Ubnd huyện tiên yên
Phòng giáo dục tiên yên
***
Sáng kiến kinh nghiệm
phơng pháp dạy học
bài thể dục phát triển chung lớp 9

Ngời viết: Vũ Xuân Quang
Đơn vị : Trờng PTCS Điền Xá
Điền Xá, tháng 5 năm 2007
phơng pháp dạy học bài thể dục phát triển chung lớp 9
T/h: Vũ Xuân Quang

Lời nói đầu
Nớc ta đang bớc đầu vào một thế mới với nền công nghiệp hoá và hiện đại hoá
mở đầu cho thập kỉ mới và thế kỉ mới đồi hỏi con ngời thông minh sáng tạo và
năng động để làm chủ đất nớc. Vì thế mà sự nghiệp giáo dục hiện nay đợc coi là
Quốc sách hàng đầu.Đào tạo nhân tài cho đất nớc. Điều này khằng định rất rõ
về vai trò và vị trí của ngời giáo viên, đặc biệt là ngời giáo viên THCS.
Năm học 2006- 2007 là năm học thứ t thực hiện giảng dạy chơng trình
theo SGK mới. Trong bối cảnh hiện nay ngành giáo dục và đào tạo đang nỗ lực
đổi mới phơng pháp dạy học theo hớng phát huy tính tích cực chủ động sáng tạo
của học sinh trong hoạt động học tập nhằm phù hợp với xu thế của thời đại. Vấn
đề này đã đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với giáo viên THCS là phải đổi mới cách
dạy: Giáo viên chỉ là ngời hớng dẫn chỉ đạo điều khiển học sinh đi tìm kiến thức
mới, vận dụng kiến thức đã học vào thực tiễn. Chính vì vậy học sinh phải là ngời
tự giác, chủ động, tìm tòi, phát hiện các kiến thức mới một cách linh hoạt, sáng
tạo vào thực tiễn cuộc sống thông qua sự dẫn dắt điều khiển của giáo viên trong
tiết dạy. Do vậy việc lựa chọn phơng pháp dạy học sao cho phù hợp với kiểu bài
và phù hợp với đối tợng học sinh là một vấn đề rất quan trọng, đó cũng là một
thủ thuật s phạm của ngời giáo viên. Nhận thức đợc điều đó tôi mạnh dạn tìm

trong quá trình giảng dạy, đặc biệt là những năm gần đây tôi đã không ngừng
tìm tòi cải tiến phơng pháp dạy học. Một trong những phơng pháp mà tôi cảm
thấy tâm đắc và đem lại kết quả bớc đầu là: Phơng pháp dạy học bài thể dục
phát triển chung lớp 9. Qua các giờ dạy áp dụng phơng pháp này bộ môn thể
dục nói chung và thể dục 9 nói riêng, tôi đợc đại đa số học sinh ủng hộ đã tạo đ-
ợc niềm vui, niềm say mê, hứng thú học tập cho các em. Thông qua việc cải tiến
này giúp các em tự học tự chiếm lĩnh tri thức khoa học.
2. Cơ sở thực tiễn.
Qua nhiều năm thực tế giảng dạy điều mà tôi trăn trở là làm thế nào để
học sinh tiếp cận với bộ môn thể dục. Để từ đó có sự yêu thích say mê môn học.
Ngay từ những năm đầu tiên tôi trực tiếp giảng dạy và nhận thấy trong
một lớp tỉ lệ học sinh yêu thích môn học còn ít, các em rất sợ môn này chính vì
vậy ảnh hởng rất lớn tới kết quả học tập cuối năm của học sinh.
Có thể dẫn ra ví dụ nh sau về kết quả tổng kết cuối năm học sinh lớp 9 năn
học 2005-2006 nh sau:
- Tổng số học sinh 28
+ Loại giỏi : 3/28 = 11%
+ Loại khá : 13/28 = 46%
+ Loại TB : 10/28 = 36%
+ Loại yếu : 2 /28 = 7 %
Qua giảng dạy tôi thấy nguyên nhân dẫn tới kết quả nói trên trớc hết là
học sinh cha chăm chỉ luện tập, cha có cách học bộ môn cho phù hợp, vậy làm
thế nào để học sinh hiểu bài, nhớ kiến thức sâu sắc và vận dụng bài tập đó là
điều theo tôi nghĩ mỗi giáo viên phải đặt lên hàng đầu.
Đối với tiết dạy về thể dục giáo viên có thể áp dụng nhiều phơng pháp
khác nhau.
Sau khi xem xét cân nhắc, dựa vào cơ sở nêu trên, tôi quyết định phơng
pháp cần lựa chọn để đạt hiệu quả và chất lợng cao trong dạy học môn thể dục
lớp 9 ở trờng THCS là: Nhóm phơng pháp sức bền, trực quan , phơng pháp thực
hành đi theo con đờng tìm tòi nghiên cứu, tỏ ra có nhiều u thế trong việc thực

