BÁO CÁO SÁNG KIẾN
I. ĐIỀU KIỆN HOÀN CẢNH TẠO RA SÁNG KIẾN.
Lịch sử là những gì đã diễn ra trong quá khứ.
Môn lịch sử là bộ môn khoa học nghiên cứu về những gì đã diễn ra trong
quá khứ, đặc biệt là những sự kiện liên quan đến con người.
Cố Đại tướng Võ Nguyên Giáp, Chủ tịch danh dự Hội Khoa học Lịch sử
Việt Nam đã từng nói: “Lịch sử không chỉ trang bị cho thế hệ trẻ những kiến
thức cơ bản về lịch sử dân tộc và thế giới mà còn giữ vai trò quan trọng bậc nhất
trong giáo dục chủ nghĩa yêu nước, các giá trị truyền thống và cách mạng, góp
phần xây dựng nhân cách, bản lĩnh con người, giữ gìn bản sắc dân tộc…”.
Với những đặc trưng và ưu thế vốn có, lịch sử là điều kiện và cơ sở để giáo
dục HS trên tất cả các mặt: đức, trí, thể, mỹ. Dạy và học tốt bộ môn lịch sử sẽ
góp phần đào tạo con người phát triển toàn diện, phục vụ cho công cuộc xây
dựng và bảo vệ Tổ quốc. Đặc biệt hiện nay, việc đổi mới dạy học và kiểm tra,
đánh giá theo định hướng phát triển năng lực của học sinh ở tất cả các bộ môn
trong đó có môn lịch sử đang được tất cả mọi giáo viên quan tâm. Đó là các
năng lực: năng lực quan sát, năng lực tự đánh giá, năng lực phát hiện, năng lực
sáng tạo, năng lực tự giải quyết vấn đề… để đáp ứng mục tiêu của ngành giáo
dục là phải đào tạo những con người năng động, sáng tạo, biết phản biện xã hội,
biết khai thác thông tin biết thích ứng với môi trường xã hội thời mở cửa, hội
nhập quốc tế.
Môn Lịch sử có tầm quan trọng như vậy nhưng hiện nay môn lịch sử chưa
được coi trọng. Một số bộ phận xã hội, phụ huynh và học sinh xem môn học này
là môn học phụ. Do học sinh ngày càng không yêu thích bộ môn lịch sử nên chất
lượng bài thi của bộ môn lịch bao giờ cũng thấp hơn rất nhiều so với các bộ môn
văn hóa khác.
Điều này đã trở thành một vấn đề nhức nhối, nóng bỏng được toàn hội
quan tâm, làm cho những giáo viên trực tiếp dạy bộ môn lịch sử phải trăn trở.

Hä tªn: Vò ThÞ Lý


Vậy làm thế nào để môn lịch sử trở nên hấp dẫn đối với học sinh? Để nâng
cao chất lượng bộ môn lịch sử?

Hä tªn: Vò ThÞ Lý

- 2 - Trêng THCS Yªn Phong


Theo tôi, dạy học là một sự sáng tạo. Mỗi người giáo viên phải tìm cho
mình một con đường, một phương pháp dạy học riêng.
Là giáo viên lịch sử hãy dạy cho học sinh niềm đam mê lịch sử bằng các
phương pháp dạy học khác nhau, bằng các cách tiếp cận lịch sử khác nhau để
rèn luyện năng lực tư duy độc lập, sáng tạo cho các em.
Xuất phát từ thực tiễn của bộ môn lịch sử, từ lý luận của chủ nghĩa duy
vật biện chứng, tôi đã lựa chọn con đường - phương pháp để dạy học bộ môn
lịch sử của mình. Đó là : ‘‘Sử dụng ảnh, phim tư liệu và những ca khúc cách
mạng trong giảng dạy bộ môn lịch sử lớp 9 phần lịch sử Việt Nam giai đoạn
1945 – 1975”.
Tôi tin rằng những hình ảnh, mầu sắc, âm thanh trong các bức ảnh, đoạn
phim tư liệu và những ca khúc cách mạng sẽ là một trong những phương pháp
hữu hiệu nhất để lôi cuốn các em học sinh, tạo cho các em có cảm giác như đang
được sống cùng những nhân vật và sự kiện lịch sử.
Đây cũng chính là đề tài sáng kiến kinh nghiệm trong năm học 2014- 2015
của tôi.
Theo phân phối chương trình môn lịch sử lớp 9 cả năm có 52 tiết. Với đề
tài sáng kiến này, tôi sẽ dùng để dạy 17 tiết học của phần lịch sử Việt Nam giai
đoạn 1945 - 1975, từ bài 23 tiết 28: Bài Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945 đến bài 30 tiết 46: Bài hoàn thành giải phóng miền Nam thống nhất đất nước
(Nghĩa là sáng kiến này tôi sẽ sử dùng để dạy cho 17/52 số tiết của cả chương
trình môn lịch sử lớp 9).
Trong đĩa CD gửi kèm theo đề tài gồm có hai phần tương ứng với hai

