NHỮNG ĐẶC TRƯNG VỀ CỐT TRUYỆN VÀ NGHỆ THUẬT
TRONG TIỂU THUYẾT ROBINSON CRUSOE

A.GIỚI THIỆU TÁC GIẢ, TÁC PHẨM
1. Tác giả Daniel Defoe:
2. Tác phẩm Robinson Crusoe:
B. NHỮNG ĐẶC TRƯNG VỀ CỐT TRUYỆN VÀ NGHỆ THUẬT
1.Cốt truyện - sự sâu chuổi cốt truyện chặt
Không biết ai là người đầu tiên đặt ra hai chữ cốt truyện trong tiếng Việt, nhưng cứ theo
mặt chữ của nó thì cốt truyện là từ chỉ cái phần cốt lõi của truyện, cái phần có thể tóm tắt,
thuật lại hay vay mượn để sáng tạo ra tác phẩm khác. Theo đó, cốt truyện tức là cấu trúc
của sự kiện của truyện, là tiến trình các sự kiện xảy ra theo nguyên tắc nhân quả dẫn đến
một kết cục và truyện nào cũng có tính thống nhất bắt đầu từ một trạng thái ổn định,
thăng bằng, sau đó xảy ra hỗn loạn, mâu thuẫn, xung đột và cuối cùng trở lại trạng thái
cân bằng. Và mỗi nhà văn dù ít hay nhiều cũng lấy nguyên mẫu từ đời sống của mình để
phản ánh trong tác phẩm. Có nghĩa là cái tôi nghệ sĩ của nhà văn biểu hiện cảm nhận của
mình về thế giới, về cách suy nghĩ cách diễn đạt của mình trong tác phẩm của mình.
Tác phẩm Robinson Crusoe cũng không nằm ngoài cấu trúc đó. Tác phẩm vừa là câu
chuyện “những cuộc phiêu lưu kì lạ” vừa là lịch sử hình thành nhân cách của một cá
nhân, bản lĩnh của một con người. Cho nên cốt truyện của tác phẩm thuộc loại cốt truyện
đơn tuyến, hệ thống sự kiện được tác giả kể lại một cách gọn gàng, đơn giản về số lượng
chủ yếu tập trung vào một giai đoạn của cuộc đời Robinson cụ thể gần năm năm phiêu
dạt đó đây để kinh doanh và hơn hai tám năm sống trên đảo hoang với sự thay đổi của
tính cách Robinson. Các sự kiện trong tác phẩm được sắp xếp theo trật tự tuyến tính thời
gian tức là sự việc nào xảy ra trước thì tác giả kể trước, chuyên gì xảy ra sau thì kể sau.
Với cốt truyện như vậy, người đọc có thể tiếp nhận một cách dễ dàng đồng thời tác giả
cũng nắm bắt được diễn biến câu chuyện một cách mau lẹ hơn. Robinson Crusoe là câu
chuyện về chính cuộc đời của chàng Robinson đã trải nghiệm, cuộc đời của Robinson
được tác giả dẫn dắt qua nhiều biến cố khác nhau. Bắt dầu khi chàng bỏ trốn xuống tàu,
kể từ đây chàng bắt đầu cuộc đời lang bạt đó đây, chàng theo bạn đi Luân Đôn không
may tàu bị đắm song vẫn không thể nào làm nhụt chí của chàng sau đó chàng lại tiếp tục

hoang dã này đã tạo nên một Robinson biết yêu cuộc sống, quý trọng lao động, quý trọng
tình người, (ra tay cứu giúp cha con Thứ Sáu).
Với việc xây dựng một cốt truyện đơn tuyến, câu chuyện được kể bởi chính cuộc đời anh
ta đã góp phần tăng thêm sự hấp dẫn của câu chuyện và cốt truyện thêm chặt chẽ, với
trình tự thời gian tuyến tính tác giả lần lượt đưa người đọc vào từng chuyến phiêu lưu của
nhân vật cũng như đi sâu vào từng ngóc ngách, cùng đồng cảm với tâm trạng và cảm xúc
của nhân vật qua cuộc sống đầy gian nan, thử thách.


