MÔN: LUẬT KINH TẾ
MỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU.........................................................................................................2
CHƯƠNG 1: HỢP ĐỒNG KINH TẾ VÀ GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP ......3
HỢP ĐỒNG KINH TẾ..........................................................................................3
1.1. Lý luận chung về Hợp đồng kinh tế.............................................................3
1.1.1 Khái niệm: ....................................................................................................3
1.1.2. Đặc điểm của hợp đồng kinh tế:..............................................................3
1.1.3. Cơ sở pháp lý điều chỉnh các quan hệ hợp đồng dân sự - kinh tế ở
Việt Nam hiện nay:................................................................................................4
1.1.4. Vai trò của hợp đồng kinh tế:....................................................................4
1.1.5. Nội dung của Hợp đồng kinh tế:...............................................................4
1.2. Giải quyết tranh chấp hợp đồng kinh tế......................................................5
1.2.1. Khái niệm tranh chấp hợp đồng:...............................................................5
1.2.2. Khái niệm về tranh chấp hợp đồng kinh tế:.............................................6
1.2.2.1. Khái niệm:.................................................................................................6
1.2.2.2. Tính chất của tranh chấp:........................................................................6
NHẬN XÉT VÀ ĐÁNH GIÁ VIỆC GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP HỢP ĐỒNG
KINH TẾ GIỮA CÔNG TY CP HOÀNG ANH & CÔNG TY CP TR ƯỜNG TỒN
................................................................................................................................14
KẾT LUẬN...........................................................................................................16
TÀI LIỆU THAM KHẢO...................................................................................17
Học viên: Nguyễn Quang Trung
1
Lớp: QLKT 2015-1 Lớp 3
MÔN: LUẬT KINH TẾ
CHẤP
HỢP ĐỒNG KINH TẾ
1.1. Lý luận chung về Hợp đồng kinh tế
1.1.1 Khái niệm:
Theo nghiên cứu pháp lý, khái niệm hợp đồng kinh tế được hiểu theo 2
nghĩa:
Theo nghĩa khách quan, hợp đồng kinh tế là sự tổng hợp những quy phạm
pháp luật điều chỉnh cấc quan hệ kinh tế giữa các đơn vị kinh tế. Là một chế định
pháp lý đặc thù của pháp luật xã hội chủ nghĩa, chế độ hợp đồng kinh tế qui định
các nguyên tắc ký kết hợp đồng, thủ tục, trình tự ký kết hợp đồng, các điều kiện
có hiệu lực cuả hợp đồng kinh tế cũng như các nguyên tắc và nội dung thực hiện
hợp đồng kinh tế, các điều kiện và giải quyết hậu quả của việc thay đổi, huỷ bỏ,
đình chỉ hợp đồng kinh tế, trách nhiệm do vi phạm hợp đồng kinh tế....
Theo nghĩa chủ quan, Hợp đồng kinh tế là sự thoả thuận bằng văn bản hoặc
tài liệu giao dịch giữa các bên ký kết hợp đồng về việc thực hiện các quá trình của
công việc sản xuất kinh doanh trong đó định rõ quyền và nghĩa vụ của mỗi bên
Hợp đồng kinh tế là sự thống nhất ý chí của các chủ thể hợp đồng kinh tế, là
kết quả của sự bày tỏ ý chí trong quá trình bàn bạc của các chủ thể hợp đồng kinh
tế nhằm phát sinh hay chấm dứt quan hệ kinh doanh giữa họ với nhau, là công cụ
điều chỉnh quan hệ kinh doanh.
Chế độ pháp luật về hợp đồng là tổng hợp các qui phạm pháp luật do nhà
nước ban hành để điều chỉnh các quan hệ kinh doanh giữa các chủ thể kinh doanh
với nhau. Chế độ pháp luật hợp đồng kinh tế bao gồm các qui định về khái niệm
hợp đồng kinh tế, nguyên tắc ký kết và thực hiện hợp đồng kinh tế, điều kiện chủ
thể hợp đồng kinh tế, thủ tục ký kết hợp đồng kinh tế, hợp đồng kinh tế vô hiệu,
thay đổi, đình chỉ và thanh lý hợp đồng kinh tế, quyền và nghĩa vụ các bên trong
việc thực thực hiện bản hợp đồng kinh tế, trách nhiệm vật chất do vi phạm hợp
đồng.
