MỤC LỤC
2.4.3.2. Để
i m yếu................................................................................................99
Tiểu kết chương 2.............................................................................................100
3.2.3. Đa dạng hóa, nâng cao tính hấp dẫn của sản phẩm và dịch vụ du lịch
phục vụ khách MICE......................................................................................131
Tiểu kết chương 3.............................................................................................140

1


LỜI MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Xã hội ngày càng phát triển thì nhu cầu du lịch trở nên hết sức
cần thiết, bởi du lịch không chỉ giúp con người thư giãn, nghỉ ngơi, tái
tạo sức lao động nhằm giảm bớt căng thẳng do xã hội công nghiệp
phát triển. Mà du lịch còn là nhu cầu xã hội, nhu cầu giao lưu tìm hiểu,
nhu cầu thể hiện của mỗi cá nhân trong xã hội. Do đó sự phát triển của
du lịch ngày càng đa dạng, phong phú và có nhiều loại hình du lịch
mới ra đời.
Việt Nam là quốc gia có nhiều tiềm năng phát triển du lịch. Cùng
với xu thế phát triển của thế giới du lịch Việt Nam cũng đang trên đà
phát triển. Nhiều loại hình du lịch xuất hiện nhằm đáp ứng tốt nhất
mọi nhu cầu của du khách. Một trong hình thức du lịch mà chúng ta đã
và đang hướng tới đó khai thác thị trường khách du lịch Mice. Đây là
loại hình du lịch sự kiện, du lịch tiện ích, tổng hợp những sản phẩm
đơn lẻ kết hợp với việc tổ chức sự kiện trong điều kiện hạ tầng cơ sở
tương đối đảm bảo. Hơn thế lợi ích của thị trường du lịch này khá lớn
và đang được nhiều địa phương quan tâm phát triển.
Quảng Ninh là tỉnh có khá nhiều điều kiện để phát triển loại hình
du lịch Mice với cảnh quan thiên nhiên đẹp, cơ sở hạ tầng khá phát

Đối tượng nghiên cứu là các yếu tố tác động trực tiếp đến sự
phát triển du lịch Mice tại các khách sạn 4 trên địa bàn Hạ Long bao
gồm: số lượng khách, doanh thu du lịch, các nguồn lực phục vụ phát
triển du lịch, các công cụ quản lý vĩ mô có ảnh hưởng đến sự phát
3


triển của du lịch Mice và các nhân tố của nền kinh tế nói chung ảnh
hưởng đến phát triển du lịch Mice tại các khách sạn 4 sao trên địa
bàn thành phố Hạ Long.
3.2. Phạm vi nghiên cứu
- Về không gian: do giới hạn về quy mô của luận văn và thời
gian nghiên cứu nên tác giả đã lựa chọn 2 trong 13 khách sạn 4 sao
tại Hạ Long để nghiên cứu điển hình. Những khách sạn đựơc lựa
chọn khảo sát dựa trên tiêu chí sau:
+ Phải là khách sạn 4 sao trên địa bàn Thành Phố Hạ Long.
+ Là khách sạn liên doanh, khách sạn thuộc tập đoàn lớn hoặc
thuộc các công ty cổ phần.
+ Có thời gian hoạt động trên 10 năm tính đến thời điểm
nghiên cứu và vẫn có chiến lược kinh doanh lâu dài.
- Về thời gian: đề tài nghiên cứu khảo sát số liệu trong khoảng
thời gian 2006 - 2011. Các chương trình phát triển du lịch nói chung
và du lịch Mice nói riêng ở Hạ Long của cơ quản lý nhà nước về du
lịch.
Với các tiêu chí trên đề tài đã lựa chọn được 3 khách sạn điển
hình:
- Khách sạn Hạ Long Plaza
- Khách sạn Sài Gòn Hạ Long
- Khách sạn Hạ Long Pearl
4. Nhiệm vụ nghiên cứu

sự phát triển du lịch MICE trong bối cảnh cụ thể và những điều kiện
đặc trưng của Hạ Long hiện nay.
6. Bố cục của đề tài
Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, phụ lục, phần
nội dung chính của luận văn gồm 3 chương.
Chương 1: Những vấn đề cơ bản về du lịch MICE
Chương 2: Tiềm năng và thực trạng phát triển du lịch Mice
tại Hạ Long
Chương 3 : Giải pháp phát triển du lịch Mice tại Hạ Long