2. Các đặc trưng nghệ thuật:
2.1 Nghệ thuật kết cấu của tác phẩm Robinson Crusoe;
“Rôbin Sơn Crusoe’” được tổ chức theo kết cấu đơn tuyến, trong tác phẩm chỉ có một
nhân vật chính, đóng vai trò trung tâm của cốt truyện là Rôbin Sơn. Có ý kiến cho rằng
“nghệ thuật kết cấu chính là nghệ thuật tạo tình huống. Tình huống càng nhiều kích tính
thì khả năng bộc lộ những đặc điểm bản chất của tính cách càng lớn”. Về một phương
diện nào đó thì ý kiến này hoàn toàn chính xác. Sở dĩ “Rôbin Sơn Crusoe’” luô được độc
giả yêu mến ngay từ khi mới xuất bản cũng là bởi tác phẩm có một kết cấu hợp lý, chặt
chẽ, logic tạo sức hấp dẫn, lôi cuốn kỳ lạ đối với độc giả trong nước và trên thế giới.
Vây kết cấu là gì? Nó giữ vai trò gì trong tác phẩm. Kết cấu là việc tổ chức bố cục cốt
truyện thành các phần, chương đoạn lớp, cảnh một cách hợp lý, đồng thời nó bố trí, sắp
xếp các chi tiết, các sự kiện thành những bộ phận hữu cơ của một quá trình phát triển
biện chứng và cái đích cuối cùng của quá trình đó vẫn là bộc lộ đặc điểm của tính cách và
khẳng định chủ đề - tư tưởng tác phẩm.
Tiểu thuyết “Rôbin Sơn Crusoe’” được viết theo kết cấu chương hồi dưới hình thức tự
thuật ngay từ câu đầu tiên của tác phẩm “Tôi sinh năm 1632 tại phố Ai ớc… “ có năm
tháng và địa điểm cụ thể, tạo cảm giác đây là một câu chuyện có thật, hấp dẫn, li kỳ lôi
cuốn độc giả tác phẩm gồm 18 chương kết cấu theo thời gian lịch biểu có ghi ngày tháng
rõ ràng. Các chương trong tác phẩm đều ngắn, cân đối, trung bình khoảng trên dưới mười
trang in (tiếng Việt) kể về cuộc phưu lưu kỳ lạ, hấp dẫn của nhân vật trung tâm. Mỗi
chương là một ‘bước” trong cuộc hành trình dó, mỗi một “bước” lại đẩy nhân vật đi xa

dắt qua nhiều biến cố sự việc khác nhau. Mà chỉ sau một vài sự kiện, tiểu thuyết chủ yếu
dừng lại ở trên đảo hoang. Tuy nhiên, ngày Rôbin Sơn đặt chân lên đảo hoang có thể xem
là mốc ranh giới đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong cuộc đời của Rôbin Sơn và cả
trong tính cách của chàng nữa. Chính bởi vậy mà nhà văn đã phân bố kết cấu tác phẩm
nghiêng hẳn về phần trên đảo hoang của Rôbin Sơn Cursoe’ chiếm 15 chương (trong
tổng số 18 chương của tác phẩm) 167 trang trên tổng số 200 trang của văn bản chiếm 5/6
dung lượng thời gian văn bản. Đây phải chăng chỉ là sự sắp xếp ngẫu nhiên của nhà văn ?
Không phải ngẫu nhiên mà việc phân bố các chương trong tác phẩm có sự tính toán chặt
chẽ của tác giả. Cóthể nói sức hấp dẫn của tiểu thuyết “Rôbin Sơn Cursoe’” thuộc về nội
dung của thời gian trên 28 năm nhân vật sống trên đảo hoang, đó là phần trọng tâm của
tác phẩm: con người trước thiên nhiên và những thử thách: cuộc đời bao giờ cũng là
những thách đố.
Phần 1: gồm 6 chương: nói về “Rôbin Sơn Cursoe’”sau khi đặt chân lên đảo hoang được
ghi chép tỉ mỉ gần như từng ngày một, từng việc mà nhân vật đã làm hoặc định làm. Ý đồ
của nhà văn là muốn cho bạn đọc cảm nhận sâu sắc hình ảnh Robinson một mình tái tạo
lại cuộc sống ở trên đảo hoang - nơi không một bóng người. Nhà văn đã miêu tả từng
bước, từng bước Robonson chiến đấu với hoàn cảnh, khắc phục hoàn cảnh bằng lòng
dũng cảm và nghị lực phi thường. Chàng vào rừng chặt gỗ về làm cọc rào chỗ ở để chống