1.1.2. Đặc điểm của hợp đồng kinh tế:
- Hợp đồng kinh tế là mối quan hệ kinh tế được xác lập một cách tự nguyện,
hợp đồng .
- Điều khoản thường lệ: Là những điều khoản đã được pháp luật ghi nhận
nếu các bên không ghi vào bản hợp đồng thì coi như là các bên mặc nhiên công
nhận và có nghĩa vụ thực hiện các qui định đó.
- Điều khoản tuỳ nghi: Là những điều khoản do các bên tự thoả thuận với
nhau khi chưa có qui định của nhà nước, do các bên linh hoạt đưa vào mà không
trái pháp luật.
Theo qui định của pháp lệnh hợp đồng kinh tế, nội dung của bản hợp đồng
kinh tế bao gồm những điều khoản cụ thể sau:
- Ngày, tháng, năm ký kết hợp đồng kinh tế, tên, địa chỉ, số tài khoản và địa
chỉ ngân hàng của 2 bên, họ tên người đại diện, người đứng tên đăng ký kinh
doanh.
- Số lượng, khối lượng sản phẩm hay kết quả công việc phải đạt được.
- Chất lượng, chủng loại, qui cách sản phẩm hoặc yêu cầu kỹ thuật của công
việc.
- Giá cả và những khả năng điều chỉnh giá khi có biến động.
Học viên: Nguyễn Quang Trung
4
Lớp: QLKT 2015-1 Lớp 3
MÔN: LUẬT KINH TẾ
- Bảo hành trong thời gian nhất định.
- Nghiệm thu, giao nhận (địa điểm và thời gian, phương thức giao nhận
hàng hoá và kết quả công việc).
- Phương thức thanh toán: hình thức và thể thức thanh toán cũng như thời
hạn thanh toán.
- Trách nhiệm do vi phạm hợp đồng kinh tế.
- Thời hạn có hiệu lực của hợp đồng kinh tế trong đó thời hạn có hiệu lực
Lớp: QLKT 2015-1 Lớp 3
MÔN: LUẬT KINH TẾ
nảy sinh tranh chấp. Xuất phát từ mục tiêu lợi ích, các thương nhân cùng tiến hành
hoạt động thương mại, do đó, khi không tìm thấy tiếng nói chung về lợi ích, tranh
chấp tất yếu sẽ phát sinh trong thương mại.
Điều 238 Luật Thương mại quy định: "Tranh chấp thương mại là tranh chấp
phát sinh do việc không thực hiện hoặc thực hiện không đúng hợp đồng trong hoạt
động thương mại"
1.2.2. Khái niệm về tranh chấp hợp đồng kinh tế:
1.2.2.1. Khái niệm:
Tranh chấp kinh tế xảy ra trong lĩnh vực hoạt động thương mại. Chính vì
thế, chủ thể của tranh chấp kinh tế là chủ thể thực hiện hoạt động thương mại và
trực tiếp tiến hành các hành vi thương mại. Nói cách khác, chủ thể của các tranh
chấp kinh tế là các thương nhân. Luật thương mại quy định 14 loại hình thương
mại, bao gồm : mua bán hàng hóa, đại diện cho thương nhân, môi giới thương
mại, ủy thác mua bán hàng hóa, đại lý mua bán hàng hóa, gia công trong thương
mại, đấu giá, đấu thầu hàng hóa, dịch vụ giao nhận giám định hàng hóa, khuyến
mại, quảng cáo thương mại, trưng bày giới thiệu hàng hóa, hội chợ triển lãm. Hầu
hết các chủ thể được thực hiện các hành vi thương mại đó đều phải là thương nhân
và khi có những mẫu thuẫn, bất đồng về quyền và nghĩa vụ đã thỏa thuận trong
hợp đồng thì những thương nhân này trở thành chủ thể của tranh chấp thương mại.
Cá biệt trong một số trường hợp, chủ thể của tranh chấp kinh tế có thể
không phải là thương nhân. Ví dụ: chủ thể của tranh chấp phát sinh từ quan hệ
mua bán hàng hóa.
