ như: Xà phòng đủ cho trẻ dùng, mỗi trẻ phải có một khăn mặt,
bàn chải đánh răng, ly uống nước riêng, khăn mặt giặt sạch sẽ hằng ngày phơi trực
tiếp dưới ánh nắng mặt trời, mỗi tuần được trụng nước sôi hai lần. Khu vệ sinh cho
trẻ luôn được khô ráo, sạch sẽ, thoáng mát.
- Trường lớp có không gian rộng, trồng nhiều cây xanh bóng mát tạo điều
kiện cho trẻ được học tập vui chơi.
- Phụ huynh quan tâm đến việc chăm sóc sức khỏe cho trẻ. Đa số phụ huynh
có nhận thức về mục đích, yêu cầu của công tác giáo dục vệ sinh cá nhân cho trẻ,
tin tưởng và phối hợp tốt với giáo viên và nhà trường rèn luyện thói quen cho trẻ.
- Khó khăn:
- Tư liệu để giáo viên tham khảo, đồ dùng dạy học của môn lồng ghép bảo vệ
môi trường còn thiếu thốn.
- Nhà trường gặp khó khăn về kinh phí cải tạo sữa chữa cơ sở vật chất
- Phần đông số trẻ trong lớp là con em lao động ở nông thôn, có mức thu
nhập tương đối thấp, chưa có điều kiện chăm sóc tốt, nhiều trẻ có thể lực chưa đạt

* Hạn chế
- Vì kinh phí và điều kiện của trường còn hạn chế nhiều nên không thường
xuyên tổ chức hội thi theo hàng năm được.
2.3 Mặt mạnh và mặt yếu
* Mặt mạnh
- Qua hoạt động trong lớp, qua các hoạt động tự phục vụ , và hoạt động
ngoài giờ , trẻ tiếp thu được những kiến thức cơ bản và có một số kinh nghiệm nhỏ
trong việc vệ sinh cá nhân ,vệ sinh bảo vệ môi trường xung quanh bé.
* Mặt yếu
- Một số trẻ vẫn còn nhút nhát trong việc hoạt động tự phục vụ, và trẻ còn
phụ thuộc nhiều vào bố mẹ nên việc giáo dục trẻ vệ sinh cá nhân, vệ sinh bảo vệ
môi trường cho trẻ vẫn còn khó khăn.
2.4. Các nguyên nhân, các yếu tố tác động
- Do phần đa trẻ được cha mẹ chăm sóc và quan tâm đến việc vệ sinh cá
nhân và việc vệ sinh môi trường nên trẻ ít được trải nghiệm trong việc tự phục vụ
cá nhân và chưa có kinh nghiệm trong việc vệ sinh cá nhân ,vệ sinh bảo vệ môi
trường xung quanh trẻ.
2.5. Phân tích đánh giá các vấn đề thực trạng mà đề tài đã đặt ra
6

Người viết: Hoàng Thị Ánh Nga


Một số biện pháp trong việc giáo dục vệ sinh cá nhân, vê sinh bảo vệ môi trường cho trẻ mầm non

- Sức khỏe là vốn quý nhất của con người. Ngoài yếu tố di truyền, chăm sóc
sức khỏe chế độ dinh dưỡng hợp lí thì phần lớn sức khỏe phụ thuộc vào yếu tố
chăm sóc vệ sinh. Bao gồm vệ sinh môi trường và vệ sinh cá nhân. Đối với trẻ
mầm non việc giáo dục ý thức vệ sinh cá nhân nhằm giúp trẻ khỏe mạnh, có thói
quen vệ sinh có hành vi văn minh và phòng chống bệnh tật. Việc làm này cần có sự

* Biện pháp 1: Giáo dục ý thức vệ sinh cá nhân, ý thức bảo vệ môi trường
thông qua những khái niệm đơn giản và gần gũi với trẻ
7

Người viết: Hoàng Thị Ánh Nga


Một số biện pháp trong việc giáo dục vệ sinh cá nhân, vê sinh bảo vệ môi trường cho trẻ mầm non