Giáo viên:
Dạy lịch sử cần phải có tâm huyết, phải yêu nghề thì mới dạy hay được.
Nhưng hiện nay một số giáo viên chưa thực sự tâm huyết với nghề. Do đó bài
giảng thường trở nên khô khan, thiếu sức thuyết phục.
Một số giáo viên do kiến thức, kỹ năng về công nghệ thông tin còn hạn chế
nên cách dạy ‘thầy cứ đọc, trò cứ chép” vẫn diễn ra. Học sinh chỉ biết ghi chép
những gì mà thầy, cô đọc như một cái máy và nếu để làm bài kiểm tra thì các
em cũng cứ học bài và chép bài một cái máy.
Cách thức ra đề kiểm tra còn thiếu những câu hỏi kích thích tư duy sáng tạo
ở học sinh mà lại có quá nhiều câu hỏi tái hiện, ghi nhớ máy móc như: Hãy nêu
diễn biến? Hãy kể tên? Sự kiện này xẩy ra vào thời gian nào? Cuộc kháng chiến,
trận đánh chia làm mấy giai đoạn?...Với những câu hỏi như vậy bắt buộc học

Hä tªn: Vò ThÞ Lý

- 4 - Trêng THCS Yªn Phong


sinh phi hc rt nhiu, phi nh rt nhiu mi cú th t c im cao. Nhng
nhng cõu hi ny thỡ lm sao cú th phỏt trin c cỏc nng lc nh nng lc
t ỏnh giỏ, nng lc sỏng to, nng lc t gii quyt vn ca hc sinh?
Phn ln hc sinh cũn coi lch s l mụn ph, cha nhit tỡnh vi mụn hc
nờn cht lng hc tp cha cao.
Ph huynh khụng mun cho con em mỡnh dnh thi gian hc mụn lch
s vỡ h cú suy ngh rng hc mụn s chng cú ớch gỡ vỡ nú l b mụn khụng
phc v cho vic thi vo THPT.
Mt b phn xó hi khụng coi trng ỳng mc giỏ tr ca b mụn lch s.
Sỏch giỏo khoa lch s cú quỏ nhiu s kin. Tt c nhng hỡnh nh trong
sỏch giỏo khoa sỏch giỏo khoa lch s lp 9 u l nhng hỡnh nh en trng,
khụng to nờn s lụi cun, hp dn nờn ó lm cho cỏc em chỏn nn khi phi

thống l trình bày miệng. Việc sử dụng biện pháp trình bày ming là chủ yếu ó
dẫn tới bài học tẻ nhạt, nhàm chán, không đạt hiệu quả cao.
Nguyên nhân của thực trạng trờn l do giáo viên cha có trỡnh v tin hc,
cha dnh nhiu thi gian đầu t công sức vào việc son v giảng bi.
Về phía học sinh:
Khi đợc hỏi: Em có thích học môn lịch sử không? thì có tới 25% học sinh
trả lời là thích, 45% học sinh trả lời là bình thờng, 30% học sinh trả lời là khụng
thích.
Trả lời câu hỏi: Em có hứng thú khi thy, cụ sử dụng nh, phim t liu v
nhng ca khỳc cỏch mng dy mụn lch s khụng? thì 95,% học sinh trả lời
là rất thích.
Trả lời câu hỏi: trng em, thy, cụ cú sử dụng nh, phim t liu v
nhng ca khỳc cỏch mng dy mụn lch s khụng? thì 100,% học sinh trả lời
là thy, cụ ch s dng trong cỏc gi hi ging thụi.
Nhng kt qu iu tra v thc trng dy v hc lch s trờn lm cho tụi
nh ti li vớ von ca giỏo s Nguyn Lõn Dng khi núi v thc trng vic dy
hc lch s hin nay: vi kiu hc lch s ộp hc sinh phi nh quỏ nhiu s liu
nh hin nay thỡ ngay c giỏo s Phan Huy Lờ (l mt trong nhng giỏo s s
hc hng u Vit Nam) nu khụng d ti liu m ó phi vit ngay li gii thỡ
liu giỏo s s c my im?