Lĩnh vực phát sinh trong tranh chấp kinh tế:
Tranh chấp kinh tế phát sinh trong quá trình thương nhân thực hiện các
hành vi thương mại mà cụ thể là thực hiện các nghĩa vụ đã thỏa thuận với khách
thương mại.
Học viên: Nguyễn Quang Trung
7
Lớp: QLKT 2015-1 Lớp 3
MÔN: LUẬT KINH TẾ
CHƯƠNG 2
TRANH CHẤP HỢP ĐỒNG KINH TẾ GIỮA CÔNG TY CP TM & DV
QUỐC TẾ HOÀNG ANH VÀ CÔNG TY CP TRƯỜNG TỒN.
2.1. Một số diễn biết chính dẫn đến vụ tranh chấp Hợp đồng kinh tế
giữa Công ty CP TM&DV Quốc tế Hoàng Anh và Công ty CP Trường Tồn.
- Bên nguyên đơn:
Công ty CP TM & DV Quốc tế Hoàng Anh – Hà Nội (Bên A – Bên bán)
- Bên bị đơn:
Công ty CP Trường Tồn - Tỉnh Vĩnh Phúc – (Bên B – Bên mua)
Ngày 10/10/2012, Công ty CP Trường Tồn đã tiến hành cuộc họp Hội đồng
quản trị và cổ đông sáng lập bàn việc nhập khẩu dây chuyền máy móc thiết bị sản
xuất gạch men để thực hiện dự án sản xuất gạch ốp lát Ceramic đã được UBND
tỉnh Vĩnh Phúc phê duyệt. Biên bản cuộc họp thống nhất: “Để đảm bảo điều
khoản thanh toán trong việc thực hiện Hợp đồng kinh tế với Công ty CP Hoàng
Anh, các cổ đông nhất trí việc thế chấp bằng tài sản hiện có của Công ty như bìa
đỏ – giấy chứng nhận quyền sử dụng đất 30.000 m 2 và các tài sản trên đất của
Công ty cho Công ty CP TM & DV Quốc tế Hoàng Anh, sau hai tháng kể từ ngày
máy móc thiết bị được đưa về đầy đủ thì Công ty có trách nhiệm thanh toán số
tiền của hợp đồng kinh tế đã ký với Công ty Hoàng Anh”.
Ngày 23/10/2012, Công ty Hoàng Anh (Bên A – Bên bán) và Công ty
toán của Công ty CP Trường Tồn trong Hợp đồng mua bán số: 01/HACTTCO/HĐKT”.
Tại Điều 4 quy định: “Bên thế chấp sẽ giao đầy đủ các giấy tờ cần thiết liên
quan đến việc thế chấp tài sản, bao gồm:
- Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
- Hợp đồng thuê đất.
- Các hoá đơn nộp tiền thuê đất.
- Giấy phép xây dựng nhà xưởng và các công trình khác trên khu đất
đó”.
Tại điều 6 quy định: “Trong trường hợp bên thế chấp không có khả năng
thanh toán tiền cho Bên nhận thế chấp theo các cam kết thực hiện nghĩa vụ được
quy định trong Hợp đồng mua bán thì Bên nhận thế chấp có quyền xử lý tài sản
thế chấp để thu hồi nợ phù hợp với các quy định của pháp luật. Các cổ đông của
Công ty Trường Tồn cam kết sẽ tạo mọi điều kiện thuận lợi để bên nhận thế chấp
thực hiện quyền của mình”.
Tại điều 9 quy định: “Trong trường hợp có bất kỳ sự tranh chấp nào thì hai
bên sẽ tiến hành hoà giải và thương lượng trên cơ sở bình đẳng và cùng có lợi.
Nếu việc hoà giải không thành, một trong hai bên có quyền đưa vụ tranh chấp ra
Toà án tỉnh Vĩnh Phúc giải quyết”.
