Đề tài nghiên cứu: “Tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường vào giảng dạy môn Vật Lý
7.

BẢN TÓM TẮT ĐỀ TÀI:
Tên đề tài: “Tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường vào giảng dạy Vật lí 7”.
Họ và tên tác giả: Nguyễn Uy Hùng
Đơn vị công tác: Trường THCS Biên Giới

1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Môi trường là không gian sống của con người và sinh vật, nơi chứa đựng các
tài nguyên cần thiết cho đời sống và sản xuất, nơi chứa đựng và phân huỷ các
chất thải do con người tạo ra trong đời sống và sản xuất. Môi trường có` vai trò
cực kì quan trọng đối với đời sống con người.
Môi trường ở Việt Nam nói riêng và trên thế giới nói chung đang bị ảnh hưởng
nặng nề bởi nguyên nhân như: Khí hậu, nhiệt độ, khói bụi, rác thải công nghiệp,
rác thải sinh hoạt, tiếng ồn ..vv..
Trong nhà trường phổ thông hiện nay, việc giảng giạy những bài có nội
dung, kiến thức có liên quan đến vấn đề môi trường đôi khi giáo viên chưa quan
tâm đúng mức. Thực tế bảo vệ môi trường vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu của
quá trình phát triển kinh tế, xã hội trong giai đoạn mới. Môi trường vẫn tiếp tục
bị xuống cấp nhanh, có lúc, có nơi đã đến mức báo động.. Những hiểm hoạ suy
thoái môi trường đang ngày càng đe doạ cuộc sống của con người. Việc bảo vệ
môi trường là vấn đề sống còn của nhân loại và mỗi quốc gia.
Đây là vấn đề rất chăn trở của tôi trước những giờ dạy Vật lí nói chung và
dạy chương trình Vật lí 7 nói riêng vì thế mà tôi chọn đề tài “ Tích hợp giáo
dục bảo vệ môi trường vào giảng dạy Vật lí 7”.
2. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU.
Đề tài được xây dựng nhằm giúp học sinh nhận thức được những tác hại của
việc ô nhiễm môi trường nói chung và ô nhiễm tiếng ồn nói riêng, từ đó yêu cầu
học sinh phải có những hành động cụ thể để bảo vệ môi truờng, góp phần cải
tạo môi trường, tuyên truyền, vận động người dân tích cực tham gia bảo vệ môi

Thông qua thực tế, khi tôi tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường vào trong
từng bài học này tôi thấy rằng, tuy thời gian để tôi tích hợp giáo dục bảo vệ môi
trường trong mỗi đơn vị kiến thức có liên quan đến môi trường là rất ngắn
nhưng học sinh thảo luận rất sôi nổi, và về nhà các em cũng đã vận dụng rất
thành công những kiến thức đó vào trong cuộc sống hằng ngày, đôi khi các em
còn đưa ra nhiều ý kiến rất hay trong vấn đề bảo vệ môi trường. Ngoài ra, tôi
còn thấy các em còn là những tuyên truyền viên rất tích cực về bảo vệ môi
trường tại gia đình và địa phương.
Đã động viên được 6 gia đình HS( Tổng số 10 gia đình) không sử dụng kích
điện để đánh bắt cá và lươn,…
7. PHẠM VI ÁP DỤNG.:
Đề tài này có thể thực hiện như một chuyên đề, ví vậy không chỉ được áp
dụng trong phạm vi nhà trường mà còn có thể sử dụng rộng rãi trên các đơn vị
khác.
Biên Giới, ngày 20 tháng 02 năm 2012
Người thực hiện

Nguyễn Uy Hùng.

PHẦN A. MỞ ĐẦU:
Giáo Viên Thực Hiện: NGUYỄN UY HÙNG

2


Đề tài nghiên cứu: “Tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường vào giảng dạy môn Vật Lý
7.