Họ tên: Vũ Thị Lý

- 6 - Trờng THCS Yên Phong


Trước thực trạng trên thì sáng kiến của tôi: ‘‘Sử dụng ảnh, phim tư liệu và
ca khúc cách mạng trong giảng dạy bộ môn lịch sử lớp 9 phần lịch sử Việt
Nam giai đoạn 1945 - 1975” sẽ là một giải pháp mới, cần thiết, nhằm khắc phục
những nhược điểm của phương pháp dạy học truyền thống trước đây.


Phần thứ nhất: Tôi sẽ sử dụng 80 đoạn phim tư liệu và những ca khúc
cách mạng (có hình ảnh) để dạy 17 tiết học phần lịch sử Việt Nam lớp 9 giai
đoạn 1945 - 1975 trong điều kiện nhà trường có máy chiếu đa năng.
Phần thứ hai: Tôi sẽ sử dụng ảnh lịch sử và 30 ca khúc cách mạng (không
có hình ảnh, mà là thu thanh) để dạy 17 tiết học phần lịch sử Việt Nam lớp 9 giai
đoạn 1945 - 1975 khi nhà trường không có điều kiện sử dụng máy chiếu đa năng.
Tôi hy vọng rằng với phương pháp dạy học này, học sinh sẽ có một cách
nhìn mới về môn lịch sử để các em sẽ yêu thích bộ môn lịch sử hơn và từ đó
chất lượng của bộ môn lich sử sẽ ngày càng được nâng cao hơn!
Khái niệm phim tư liệu và những ca khúc cách mạng.
Phim tư liệu là phim được quay trực tiếp dựa vào các hình ảnh ngoài thực
tế, không có hoặc rất ít các chỉ đạo diễn xuất của đạo diễn.
Những ca khúc cách mạng là những ca khúc được gắn liền với thời kỳ
chiến tranh và xây dựng đất nước. Đặc biệt, những ca khúc được ra đời trong hai
cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ đã trở thành những bài ca đi cùng
năm tháng, là những dấu ấn lịch sử không phai trong tâm thức của mỗi người
con đất Việt.
Lịch sử là những gì đã diễn ra trong quá khứ. Do đó, để tái hiện lại lịch sử
gần giống như nó đã từng tồn tại là một việc rất khó khăn.
Với đặc trưng này, ảnh, phim tư liệu và những ca khúc cách mạng sẽ là một
nguồn tư liệu học tập sinh động, hấp dẫn.
Tác dụng của ảnh, phim tư liệu và những ca khúc cách mạng.
Tác dụng của ảnh và phim tư liệu.
Các em học sinh sẽ rất thích thú trước những bức ảnh, những thước phim
quý hiếm về những ngày tháng hào hùng của cách mạng tháng Tám. Hình ảnh
những đoàn công binh mở đường, chở gạo ra mặt trận, cảnh kéo pháo vào trận
địa, hình ảnh những trận đánh trên đồi Him Lam, đồi Độc Lập, đồi A1 và đặc
biệt là cảnh bộ đội ta vượt qua cầu Mường Thanh tấn công vào Sở chỉ huy của
tướng De Castrie tại chiến dịch Điện Biên Phủ.

hơn.
Các em sẽ vô cùng vui mừng, phấn khởi khi được xem, được nghe những
ca khúc hùng tráng về cách mạng tháng Tám, về chiến thắng Điện Biên và đặc
biệt là về cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước - một cuộc chiến tranh nhân dân
vĩ đại.