Ngày 11/05/2013 Công ty Hoàng Anh bàn giao đầy đủ cho Công ty Trường
Tồn toàn bộ dây chuyền, máy móc thiết bị nhập khẩu đã quy định trong Hợp đồng
Học viên: Nguyễn Quang Trung
9
Lớp: QLKT 2015-1 Lớp 3
MÔN: LUẬT KINH TẾ
mua bán, Hai bên tiến hành các thủ tục giám định chất lượng, số lượng, chủng loại
và quy cách hàng hoá và ký Biên bản giao nhận hàng hoá, là cơ sở pháp lý cho
việc thực hiện đúng các điều khoản đã cam kết trong hợp đồng của Bên A, đồng
Nhưng sau khi tìm hiểu lịch sử thành lập, tình hình tài chính, vốn góp của các cổ
đông và quá trình hoạt động của Công ty Trường Tồn từ năm 2005 đến 2014, phía
Học viên: Nguyễn Quang Trung
10
Lớp: QLKT 2015-1 Lớp 3
MÔN: LUẬT KINH TẾ
Công ty Hoàng Anh nhận thấy Công ty CP Trường Tồn có nhiều dấu hiệu lừa đảo
các đối tác trong hoạt động đầu tư xây dựng nhà máy sản xuất gạch ốp lát
Ceramic và vi phạm nghiêm trọng Luật doanh nghiệp, hoàn toàn không có khả
năng huy động vốn để thanh toán số nợ 11.867.050.000 đồng đã quá hạn thanh
toán trong hơn 1 năm cho Công ty Hoàng Anh.
Ngày 18/05/2014 Công ty Hoàng Anh đã khởi kiện ra Toà án kinh tế tỉnh
Vĩnh Phúc đối với Công ty CP Trường Tồn do không thực hiện nghĩa vụ thanh
toán theo Hợp đồng kinh tế, đồng thời Công ty Hoàng Anh cũng đã gửi đơn tố
giác tội phạm cho Công An tỉnh Vĩnh Phúc báo cáo việc Công ty Trường Tồn đã
có nhiều sai phạm trong quá trình hoạt động gây ra hậu quả nghiêm trọng Công ty
Hoàng Anh và các đơn vị khác.
2.3. Quá trình thụ lý và giải quyết tranh chấp Hợp đồng kinh tế giữa hai
Công ty của Toà án kinh tế – Toà án nhân dân tỉnh Vĩnh Phúc.
Toà kinh tế – Toà án nhân dân tỉnh Vĩnh Phúc đã thụ lý vụ án, và đã nhiều
lần triệu tập hai bên để tiến hành hoà giải các tranh chấp giữa hai Công ty nhưng
không thành với lý do:
- Công ty CP Hoàng Anh chỉ chấp nhận phương án Công ty CP Trường Tồn
phải bàn giao đất đai và tài sản trên đất đã thế chấp theo các cam kết đã ký tại tại
Hợp đồng thế chấp và Hợp đồng kinh tế để Công ty Hoàng Anh tiếp tục đầu tư dự
án, khắc phục thiệt hại cho Công ty và cho các đơn vị khác. Do Công ty Trường
Tồn đã vi phạm nghiêm trọng điều khoản thanh toán trong hợp đồng, không thể
cho Công ty Hoàng Anh bao gồm:
1. Quyền sử dụng đát và Giấy chững nhận quyền sử dụng đất (đã thế chấp
theo Hợp đồng thế chấp tài sản.
2. Nguyên trạng Dây chuyền máy móc thiết bị sản xuất gạch so với ban
đầu.
3. Nhà điều hành chưa hoàn thiện.
4. Tường rào xây bao quanh.
5. Móng nhà (chưa hoàn thiện).
6. Nhà khung thép 1.200 m2 chưa hoàn thiện
7. Nhà kho nguyên liệu xây thô, nhà kho hoá chất xây thô.
8. Giếng nước xây ngầm.
9. Bể nước xây chưa hoàn thiện.
Tuy nhiên việc Công ty Hoàng Anh tiếp nhận bàn giao đã gặp rất nhiều khó
khăn do một số kẻ tự xưng là cổ đông (chưa thực hiện góp vốn) của Công ty
Trường Tồn phản đối và tổ chức một số thanh niên địa phương đến tại Nhà máy
gây rối trật tự và thậm chí đã có những lúc xô xát gây thương tích nặng cho một
số bảo vệ của Công ty Hoàng Anh.