lại thú dữ, mỗi cọc phải bỏ sức ra một ngày, hàng rào làm gần cả năm mới hoàn thiện.
Chàng để ra bốn mươi hai ngày mới tạm xong một tấm ván dùng làm mặt bàn, hai tháng
mới làm xong một cái vại để đựng lương thực, năm tháng mới đóng một chiếc xuồng đầu
tiên hòng tìm đường vượt biển… Qua việc mô tả tỉ mỉ ấy nhà văn muốn cho người đọc
thấy một Robinson “biểu tượng của loài người có nghị lực và dũng cảm phi thường,
người chinh phục sức mạnh khủng khiếp của thiên nhiên, người đầy lòng nhân đạo”.
Phần 2: gồm 3 chương (10, 11, 12) (từ trang 98 đến trang 130) tốc bộ thờigian lướt qua
rất nhanh: “Bốn năm đã qua”, “suốt một thời gian năm năm không xảy ra sự kiện gì đáng
kể”, “tới năm thứ 11 trên đào”, “trong khoảng một năm rưỡi” “hai năm sau”… Dường
như ở phần này sau khi Robinson có cuộc sống ổn định trên đảo hoang rồi thì cuộc sống

chỉ sống giữa thiên nhiên con người mới có được một cuộc sống tự do hạnh phúc
2.2 Đặc trưng của nghệ thuật kể chuyện
Nghệ thuật kể chuyện là một nghệ thuật đặc biệt, nó đòi hỏi kể sao cho mỗi lúc hứng thú
của người đọc gia tăng, một cốt truyện giản đơn nhất cũng có thể cấu tạo thành các sự
kiện nghệ thuật hấp dẫn ví như là truyện của Conan Doyle về những cuộc phiêu lưu của
Sherlock Holmes hoặc bất ngờ như truyện của Ơhenry.
Hơn nữa, người kể chuyện có vai trò rất quan trọng trong thành công của một câu
chuyện, từ thời xa xưa khi chưa có chữ viết câu chuyện được kể thông qua những người
kể chuyện rong kể những câu chuyện hoang đường và truyền thuyết về các hiệp sĩ. Khi
có chữ viết vai trò kể chuyện được chuyển giao cho các nhà văn họ là những người kể
chuyện bởi họ biết và phán xét tất cả mọi thứ.
Đến với Robinson Crusoe hay cuộc đời và những chuyến phiêu lưu kỳ lạ của Robinson là
cuốn tiểu thuyết được viết dưới hình thức tự truyện của nhân vật chính Robinson Crusoe.
Người kể chuyện kể lại câu chuyện của chính bản thân mình mà chính anh ta đã từng
nếm trải trong quá khứ, những trải nghiệm đã tạo nên và làm thay đổi cuộc đời anh ta
khiến anh ta thành người như hôm nay. Chính việc sử dụng phương pháp trần thuật ở
ngôi thứ nhất này đã làm cho câu chuyện hư cấu được kể giống như thật. Tác phẩm là câu
chuyện của chàng Robinson Crusoe, chàng vừa là nhân vật chính vừa là người trực tiếp
kể lại cuộc đời mà chàng đã trải nghiệm, qua những năm phiêu dạt đó đây trong công
việc kinh doanh và hơn hai mươi tám năm sống trên đảo hoang, việc sử dụng phương
pháp trần thuật ở ngôi thứ nhất khi độc giả được tham gia trực tiếp vào câu chuyện của
chàng Robinson, cùng chàng chứng kiến những biến cố sự kiện cũng như những buồn vui
trên từng chặng đường mà Robinson Crusoe đã trải qua.
Với lối viết tạo tình huống hấp dẫn, gây bất ngờ, Defoe đã dẫn dắt người đọc vào cuộc
khám phá kỳ lạ của nhân vât, tình tiết của câu chuyện được tác giả tổ chức, xâu chuỗi
thành sự kiện của nhiều sự kiện. Nó phản ánh mối quan hệ vừa đan xen, vừa soi chiếu
làm sáng tỏ cơ chế vận động ràng buộc tất yếu và tự nhiên của trạng thái đời sống con
người. Là người trần thuật lại chính câu chuyện của mình nên giọng điệu trần thuật cũng
chính là cảm xúc của nhân vật, điều này đã bộc lộ nội tâm của nhân vật đó chính là cảm
xúc của Robinson trong suốt cả chặng đường gian nan, thử thách mà chàng trải qua. Là