Hä tªn: Vò ThÞ Lý

- 9 - Trêng THCS Yªn Phong


Từ những chị nông dân thay chồng đi cày trên cánh đồng năm tấn (trong ca
khúc “Đường cầy đảm đang” của nhạc sĩ An Chung, từ những anh công nhân
làm việc mải miết thâu đêm (trong ca khúc “Những ánh sao đêm” của nhạc sĩ
Phan Huỳnh Điểu) đến những cụ ông dùng súng trường bắn rơi máy bay Mĩ trên
mảnh đất Thanh Hóa (trong ca khúc “Hát mừng các cụ dân quân” của nhạc sĩ
Đỗ Nhuận).
Từ những cô gái của mảnh đất Gio Linh - Quảng Trị, nơi có sông Bến
Hải, cầu Hiền Lương, nơi có vĩ tuyến 17 ác liệt đầy đạn bom (trong ca khúc
“Tiếng hát trên đường quê hương” của nhạc sĩ Huy Thục), đến trận chiến 1 đấu
20 giữa tiểu đội trưởng Bùi Ngọc Đủ cùng 9 đồng đội của mình với đội quân
200 lính Mỹ để nhạc sĩ Huy Thục viết nên giai điệu của bài hát “Ơi con suối La
La”, đến những cô gái của thành phố Sài Gòn hoa lệ, mà sương đêm còn chưa
tan, cũng đã lên đường đi tải đạn (trong ca khúc “Cô gái Sài Gòn đi tải
đạn” của nhạc sĩ Lưu Nhất Vũ).
Từ những cô gái Pa Kô, những chàng trai, những cô gái đêm đêm giã gạo
bằng chày tay đến sáng vì “cách mạng cần gạo nhiều để đánh Mĩ”, đến những
người mẹ địu con trên lưng, vừa ru con vừa làm nương, làm rẫy.
Rồi mặc cho bom đạn của giặc Mĩ, mặc cho gian khổ chất chồng, trên con
đường Trường Sơn huyền thoại:

vui” của nhạc sĩ Hoàng Hà) lòng các em lại lắng xuống khi nhìn thấy hàng hàng,
lớp lớp những tấm bia mộ nằm san sát bên nhau trong nghĩa trang liệt sĩ Trường
Sơn, trong đài tưởng niệm Thành Cổ - Quảng Trị.
Các em cũng sẽ vô cùng xúc động khi nghe ca khúc “Vì đâu em chết” của
nhạc sĩ Thanh Trúc khi các em chứng kiến những thân thể nhỏ bé, khẳng khiu,
dị tật với những đôi mắt mở to, đờ đẫn của con, của cháu những nạn nhân bị
nhiễm chất độc đi-ô-xin.
Đó là nỗi đau chung của dân tộc Việt Nam.
Cứ như vậy, giáo viên không cần phải nói các em phải yêu ai, không cần
phải nói các em phải ghét điều gì và các em phải làm gì. Mà cứ sau mỗi tiết học
như thế, tự các em sẽ biết căm thù cái ác, căm thù chiến tranh. Tự các em sẽ biết
phải yêu và giữ gìn hòa bình, biết yêu thương, trân trọng mảnh đất Việt Nam nơi đã thấm đẫm bao máu và nước mắt của cha ông. Để từ đó tự thấy trách
nhiệm của mình trong cuộc sống hôm nay.
Như vậy: Ảnh, phim tư liệu và những ca khúc cách mạng về lịch sử Việt
Nam giai đoạn 1945 – 1975 với những biểu tượng chân thực về quá khứ lịch sử,
với những hình ảnh màu sắc, âm thanh phản ánh hiện thực lịch sử một cách sinh

Hä tªn: Vò ThÞ Lý

- 11 - Trêng THCS Yªn Phong


động sẽ làm cho các em có cảm giác như đang được sống cùng sự kiện của quá
khứ, sẽ giúp các em hứng thú, say mê học tập, chủ động khám phá kiến thức,
độc lập trong tư duy đặc biệt những kĩ năng cần thiết sẽ được hình thành trong
các em.
Sử dụng ảnh, phim tư liệu và những ca khúc cách mạng chính là một
phương pháp dạy học phù hợp với yêu cầu của thời đại và phù hợp với chủ
trương, chính sách của Đảng và Nhà nước vì chiến lược phát triển giáo dục đào
tạo đến năm 2010 của Bộ Giáo dục và Đào tạo đã nêu rõ: “từng bước phát triển

