1

MỤC LỤC


2

M U
1. Lý do chn ti
Các phơng tiện thông tin đại chúng nói chung, báo chí nói riêng, có vai
trò đặc biệt quan trọng trong đời sống xã hội. Báo chí cung cấp thông tin, định
hớng và tác động d luận xã hội. Báo chí cách mạng còn là ngời tuyên truyền
tập thể, cổ động tập thể, tổ chức tập thể, là vũ khí t tởng sắc bén của Đảng
Cộng sản.
Sau 20 năm thực hiện đờng lối đổi mới, báo chí nớc ta đã có sự chuyển
biến tích cực cả về số lợng và chất lợng đội ngũ nhà báo. Đây là cơ hội thuận
lợi cho hệ thống báo chí nớc ta phát triển. Những ngời làm báo nớc ta đã tranh
thủ khai thác và vận dụng khá tốt thời cơ này để đổi mới, thích nghi và có
những bớc tiến đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp cách mạng.
Bên cạnh những u điểm và tiến bộ đã đạt đợc, hoạt động báo chí và
công tác chỉ đạo, quản lý các hoạt động này cũng đã bộc lộ những yếu kém,
khuyết điểm. Có những khuyết điểm đã nêu trong Chỉ thị 08-CT/TW ngày
31.3.1992 của Ban Bí th Trung ơng Đảng (khóa VII) vẫn cha đợc khắc phục có
hiệu quả, đồng thời có những khuyết điểm mới, khá nghiêm trọng.
Rừ nht l khuynh hng thng mi húa bỏo chớ. Th hin ni dung
v hỡnh thc ca t bỏo chy theo th hiu tm thng, ct sao bỏn c cng
nhiu bỏo cng tt thu tin. Chy theo s lng phỏt hnh, mt s t bỏo
ó s dng phng thc ng tin git gõn, ng ti nhng cõu chuyn tỡnh
dc, v ỏn, bo lc, mờ tớn d oan, chuyn i t ca cỏc ngh s ni ting...
nhm thu hỳt ngi c, bỏn c nhiu bỏo khụng tớnh n nhng hu qu
tai hi do nhng thụng tin ú mang li.

chớnh tr v Truyn thụng cng ó cp n vn ny nhng ni dung mi
tỏc phm cng ch dng li vic nờu ra nhng vn ni tri nhng nm
trc, khụng phi l tỡnh hỡnh giai on hin ti. Ch l mt bi bỏo khụng th
quỏ di mc quy nh, nờn phm vi lý lun cng nh thc t hn ch nhiu.
L ti c nhng mi mt thi im li cú nhng i mi v ni dung cng
nh hỡnh thc, nh thay i cỏc Ngh quyt, Ch th ca ng v bỏo chớ
trong thi k i mi. Vn trờn nn tng c bn nhng vn hnh song song


4

với tiến trình phát triển của đất nước. Ở luận văn này tôi mạnh dạn đưa ra một
cách nhìn trực diện với vấn đề nêu ra và cố gắng soi sáng lý luận bằng thực
tiễn sinh động.
3. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu
Trên cơ sở khảo sát thực tiễn công tác lãnh đạo báo chí của Đảng trong
giai đoạn hội nhập kinh tế quốc tế để tăng cường, đổi mới và nâng cao hiệu
quả công tác lãnh đạo cảu Đảng đối với báo chí.
Để đạt được mục đích trên, luận văn sẽ thực hiện các nhiệm vụ sau:
- Nghiên cứu lý luận báo chí về việc báo chí cách mạng Việt Nam là do
Đảng lãnh đạo.
- Khảo sát thực tiễn: Những thành tựu, hạn chế, nguyên nhân và giải
pháp. Từ đó phân tích, đánh giá vai trò của Đảng trong việc lãnh đạo báo chí.
- Tìm kiếm giải pháp đổi mới và nâng cao hiệu quả công tác lãnh đạo
của Đảng để nền báo chí nước nhà sánh vai cùng các nước phát triển
trên thế giới và tuân theo tôn chỉ mục đích của Đảng và Nhà nước.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng: Công tác lãnh đạo báo chí của Đảng.
- Phạm vi nghiên cứu: Các nghị quyết, Chỉ thị của Đảng, Văn kiện, chủ
trương, đường lối của Đảng...