6


CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ DU LỊCH MICE
1.1. Khái niệm và đặc điểm du lịch MICE
1.1.1. Khái niệm MICE
MICE – viết tắt của Meeting ( hội họp); Icentive (khen thưởng);
Convention/ conference (hội nghị, hội thảo) và Events/Exhibition
(triển lãm). Tên đầy đủ tiếng anh là Meeting Incentive Conference
Event. Theo nghiệp vụ các cục phụ trách khách tham quan và hội nhị
Châu Á (AACVB- the Asian Association of Convention and Visotor
Bureans) thì MICE bao gồm các loại hình sau:
1.1.1.1. Meeting – Hội thảo
Các cuộc Meeting – hội thảo được tổ chức nhằm cung cấp các
thông tin mới về sản phẩm hoặc công ty, ở đó mọi người có thể gặp gỡ
nhau ngoài văn phòng cơ quan để trao đổi ý tưởng, sáng kiến của mình
và tìm kiếm giải pháp đối với các vấn đề hiện hữu. Ngoài ra, những
cuộc hội thảo còn được tổ chức trong các đợt phát động sản phẩm mới
hoặc cung cấp các chương trình đào tạo.
Hội thảo gồm có: Hội thảo Chính phủ (Doanh nghiệp), hội thảo

thể là giám đốc của chi nhánh hay trưởng phòng kinh doanh.... Do đó,
số lượng khách của Incentive tour nhiều hơn so với Meeting tour. Các
tour du lịch như vậy do hãng tài trợ là một hình thức khuyến khích,
thưởng cho nhân viên của minh về những đóng góp của họ cho sự phát
triển công ty. Chính đặc điểm như vậy mà số lượng khách tham gia
8


thường khá lớn. Thông thường một tour du lịch lớn trung bình, số
lượng khách dao động từ 100-150 khách, kéo dài từ 4-5 ngày hoặc từ
8-9 ngày với những hoạt động mang tính tập thể, được tổ chức trong
nhà hoặc ngoài trời phụ thuộc vào thời tiết. Nội dung của Incentive
tour được tập trung vào hoạt động tập thể đề ra theo yêu cầu riêng của
từng hãng. Bên cạnh những tour du lịch được tổ chức cho những đối
tượng khách tập trung có cùng một đặc điểm thành phần nào đó nhưng
không phải thuộc về hãng hay công ty nào. Có thể thấy một số tour du
lịch quen thuộc có ít nhiều mang dáng dấp của một tour Incentive như
các chuyến đi của học sinh, sinh viên theo đơn vị lớp, khoa, trường,
các đợt tập huấn, dã ngoại của cán bộ các đoàn thể, tổ chức xã hội.
Những chuyến du lịch này cũng nhằm mục đích khuyến khích những
người tham gia phát huy được năng lực của mình và thường có các
hoạt động tập thể để nâng cao tinh thần đoàn kết của các thành viên.
1.1.1.3. Convention (conferrence) – Hội nghị/đại hội
Các cuộc hội nghị, đại hội là nơi có thể nhóm họp được một
lượng lớn người nhằm trao đổi thông tin và ý tưởng, thường được tổ
chức trong các chiến dịch tung ra sản phẩm mới, hoặc công nhận trong
giới sản phẩm. Đây là cơ hội cho nhân viên, người cung cấp hàng,
khách hàng và người bán hàng gặp gỡ nhau. Số lượng khách tham gia
khoảng 300-1500 người, thông thường khoảng 800 người, có thời gian
chuẩn bị không dưới 3 năm. Thông thường hoạt động này được tổ