- Tôi đã chú trọng cung cấp những hiểu biết về môi trường xung quanh của
trẻ. Điều có thể nhận thấy rất rõ trong đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi mầm non đó là
trẻ rất thích thú khi được làm quen, khám phá môi trường xung quanh. Đặc biệt,
đối với trẻ ở lứa tuổi mẫu giáo lớn đã có một vốn kiến thức phong phú về môi
trường xung quanh, điều này tạo điều kiện thuận lợi cho giáo viên dễ dàng hơn khi
thực hiện nhiệm vụ giáo dục môi trường cho trẻ . Tuy nhiên, để hệ thống hóa các
khái niệm mang tính trừu tượng về môi trường xung quanh đòi hỏi giáo viên phải
linh hoạt, nhạy bén trong các phương pháp giáo dục trẻ:
- Giáo viên phải giúp trẻ hiểu và phân biệt được đâu là cơ thể sạch – cơ thể
bẩn, môi trường sạch - môi trường bẩn và các tác hại khi sống trong môi trường
bẩn để từ đó trẻ có các nhận thức bảo vệ môi trường và bảo vệ sức khỏe của trẻ.
+ Ví dụ : Cô giáo tạo tình huống làm môi trường lớp học bừa bộn có nhiều
rác, đồ dùng đồ chơi không ngăn nắp . Cô cho trẻ nhận xét môi trường sạch hay
bẩn. Trẻ đưa ra cách giải quyết : Trẻ tự phân công cho từng tổ, nhóm, cá nhân trực
nhật và thực hiện công việc. Sau khi lao động xong cho trẻ nhận xét, so sánh môi
trường của lớp học trước khi lao động với sau khi lao động .
- Hình thành các thói quen lao động tự phục vụ: Lau dọn, sắp xếp gọn gàng
đồ dùng, đồ chơi, không vứt rác, vứt đồ chơi bừa bãi. Đi vệ sinh đúng nơi quy định,
biết giữ gìn nhà vệ sinh sạch sẽ, biết rửa tay bằng xà phòng trước và sau khi đi vệ
sinh. Biết tiết kiệm nước trong sinh hoạt hằng ngày, không để vòi nước chảy liên
tục, thấy nước chảy tràn biết khóa vòi lại…

về việc giữ gìn vệ sinh cá nhân hàng ngày thông qua bài thơ,bài đồng dao ,câu
truyện …
- Trước tiên muốn cho trẻ thực hiện tốt nội dung này một cách tự giác và có
ý thức tốt đối với môi trường ,bản thân giáo viên phải giải thích cho trẻ hiểu biết
về môi trường về việc giữ gìn vệ sinh cá nhân hàng ngày, bản thân tôi phải giải
thích cụ thể cho trẻ hiểu lợi ích của việc giữ gìn vệ sinh, hiểu về môi trường nơi trẻ
hoạt động là những gì rất gần gũi với bé đó chính là lớp học, sân chơi và đồ chơi
của bé. Nếu trẻ xả rác ra lớp không có ý thức giữ gìn vệ sinh lớp học, hoặc khạc
nhổ lung tung thì làm ô nhiễm đến môi trường ảnh hưởng đến sức khỏe.
- Việc giữ gìn vệ sinh cá nhân vệ sinh môi trường, bảo vệ môi trường là việc
làm cần thiết có lợi cho sức khỏe của mình cho xã hội và cho mọi người,
- Để giúp trẻ nhớ lâu về các bước rửa mặt cũng như cách đánh răng đúng
phương pháp tôi đã sưu tầm các bài thơ có nội dung giáo dục vệ sinh cá nhân vệ
sinh môi trường, từ đó có ý thức bảo vệ vệ sinh môi trường.
Ví dụ: Những bài thơ nói về vệ sinh môi trường :
...Tay em thoăn thoắt
Nhặt rác trên đường
Góc phố sân trường
Đường ngang ngõ tắt
Đâu cũng sạch – xanh... ”
- Qua đây như một lời nhắn nhủ đến với mỗi chúng ta trong công tác bảo vệ
môi trường xung quanh chúng ta .Thiên nhiên đã ban tặng đến chúng ta như một
món quà vô giá, không có bất cứ tiền của nào có thể mua được, nếu như chúng ta
không biết trân trọng giữ gìn bảo vệ thì vẻ đẹp đó sẽ tan biến cùng với sự tàn phá
của con người.
- Hoặc bài thơ dạy trẻ rửa tay bằng xà phòng dưới vòi nước chảy, trẻ rất
thích vừa được thực hành thao tác và kết hợp đọc thơ sẽ giúp trẻ nhớ lâu hơn và rõ
ràng hơn về cách thức vệ sinh tay:
Bé mở vòi nước ra
Bé úp hai tay lại