IV. ph ơng pháp và tài liệu nghiên cứu.
1. Phơng pháp.
- Tìm hiểu tài liệu.
- Toạ đàm trao đổi với giáo viên trong tổ.
- Dự giờ giáo viên khá, giỏi học tập, rút kinh nghiêm.
- Tổng hợp và lựa chọn viết.
2. Tài liệu nghiên cứu.
- Phơng pháp dạy bộ môn thể dục ở lớp 9.
- Một số vấn đề đổi mới phơng pháp dạy học ở trờng THCS.
- SGK, SGV và một số tài liệu tham khảo khác.
V. Lịch sử của vấn đề.
Đây là một trong những nội dung đợc nhiều giáo viên nghiên cứu ở những
mức độ khác nhau và họ cũng đợc những kết quả nhất định. Song việc thực hiện
đật đợc kết quả nh thế nào tuỳ thuộc vào từng ngời giáo viên.
Bản thân tôi không có tham vọng đi sâu và nghiên cứu tất cả chơng trình
thể dục các khối, lớp mà chỉ bớc đầu tìm hiểu Phơng pháp dạy học bài thể dục
phát triển chung lớp 9
Phần II: Nội dung ph ơng pháp
4
phơng pháp dạy học bài thể dục phát triển chung lớp 9
T/h: Vũ Xuân Quang

Chơng I: Lí luận chung
Chơng trình thể dục 9 nghiên cứu về các động tác phức tạp đòi hỏi phải có
sự khéo léo, uyển chuyển, nhanh nhẹn nhng phải rứt khoát. Đó là một thuận lợi
cho cả giáo viên & học sinh trong đổi mới cách dạy học & đổi mới cách học.
Khi xem xét xong cơ sở để tiến hành đổi mới phơng pháp dạy học bằng
các phơng pháp tích cực, tôi tiến hành tìm hiểu & xác định
1. Đối với giáo viên và học sinh .
Lúc này giáo viên không còn là ngời chỉ truyền đạt kĩ thuật cho học sinh

hớng dẫn học sinh tự làm đợc.
Trong quá trình giảng dạy tôi thấy một trong những phơng pháp dạy học
đợc chú ý trong quá trình cải tiến để tìm lại kết quả cao trong dạy các đơn vị
kiến thức cơ bản là quan sát tìm tòi với các hình thức học tập:
Một là hình thức học tập cá nhân: Mỗi cá nhân phải hoàn thành
nhiệm vụ do tôi giao cho mỗi bài tập cụ thể, hoăc từng động tác & phải tạo ra đ-
ợc các sản phẩm cụ thể.
5
phơng pháp dạy học bài thể dục phát triển chung lớp 9
T/h: Vũ Xuân Quang