chỉ còn lại một dòng suối nhỏ nó thật ngọt và trong lành. Đang mùa hè trời khô ráo nhiều
chổ cạn hết nước, chỉ còn tí chút để nối cho dòng chảy lăn tăn. Trên bờ suối có nhiều thứ
cây mà tôi chưa hề biết và chắc chúng có những đặc tính mà tôi càng chưa hiểu gì
nhiều… tôi tìm ra nhiều loại hoa quả đặc biệt là trái dưa phủ đầy mặt đất, trái nho lủng
liểng trên cành, mà từng chùm tươi mọng chuẩn bị thu hoạch được [1;tr.53]. Với việc
khám phá ra “bí mật” này đã làm cho Robinson vô cùng ngạc nhiên và thích thú về sự
phong phú và đa dạng trên hòn đảo.
Đôi lúc giọng điệu gấp gáp hơn thể hiện những lo lắng, trăn trở mà Robinson phải đối
mặt “chưa bao giờ tôi kinh hoàng đến vậy. Tôi đứng sững lại như vừa bị sét đánh hoặc


như thấy ma quỷ hiện hình. Tôi nín thở nhìn quanh… tôi lao vào nhà như ma đuổi”
[1;tr.90]. “Trải qua mười lăm tháng tôi thấp thõm ngày đêm, những cơn ác mộng làm tôi
chợt thức giấc, tôi mơ tôi đang giết bọn thổ dân” [1;tr.103].
Trong những năm tháng sống trên đảo hoang dù có lúc bi quan, thất đọng, lo lắng trước
những khó khăn thử thách cũng có lúc chàng lạc quan yêu đời, thích thú với cuộc sống
này và không muốn rời xa khi nhìn lại cơ ngơi mà mình đã dựng nên “Hãy hiểu là tôi vui
biết chừng nào khi thấy nhà cũ và tôi nằm duỗi chân tay rã rời trên giường treo… nhà cũ
là nơi hoàn hảo không thiếu thứ gì cả. Tất cả xung quanh tôi cùng vui và tôi quyết định
không rời xa chúng” [1;tr.65]. “Bây giờ tôi đã sống trên đảo hai mươi ba năm, đã quá
quen kiểu sống đó, giá mà không lo âu về những thổ dân thì tôi tự cho là rất sung sướng
cho đến những ngày cuối đời và sẽ nhắm mắt trong cái hang” [1;tr.100]. Với tinh thần
đầy lạc quan, yêu đời đó chàng tự không cho mình “chúa đảo”. Với những dòng tâm
trạng đan xen lúc lo lắng, trăn trở lúc hài hước, lạc quan càng cho thấy thế giới nội tâm
phong phú của chàng Robinson. Chàng lại là con người “lý trí vốn biết cân nhắc điều hơn
lẽ thiệc, đã nỗi dậy chống lại lời than vãn bi quan” chính lẽ đó giọng điệu bi quan, than
vãn chẳng mấy chốc nhường chổ cho giọng điệu lạc quan hài hước pha lẩn mỉa mai tự
phê bình mình, điều này cũng phù hợp với con người ưa phiêu lưu mạo hiểm của
Robinson, cũng đồng thời phù hợp với thể loại tiểu thuyết này “sau một hồi ngần ngừ tôi
định thần lại và tự trách sự nhút nhát của mình đã sống hơn hai mươi năm ở nơi hoang vu