I. Lí do chọn đề tài:
Môi trường là không gian sinh sống của con người và sinh vật, nơi chứa

giáo dục bảo vệ môi trường vào giảng dạy Vật lí 7”. Cho các đồng nghiệp.

III.Đối tượng nghiên cứu.
Đối tượng nghiên cứu trong đề tài này là các bài học của chương trình Vật lí
Giáo Viên Thực Hiện: NGUYỄN UY HÙNG

3


Đề tài nghiên cứu: “Tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường vào giảng dạy môn Vật Lý
7.

lớp 7 có liên quan đến môi trường để từ đó giáo dục ý thức bảo vệ môi trường
cho các học sinh lớp 7.
IV.Phương pháp nghiên cứu đề tài:
1.Chọn đề tài:
Do đặc thù của bộ môn là môn khoa học thực nghiệm hơn nữa trước vấn đề
môi trường ô nhiễm ngày càng trầm trọng như hiện nay nên ngay từ những
ngày đầu tiên đi dạy học nhất là dạy môn Vật lí (2004) tôi đã bắt đầu suy nghĩ
để tím ra những phương pháp: “Tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường vào
giảng dạy Vật lí Lớp 7”.
2.Hoàn thành đề tài:
Tháng 9/2011 hoàn thiện đề tài.
Tháng 10/2011 công bố đề tài trước đồng nghiệp trong hội đồng sư phạm nhà
trường.
Từ 9/2010 đến nay tôi luôn suy nghĩ và tham thảo các ý kiến của đồng
nghiệp cũng như tìm cách đọc các tài liệu liên quan để tìm ra những phương
pháp hữu hiệu hơn trong vấn đề tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường vào giảng
dạy Vật lí 7”.
Cũng từ 9/2010 đến nay thông qua giảng dạy thực nghiệm tôi cũng đã thu

đẹp không chỉ giữa các em với thầy cô, với bạn bè, với xã hội mà còn giữa các
em với môi trường nói chung, môi trường tự nhiên nói riêng.
Hơn nữa, khái niêm môi trường là một khái niệm rất rộng mà trình độ hiểu biết
của các em lớp 7 cón rất hạn chế và bên cạnh đó thời gian của mội tiết học chỉ
có 45 phút. Vì thế trước giờ lên lớp, ngoài việc phải đọc kĩ sách giáo khoa
người thầy giáo vẫn cần phải đọc rất nhiều các tài liệu, sưu tầm nhiều tranh ảnh
và tư liệu có liên quan đến những đơn vị kiến thức về môi trường mà mình cần
tích hợp vào trong giảng dạy. Ngoài ra, với cơ sở vật chất của nhà trường như
hiện nay cũng rất ảnh hưởng đến quá trình thực hiện đề tài này, qua đây tôi
mong Ban giám hiệu nhà trường cũng như chính quyền địa phương tạo điều
kiện giúp đỡ để đề tài của tôi phát huy tối đa hiệu quả của nó.

CHƯƠNG II TÌNH HÌNH CHUNG VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ CỤ THỂ
1. Tình hình chung.
Giáo Viên Thực Hiện: NGUYỄN UY HÙNG

5


Đề tài nghiên cứu: “Tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường vào giảng dạy môn Vật Lý
7.

Trước sự ô nhiễm môi trường như hiện nay, để bảo vệ chính mình và các
người thân của mình , thì con người phải có ý thức bảo vệ môi trường thông qua
những việc làm cụ thể. Là mỗi học sinh lớp 7 đang ngồi trên ghế nhà trường tuy
các` em đang còn rất nhỏ bé, nhiều lúc nhận thức về môi trường cũng còn đang
rất hạn chế, những có rất nhiều việc làm để các em góp một phần nhỏ bé của
mình vào phong trào bảo vệ môi trường đang được thực hiện ở khắp mọi nơi
trên toàn thế giới. Để đồng hành với toàn thế giới trong vấn đề bảo vệ môi
trường , Bộ Giáo Dục và Đào Tạo nước ta đã và đang phát động phong trào “