Hai là hình thức học tập theo nhóm: Tôi chia lớp thành từng
nhóm, mỗi nhóm gồm số ngời bằng nhau. Cụ thể chia nhóm theo tổ học tập (giờ
thực hành) hoặc theo đội, hay hai đội ghép với nhau mỗi nhóm thực hiện một
loại nhiệm vụ hoặc cùng thực hiện một nhiệm vụ học tập, sau đó mỗi nhóm cử
một đại diện nên thị phạm động tác và bảo vệ kết quả đã đạt đợc của nhóm mình
trớc lớp. Hình thức này buộc các thành viên trong nhóm cùng hoạt động, cùng
làm việc trao đổi thảo luận với nhau.
Chơng II: Các biện pháp thực hiện cải tiến giảng dạy
1. Soạn bài học theo hớng tích cực hoá hoạt động học tập của học sinh.
a. Xác định kiến thức cơ bản của mỗi bài, lựa chọn những kiến thức cơ bản
để có thể vận dụng các phơng pháp dạy học, nhằm tích cực hoạt động của học
sinh.
Theo tôi muốn tổ chức cho học sinh họt động học tập tích cực để có thể tự
mình tìm tòi, khám phá tri thức cần có thời gian, nếu tham kiến thức thì cuối
cùng lại sa vào lối truyền thụ theo kiểu áp đặt buộc học sinh thụ động tiếp thu.
Vì vậy việc đầu tiên khi soạn bài tôi thấp phải xác định động tác trọng tâm
có thể hờng dẫn học sinh tự chiếm lĩnh kiến thức, những kiến thức khác có thể
học sinh tự học theo động tác thị phạm hoặc sử dụng phơng pháp giảng giải ngắn
gọn. Đối với những đơn vị kiến thức lớn, phức tạp có thể chia nhỏ chúng thành

+ Nhịp 20 - 21: Đa hai tay ra trớc
sang ngang, bàn tay ngửa, chân trái
duỗi thẳng và nâng cao đến mức tối đa,
mũi bàn chân thẳng, thân hơi ngả ra sau
để giữ thăng bằng, mặt ngửa.
+ Nhịp 22: Hạ chân trái chạm đất về t
thế nh nhịp 15, nhng đổi chân.
+ Nhịp 23: Từ từ gập thân cúi sâu, đồng
thời kéo bàn chân trái về phía chân phải
để chuyển trọng tâm vào chân phải.
- Nhóm nam từ động tác 19-> 25.
+ Nhịp 19: Nh nhịp 16.
+ Nhịp 20: Dồn trọng tâm vào chân
phải, bớc chân trái sang ngang rộng
bằng vai khi khuỵu gối, hai tay đa ra tr-
ớc song song, bàn tay sấp, mặt hớng tr-
ớc.
+ Nhịp 21: Thu chân trái sát chân phải
thành hàng đứng.
phút
* Chia thành nhóm thực
hiện động tác.
+ Nhóm nữ quan sát giáo
viên thị phạm động tác.
. Thực hành theo chỉ dẫn
của giáo viên, giáo viên
kết hợp sửa sai động tác
nếu có.
+ Nhóm nữ quan sát giáo
viên thị phạm động tác.

phơng pháp dạy học bài thể dục phát triển chung lớp 9
T/h: Vũ Xuân Quang

Mỗi loại bài có những bớc đi chung nhất, có tính chất quy trình mà theo
tôi các giáo viên cần lu ý khi thực hiện một tiết dạy.
a. Kiểm tra việc thực hiện một tiết học của học sinh.
Việc thực hiện, kiểm tra sẽ giúp giáo viên có thể chủ động thực hiện bài
soạn, kịp thời bổ sung phần học sinh chuẩn bị thiếu, hoặc điều chỉnh hình thức
hoạt động dạy học cho phù hợp.
Cần động viên những u điểm và nghiêm khắc nhắc nhở những thiếu sót để
tạo cho HS có thói quen chuẩn bị đầy đủ dễ dàng học tập cho tiết học.
b. Nêu vấn đề vào bài.
Nếu nêu vấn đề hấp dẫn sẽ kích thích tính tò mò, ham hiểu biết của HS tạo
ra cho các em nhu cầu muốn tìm tòi phát hiện tri thức, từ đó HS sẽ tham gia tích
cực, tự giác vào các hoạt động học tâp.
c. Hớng dẫn học sinh thực hiện các hoạt động học tập để tìm tòi tri thức
mới.
Bằng lời giải thích ngắn ngọn ngời thầy cần nêu rõ:
- Thứ tự các loại hoạt động mà học sinh phải thực hiện.
- Mục đích của hoạt động và yêu cầu sản phẩm cần đạt.
- Hình thức tổ chức để thực hiện các hoạt động.
- Cách bố trí địa điểm và thời gian thực hiện các hoạt động.
d.Theo dõi hớng dẫn học sinh thực hiện các hoạt động học tập.
Yêu cần đạt của ngời theo dõi bảo đảm cho học sinh đợc tự lực, chủ động,
hoạt động tự bộc lộ khả năng nhận thức dù có sai sót. Tôi chỉ gợi ý trong trờng
hợp HS thực sự tỏ ra lúng túnêmtrong các động tác hoặc đã làm lạc hớng của
biên độ bài tập.
Trong tiết dạy tôi thấy cần bao quát lớp để nắm đợc trình độ nhận thức của
HS qua hoạt động học tập. Sớm phát hiện những thắc mắc và những tình huống
mới nảy sinh để có thể chủ động khi tổng kết hoạt động.