Mèo quên rồi đấy
Bé chẳng thế đâu
Phải có khăn lau
Vừa mau, vừa sạch.
- Ngoài ra tôi còn sưu tầm câu chuyện , bài hát, những băng hình để cho trẻ
xem về việc giáo dục trẻ vệ sinh cá nhân vệ sinh môi trường, như câu chuyện “ Gấu
con bị đau răng”.
- Bài hát “ Cu Tí sún” , “Rửa mặt như mèo”đưa vào chủ đề bản thân để dạy
và giáo dục trẻ biết giữ gìn vệ sinh răng miệng, mặt mũi. Từ những câu chuyện
chuyển tải thành phim hoạt hình ngộ nghĩnh có ý nghĩa giáo dục cao như phim
hoạt hình “ vương quốc răng xinh”“ cuộc phưu lưu của bác sĩ Thỏ” sẽ giúp trẻ khắc
sâu hơn về kiến thức, thấy rõ tầm quan trọng của việc giữ gìn vệ sinh cá nhân, vệ
sinh môi trường từ đó trẻ có ý thức bảo vệ và giữ gìn môi trường .
10

Người viết: Hoàng Thị Ánh Nga


Một số biện pháp trong việc giáo dục vệ sinh cá nhân, vê sinh bảo vệ môi trường cho trẻ mầm non

- Thông qua những bài hát, bài thơ ,câu chuyện cô đã phần nào đó truyền đạt
cho trẻ một số kinh nghiệm về việc vệ sinh cá nhân và vệ sinh bảo vệ môi
trường.Tuy đó chỉ là một phần nhỏ trong việc vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trường
nhưng điều này sẽ giúp hình thành ở trẻ ý thức dần dần tự giác trong việc vệ sinh cá
nhân, và hình thành ở trẻ ý thức bảo vệ môi trường.
* Biện pháp 3: Tổ chức cho trẻ thực hành vệ sinh và xây dựng trường lớp
xanh, sạch, đẹp, an toàn, thân thiện
- Việc giáo dục trẻ trong vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trưởng không phải là
việc làm dễ dàng mà đòi hỏi sự nổ lực từ cả hai phía, chính vì vậy song song với
việc nhắc nhở trẻ, truyền đạt kiến thức cho trẻ thì cũng cần cho trẻ được thực tế

11

Người viết: Hoàng Thị Ánh Nga


Một số biện pháp trong việc giáo dục vệ sinh cá nhân, vê sinh bảo vệ môi trường cho trẻ mầm non

cây, cỏ, hoa lá, con vật, dạy trẻ biết lao động, yêu thiên nhiên…Xây dựng góc
thiên nhiên nhằm tạo điều kiện cho trẻ hoạt động cá nhân, hoạt động nhóm được
nhiều hơn, dưới nhiều hình thức hoạt động phong phú, đa dạng, giúp trẻ tìm hiểu
khám phá cái mơi trong tự nhiên và rèn luyệnkĩ năng để có hành vi ứng xử phù
hợp với môi trường. Xây dựng môi trường ở góc thiên nhiên, căn cứ vào diện tích
hành lang và diện tích hiện có của lớp để bố trí nơi đặt góc thiên nhiên cho trẻ hoạt
động. Tạo giàn cây bóng mát: làm giàn cao 1,5 đến 2m được nối giữa hành lang với
hai cột hiên của lớp.
- Qua những lần trò chuyện trong giờ đón và trả trẻ tôi thường trao đổi với
trẻ : “ Ở nhà con có hay đánh răng không, đánh răng vào những lúc nào? Hoặc con
rửa tay như thế nào và rửa tay bằng gì? Con giúp mẹ làm những việc gì? Khi làm
xong con có rửa tay lại không?Khi thấy xung quanh con có rất nhiều rác thì con sẽ
làm gì?”
- Qua những lần trao đổi tôi nắm bắt được tình hình của trẻ từ đó có kế
hoạch dạy trẻ thực hành vệ sinh ở trên lớp, dạy trẻ cách rửa mặt rửa tay bằng xà
phòng theo quy trình cách đánh răng đúng phương pháp.
- Sau khi được tập huấn về việc vệ sinh cho trẻ,được hướng dẫn các bước rửa
tay sau đó cô về hướng dẫn lại cho trẻ thực hành: lúc đầu giáo viên hướng dẫn thật
kỹ các thao tác các quy trình rửa tay rồi cho trẻ thực hành ứng dụng theo các bước,
tiếp đến cho các nhóm thực hiện các nhóm khác quan sát cô theo dõi nhắc nhở và
kiểm tra xem đã thực hiện đúng quy trình chưa.Cho trẻ xem tranh về quy trình rửa
tay bằng tranh ảnh, mô hình để thực hiện đánh răng, các thao tác rửa tay rửa mặt và
đánh răng được duy trì tại lớp thường xuyên và đều đặn dần đã trở thành những kỹ