Giáo Viên Thực Hiện: NGUYỄN UY HÙNG

6


Đề tài nghiên cứu: “Tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường vào giảng dạy môn Vật Lý
7.

vực chuồng trại đang còn nằm xen lẫn giữa các khu dân cư, chưa có bãi đổ rác
công cộng…

CHƯƠNG III

NHỮNG NỘI DUNG TÍCH HỢP

1. Bài 1. NHẬN BIẾT ÁNH SÁNG - NGUỒN SÁNG VÀ VẬT SÁNG
a.Địa chỉ tích hợp: Ta nhìn thấy 1 vật vật khi có ánh sáng từ vật đó truyền vào
Giáo Viên Thực Hiện: NGUYỄN UY HÙNG

7


Đề tài nghiên cứu: “Tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường vào giảng dạy môn Vật Lý
7.

mắt ta.
b.Phương pháp tích hợp
GV : ?Các em có biết vì sao các bạn học sinh ở thành phố bị cận nhiều hơn
các bạn học sinh ở nông thôn không?
HS: Trả lời,

HD: Sự ô nhiễm ánh sáng gây ra các tác hại cho con người như: Làm cho con
người luôn bị mệt mỏi, ảnh hưởng đến tâm lí, lãng phí năng lượng, mất an toàn
giao thông và năng lượng.
Giáo Viên Thực Hiện: NGUYỄN UY HÙNG

8


Đề tài nghiên cứu: “Tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường vào giảng dạy môn Vật Lý
7.

GV: ? Làm thế nào để giảm thiểu ánh sáng đô thị?
HD: Để giảm thiểu ánh sáng đô thị cần phải:
+ Sử dụng nguồn sáng vừa đủ với yêu cầu.
+ Tắt đèn khi không cần thiết hoặc sử dụng chế độ hẹn giờ .
+ Cải tiến dụng cụ chiếu sáng phù hợp, có thể tập chung ánh sáng vào nơi cần
thiết.
+ Lắp đặt các loại đèn phát ra ánh sáng phụ hợp với sự cảm nhận của mắt.
3. Bài 5 ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI GƯƠNG PHẲNG
a. Địa chỉ tích hợp:
Gương phẳng là một phần của mặt phẳng phản xạ được ánh sáng.
b. Phương pháp tích hợp:
GV: ?Các mặt nước trong xanh
của các dòng sông, ao ,hồ có vai
trò gì?
HD: Các mặt nước trong xanh
của các dòng sông, ao ,hồ nó
không những là những chiếc
gương phẳng tự nhiên để tôn lên
vẻ đẹp cho quê hương mà nó còn

HD: Việc sử dụng nguồn năng lượng này là một yêu cầu cấp thiết nhằm giảm
thiểu việc sử dụng nguồn năng lượng hoá thạch, do đó sẽ tiết kiệm được tài
nguyên đồng thời bảo vệ môi trường.
GV:?Vậy có thể dùng gương cầu lõm để tập chung nguồn năng lượng này
không?
HD: Ta có thể dùng gương cầu lõm để tập chung nguồn năng lượng này để
phục vụ một số lĩnh vực trong cuộc sống( VD: đề đun nước, nấu chảy kim loại,
…)
5. Bài 15 CHỐNG Ô NHIỄM TIẾNG ỒN
a. Địa chỉ tích hợp:
Ô nhiễm tiếng ồn xảy ra khi tiếng ồn to, kéo dài, không những gây ảnh hưởng
xấu đến sức khoẻ và hoạt động bình thường của con người mà nó còn ảnh
hưởng đến tập tính cũng như môi trường sống của một số loài động vật trên thế
giới.
b. Phương pháp tích hợp:
GV: ?Em hãy nêu các tác hại của tiếng ồn?
HD: Tác hại của tiếng ồn:
+ Về sinh lí, nó gây mệt mỏi toàn
thân, nhức đầu, choáng váng, ăn
không ngon, gầy yếu. Ngoài ra,
người ta còn thầy tiếng ồn quá lớn
làm suy giảm thị lực.
+ Về tân lí, nó gây khó chịu, lo
lắng, bực bội, dễ cáu gắt, sợ hãi, ám
ảnh, mất tập trung, dễ nhầm lẫn,
thiếu chính xác.
+ Làm ảnh hưởng đến môi trường
sống của một số loài động vật( Xem tranh tư liệu sau)
HD:
Phòng tránh ô nhiễm tiếng ồn:

Có thể làm nhiễm điện vật bằng cách cọ xát
b. Phương pháp tích hợp:
GV:?Có thể làm vật nhiễm điện bằng cách nào?
HD: Có thể làm vật nhiễm điện bằng cách cọ xát.
GV:?Trong tự nhiên vật có tự nhiễm điện được không? Em hảy cho ví dụ?
HD: Trong tự nhiên vật vẫn có thể nhiễm điện được mà không cần sự tác
động của con người.
Ví dụ: Vào những lúc trời mưa giông, các đám mây bị cọ xát vào nhau nên
nhiễm điện trái dấu.
GV:?Sự niễm điện này dẫn đến hiện tượng gì trong tự nhiên?
HD: Sự nhiễm điện trên dẫn đến sự phóng điện giữa các đám mây ( sấm) và
giữa đàm mây với mặt đất( sét).
Giáo Viên Thực Hiện: NGUYỄN UY HÙNG

11


Đề tài nghiên cứu: “Tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường vào giảng dạy môn Vật Lý
7.

GV:?Hiện tượng trên có ảnh hưởng gì đến môi trường không?
HD: Hiện tượng trên vừa có lợi vừa có hại cho cuộc sống con người.
+ Lợi ích: Giúp điều hoà khí hậu, gây ra phản ứng hoá học nhằm tăng thêm
lượng ozon bổ xung vào khí quyển…
+ Tác hại: Phá huỷ nhà cửa và các công trình xây dựng, ảnh hưởng đến tính
mạng con người và sinh vật, tạo ra các khí độc hị (NO, NO2 …).
GV:?Vậy cần phải làm gì để giảm tác hại của sét?
HD: Để giảm tác hại của sét , bảo vệ tính mạng của người và các công trình
xây dựng, cần thiết xây dựng các cột thu lôi.


Diot chưa nóng tời nhiệt độ cao.
b. Phương pháp tích hợp:
GV:? Thông thường vật dẫn điện được làm bằng vật liệu gì?
HD: Thông thường vật dẫn điện được làm bằng kim loại.
GV:?Việc sử dụng kim loại làm vật dẫn điện có ảnh hưởng gì đến môi trường
hay không?
HD: Việc sử dụng kim loại làm vật dẫn điện có ảnh hưởng lớn đến môi
trường. bởi vì, muốn có kim loại bắt buọc con người phải khai thác nguồn tài
nguyên thiên nhiên, nó sẽ làm cạn kiệt nguồn tài nguyên thiên nhiên và làm
cho môi trường bị ô nhiễm (do việc xây dựng các nhà máy tinh luyên kim loại,
việc khai thác quặng …). Ngoài ra, vật liệu dẫn điện bằng kim loại thường có
điện trở suất lớn hơn không nên nó sẽ gây ra tác dụng nhiệt dẫn đến hao phí
điện năng do đó sẽ ảnh hưởng một phần đến môi trường.
GV:?Hiện nay có vật liệu dẫn điện nào mà có thể hạn chế được tác dụng nhiệt
của dòng điện không?
HD: Ngày nay, người ta đang cố gắng sử dụng vật liệu siêu dẫn (có điện trở
suất bằng không) trong đời sống và kĩ thuật.
GV:?Khi các bóng đèn thắp sáng thường toả nhiệt , vậy hiện nay có loại bóng
đèn nào khi thắp sáng có thể hạn chế được sự tỏa nhiệt hay không?
HD: - Sử dụng diot trong thắp sáng sẽ góp phần làm giảm tác dụng nhiệt của
dỏng điện, nâng cao hiệu suầt sử dụng điện.
Sử dụng các loại bóng đèn tiết kiệm điện.
GV:?Việc sử dụng vật liệu siêu dẫn và diot trong thắp sáng có tác dụng gì đới
với việc bảo vệ môi trường?
HD: Việc sử dụng vật liệu siêu dẫn và diot trong thắp sáng sẽ hạn chề đuọc
tác dụng nhiệt của dòng điện, do dó nó sẽ góp phần vào việc bảo vệ môi trường
sống của chúng ta.