đợc một số bài có thể áp dụng cho cả bài hoặc từng phần trong bài. Dới đây tôi
xin trình bày một ví dụ cụ thể.
Ví dụ khi dạy tiết 11:
Tiết 11:
- Chạy ngắn: Ôn tập chạy bớc nhỏ, chạy nâng cao đùi, chạy đạp sau:
xuất phát cao, chạy nhanh ngồi vai hớng chạy xuất phát :
Học: Ngồi lng hớng chạy xuất phát.
- Bài tập thể dục: Ôn từ nhịp 19 25 (nữ), 20 26 (nam).
Học: Từ nhịp 26 29 (nữ), 27 36 (nam).
- Chạy bền: Luyện tập chạy bền.
I . Mục tiêu.
Kiến thức: Hoàn thiện kĩ thuật chạy 60m. Đạt tiêu chuẩn RLTT.
Kĩ năng: Rèn luyện các nhóm cơ chính của cơ thể, phát triển thể lực chung
và rèn luyện cơ thể.
- Thực hiện cả bài đúng động tác, đúng thứ tự, nhịp, phơng hớng và biên
độ.
Thái độ: Biết vận dụng tự tập hằng ngày.
II. Địa điểm Dụng cụ .
1. Địa điểm: Sân trờng PTCS Điền Xá.
2. Dụng cụ: Bàn đạp 4 đôi
+ Đờng chạy ngắn.
+ Đờng chạy bền.
+ Đồng hồ bấm giây, còi.
IV. Tiến trình bài dạy.
9
phơng pháp dạy học bài thể dục phát triển chung lớp 9
T/h: Vũ Xuân Quang

Nội Dung Định lợng Phơng pháp
phần mở đầu

+ Chạy bớc nhỏ.
+ Chạy nâng cao đùi.
+ Chạy đá lăng đạp sau.
+ Xuất phát cao.
+ Ngồi vai hớng chạy xuất
phát.
- Học: Ngồi lng hớng chạy
xuất phát.
3. Bài TD.
* Gv cho lớp ôn lại bài TD
3- 5
phút
5
phút
10
phut
15
phút
2x8
nhịp
2x8
nhịp
2x8
nhịp
- Lớp tập hợp bốn hàng
ngang, điểm số.
* * * * * * * * * *
* * * * * * * * * *
* * * * * * * * * *
* * * * * * * * * *

Kiến thức: Tiếp tục giúp học sinh có những hiểu biết cần thiết về kĩ năng 60m để
tập luyện phát triển sức nhanh.
Kĩ năng: Rèn luyện các nhóm cơ chính của cơ thể, phát triển thể lực chung
và rèn luyện cơ thể và t thế cơ bản.
- Thực hiện cả bài đúng động tác, đúng thứ tự, nhịp, phơng hớng và biên
độ.
- Tiếp tục nâng cao một số hiểu biết và rèn luyện kĩ thuật để phát triển sức
bền cho học sinh.
Thái độ: Biết vận dụng tự tập hằng ngày.
II. Địa điểm Dụng cụ .
1. Địa điểm: Sân trờng PTCS Điền Xá.
2. Dụng cụ: Bàn đạp 4 đôi
+ Đờng chạy ngắn.
+ Đờng chạy bền.
+ Đồng hồ bấm giây, còi.
IV. Tiến trình bài dạy.
11
phơng pháp dạy học bài thể dục phát triển chung lớp 9
T/h: Vũ Xuân Quang