các bạn đau và ngứa đó thôi. Để Miệng nói với cô chủ phải thường xuyên rửa tay
bằng xà phòng trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh, khi chơi xong… kẻo còn ảnh
hưởng đến bạn Tai, bạn Bụng và cả tôi nữa đấy” Mắt còn nói thêm: “Nhờ Miệng
nói với cô chủ, khi nào dùng khăn lau chúng tôi phải nhớ rửa tay thật sạch với xà
phòng rồi hãy lấy khăn lau nhé, kẻo chúng tôi sợ lắm rồi!”””
- Trong hoạt động âm nhạc, tôi kết hợp vừa dạy hát vừa giáo dục vệ sinh cho
trẻ một các nhẹ nhàng, trẻ trả lời các gợi ý tôi đưa ra một cách hứng thú.
+ Ví dụ: Qua bài hát “Chiếc khăn tay” nhạc và lời: Văn Tấn, tôi giáo dục vệ
sinh cá nhân cho trẻ một cách nhẹ nhàng. Qua giờ hoạt động khám phá khoa học
“Một số loại quả” trong chủ đề Thế giới thực vật, tôi kết hợp giáo dục trẻ phải rửa
tay trước khi ăn quả…
- Qua các bài học, tôi không nhũng giáo dục trẻ vệ sinh bằng lời nói mà còn
sưu tầm những bài thơ cho trẻ đọc, từ đó, trẻ hứng thú và nhớ lâu hơn.
+ Ví dụ: Bài thơ: “Chiếc bàn chải xinh”
“Bàn chải to của mẹ
Lại có màu hồng tươi
Bàn chải nhỏ của con
In hình con gấu trúc
Cứ mỗi sáng thức dậy
Bé và mẹ thi đua
Mẹ khen bé giỏi ghê
Chải hám răng trắng bóng”
hoặc qua bài thơ “Đôi mắt của em” để tránh sự lặp lại và nhàm chán cho trẻ
khi lồng ghép giáo dục vệ sinh cá nhân, tôi đã cho trẻ trò chuyện về đôi mắt nhằm
giúp trẻ ý thức việc giữ gìn vệ sinh mắt
+ Đôi mắt giúp chúng ta những gì?
+ Nếu mắt bị bệnh không nhìn thấy thì điều gì sẽ xảy ra?
+ Muốn cho đôi mắt sáng trong veo, không bị đau, các con phải làm gì?
13


thải bỏ để Giáo viên tận dụng, hướng dẫn các bé làm đồ chơi đơn giản cho mình.
Thông qua công tác tuyên truyền, vận động này Phụ huynh sẽ hiểu rõ hơn tầm quan
trọng của việc giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho con trẻ không phải chỉ ở phía
nhà trường mà còn ở gia đình nữa.
- Sau khi trao đổi xong tôi thực hành từng thao tác rửa mặt rửa tay cũng như
thực hành đánh răng đúng phương pháp, không đánh răng theo kiểu truyền thống
trước đây sẽ không tốt cho răng lợi của bé. Mời phụ huynh tham dự lên thực hành
thao tác cụ thể, nhờ phụ huynh thường xuyên nhắc nhở củng cố kiến thức cho trẻ
khi ở nhà kiểm tra trẻ khi trẻ thực hành các thao tác rửa tay tránh qua loa đại khái.
Thông qua việc trao đổi với phụ huynh và việc kiểm tra thực tế trên trẻ,tôi đã nắm
bắt được phần nào phụ huynh kết hợp với giáo viên để hướng dẫn trẻ thực hiện nội
dung này nhịp nhàng có hiệu quả thiết thực nhất. Song song với việc trao đổi về
quy trình rửa tay tôi sưu tầm các tranh ảnh về thông điệp vệ sinh cá nhân vệ sinh
môi trường, nhất là cách phòng chống các dịch bệnh tay chân miệng, hướng dẫn
14