Trường THCS Yên Phong huyện Ý Yên tỉnh Nam Định đã có đủ các trang
thiết bị trên để giáo viên sử dụng ảnh, phim tư liệu và những ca khúc cách mạng
trong giảng dạy bộ môn lịch sử.
4. Sau đây là các bước tiến hành khi soạn, giảng một tiết học có sử dụng
ảnh, phim tư liệu và những ca khúc cách mạng trong giảng dạy bộ môn lịch
sử lớp 9 phần lịch sử Việt Nam giai đoạn 1945 – 1975.
4.1. Phương án thứ nhất:
Đối với việc sử dụng phim tư liệu và những ca khúc cách mạng (có hình
ảnh) để dạy 17 tiết học phần lịch sử Việt Nam lớp 9 giai đoạn 1945 - 1975 trong
điều kiện nhà trường có máy chiếu đa năng.
4.1.1. Các bước tiến hành khi soạn một giáo án có sử dụng phim tư liệu và
những ca khúc cách mạng trong giảng dạy bộ môn lịch sử lớp 9 phần lịch
sử Việt Nam giai đoạn 1945 – 1975.
Bước 1: Xây dựng kế hoạch: giáo viên lựa chọn ảnh, phim tư liệu và
những ca khúc cách mạng cho 17 tiết học của bộ môn lịch sử lớp 9 phần lịch sử
Việt Nam giai đoạn 1945 – 1975.
Bước 2: Khai thác Internet để tìm kiếm và lựa chọn được những bộ phim
tư liệu và những ca khúc cách mạng cho từng bài trong kế hoạch.
Bước 3: Sử dụng phần mềm Adobe Photoshop để cắt, ghép những bộ phim
tư liệu và những ca khúc cách mạng đã lựa chọn thành các đoạn phim và các
đoạn ca khúc cách mạng. Tôi đã lựa chọn được 80 đoạn phim và các đoạn ca
khúc cách mạng để dạy 17 tiết học của bộ môn lịch sử lớp 9 phần lịch sử Việt
Nam giai đoạn 1945 – 1975.
Bước 4: Sử dụng phần mềm WebM Converter hoặc Format Factory…để
đổi đuôi các đoạn phim và các đoạn ca khúc cách mạng và sau đó chèn các đoạn
phim và các đoạn ca khúc cách mạng này vào bài giảng sẽ trình chiếu

Hä tªn: Vò ThÞ Lý

- 13 - Trêng THCS Yªn Phong

3. Hiệp định sơ bộ (00_01_05).

Hä tªn: Vò ThÞ Lý

- 14 - Trêng THCS Yªn Phong


4. Tạm ước 14-9-1946 (00_01_44).
Tiết 31 Bài 25.
Những năm đầu của cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp
(1946 - 1950).
1. Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến (00_00_35).
2. Đường lối kháng chiến (00_0_50).
3 . Chiến đấu ở Thủ đô Hà Nội (00_01_53).
4. Chiến đấu ở các nơi khác (00_00_45).
5. Bài hát “Đoàn vệ quốc quân” của nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu (00_01_57).
Tiết 32 Bài 26.
Những năm đầu của cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp
(1946 - 1950).
1. Chiến dịch Việt Bắc (00_01_49).
2. Đẩy mạnh kháng chiến toàn dân toàn diện (00_02_22).
3. Bác Hồ ở chiến khu (00_01_46).
Tiết 33 Bài 26.
Bước phát triển mới của cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân
Pháp (1950 - 1953).
1. Chiến dịch Biên giới 1950 (00_02_33).
2. Kế hoạch ĐờlátĐờtátxinhi (00_00_48).
3. Đại hội toàn quốc lần thứ hai của Đảng (00_01_09).
Tiết 34 Bài 26.
Bước phát triển mới của cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân

Tiết 40 Bài 28.
Xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc, đấu tranh chống đế quốc Mĩ và
chính quyền Sài Gòn ở miền Nam (1954 - 1965).
1.Tội ác của lính Việt Nam Cộng Hòa (00_00_59 ).
2. Miền Nam dưới ách thống trị của Mĩ Diệm (00_00_50 ).
3. Phong trào Đồng Khởi ở Bến Tre (00_01_09 ).
4. Đại hội Đảng lần thứ ba (00_01_21).
Tiết 41 Bài 28.
Xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc, đấu tranh chống đế quốc Mĩ và
chính quyền Sài Gòn ở miền Nam (1954 - 1965).
1. Ấp chiến lược của Việt Nam Cộng Hòa (00_01_27).

