Nghiïn cûáu - Trao àưíi

NHÊN LÛÅC CHO XÊY DÛÅNG VÂ PHẤT TRIÏÍN CÚ SÚÃ DÛÄ LIÏÅU
KHOA HỔC VÂ CƯNG NGHÏÅ QËC TÏË
ThS Nguỵn T Lan, ThS Phan Huy Qụë

Cc Thưng tin KH&CN qëc gia
Tốm tùỉt: Giúái thiïåu khấi niïåm nhên lûåc KH&CN. Trònh bây àùåc àiïím cú súã dûä liïåu
KH&CN qëc tïë vâ nhûäng tấc àưång àïën u cêìu nhên lûåc. Àïì xët ba khưëi nhên lûåc ch
ëu vïì xêy dûång vâ vêån hânh CSDL KH&CN qëc tïë: khưëi àẫm nhêån cấc cưng viïåc vïì cêëu
trc CSDL, khưëi àẫm nhêån cấc cưng viïåc vïì nưåi dung CSDL vâ khưëi quẫn l CSDL. Àûa
ra mưåt vâi gúåi vïì viïåc tuín dng cng nhû sûã dng ngìn nhên lûåc cho viïåc xêy dûång
vâ phất triïín CSDL KH&CN qëc tïë.
Tûâ khốa: Nhên lûåc KH&CN; CSDL KH&CN qëc tïë; àùåc àiïím cêëu trc; àùåc àiïím dûä
liïåu; u cêìu nhên lûåc; khoa hổc vâ cưng nghïå.
Human resources for creating and developing an international S&T database
Summary: Makes clear the concept “S&T human resources”; presents features of the
international S&T database and their impact on requirement for human resources; puts
forward 3 major groups of human resources for creating and operating the international
S&T database: the working group for DB structure, the working group for DB content and
the working group for DB management; sets forth some suggestions on employing and
using human resources for creating and developing the international S&T database.
Keywords: S&T human resources; international S&T database; structural feature; data
feature; requirement on human resources; science and technology.

1. Àùåt vêën àïì
Trong bêët k thïí chïë xậ hưåi nâo, con
ngûúâi ln àûúåc coi vûâa lâ mc tiïu, vûâa lâ
àưång lûåc phất triïín. Ngìn lûåc con ngûúâi lâ
ngìn lûåc quan trổng nhêët, q bấu nhêët, cố
vai trô quët àõnh àưëi vúái phất triïín KT-XH

THƯNG TIN vâ TÛ LIÏÅU - 4/2014


Nghiïn cûáu - Trao àưíi
“Nghiïn cûáu xêy dûång khung vâ hïå tiïu chđ
phất triïín CSDL KH&CN qëc tïë cho hoẩt
àưång hưåi nhêåp qëc tïë vïì KH&CN ca Viïåt
Nam” do Cc Thưng tin KH&CN qëc gia
ch trò.
2. Giẫi thđch khấi niïåm
2.1. Nhên lûåc
Theo Àẩi Tûâ àiïín tiïëng Viïåt, nhên lûåc lâ
“sûác ngûúâi dng trong sẫn xët”. Àêy lâ
khấi niïåm àõnh nghơa nhên lûåc thưng dng
cho têët cẫ cấc lơnh vûåc hoẩt àưång sẫn xët
sẫn phêím vêåt chêët vâ phi vêåt chêët vúái hâm
nhên lûåc lâ sûác ca con ngûúâi bao gưìm: sûác
lûåc cú bùỉp (thïí lûåc), trònh àưå tri thûác àûúåc
vêån dng vâo quấ trònh lao àưång ca mưỵi cấ
nhên (trđ lûåc), nhûäng ham mën, hoâi bậo
ca bẫn thên ngûúâi lao àưång hûúáng túái mưåt
mc àđch xấc àõnh (têm lûåc). Tuy nhiïn, ty
theo tđnh chêët hoẩt àưång, mưỵi lơnh vûåc hoẩt
àưång KT-XH lẩi àûa vâo khấi niïåm nhên
lûåc nối trïn nhûäng nưåi hâm àùåc trûng ca
lơnh vûåc, dêỵn àïën cố khấi niïåm nhên lûåc
riïng ca mưỵi ngânh KT-XH [2]. Trong bâi
viïët nây, nhên lûåc cho xêy dûång vâ phất
triïín CSDL KH&CN qëc tïë lâ nhên lûåc
thåc ngânh KH&CN vúái khấi niïåm nhên