Người viết: Hoàng Thị Ánh Nga


Một số biện pháp trong việc giáo dục vệ sinh cá nhân, vê sinh bảo vệ môi trường cho trẻ mầm non

cách sử dụng lau chùi sàn nhà bằng thuốc cloramin B và các hóa chất khác để vệ
sinh môi trường nơi trẻ sinh hoạt hằng ngày để hạn chế các dịch bệnh lây lan trong
trường học.
- Tuyên truyền và phối kết hợp với Phụ huynh trong công tác giáo dục ý thức
vệ sinh cá nhân, ý thức bảo vệ môi trường là một biện pháp không thể thiếu khi
giáo dục cho trẻ. Bởi, chỉ có làm tốt công tác tuyên truyền, vận động giáo viên mới
nhận được sự hỗ trợ nhiệt tình của quý bậc Phụ huynh về nguồn nguyên vật liệu
thải bỏ để giáo viên có thể tận dụng, hướng dẫn các bé làm đồ chơi đơn giản cho
mình. Đồng thời, cũng thông qua công tác này, Phụ huynh sẽ hiểu rõ hơn tầm quan

Người viết: Hoàng Thị Ánh Nga


Một số biện pháp trong việc giáo dục vệ sinh cá nhân, vê sinh bảo vệ môi trường cho trẻ mầm non

- Hoặc là tình huống khác: khi trẻ mệt cô có thể cho trẻ ngồi nghĩ ở gốc cây
và cô hỏi trẻ có mát không? Có dễ chịu không? Vậy muốn có nhiều chỗ nghĩ như
thế này các con phải làm gì?Cô hướng dẫn trẻ trồng cây, gieo hạt cùng dẫm đạp
lên cỏ, vườn hoa,chơi xong phải biết cất đồ dùng.Cô còn nhắc nhở trẻ khi chơi vận
động không ném bóng vào tường sẽ làm bẩn tường, không vẽ bậy lên tường .
- Khi trẻ hoạt động xong cô nhắc nhở trẻ vệ sinh cá nhận sạch sẽ trước khi
vào tiết học khác.
- Nội dung giáo dục trẻ vệ sinh cá nhân vệ sinh môi trường không phải ngày
một ngày hai mà phải thường xuyên được lặp đi lặp laị để hình thành trong trẻ ý
thức giữ gìn vệ sinh và bảo vệ môi trường ngay từ lúc còn nhỏ, thấy việc vệ sinh là
rất cần thiết đối với con người.
b. Hoạt động có mục đích học tập
- Ví dụ: Đối với tiết dạy MTXQ với đề tài về cây xanh và môi trường tôi dạy
cho trẻ thông qua tranh ảnh, hoặc có thể cho trẻ trực tiếp quan sát cây thật để giúp
trẻ hứng thú hơn:
- Tôi hỏi trẻ “ Chúng mình ngồi dưới gốc cây cảm thấy thế nào?” trẻ tự thảo
luận và trả lời, tôi luôn dùng những câu hỏi gợi mở giúp trẻ suy nghĩ, trao đổi với
nhau, và tự khám phá “ vì sao ngồi dưới gốc cây lại mát” hoặc chúng ta phải làm gì
để bảo vệ cây, làm thế nào để có nhiều cây xanh trong sân trường. sau khi trẻ thảo
luận trao đổi xong tôi hướng trẻ tới chăm sóc và trồng cây sau một lúc lao động
chúng mình thấy thế nào rồi, bây giờ chúng mình sẽ làm gì nhỉ? ( thu dọn đồ đặc vệ
sinh tay chân sạch sẽ để chúng mình vào lớp) hoặc tiết dạy về hoa, cô cần giáo dục
trẻ ý thức bảo vệ môi trường “ hoa chỉ đẹp khi nào vậy con? Hoa chỉ đẹp khi hoa
đang còn ở trên cây, vậy chúng ta nên làm gì để giúp cho môi trường chúng ta tràn
ngập sắc hoa?