Hä tªn: Vò ThÞ Lý

- 16 - Trêng THCS Yªn Phong


2. Miền Nam chống chiến tranh đặc biệt của Mĩ - Chiến thắng Ấp Bắc
(00_02_12).
3. Hòa thượng Thích Quảng Đức tự thiêu (00_01_16).
4. Cảnh hành quyết anh Nguyễn Văn Trỗi (00_01_19).
5. Bài hát “Dậy mà đi” của nhạc sĩ Nguyễn Xuân Tân (00_01_31).
Tiết 42 Bài 29.
Cả nước trực tiếp chống Mĩ cứu nước (1965 - 1973).
1. Mĩ với cuộc hành quân Tìm Diệt và Bình Định trong chiến tranh cục bộ
(00_1_21).
2. Thảm sát Mỹ Lai (00_01_06).
4. Miền Nam chiến đấu chống chiến tranh cục bộ (00_02_21).
5. Mậu Thân 1968 (00_02_11).
6. Bài hát “Bão nổi lên rồi” của nhạc sĩ Trọng Bằng (00_01_38)

1. Chiến dịch Tây Nguyên - giải phóng Buôn Ma Thuột (00_01_18).
2. Chiến dịch Huế ( 00_01_12).
3. Chiến dịch Đà Nẵng (00_02_10).
4. Chiến dịch Hồ Chí Minh- giải phóng Sài Gòn (00_01_29).
5. Bài hát “Tiến về Sài Gòn” của nhạc sĩ Lưu Hữu Phước (00_01_13).
6. Niềm vui ngày 30_04_1975 - Giờ khắc lịch sử (00_01_15).
7. Nghĩa trang liệt sĩ Quốc gia Trường sơn - Khu 5 (00_01_30).
4.1.2. Các bước tiến hành khi lên lớp với một giáo án có sử dụng phim tư
liệu và những ca khúc cách mạng trong giảng dạy bộ môn lịch sử lớp 9
phần lịch sử Việt Nam giai đoạn 1945 – 1975.
Chuẩn bị chung:
Đối với giáo viên: Kiểm tra lại các trang thiết bị của nhà trường để phục vụ
cho quá trình trình chiếu bài giảng có sử dụng phim tư liệu và những ca khúc
cách mạng như: Máy tính, máy chiếu Projecter, loa và đặc biệt là kiểm tra USB
có lưu giáo án điện tử trong đó có những đoạn phim tư liệu và những đoạn ca
khúc cách mạng mà giáo viên đã chuẩn bị.
Đối với học sinh: Trước mỗi bài học, tôi đều yêu cầu học sinh nếu có thể
thì xem những bộ phim tư liệu và học hát những bài hát có nội dung liên quan
đến bài học.
Sau đây là hai ví dụ đối với hai tiết dạy cụ thể trong đó có sử dụng những
đoạn phim tư liệu và những đoạn ca khúc cách mạng:

Hä tªn: Vò ThÞ Lý

- 18 - Trêng THCS Yªn Phong


Ví dụ 1:
Tiết 43 Bài 29.
Cả nước trực tiếp chống Mĩ cứu nước (1965 - 1973).


Hä tªn: Vò ThÞ Lý

- 20 - Trêng THCS Yªn Phong


kẻ địch âm mưu ném bom, huỷ diệt nhằm chặn đứt sự chi viện sức người, sức
của, vũ khí...của hậu phương lớn miền Bắc XHCN đối với tiền tuyến lớn miền
Nam. Người ta đã thống kê rằng mỗi mét vuông ở Ngã ba Đồng Lộc phái gánh
chịu ít nhất 3 quả bom tấn.
Bên địch cố phá thì bên ta quyết giữ, chúng ta đã tập trung mọi nguồn lực
để giữ bằng được con đường này. Vào lúc cao điểm nhất, chỉ tại ngã ba này thôi
đã tập trung 1,6 vạn người, phần lớn là bộ đội pháo binh và thanh niên xung
phong trong đó có 10 cô gái thanh niên xung phong đã đi vào huyền thoại:
1. Chị: Võ Thị Tần - 22 tuổi - tiểu đội trưởng.
2. Chị: Hồ Thị Cúc - 21 tuổi - tiểu đội phó.
3. Chị Võ Thị Hợi - 20 tuổi - chiến sỹ.
4. Chị: Nguyễn Thị Xuân - 20 tuổi - chiến sỹ.
5. Chị: Dương Thị Xuân - 19 tuổi - chiến sỹ.
6. Chị: Trần Thị Dạng - 19 tuổi - chiến sỹ.
7. Chị: Hà Thị Xanh - 18 tuổi - chiến sỹ.
8. Chị: Nguyễn Thị Nhỏ - 19 tuổi - chiến sỹ.
9. Chị Võ Thị Hạ - 19 tuổi - chiến sỹ.
10. Chị Trần Thị Hường - 17 tuổi - chiến sỹ.
17 giờ ngày 24 tháng 7 năm 1968, một tốp máy bay địch từ Bắc vào Nam
bay qua nơi các chị đang san lấp đường. Các chị nằm rạp xuống, chờ máy bay đi
qua, các chị lại tiếp tục làm việc. Bất ngờ tốp máy bay quay lại và thả một loạt
bom trúng vào đội hình của các chị.
Nơi các chị đứng giờ đây chỉ còn là một hố bom sâu hoắm.
Lúc đó là 16 giờ ngày 24 tháng 7 năm 1968.