đối tượng khác nhau nhằm đạt được những mục đích cụ thể như xúc
tiến, quảng bá hay tôn vinh một gía trị nào đó... thông qua đó cũng đạt
được những mục tiêu về phát triển du lịch. Các hội thi, các chương
trình liên hoan, chương trình năm du lịch... là những ví dụ tiêu biểu
của loại hình này.
1.1.2. Du lịch MICE
Cùng với sự phát triển của nền kinh tế trên thế giới, xu hướng đi
du lịch ngày càng gia tăng cả về mặt số lượng và chất lượng. Trong đó
có người đi du lịch thuần túy với mục đích phục hồi sức khỏe, nâng
cao nhận thức... Tuy nhiên bên cạnh đó có đối tượng khách thực hiện
chuyến đi ngoài mục đích tham quan du lịch, còn có mục đích tìm
kiếm cơ hội đầu tư, tham gia các sự kiện kinh tế, văn hóa, chính trị....
Vì vậy chuyến đi của họ là một loại hình du lịch kết hợp ‘MICE’.
Đã có rất nhiều tác giả và các nhà nghiên cứu đưa khái niệm
khác nhau về du lịch MICE. Sau đây là một số khái niệm của các tác
giả
Theo tác giả Nguyễn Vũ Hà 1: “Du lịch MICE là một loại hình
du lịch tổng hợp, chuyên kinh doanh các chương trình du lịch kết hợp
với việc tham gia hoạt động hội họp, hội nghị, triển lãm... nhằm mục
đích ưu đãi, khen thưởng cho du khách” [3,tr50-51].
Theo TS. Phùng Đức Vinh2: “Du lịch MICE là loại hình du lịch
kinh doanh du lịch kết hợp với việc cá nhân hay các tổ chức tham dự
các hội nghị (Meetings), tham gia các chương trình khuyến mãi, khen
thưởng (Incentives), dự hội thảo (Conferences/Conventions) và tham
1
2

Trường Cao đẳng Du lịch Hà Nội

3

Trưởng khoa Du lịch - ĐH Yersin Đà Lạt

12


MICE là loại thị trường inbound có tính chuyên nghiệp, không
chỉ đòi hỏi khả năng tổ chức, cung ứng dịch vụ cao mà còn yêu cầu cơ
sở hạ tầng dịch vụ tốt và phù hợp. Hiện nay trong xu thế toàn cầu hóa
và hội nhập nền kinh tế quốc tế, ngày có càng nhiều các cuộc hội nghị,
hội thảo và hợp tác quốc tế được tổ chức. Bên cạnh đó, các sự kiện về
chính trị, kinh tế, văn hóa cũng diễn ra thường xuyên hơn. Đây chính
là tiền đề thuận lợi để phát triển du lịch loại hình du lịch MICE mới
những đặc điểm chính sau đây:
♦ Đối tượng chính của du lịch MICE chủ yếu là các tập đoàn hoặc
các công ty trong và ngoài nước, những nhà tổ chức chuyên nghiệp,
hiệp hội trong nước, quốc tế, thuộc chính phủ hoặc phi chính phủ. Cụ
thể hơn, họ là những khách hàng thuộc giới thượng lưu như doanh
nhân, chính khách, những người có vị trí quan trọng trong lĩnh vực
kinh tế, chính trị, văn hóa, thể thao, nghệ thuật.
♦ Kinh doanh du lịch MICE khác với loại hình du lịch khác ở chỗ
các chương trình MICE thường có nội dung chân phương. Những
điểm-tuyến tham quan của khách MICE là những điểm du lịch phổ
biến, những nơi có danh lam thắng cảnh đẹp hay gắn với các trung tâm
mua sắm.
♦ Thời gian lưu lại ngắn, chương trình hoạt động bận rộn chặt
chẽ đòi hỏi phải có cách thức tổ chức khoa học. Đối với khách MICE
giá cả không quan trọng bằng chất lượng dịch vụ cung ứng hoàn hảo
và sáng tạo. Do vậy, kinh doanh trong thị trường du lịch MICE sẽ giúp