nước nếu như quanh ta không có động vật thì cuộc sống con người sẽ ra sao? Trẻ tự
suy nghĩ trả lời cô giáo dục trẻ không săn bắt thú bừa bãi
c. Hoạt động vui chơi
- Hoạt động vui chơi là hoạt động chủ đạo trong trường mầm non “ trẻ được
học mà chơi, chơi mà học” thông qua hoạt động vui chơi giúp trẻ tái tạo những hoạt
động của người lớn trong xã hội, có thể nói rằng: “ môi trường xã hội được thu nhỏ
lại qua trí nhớ sự tưởng tượng và sáng tạo của trẻ” chính vì vậy mà khi tổ chức cho
trẻ chơi trò chơi tôi luôn bao quát nhắc nhở trẻ những hành vi không đúng đắn, ví
dụ khi chơi bán hàng: Trẻ xô lấn nhau mua hàng, nói to, tôi nhắc nhở và tạo tình
huống xử lý một cách khéo léo có ý nghĩa giáo dục cao, tránh để trẻ mất vui, tôi nói
“ ôi ! cửa hàng đông khách quá, nhưng mà các cô , các bác,đứng la lối ồn ào ảnh
hưởng đến những người xung quanh và như thế rất mất lịch sự, chẳng văn minh
chút nào cả. Trật tự xếp hàng nhanh, ai xếp hàng chúng tôi sẽ ưu tiên bán hàng
trước nhớ nhường chỗ cho người già và trẻ em, trẻ liền nghe lời xếp hàng và trật
tự”
- Hoặc trẻ chơi xây dựng công viên chẳng hạn có một bạn lái xe cho xe chạy
qua đụng vào hàng rào dẫm đạp lên hoa, tôi nhắc nhở đây là công trình mọi người
xây dựng vất vả, hoa là vẻ đẹp thiên nhiên. Nếu bác có hành vi như vậy là không
đúng đâu, chúng ta phải biết tôn trọng và giữ gìn sẽ góp phần làm cho đất nước
thêm đẹp, không khí tươi vui hơn, rồi hướng dẫn trẻ xếp lại.
- Sau giờ chơi trẻ cất dọn hết đồ dùng, nhắc nhở trẻ vệ sinh tôi nói với trẻ: “
hôm nay lớp mình chơi có vui không? Các bạn mua hàng đông quá, nhưng sao hôm
nay khách hàng chen lấn quá, còn ồn ào nữa chứ! Như vậy hành vi có đẹp không?
Vì sao vậy? lại có một bác lái xe làm đổ hàng rào công viên, dẫm đạp lên hoa hành
vi đó như thế nào? ( không đẹp) lớp mình có nên bắt chước những hành vi đó
không?
- Muốn là người văn minh lịch sự chúng ta phải biết tôn trọng mọi người
xung quanh, không làm ồn ào ảnh hưởng đến người khác và phải giữ gìn vẻ đẹp nơi
công cộng nữa nhé!
17

hoạt động này tôi và trẻ sẽ đánh giá hoạt động trong ngày của bé và có thể biết
được trẻ nào có hành vi vệ sinh và ý thức bảo vệ môi trường tốt sẽ được khen
thưởng.Điều này càng thức đẩy mạnh mẽ hơn ý thức tinh thần tự giác trong vệ sinh
cá nhân, vẹ sinh bảo vệ môi trường.
- Cô giáo đề xuất phong trào làm người bạn tốt của môi trường, người bạn
sạch sẽ trong đó có danh hiệu: Bé sạch bé khoẻ
- Cả lớp cùng cô sáng tạo ra phiếu khen với cá ký hiệu khác nhau sau đây
- Các hộp phiếu được đặt ở nơi dễ thấy nhất, vào các buổi chiều thứ bảy hàng
tuần cô cùng trẻ trịnh trọng tặng phiếu bé ngoan và tặng phiếu danh hiệu cho các
bạn có ý thức giữ gìn vệ sinh cá nhân vệ sinh môi trường tốt như: xếp ghế gọn
gàng, sạch sẽ, nhắc nhở cô và bạn tắt quạt, điện khi ra sân, tiết kiệm nước, ăn uống
gọn gàng, đọc sách cẩn thận.