dòng tâm trạng của người trực tiếp tham gia vào câu chuyện càng tăng thêm độ hấp dẫn
lôi cuốn người đọc, người đọc như cùng chung bước hành trình trong câu chuyện của
nhân vật.
Với lối văn trong sáng giản dị rất phù hợp với tuổi trẻ điều này phần nào nói lên ý đồ của
nhà văn là muốn hướng vào lứa tuổi thanh thiếu niên, giúp các em có nhận thức đúng đắn
về cuộc sống, những sai lầm mà các em khó có thể tránh khỏi và đặc biệt hướng cho thế
hệ trẻ có một cái nhìn sâu sắc về cuộc sống.
2.4 . Không gian – thời gian nghệ thuật
Không gian nghệ thuật trong tác phẩm
Không gian nghệ thuật là hình thức tồn tại của thế giới nghệ thuật. Nếu như mọi vật trong
thế giới đều tồn tại trong không gian ba chiều, cao, rộng, xa và chiều thời gian thì không
có hình tượng nghệ thuật nào không có không gian, không có nhân vật nào không có một
nền cảnh nào đó. Không gian nghệ thuật có điểm đặc biệt, bản thân người kể chuyện hay
người trữ tình cũng nhìn sự vật trong khoảng cách, góc nhìn nhất định, tức là không gian.
Người ta nói không gian nghệ thuật tức là không gian topos, là không gian cảm giác của
không gian nội cảm nằm trong phạm vi trên, dưới, trước, sau, xa, gần, đối với người cảm
giác.
Không gian nghệ thuật là sản phẩm sáng tạo của nghệ sỹ nhằm biểu hiện con người và
thể hiện một quan niệm nhất định về cuộc sống, do đó không thể quy nó về sự phản ánh
giản đơn, không gian địa lý hay không gian vật lý, vật chất.
Không gian là môi trường bộc lộ của nhân vật, nhân vật chỉ hoạt động, tự bộc lộ trong
không gian của nó. Mỗi không gian cho phép được bộc lộ một phương diện của con


người. Do vậy, các nhà văn muốn thể hiện một quan niệm nhất định về con người đều
phải tạo ra một không gian thích hợp.
Đến với Robinson Crusoe sẽ thấy rõ được điều này, tác phẩm kể về cuộc đời và những
chuyến phiêu lưu kỳ lạ của Robinson Crusoe là tác phẩm tiêu biểu của Defoe, đã đưa tên
tuổi của Defoe trở thành một nhà văn nổi tiếng trên thế giới, ông không những là cha đẻ
của tiểu thuyết Anh hiện đại mà ông còn là cha đẻ của tiểu thuyết châu Âu hiện đại nói

rồi lại được mở rộng ra các hòn đảo khác. Điều này thể hiện một cuộc sống không ngừng