giao tiếp và sử dụng ngoại ngữ tốt.
14


♦ Các hội nghị Quốc tế lớn được tổ chức thành công tại địa
phương là cơ hội để tuyên truyền, quảng bá tuyệt vời trên các thông tin
đại chúng. Ngoài ra các cá nhân tham dự cũng sẽ là người truyền bá
những thông tin tích cực đến bạn bè và người thân. Kết quả làm tăng
lượng khách du lịch đến Hạ Long.
1.1.2.2. Đặc điểm về nguồn khách
♦ Khách du lịch MICE thường gồm nhiều quốc tịch khách nhau
do đó có ngôn ngữ giao tiếp, văn hóa, tôn giáo khác nhau. Hoặc có khi
cùng một quốc tịch nhưng đến từ nhiều tổ chức, địa phương khác
nhau. Việc cung ứng dịch vụ cho đối tượng khách trên phải đa dạng
thỏa mãn tất cả nhu cầu của khách.
♦ Khách du lịch MICE là những khách sử dụng những dịch vụ cao
cấp và yêu cầu của họ mang tính đa dạng bao gồm yêu cầu cả lợi ích
kinh tế của tổ chức lẫn lợi ích hưởng thụ cá nhân. Yêu cầu về lợi ích
kinh tế là yêu cầu sau chuyến đi, nhà tổ chức phải đạt được mục đích
kinh tế của chuyến đi. Ví dụ: mục đích khuếch trương hình ảnh nổi
bật, thương hiệu, đẳng cấp của tổ chức hoặc gia tăng giá trị văn hóa
công ty thông qua các hoạt động tập thể, hoặc thúc đẩy năng lượng
sáng tạo của các thành viên hoặc mở mang hệ thống kinh doanh của
công ty tại địa phương... Yêu cầu về lợi ích hưởng thụ cá nhân là yêu
cầu được gia tăng kiến thức, kinh nghiệm sống thông qua việc khám
phá những nét đặc trưng về con người, phong cách sống, cách làm
việc, phong tục tập quán, các món đặc sản của địa phương.
♦ Các đoàn khách MICE thường rất đông, từ vài trăm đến vài
nghìn khách, với mức chi tiêu cuả họ cao hơn rất nhiều so với khách
tour bình thường. Do họ luôn đặt phòng tại khách sạn 4-5 sao, sử dụng



để phát triển loại hình du lịch này đỏi hỏi mỗi điểm đến phải có điều
kiện nhất định về cơ sở vật chất kỹ thuật, cơ sở hạ tầng, môi trường
kinh doanh, nguồn nhân lực.... Cụ thể:
1.1.4.1. Môi trường kinh tế - chính trị - xã hội năng động, phát triển,
độc lập và an toàn.
Hoạt động du lịch nói chung diễn ra trong môi trường hòa bình,
hữu nghị và thân thiện. Do đó ở một số quốc gia hoặc vùng lãnh thổ có
tình hình kinh tế, chính trị không ổn định, thường xuyên xảy ra khủng
bố, xung đột, chiến tranh thì khó có thể phát triển hoạt động du lịch
được. Hơn nữa, đối với loại hình du lịch MICE đối tượng khách chủ
yếu là chính khách, nhà lãnh đạo cấp cao cấp quốc gia và quốc tế...
nên yêu cầu về đảm bảo an ninh, an toàn càng quan trọng. Các cuộc
gặp gỡ, hội họp, hoạt động tham quan du lịch, thưởng ngoạn các giá trị
thiên nhiên, văn hóa,... không thể diễn ra trong một môi trường không
an toàn, đe dọa đến tính mạng của những người tham dự. Điều đó
cũng lí giải vì sao du lịch nói chung và du lịch MICE nói riêng thường
phát triển ở những quốc gia và vùng lãnh thổ có điều kiện chính trị xã
hội ổn định như khu vực Đông Âu, Châu Á Thái Bình Dương.
Bên cạnh đó, yếu tố kinh tế cũng có tác động không nhỏ tác
động đến sự hình thành và phát triển của loại hình du lịch MICE. Để
tổ chức được các hoạt động MICE đòi hỏi quốc gia đăng cai tổ chức
phải có tiềm lực vững chắc về kinh tế hoặc có một nền kinh tế độc lập,
năng động, có khả năng thu hút đầu tư. Đây cũng chính là những vấn
đề mà các đối tượng khách MICE thường quan tâm. Khi hai vấn đề
trên song hành phát triển, gắn chặt với nhau sẽ tạo nên một môi trường
17