18

Người viết: Hoàng Thị Ánh Nga


Một số biện pháp trong việc giáo dục vệ sinh cá nhân, vê sinh bảo vệ môi trường cho trẻ mầm non

- Buổi bình xét được thực hiện trong sự chú ý tập trung của trẻ và trẻ được
khen phải được các bạn bình chọn nhiều nhất, bạn nào có vi phạm được cô nhắc
nhở nhẹ nhàng những có ý nghĩa, không làm qua loa đại khái, lời nhận xét của cô
thật chính xác và có sức thuyết phục trẻ. Qua đó giúp trẻ hiểu rằng đây là việc làm
cần thiết và rất vui khi được nhận phiếu khen danh hiệu…
3.3. Điều kiện thực hiện giải pháp, biện pháp
- Để thực hiện được các biện pháp ,giải pháp đó thì cần tạo cho trẻ môi
trường vệ sinh ,an toàn và đầy đủ về công trình vệ sinh nước sạch.
- Bên cạnh đó gia đình , nhà trường – xã hội cũng là điều kiện tốt nhất để
giúp trẻ thực hiện các biện pháp ,giải pháp trên.

Một số biện pháp trong việc giáo dục vệ sinh cá nhân, vê sinh bảo vệ môi trường cho trẻ mầm non

Kiểm tra trẻ trên lớp đã nắm được kiến thức vệ sinh cá nhân có ý thức bảo vệ
môi trường.
4. Kết quả thu được qua khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề
nghiên cứu
- Với những biện pháp ,giải pháp nêu trên ,trẻ trường chúng tôi đã dần dần
hình thành ý thức tự giác trong việc vệ sinh cá nhân, hình thành ý thức vệ sinh bảo
vệ môi trường xanh , sạch, đẹp.
- Khuôn viên của trường, lớp ngày càng " xanh - sach - đẹp" và an toàn,
thoáng mát đã góp phần rất lớn thu hút các bậc phụ huynh đưa trẻ đến trường ngày
một đông hơn.
a. Đối với trẻ:
- Trẻ ở lớp bước đầu có ý thức việc giữ gìn vệ sinh cá nhân và ý thức bảo vệ
môi trường từ những việc làm đơn giản
- Thông qua giáo dục vệ sinh cá nhân, bảo vệ môi trường, trẻ biết chăm sóc,
giữ gìn sức khỏe cho bản thân. Biết giữ gìn vệ sinh cá nhân, vệ sinh lớp học, biết
cất đồ dùng và vật liệu gọn gàng, đúng chỗ. Trẻ biết chăm sóc cây kiểng, tưới cây
góc thiên nhiên, có ý thức tốt bảo quản môi trường của lớp, của trường luôn luôn
sạch đẹp.
- Trẻ có những thói quen tốt bảo vệ môi trường như ăn singum xong biết vứt
giấy gói bọc bả singum lại bỏ vào thùng rác. Khi có nhu cầu vứt rác, mang rác tới
thùng vứt hoặc vứt rác vào nơi quy định. Không khạc nhổ bừa bãi, đi vệ sinh đúng
chổ. Biết tiết kiệm thức ăn, ăn hết suất, không làm rơi vãi, không bỏ thừa thức ăn,
ăn xong biết đánh răng tiết kiệm nước.
- Trẻ khi nhìn thấy người khác xả rác bừa bãi biết nhắc nhở.
- Trẻ có ý thức nhắc nhở người lớn không hút thuốc lá nơi công cộng và biết
nói hút thuốc lá có hại cho sức khỏe và ảnh hưởng tới môi trường.
- Trẻ hào hứng tham gia các hoạt động trực nhật khi được yêu cầu.
- Trẻ biết cùng cô làm đồ dùng, đồ chơi từ các nguyên vật liệu phế thải, chia