Để tạo cơ sở pháp lý đầy đủ cho việc tiếp nhận và thực hiện dự án thuận lợi,
phía Công ty Hoàng Anh đã nhiều lần yêu cầu Toà án ra quyết định trên cơ sở
hoà giải giữa 2 Công ty, nhưng Toà án lại không ra quyết định mà chỉ giải quyết
vụ việc theo phương án gửi công văn số 05/CV-TA ngày 21/09/2014 cho UBND
tỉnh Vĩnh Phúc với nội dung : “Việc vướng mắc thực hiện hợp đồng kinh tế giữa
Công ty CP TM & DV Quốc tế Hoàng Anh và Công ty CP Trường Tồn, hai bên
đã tự giải quyết xong, ngày 05/07/2014 Công ty CP Trường Tồn, đã tự nguyện
bàn giao toàn bộ tài sản cho Công ty Hoàng Anh theo Hợp đồng thế chấp tài sản.
Hai bên thống nhất Công ty CP Hoàng Anh thay thế Công ty CP Trường Tồn thực
Học viên: Nguyễn Quang Trung
12
Lớp: QLKT 2015-1 Lớp 3
về hao mòn vô hình (lạc hậu công nghệ), hao mòn hữu hình (han gỉ, hỏng hóc,
mất mát, hao hụt …).
3.2. Nhận xét về kết quả của việc giải quyết tranh chấp Hợp đồng giữa
hai Công ty.
- Vụ kiện tranh chấp Hợp đồng kinh tế giữa hai Công ty CP TM & DV
Quốc tế Hoàng Anh và Công ty CP Trường Tồn đã được hai bên tự hoà giải xong.
Công ty CP Trường Tồn không thực hiện được nghĩa vụ thanh toán buộc phải bàn
giao đất đai và nhà máy để Công ty Hoàng Anh tiếp tục đầu tư đã được Toà án
nhân dân tỉnh Vĩnh Phúc công nhận tính hợp pháp.
Tuy nhiên việc công nhận của Toà án về tính hợp pháp của việc bàn giao
giữa 2 Công ty đã không kịp thời và đã kéo dài hơn 2 tháng so với quy định. Và
việc công nhận đó chỉ thể hiện ở một công văn báo cáo nội bộ giữa Toà án và các
cơ quan chức năng tỉnh Vĩnh Phúc mà không thể hiện bằng việc ra Quyết định hoà
giải tán thành của Toà án để làm căn cứ pháp lý đầy đủ trong việc giải quyết tranh
chấp Hợp đòng kinh tế theo thẩm quyền của Toà án kinh tế. Việc này đã gây ra
nhiều khó khăn, phiền phức cho phía Công ty CP Hoàng Anh trong việc tiếp nhận
dự án, thực hiện các thủ tục tiếp theo liên quan đến việc chuyển đổi trên chủ sở
hữu quyền sử dụng đất dự án, thủ tục vay vốn Ngân hàng … để thực hiện dự án
nhà máy sản xuất gạch ốp lát thuỷ tinh kết tinh.
- Theo luật định nếu sau hai lần hoà giải mà không thnàh thì toà án mở
phiên toà sơ thẩm để xét và ra phán quyết. Toà án tỉnh Vĩnh Phúc đã không mở
phiên toà sơ thẩm xét xử theo đơn kiện của Công ty CP Hoàng Anh sau 2 lần hoà
Học viên: Nguyễn Quang Trung
14
Lớp: QLKT 2015-1 Lớp 3
MÔN: LUẬT KINH TẾ
giải không thành với lý do Công ty Trường Tồn đã vi phạm luật doanh nghiệp
thực hiện kế hoạch của mình. Hợp đồng là sự thống nhất ý chí giữa các bên ký kết
trên cơ sở tự nguyện, bình đẳng tuy nhiên sự thoả thuận, thống nhất ý chí đó phải
phù hợp, tôn trọng ý chí lợi ích chung của cả xã hội và của Nhà nước.
Học viên: Nguyễn Quang Trung
16
Lớp: QLKT 2015-1 Lớp 3
MÔN: LUẬT KINH TẾ
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Giáo trình Pháp luật kinh tế - Trường Đại học Quản lý & Kinh doanh Hà
Nội.
2. Luật doanh nghiệp do Quốc hội ban hành ngày 12/06/1999.
3. Giao trình Pháp luật kinh tế - NXB Tài Chính năm 2004.
4. Các tài liệu liên quan do Công ty CP TM & DV Quốc tế Hoàng Anh
cung cấp.
Học viên: Nguyễn Quang Trung
17
Lớp: QLKT 2015-1 Lớp 3