quốc tế và thường xuyên được nâng cấp, bao gồm hệ thống khách sạn,
nhà hàng, trung tâm tổ chức hội nghị, triển lãm và khu vui chơi, giải
trí, mua sắm... Khách sạn đạt tiêu chuẩn phục vụ loại hình du lịch
MICE chủ yến là các khách sạn đạt tiêu chuẩn từ 3 – 5. Không gian để
tổ chức các hội nghị, hội thảo, meeting...phải là các hội trường lớn,
trang hoàng rực rỡ phù hợp, tiện nghi đầy đủ, phòng họp rộng rãi,
được đảm bảo đầy đủ các điều kiện an ninh, được cách âm và được
trang bị các thiết bị hiện đại như: âm thanh, ánh sáng, máy tính có nối
mạng internet, máy projector, fax, điện thoại, các thiết bị truyền hình
trực tiếp... phòng của phóng viên quốc tế được nối mạng trực tuyến có
dịch thuật trực tiếp...
Ngoài ra, các đơn vị tổ chức MICE phải có khả năng cung cấp các
dịch vụ lưu trú, ăn uống, vận chuyển, tổ chức các hoạt động vui chơi,
giải trí có chất lượng hoàn hảo cùng với các chương trình tham quan
phong phú, hấp dẫn và ấn tượng. Các trung tâm hội chợ triển lãm đủ
tiêu chuẩn với sức chứa lớn để tổ chức các sự kiện kinh tế, văn hóa,
chính trị, xã hội.
1.1.4.4. Tài nguyên du lịch phong phú, đa dạng; cảnh quan môi trường
hấp dẫn.
Tài nguyên du lịch và cảnh quan môi trường là một nhân tố quan
trọng và ảnh hưởng nhiều tới tiềm năng phát triển du lịch MICE. Bởi
lẽ, bất kỳ một loại hình du lịch nào cũng cần phải khai thác giá trị của
tài nguyên du lịch, nếu có khác chỉ là sự khác biệt về hình thức và mức
19


độ khai thác tài nguyên du lịch đó. Du lịch MICE không đỏi hỏi mức
độ khai thác tài nguyên du lịch cao như các loại hình du lịch khác. Tuy
nhiên không phải vì lí do này mà loại hình du lịch này không có yêu
cầu nhất định về tài nguyên du lịch và cảnh quan. Khách du lịch MICE

lý giải vì sao hiện nay du lịch MICE trên thế giới thường phát triển
gắn với các trung tâm đô thị lớn như Singapore, Hồng Kông, Thái
Lan, Malaysia...
1.1.4.6. Nguồn nhân lực được đào tạo, chuyên nghiệp.
Con người là yếu tố không thể thiếu và ảnh hưởng trực tiếp đến
hoạt động du lịch. Đây là yếu tạo niềm tin đối với khách hàng và tạo
ra chất lượng dịch vụ du lịch. Đặc biệt đối với loại hình du lịch MICE,
để khai thác và phát triển được phải có nguồn nhân lực, từ người tổ
chức đến những người phục vụ trực tiếp phục vụ phải được đào tạo bài
bản về cả chuyên môn, nghiệp vụ và tác phong làm việc. Các cuộc hội
thảo, hội họp, hội nghị phải đảm bảo tính chuyên nghiệp cao về mặt tổ
chức từ lúc đăng ký, nhận phòng, tài liệu, lễ khai mạc, giới thiệu, âm
nhạc đến lễ bế mạc...tổ chức các tour du lịch cho khách du lịch MICE.
Do đó những người làm công tác tổ chức, phục vụ phải là người có
nhiều kinh nghiệm, sự chuyên nghiệp sáng tạo, có khả năng tổ chức
các hoạt động MICE trong khu vực cũng mỗi cơ sở tổ chức riêng biệt.
Không được phép để xảy ra sai sót trong quá trình tổ chức đặc biệt
trong hội nghị mang tính chất chính trị gia, quốc tế. Họ gồm: những
người tổ chức quản lý có kỹ năng phối hợp đồng bộ các bộ phận dịch
vụ suốt quá trình diễn ra hoạt động MICE; những người tổ chức quản
21