Nội Dung Định lợng Phơng pháp
phần mở đầu
- Lớp trởng tập hợp lớp thành bốn
hàng ngang, điểm số báo cáo sĩ số
cho giáo viên.
- Giáo viên nhận lớp, phổ biến nội
dung yêu cầu của bài học.
- Chạy ngắn: Ôn tập chạy bớc
nhỏ, chạy đạp sau:
xuất phát thấp - chạy lao - chạy

. Nhịp 35: Nh nhịp 29.
. Nhịp 36: Thu chân trái sát chân
phải. Hai tay giơ cao song song,
3- 5
phút
5
phút
10
phút
15
phút
2x8
nhịp
2x8
nhịp
2x8
nhịp
- Lớp tập hợp bốn hàng
ngang, điểm số.
* * * * * * * * * *
* * * * * * * * * *
* * * * * * * * * *
* * * * * * * * * *
* LT
GV
- Lớp tập hợp đội hình khởi
động.
* * * * * * * * * *
* * * * * * * * * *


Học sinh đạt loai trung bình: 9/26 = 34,7%
Học sinh đạt loại yếu: Không
Học sinh đạt loại kém: Không
Chính vì vậy mà nội dung đề tài đợc áp dụng có hiệu quả trong việc giảng
dạy bộ môn, cũng nh tổ chuyên môn.
Vậy việc sử dụng phơng pháp sao cho phù hợp với kiểu bài và đối tợng
học sinh là rất quan trọng. Nhng với thực trạng hiện nay, các giáo viên cần nỗ
lực khắc phục khó khăn để nâng cao chất lợng các tiết dạy, giúp học sinh học tập
có hiệu quả.
Phần IIi. Kết luận
Khi nghiên cứu đề tài này đã nhận đợc sự giúp đỡ tận tình của tổ chuyên
môn và đặc biệt là sự quan tâm và chỉ đạo của ban giám hiệu nhà trờng đã tạo
điều kiện giúp đỡ tôi hoàn thành đề tài , cảm ơn học sinh lớp 9 để có đợc kết quả
khả quan nh ngày hôm nay.
Trong quá trình thực hiện đề tài chắc hẳn rằng không tránh khỏi những thiếu sót.
Vì vậy tôi rất mong đợc sự góp ý chân thành của các đồng nghiệp để bản thân tôi
khắc phục những hạn chế trong đề tài
Xin chân thành cảm ơn!
Điền Xá, ngày 05 tháng 05 năm 2006
Xác nhận của nhà trờng
Ngời viết
Vũ Xuân Quang
13
phơng pháp dạy học bài thể dục phát triển chung lớp 9
T/h: Vũ Xuân Quang

Tài liệu tham khảo
1. Một số vấn đề đổi mới phơng pháp dạy học ở trờng THCS
Nhóm tác
giả - NXBGD 2004

Phần II: Nội dung và phơng pháp
Chơng I: Lý luận chung.
1. Đối với vai trò của giáo viên và học sinh.
2. Đối với nội dung.
3. Đối với đồ dùng học tập.
ChơngII. Các biện pháp thực hiện cải tiến giảng dạy.
1. Soạn bài sinh học theo hớng tích cực hoá hoạt động của học sinh.
2. Xây dựng hệ thống bài tập.
3. Quá trình thực hiện một tiết lên lớp và một số thủ thuật s phạm.
Chơng III. Một số ví dụ về phơng pháp soạn giảng bài hình thái giải phẫu.
Chơng IV. Kết quả và bài học kinh nghiệm.
Phần III. Kết luận
Tài liệu tham khảo.
Mục lục.
15