Giáo Viên Thực Hiện: NGUYỄN UY HÙNG


kim loại bị ăn mòn (an mòn hoá học).
GV:?Để giảm thiểu tác hại này chúng ta cần phải làm gì?
HD: Để giảm thiểu tác hại này cần bao bọc kim loại bằng chất chống ăn mòn
hoá học và giảm thiểu các khí độc hại trên.
GV:?Tác dụng sinh lí của dòng điện có ảnh hưởng gì đến môi trường hay
không?
HD: Trong quá trình sản xuất, truyền tải và sử dụng điện nếu chúng ta để điện
bị nhiễm ra môi trường thì không những gây nguy hiểm cho tính mạng của con
người mà nó còn gây lãng phí điện năng và cũng có thể môi trường sinh thái bị
phá huỷ.
Hiện nay trên mọi miền của nước ta con người đã và đang sử dụng kích điện
đẻ đánh bắt thuỷ sản, dụng cụ này tuy chỉ đánh bắt được một lượng nhỏ thuỷ
sản nhưng nó sẽ tiêu diệt một lượng rất lớn các loại thuỷ sản nhỏ bé khác và
những sinh vật sống trong nước cũng như trong đất, đây cũng là một trong
những nguyên nhân làm ô nhiễm môi trường nước và mất cân bằng sinh thái.
Giáo Viên Thực Hiện: NGUYỄN UY HÙNG

14


Đề tài nghiên cứu: “Tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường vào giảng dạy môn Vật Lý
7.

GV:?Vậy chúng ta cần phải có biện pháp gì dể khắc phục hiện tượng trên?
HD: Để khắc phục hiện tượng trên chúng ta cần phải:
+ Bản thân không được kích điện để đánh bắt thuỷ sản.
+ Kịch liệt lên án các trường hợp sử dụng kích điện để đánh bắt thuỷ sản.
10. Bài 29 AN TOÀN KHI SỬ DỤNG ĐIỆN
a. Địa chỉ tích hợp:
Phải thực hiện các quy tác an toàn khi sử dụng điện.

Năm học 2010 – 2011:
+12/2010 khảo sát lần 1: Cho thấy, tỉ lệ số HS có ý thức bảo vệ môi trường là:
Số lượng

Phần trăm

7A

18/37

46,6%

7B

30/37

54,1%

Ghi chú

LỚP

+5/2011 khảo sát lần 2: Cho thấy, tỉ lệ số HS có ý thức bảo vệ môi trường là:
Số lượng

Phần trăm

7A

35/37


Ghi chú

LỚP

Giáo Viên Thực Hiện: NGUYỄN UY HÙNG

16


Đề tài nghiên cứu: “Tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường vào giảng dạy môn Vật Lý
7.