phát triển, vận động, thể hiện ước mơ bay nhảy thích phiêu lưu của nhân vật.Ở trong tác
phẩm này trước khi sống trên đảo hoang theo bước chân của Robinson đến một số nơi ở
Châu Mĩ như Brazin, nhưng không gian này tác giả miêu tả một cách mờ nhạt. Sau một
thời gian gắn bó với đảo hoang hình ảnh Robinson được tác giả miêu tả thông qua từng
khám phá của chàng đối với hòn đảo mà mình đang sống thì không gian được nội tâm
hóa. Cuộc phiêu lưu của chàng ít nhiều mang tính chất nội tâm, cuộc phiêu lưu về mặt
tâm hồn.
Không gian thiên nhiên trong tác phẩm này được tác giả thể hiện là một không gian
hoang sợ không có bóng dáng con người, đồng thời cũng là không gian thiên nhiên tươi
đẹp và thơ mộng – đây cũng chính là yếu tố trung tâm trong tác phẩm này và chính là
môi trường để thử thách chàng Robinson, cũng là nơi thể hiện khả năng cũng như sức
mạnh của chàng.
Thời gian nghệ thuật trong tác phẩm.
Đối với con người, ý niệm thời gian đến muộn hơn ý niệm không gian rất nhiều, không
gian có thể được cảm nhận bằng thị giác, còn thời gian phải được so sánh, liên hệ, tưởng
tượng mới cảm thấy được. Thời gian nghệ thuật chính là thời gian mà ta có thể thể
nghiệm được trong tác phẩm nghệ thuật với tính liên tục và độ dài của nó, với nhịp độ
nhanh hay chậm, với các chiều dài thời gian hiện tại, quá khứ hay tương lai, thời gian
nghệ thuật là thời gian được sáng tạo ra nên mang tính chủ quan gắn với thời gian tâm lí,
nó có thể kéo dài hay rút ngắn thời gian thực tế, có thể đảo ngược hay vượt tới tương lai
và có thể dừng lại. Có thể nói thời gian nghệ thuật là sản phẩm sáng tạo của tác giả bằng
các phương tiện nghệ thuật nhằm làm cho người thưởng thức cảm nhận được, hoặc hồi
hộp đợi chờ, hoặc thanh thản vô tư, hoặc đắm chìm vào quá khứ…
Trong tác phẩm Robinson Crusoe chúng ta có thể khẳng định thời gian trong tác phẩm là
thời gian tuyến tính một chiều. Đó là thời gian đặc trưng của tiểu thuyết phiêu lưu,
chuyện gì có trước miêu tả trước, chuyện gì có sau miêu tả sau để góp phần diễn tả hành
trình của nhân vật. Với thời gian gần năm năm phiêu bạt đó đây trong công việc kinh

yêu và văn học. Có ai dám nói rằng mình hiểu hết được tình yêu và cũng có ai dám nói
rằng mình định nghĩa được văn học? Văn học cũng như tình yêu vậy có rất nhiều màu
sắc. chính vì thế nó không phải là những vật thể bất dịch có thể nắm bắt bằng tay, ngửi
bằng mũi hay nhìn bằng mắt được mà xưa kia Gorky đã từng nói “Văn học là nhân học”
tức là nghệ thuật miêu tả, biểu hiện con người, không đơn thuần chỉ là cái con người sinh
học với đầy đủ chân tay, mắt mũi, tim, gan… mà đó là những con người với cuộc sống
tinh thần phong phú và đa dạng của họ. Học văn là để hiểu sâu hơn về tâm hồn con người
và đồng thời cũng là để học cách làm người. Hai chữ “nhân học” có một hàm nghĩa hết
sức phong phú, tất cả những gì liên quan đến con người thuộc về con người điều nằm
trong phạm vi biểu hiện của văn học. Từ các mặt xã hội đến các thuộc tính tự nhiên, từ
hữu thức đến vô thức, từ dã man đến văn minh, từ tội ác đến đạo đức, từ quá khứ đến
tương lai, từ thất vọng đến hy vọng, hể thuộc về con người thì văn học biểu hiện. sự
phong phú đó là cội nguồn cho quan niệm đa dạng về con người trong văn học. Quan


niệm nghệ thuật về con người chính là sự lý giải, cách nghĩa, biện pháp hình thức thể
hiện con người trong văn học, tạo nên giá trị nghệ thuật và thẩm mĩ cho các hình tượng
nhân vật trong đó. Trong văn học quan niệm nghệ thuật về con người thường chi phối
cách xây dựng nhân vật của nhà. Muốn có được tính cách nổi bật, nhà văn cần phải có sự
kết hợp hài hòa giữa cái nhìn sâu sắc đối với cuộc sống con người và các thủ pháp nghệ
thuật độc đáo phù hợp. Với Defoe từ cách nhìn con người phân đôi, con người tư sản và
con người lao động, vừa thống nhất vừa đối lập, nhà văn đã sử dụng triệt để nghệ thuật
đối lập và thủ pháp hiện thực để khắc họa đậm nét tính cách nhân vật.
Tính cách đối lập thường được sử dụng rất phong phú, đa dạng và phổ biến trong xây
dựng tác phẩm văn học nói chung và nhân vật văn học nói riêng. Nó có thể được sử dụng
ở phạm vi hình tượng và cũng có khi dừng lại ở những chi tiết cụ thể. Tùy theo từng đối
tượng và mục đích khác nhau mà mỗi nhà văn có cách thức riêng của mình.
Trong tiểu thuyết Robinson Crusoe nghệ thuật này được Defoe sử dụng rất thành công và
đem lại cho nhân vật sự sinh động và sâu sắc rất đặc biệt. Tính cách phân đôi của
Robinson là sự thống nhất của tầng lớp trung gian, nó thể hiện trong thế giớ quan của