àưång NC&PT, àûúåc phên thânh 3 nhốm:
- Nhên lûåc nghiïn cûáu: lâ nhûäng cấn bưå
chun nghiïåp cố trònh àưå cao àùèng, àẩi
hổc, thẩc sơ vâ tiïën sơ hóåc khưng cố vùn
bùçng chđnh thûác song lâm cấc cưng viïåc
tûúng àûúng nhû nhâ nghiïn cûáu, nhâ khoa
hổc, k sû nghiïn cûáu, tham gia vâo quấ
trònh tẩo ra tri thûác, sẫn phêím, quy trònh
múái, phûúng phấp vâ hïå thưëng múái;
- Nhên viïn k thåt vâ tûúng àûúng: lâ
nhûäng ngûúâi thûåc hiïån cấc cưng viïåc àôi hỗi
phẫi cố kinh nghiïåm vâ hiïíu biïët k thåt
trong nhûäng lơnh vûåc ca KH&CN. Hổ tham
gia vâo NC&PT bùçng viïåc thûåc hiïån nhûäng
nhiïåm v khoa hổc vâ k thåt cố ấp dng
nhûäng khấi niïåm vâ phûúng phấp vêån hânh
dûúái sûå giấm sất ca cấc nhâ nghiïn cûáu;
- Nhên viïn hưỵ trúå trûåc tiïëp NC&PT: lâ
nhûäng ngûúâi cố hóåc khưng cố k nùng,
nhên viïn hânh chđnh vùn phông tham gia
vâo cấc dûå ấn NC&PT. Trong nhốm nây
bao gưìm cẫ nhûäng ngûúâi lâm viïåc liïn quan
àïën nhên sûå, tâi chđnh vâ hânh chđnh trûåc
tiïëp phc v cưng viïåc NC&PT ca cấc tưí
chûác NC&PT [4].
Nhû vêåy, cố thïí coi nhên lûåc cho xêy
27


Nghiïn cûáu - Trao àưíi

qëc tïë; CSDL cưng nghïå ch chưët. Cấc
CSDL trïn àûúåc tđch húåp trong Cưíng thưng
tin (Networking Portal) CSDL KH&CN
qëc tïë.
- Mưỵi CSDL thânh phêìn lâ mưåt thûåc thïí
hoân chónh, vúái àưëi tûúång quẫn l, cêëu trc
vâ tiïu chđ (trûúâng) dûä liïåu riïng;
- Cố mưëi liïn kïët chùåt chệ giûäa cấc trûúâng
dûä liïåu ca cấc CSDL thânh phêìn.
28

Cêëu trc trïn ca CSDL àôi hỗi chûúng
trònh quẫn trõ mẩnh vâ hẩ têìng mẩng tưëc
àưå cao.
Tấc àưång àïën u cêìu nhên lûåc:
Àùåc àiïím cêëu trc trïn ca CSDL
KH&CN qëc tïë tấc àưång àïën u cêìu nhên
lûåc nhû sau:
- Vïì thânh phêìn nhên lûåc: tûúng àưëi àưìng
nhêët, gưìm cấc lơnh vûåc ch ëu lâ tin hổc
(thiïët kïë CSDL, lêåp trònh...); CNTT vâ viïỵn
thưng (thiïët kïë, xêy dûång Networking
Portal, hẩ têìng mẩng thưng tin...);
- Vïì chêët lûúång nhên lûåc: àôi hỗi nhên
lûåc chêët lûúång cao, àûúåc àâo tẩo vâ cố kinh
nghiïåm trong lơnh vûåc tin hổc, CNTT vâ
viïỵn thưng.
3.2. Àùåc àiïím dûä liïåu CSDL KH&CN
qëc tïë tấc àưång àïën u cêìu nhên lûåc
Àùåc àiïím:

nhûng khưng theo khưí mêỵu quy àõnh. Àưëi
KH&CN qëc tïë cố thïí àûúåc chia thânh hai
vúái loẩi dûä liïåu nây, cêìn phẫi qua mưåt cưng
loẩi:
àoẩn quan trổng ca quy trònh hoẩt àưång
+ Loẩi cêëu trc theo khưí mêỵu (in-format). thưng tin KH&CN lâ xûã l dûä liïåu;
ÚÃ dẩng dûä liïåu nây, thưng tin vïì àưëi tûúång
- Vïì ngưn ngûä dûä liïåu: phêìn lúán dûä liïåu lâ
quẫn trõ ca CSDL àậ àûúåc xûã l vâ àûa vâo ngưn ngûä tiïëng Anh;
mưåt khưí mêỵu, thûúâng lâ khưí mêỵu trao àưíi
- Vïì liïn kïët dûä liïåu: àùåc àiïím cú bẫn vïì
thưng tin vâ lâ cấc biïíu ghi khi àûúåc cêåp dûä liïåu ca CSDL KH&CN qëc tïë lâ cố sûå
nhêåt vâo CSDL. Loẩi dûä liïåu nây thûúâng cố liïn kïët thưng tin chùåt chệ vâ lư-gđc giûäa
xët xûá tûâ cấc hïå thưëng thưng tin KH&CN bưën CSDL thânh phêìn nhû trong Hònh 1
dûúái àêy.
trong nûúác vâ qëc tïë.

Ch thđch:
Liïn kïët thưng tin
Hònh 1. Sú àưì liïn kïët thưng tin ca CSDL KH&CN qëc tïë
- Vïì chu trònh vêån hânh dûä liïåu: dûä liïåu
trong CSDL KH&CN qëc tïë vêån hânh theo
quy trònh nghiïåp v ca hoẩt àưång thưng tin
KH&CN: àêìu vâo  CSDL  àêìu ra nhû
trong Hònh 2. Theo àố, dûä liïåu àûúåc thu thêåp
tûâ cấc ngìn khấc nhau, àûúåc xûã l nghiïåp
v thưng tin vâ cêåp nhêåt vâo cấc CSDL thânh
THƯNG TIN vâ TÛ LIÏÅU - 4/2014

phêìn. ÚÃ àêìu ra, dûä liïåu àûúåc bao gối vâ cung

mưåt trong nhûäng àôi hỗi quan trổng àưëi
vúái nhên lûåc.
4. Àẫm bẫo nhên lûåc cho xêy dûång
vâ phất triïín CSDL KH&CN qëc tïë
Cấc tấc giẫ bâi viïët nây àïì xët ba
khưëi nhên lûåc ch ëu vïì xêy dûång vâ
vêån hânh CSDL KH&CN qëc tïë, lâ:

- Vïì chêët lûúång nhên lûåc: àôi hỗi nhên khưëi nhên lûåc àẫm nhêån cấc cưng viïåc
lûåc chêët lûúång cao, cố kiïën thûác vâ kinh vïì cêëu trc CSDL; khưëi nhên lûåc àẫm
nghiïåm trong viïåc thu thêåp, chổn lổc vâ nhêån cấc cưng viïåc vïì nưåi dung CSDL
xûã l thưng tin vïì cấc àưëi tûúång: tưí chûác vâ khưëi nhên lûåc quẫn l CSDL. Thưng
KH&CN; chun gia KH&CN; chûúng tin vïì cấc khưëi nhên lûåc nây àûúåc trònh
trònh, dûå ấn, sûå kiïån KH&CN; cưng nghïå bây trong Bẫng 1.
30

THƯNG TIN vâ TÛ LIÏÅU - 4/2014


Baóng 1. Thửng tin vùỡ nhờn lỷồc xờy dỷồng vaõ vờồn haõnh CSDL KH&CN quửởc tùở

Nghiùn cỷỏu - Trao ửới

THệNG TIN vaõ T LIẽU - 4/2014

31


Nghiïn cûáu - Trao àöíi


Vïì tuín dng nhên lûåc
Tuín dng lâ quấ trònh thu ht nhên
lûåc tûâ lûåc lûúång lao àưång xậ hưåi vâ lûåc
lûúång lao àưång bïn trong cú quan, tưí
chûác. Mưåt cưng viïåc chó cố kïët quẫ tưët
khi cố ngûúâi thûåc hiïån tưët. Vò vêåy, kïët
quẫ tuín dng cố ẫnh hûúãng rêët lúán àïën
chêët lûúång nhên lûåc, c thïí lâ hiïåu quẫ
thûåc hiïån cưng viïåc ca nhên lûåc sau nây.
Àưëi vúái CSDL KH&CN qëc tïë, viïåc
tuín dng nhên lûåc cêìn àûúåc thûåc hiïån
nhû sau:

lûúång vâ àõnh tđnh nhên lûåc; Lêåp kïë
hoẩch tuín dng; Xấc àõnh phûúng
phấp vâ cấc ngìn tuín dng; Xấc àõnh
thúâi gian vâ àõa àiïím tuín dng; Tòm
kiïëm ûáng viïn; Àấnh giấ quấ trònh tuín
dng; Hûúáng dêỵn nhên lûåc múái hôa nhêåp
vúái mưi trûúâng cưng tấc ca cú quan ch
trò xêy dûång vâ vêån hânh CSDL KH&CN
qëc tïë.
- Tưí chûác tuín dng nhên lûåc mưåt
cấch bònh àùèng, cưng khai vâ minh bẩch.
Thưng tin mưåt cấch rưång rậi, chđnh xấc
vâ bònh àùèng vïì nhu cêìu tuín dng nhên
lûåc CSDL àưëi vúái cấc ûáng viïn bïn trong
vâ bïn ngoâi cú quan ch trò xêy dûång
CSDL KH&CN qëc tïë; cưng khai danh
sấch ûáng viïn vâ phûúng thûác tuín

phấp sau cêìn àûúåc thûåc hiïån àïí sûã dng
cố hiïå u quẫ ngì n nhên lûå c CSDL
KH&CN qëc tïë:
- Àấnh giấ kïët quẫ thûåc hiïån cưng viïåc
mưå t cấ c h khoa hổ c , chđnh xấ c vâ
khấch quan. Trong àấnh giấ nhên lûåc,
thûúâng ch trổng hai gốc àưå: kïët quẫ
cưng viïåc vâ nùng lûåc (thấi àưå, k nùng
ca tûâng ngûúâi).
- Thûåc hiïån chïë àưå àậi ngưå tûúng xûáng
vúái cưëng hiïën ca nhên lûåc. Chïë àưå àậi
ngưå nhên lûåc thïí hiïån qua cấc nưåi dung:
th lao lao àưång thïí hiïån qua viïåc trẫ tiïìn
cưng, tiïìn lûúng. Cú quan ch trò CSDL
cêìn xêy dûång chïë àưå th lao lao àưång sao
cho mưåt mùåt thïí hiïån sûå àậi ngưå tûúng
xûáng vúái kïët quẫ lao àưång ca nhên lûåc;
mùåt khấc gip nhên lûåc tđch ly àïí ưín

àõnh vâ cẫi thiïån chêët lûúång cåc sưëng,
tẩo cú súã vûäng chùỉc àïí nhên lûåc gùỉn bố
lêu dâi vúái cưng viïåc. Bïn cẩnh th lao,
chïë àưå àậi ngưå côn bao gưìm cấc khoẫn
phc lúåi xậ hưåi vâ vêën àïì bẫo àẫm an
toân lao àưång.
- Àâo tẩo vâ phất triïín nhên lûåc. Àưëi
vúái CSDL KH&CN qëc tïë, viïåc àâo tẩo
(hay àâo tẩo lẩi) nhên lûåc lâ viïåc lâm cêìn
àûúåc tiïën hânh thûúâng xun búãi mưåt
phêìn nhên lûåc, c thïí lâ khưëi nhên lûåc

Resources Management. NXB Xêy dûång.
7. Quẫn trõ ngìn nhên lûåc (2007). -Nd. Hûúng
Huy. H.: NXB GTVT, 2007.

(Ngây Tôa soẩn nhêån àûúåc bâi: 06-4-2014; Ngây phẫn biïån
àấnh giấ: 08-5-2014; Ngây chêëp nhêån àùng: 08-6-2014).
THƯNG TIN vâ TÛ LIÏÅU - 4/2014

35