PHẦN C. KẾT LUẬN
I. Qua thực tế áp dụng đề tài nàyvào trong giảng dạy tôi rút ra dược một số
kinh nghiệm như:
- Tìm hiểu kĩ nội dung của các bài học trong SGK vật lý 7 dể tìm ra các đơn
vị bài học mà mình có thể tích giáo dục bảo vệ môi trường vào trong đó.
- Cần phải làm các thí nghiệm minh hoạ để cho các em có thể hiểu rõ hơn về
bản chất của vấn đề mình đang tích hợp liên quan đến môi trường như thế nào.
- Phải có các đồ dùng trực quan về vấn đề ô nhiễm môi trường ở địa phương
và trên thế giới, (phim, tranh, ành,…)
Cần phải tổ chức những buổi ngoại khoá để học sinh có điều kiện tìm hiểu về
vấn đề ô nhiễm môi trường ở địa phương, để từ đó các em có các biện pháp cụ
thể để chống ô nhiễm cho từng loại môi trường.
- Phải có sự liên hệ với thực tế môi trường ở trường học, ở gia đình, ở địa
phương.
- Mỗi thầy, cô giáo phải là tấm gương trong vấn đề bảo vệ môi trường.
II. Qua thực tế áp dụng đề tài này vào giảng dạy, tôi có một số kiến nghị đề xuất
như sau:

còn thấy các em còn là những tuyên truyền viên rất tích cực về bảo vệ môi
trường tại gia đình và địa phương.
Nhưng do chưa có sự nghiên cứu kĩ hơn, kinh nghiệm giảng dạy còn hạn chế
cũng như các phương tiện dạy học còn thiếu rất nhiều, nên tôi rất mong được sự
đóng góp ý kiến của đồng nghiệp và các bạn đọc để sáng kiến kinh nghiệm này
của tôi đạt kết quả cao hơn trên cả hơn trên cả hai lĩnh vực là dạy học bảo vệ
môi trường.
Tôi xin chân thành cảm ơn.
Biên Giới, Ngày 20 tháng 2 năm 2012.
Người viết.

Nguyễn Uy Hùng.

Giáo Viên Thực Hiện: NGUYỄN UY HÙNG

18


Đề tài nghiên cứu: “Tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường vào giảng dạy môn Vật Lý
7.

Mục Luc
Bản tóm tắt đề tài..................................................................................................1
PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề
tài……………………………………………………………...3
2. Nhiệm vụ của đề tài………………………………………………………..…
3
3. Đối tượng nghiên cứu………………………………………………………...4
4. Phương pháp chọn đề

Giáo Viên Thực Hiện: NGUYỄN UY HÙNG

19


Đề tài nghiên cứu: “Tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường vào giảng dạy môn Vật Lý
7.

III. Phạm vi áp dụng:…………………………………………………………..17
IV. Qua thực tế áp dụng đề tài này vào trong giảng dạy tôi có một số kết luận
như sau:……………………………………………………………..

……17

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Sách giáo khoa vật lý 7
2. Sách giáo viên khoa vật lý 7

NXB Giáo Dục
NXB Giáo Dục

3. Tài liệu tham khảo liên quan đến việc thay sách
4. Hoạt động dạy học ở trường THCS
( Tài liệu tham khảo- 1997)
5. Đổi mới phương pháp dạy học ở trường THCS.
( Tài liệu tham khảo- 1997)
6. Tài liệu “ Giáo dục bảo vệ môi trường trong môn vật lý THCS”

Giáo Viên Thực Hiện: NGUYỄN UY HÙNG


Giám khảo 2:...........................................................

.......................

Giám khảo 3:...........................................................

.......................

Ý KIẾN NHẬN XÉT VÀ XẾP LOẠI CỦA HỘI ĐỒNG KHOA HỌC
I - Hội đồng khoa học cấp trường:

Giáo Viên Thực Hiện: NGŨN UY HÙNG

21


Đề tài nghiên cứu: “Tích hợp giáo dục bảo vệ mơi trường vào giảng dạy mơn Vật Lý
7.
- Nhận xét:

- Xếp Loại: ...................
.............,ngày ........tháng ...........năm 2012
Chủ tòch Hội đồng khoa học
..............................................
II - Hội đồng khoa học cấp cơ sở(Phòng GD&ĐT):
- Nhận xét:

- Xếp Loại: ...................
..........,ngày ........tháng ...........năm 2012