lý ở từng bộ phận cụ thể; những nhân viên chuyên môn, kỹ thuật trong
các hoạt động phục vụ cho du lịch MICE.
Ngoài việc đào tạo về chuyên môn, nghiệp vụ và tác phong làm
việc , yếu tố ngoại ngữ là yêu cầu cần thiết đối với người tham gia tổ
chức quản lý, phục vụ loại hình du lịch MICE. Đối tượng khách của
du lịch MICE bao gồm nhiều vùng, quốc gia, lãnh thổ trên toàn thế
giới, vì vậy yêu cầu đối với đội ngũ lao động trong lĩnh vực du lịch

động. Các bên liên quan trong hoạt động MICE bao gồm: các công ty
chuyên tìm kiếm nhà tổ chức sự kiện; các công ty chuyên tìm kiếm địa
điểm tổ chức hội nghị, hội thảo; công ty truyền thông, công ty hoặc cơ
quan quản lý tại điểm đến; các hãng đại diện cho nhà tổ chức..... [13]
Sự kết hợp giữa các bên góp phần cho hoạt động MICE được thực
hiện một cách chuyên nghiệp hơn, tránh được sai sót trong quá trình
thực hiện.
Đánh giá về tiềm năng phát triển du lịch MICE tại Việt Nam, các
chuyên gia của tổ chức UNWTO cho rằng, Việt Nam có tiềm năng rất
lớn và nếu phát triển du lịch MICE sẽ là đối thủ đáng ngại của
Singapore – một trung tâm thu hút lớn nhất Đông Nam Á hiện nay. Với
cảnh quan thiên nhiên ưu đãi, có nhiều di sản văn hóa, thiên nhiên được
Unessco công nhận, bãi biển đẹp, hệ thống khách sạn, resort phát triển..
Tuy nhiên theo tổ chức này, để MICE Việt Nam phát triển nên thành
lập tổ chức xúc tiens MICE phát triển (MICE Bureau), xây dựng chiến
lược Marketing, cải thiện ngay hạ tầng phục vụ khách MICE: visa, hệ
thống khách sạn, trong đó xác định vị trí xây dựng trung tâm hội chợ
23


triển lãm quốc tế quan trọn: phải gần sân bay, khách sạn, thuận tiện đi
lại, giao dịch.
Ngoài ra, việc tận dụng các không gian văn hóa, xã hội mới lạ
cũng luôn được chú ý. Hiện nay, Việt Nam được xem là một nước có
tiềm năng phát triển du lịch MICE bởi xã hội Việt Nam mang những
nét văn hóa đặc trưng pha trộn giữa cổ điển và hiện đại, truyền thống
và sôi động. Nước ta đang trên đà phát triển toàn diện về kinh tế - xã
hội nên việc xây dựng một nền văn hóa đa phong cách, đa tính chất là
rất quan trọng. Đó là việc luôn giữ gìn nét truyền thống, đồng thời
không ngừng tiếp thu những nét văn hóa mới mẻ hiện đại của thế giới.

nhiều mặt và trong đó có quan hệ về chính trị. Khi một quốc gia có
những mối quan hệ chính trị tốt đẹp với nhiều quốc gia khác thì đó
chính là một lợi thế rất lớn trong quan hệ quốc tế. Quốc gia đó sẽ nhận
được nhiều sự đồng tình, ủng hộ trong nhưng vấn đề quốc tế, được đề
của vào những vị trí quan trọng trong những tổ chức quốc tế và khu
vực…
1.2.2. Tác động tới Văn hoá, xã hội
Các hoạt động MICE diễn ra có ảnh hưởng rất lớn đến văn hoá của nơi
tổ chức, có cả mặt tích cực lẫn tiêu cực. Tác động rõ nhất là cơ hội tạo
thêm nhiều công ăn việc làm cho người lao động ở địa phương nơi có
hoạt động MICE diễn ra. Khi các hoạt động MICE diễn ra thì kéo theo
số lượng khách tăng cao hơn nhiều so với bình thường, nhu cầu tiêu
dùng hàng hoá, dịch vụ tăng nhanh, khối lượng công việc nhiều lên.
25