Đất nâu lạnh lắm
Da em xanh
Áo em thì mỏng!
Cúc ơi! Em ở đâu?
Về với bọn anh tắm nước sông Ngàn Phố
Ăn quýt đỏ Sơn Bằng
Chăn trâu cắt cỏ

Hä tªn: Vò ThÞ Lý

- 22 - Trêng THCS Yªn Phong


Bài toán lớp năm em còn chưa nhớ
Gối còn thêu dở
Cơm chiều chưa ăn.
Ở đâu hỡi Cúc
Đồng đội tìm em
Đũa găm, cơm úp
Gọi em!
Gào em!
Khan cổ cả rồi
Cúc ơi!
để tạo nên sự xúc động mạnh mẽ vì đau đớn, vì thương tiếc trong lòng các
em nhằm giáo dục lòng căm thù tội ác của giặc Mĩ, cảm phục sự hy sinh của
các chị và sự trân trọng cuộc sống hòa bình hôm nay.
Đối với phần III. Chiến đấu chống chiến lược " Việt Nam hoá chiến
tranh" và Đông Dương hoã chiến tranh" của Mĩ (1969 - 1973).
Ở mục 2: Chiến đấu chống chiến lược " Việt Nam hoá chiến tranh" và
Đông Dương hoã chiến tranh" của Mĩ.

Vì vậy hàng trăm chiến sĩ và thương binh của ta khi vượt sông đã không còn đủ
sức chống lại với dòng nước lũ đang chảy xiết. Dòng sông Thạch Hãn lúc bấy
giờ nó đã trở thành dòng sông máu, trở thành nơi yên nghỉ vĩnh viễn của các
chiến sĩ thành cổ.
Sau ngày đất nước hoàn toàn thống nhất, người dân Quảng Trị đã chọn
những ngày lễ lớn như ngày 30/4, 27/7, 22/12 để làm lễ thả nến và hoa đăng
xuống dòng sông Thạch Hãn như là một cách để sưởi ấm linh hồn cho các anh,
để tưởng nhớ tất cả những chiến sĩ của ta đã hy sinh tại dòng sông này. Và cũng
sau ngày đất nước thống nhất thì cũng có rất nhiều cựu chiến binh cùng các
chiến sĩ thành cổ năm xưa đã trở về thăm thành cổ Quảng Trị, sau khi dâng
hương tại đài tưởng niệm xong, các anh cũng đến bên bờ sông Thạch Hãn thắp
nén nhang để tưởng nhớ các đồng đội của mình và đã không cầm được nước mắt
với lời nghẹn ngào:
“Đò xuôi Thạch Hãn xin chèo nhẹ
Đáy sông còn đó bạn tôi nằm
Có tuổi đôi mươi thành sóng nước
Vỗ yên bờ bãi mãi ngàn thu”.

Hä tªn: Vò ThÞ Lý

- 24 - Trêng THCS Yªn Phong


“Lời gọi bên sông” của Lê Bá Dương
Ngày nay, dưới lớp cỏ non của thành cổ vẫn còn rất nhiều hài cốt của các
anh đã nằm lại đó và cho đến hôm nay được xem như đã hòa vào mảnh đất
thiêng này rồi. Đến tham quan di tích của thành cổ Quảng Trị, chúng ta không
chỉ đến với một di tích, mà còn đến với một nghĩa trang không có nấm mồ.
Di tích thành cổ Quảng Trị, nghĩa trang thành cổ Quảng Trị tương đương với
nghĩa trang liệt sĩ Trường Sơn, nhưng khác nhau ở chỗ: nghĩa trang liệt sĩ Trường