Hình thành cho trẻ những hành vi thái độ bảo vệ môi trường thường xuyên và liên
tục.
- Luôn luôn nhận thức được bảo vệ môi trường và hướng người khác bảo vệ
môi trường là vấn đề cấp bách.
- Nhận thức đúng đắn việc sử dụng các nguồn tài nguyên (nước, điện ) một
cách hiệu quả hợp lý là quyền và nghĩa vụ của bản thân, mang lại ích lợi cho bản
thân.
- Luôn tìm tòi và khám phá các cách sử dụng và tái chế các nguyên vật liệu
cũ để làm thành các công cụ dạy học và các đồ dung, đồ chơi.
c. Đối với phụ huynh:
- Phụ huynh đã quan tâm hơn đến công tác này và hỗ trợ nhiệt tình các loại
nguyên vật liệu phế thải cho Giáo viên ở lớp.
- Luôn phối hợp với giáo viên nhắc nhở trẻ ý thức bảo vệ môi trường ở mọi
lúc mọi nơi.
- Biết sử dụng các nhiên liệu (Xăng, gas, điện) và các nguồn tài nguyên
( Nước) một cách hiệu quả, tiết kiệm.
- Nắm chắc kiến thức, hiểu biết cơ bản về tác hại của thuốc lá đối với sức
khỏe và môi trường.
- Có ý thức giữ gìn vệ sinh nơi công cộng.
III. PHẦN KẾT LUẬN - KIẾN NGHỊ
1. Kết luận
21

Người viết: Hoàng Thị Ánh Nga


Một số biện pháp trong việc giáo dục vệ sinh cá nhân, vê sinh bảo vệ môi trường cho trẻ mầm non

- Từ những việc làm thiết thực và những kết quả nêu trên. bản thân tôi tự rút
ra kết luạn như sau:

thành trong trẻ những hành vi văn minh, nhân cách con người mới phù hợp với thời
đại “ công nghiệp hoá, hiện đại hoá”.
2. Kiến nghị
- Đối với PGD&ĐT huyện

22

Người viết: Hoàng Thị Ánh Nga


Một số biện pháp trong việc giáo dục vệ sinh cá nhân, vê sinh bảo vệ môi trường cho trẻ mầm non

Tổ chức các Hội thi về nội dung giáo dục vệ sinh cá nhân, vệ sinh bảo vệ
môi trường để trẻ, cô và gia đình trẻ cùng tham gia; Hỗ trợ kinh phí đầu tư mua
sắm thiết bị phục vụ cho công tác giáo dục vệ sinh.
- Đối với nhà trường
Đầu tư thêm về đồ dùng vệ sinh và các vật dụng để cho trẻ thực hành trong
việc vệ sinh bảo vệ môi trường .
- Tham mưu với các cấp sửa chửa các công trình vệ sinh để đảm bảo vệ sinh
môi trường hàng ngày cho trẻ.
Băng Adênh, ngày 15 tháng 1 năm 2016
Người viết

Hoàng Thị Ánh Nga

NHẬN XÉT ĐÁNH GIÁ CỦA HỘI ĐỒNG CHẤM SKKN
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………

4. Phạm vi nghiên cứu.

trang 04

5. Phương pháp nghiên cứu.

trang 04

II. PHẦN NỘI DUNG

trang 04

1. Cơ sở lý luận.

trang 04

2. Thực trạng

trang 05

2.1 Thuận lợi và khó khăn.

trang 05

2.2 Thành công và hạn chế.

trang 07

2.3 Mặt mạnh và mặt yếu


trang 21
III. KẾT LUẬN KIẾN NGHỊ

trang 23

1. Kết luận

trang 23

2. Kiến nghị

trang 24

24

Người viết: Hoàng Thị Ánh Nga


Một số biện pháp trong việc giáo dục vệ sinh cá nhân, vê sinh bảo vệ môi trường cho trẻ mầm non

MỤC LỤC

TÀI LIỆU THAM KHẢO
1/ Sách tâm lý – giáo dục trẻ mầm non.
2/ Hướng dẫn chăm sóc giáo dục mầm non mới.
3/ Hướng dẫn vệ sinh- nước sạch- giáo dục bảo vệ môi trường.

25

Người viết: Hoàng Thị Ánh Nga