Robinson đã rơi vào thất vọng và chàng gọi hòn đảo mà mình đang sống là đảo “thất
vọng” “tôi suốt ngày phiền muộn trong hoàn cảnh bi đát, không lương thực, không nơi ẩn
náu, không áo quần không vũ khí, không có mảy may hy vọng nhận được sự cứu giúp,
chờ đợi chính mình làm mồi cho thú dữ, nạn nhân của kẻ ác hoặc bị cái đói hành hạ, chỉ
nhìn thấy, nói cho gọn là hình ảnh cái chết đang ở phía trước” [1;tr.31]. Đã có lúc như
vậy nhưng chàng Robinson đã không để cho sự sống tuột khỏi tay mình. Thoạt đầu chàng
kiếm ăn bằng cách hái quả, săn bắn, bắt cá, bắt thú rừng đây là những dạng thực phẩm có
sẵn sau đó chàng thuần dưỡng dê rừng tiến hành chăn nuôi và trồng trọt. sống trên đảo
thiếu thốn cả vật chất lẩn tinh thần nhưng chàng đã chiến đấu với số phận để sinh tồn,
chàng luôn cố gắng hết sức để hoàn thiện đây cũng là một trong những tiêu chí mĩ học
mà con người ai cũng muốn đạt được.
Defoe không đi sâu miêu tả chân dung mà chú ý quan sát sự phát triển tính cách cũng
như khai thác hành động của chàng trên đảo nó diễn ra như thế nào? Đó là chàng tự tìm
cho mình một chổ ở, chàng xây nhà sau đó là xây trại để nghỉ vào mùa hè và trồng trọt,
chàng săn thú bắt cá, rùa, hái hoa quả, tìm loại cây có thể làm dụng cụ cho những nhu cầu
hằng ngày và để dự trữ, sau đó chàng tự chăn nuôi trồng trọt và tự tạo ra những đồ dùng
trong nhà cũng như việc tự chữa bệnh và biết cách phòng bệnh. Đây là những công việc
tưởng chừng như rất đơn giản song chẳng dể dàng chút nào với một người lạc vào đảo
hoang trong tay không có một phương tiện hay một dụng cụ gì. Nhưng cao hơn hết chàng
luôn phấn đấu cho đới sống của mình trên đảo ngày càng hoàn thiện và tốt đẹp hơn: chổ
ở phải khang trang sạch sẽ, ăn uống phải ngon miệng, rồi cũng phải có bánh nóng, sữa
dê, rượu vang, thuốc hút… bộ quần áo và cái mũ cao lêu đêu bằng da dê trong kỳ dị thật
đấy, nhưng chẳng phải không đường hoàn. Chiếc tẩu nặn bằng đất là cả một công trình
tuyệt mĩ.
Một điều rất quan trọng khác là Robinson rất có ý thức về lịch và tự tạo ra lịch cũng như
việc viết nhật ký. Việc làm này có ý nghĩa gì? Đây là một hành động nhằm chống lại sự
lãng quên của con người trong chiều dài của thời gian, ý thức về thời gian cũng chính là ý
thức về sự tồn tại về sự sống của con người.



tố không thể thiếu ở bất kỳ một tác phẩm văn học nào, chính điều này tạo nên sự thành
công cho tác phẩm.


Tóm lại Daniel Difoe bằng tài năng của mình, ông đã để lại cho nhân loại một thiên tiểu
thuyết có ý nghĩa cho thời đại.