Chương III: Những giải pháp nâng cao chất lượng lãnh đạo của
Đảng đối với báo chí trong thời kỳ hội nhập kinh tế quốc tế.


6

Chng 1
BO CH L CễNG C QUAN TRNG THC HIN
S LNH O CA NG
1.1. Vai trò ca báo chí trong i sng xã hi
Báo chí đóng vai trò quan trọng trong đời sống xã hội, đặc biệt trong xã
hội hiện đại ngày nay. Với sự hỗ trợ của khoa học công nghệ, các phơng tiện
truyền thông đang ngày càng mở rộng và phát triển mạnh mẽ. Trong bối cảnh
chung của xu hớng hội nhập kinh tế toàn cầu, hệ thống báo chí đã đạt đợc
những thành tựu to lớn, đã có những bớc tiến vợt bậc, khẳng định vai trò, vị trí
của mình trong tiến trình phỏt triển đất nớc.
Trớc đổi mới, báo chí đợc coi là công cụ tuyên truyền của Đảng, Nhà nớc. Quan niệm đó đúng nhng cha đủ. Thực tiễn đổi mới đất nớc đã giúp những
ngời làm báo khắc phục t duy xơ cứng, một chiều về báo chí. Điều 1, Chơng 1
Luật báo chí, đã thể hiện rõ quan điểm đổi mới về chức năng, nhiệm vụ của
báo chí: Báo chí nớc CHXHCN Việt Nam là phơng tiện thông tin đại chúng
thiết yếu đối với đời sống xã hội; là diễn đàn của nhân dân. ý nghĩa quan
trọng của tinh thần đổi mới này là làm cho nội dung thông tin của báo chí
phong phú, đa dạng; bám sát hơn đời sống chính trị, kinh tế, xã hội của đất nớc,
Và vì vậy, hệ thống báo chí truyền thông Việt Nam, cần có nhiều cải
tiến về chất lợng, nội dung, hình thức phản ánh để phát huy ngày càng
mạnh mẽ vai trò của báo chí đối với xã hội, để xứng đáng với niềm tin của
Đảng, Nhà nớc và công chúng.
Báo chí biểu hiện vai trò trong đời sống xã hội của mình trên nhiều lĩnh vực:
1.1.1. V chính trị
Nc ta ang hi nhp sõu vo nn kinh t th gii; s nghip ci cỏch

Nhà báo cần phải ý thức được sự lợi hại của ngòi bút, từ đó đắn đo suy nghĩ
trước những vấn đề mình phản ánh, trên cơ sở tôn trọng sự thật, đặt lợi ích
cộng đồng, lợi ích quốc gia, dân tộc trên hết, đừng bao giờ để “danh lợi cá
nhân” chen vào trang viết của mình. Chính vì thế, trách nhiệm nhà báo không


8

n thun l phn ỏnh hin thc i sng xó hi m ú ý thc cụng dõn,
trỏch nhim xó hi phi cao; o c nh bỏo l mt phn quan trng
khụng th xem nh khi chn la nh bỏo-nhng chin s tiờn phong trờn mt
trn t tng-vn húa. Nh vy, bỏo chớ lm tt vai trũ phn bin xó hi thỡ
o c nh bỏo l mt trong nhng iu ct lừi cn quan tõm.Tri thc v s
dn thõn cng l mt yờu cu i vi mi nh bỏo khi thc thi vai trũ phn
bin xó hi ca bỏo chớ. Nh bỏo khụng th phn ỏnh tt mt vn , mt lnh
vc xó hi khi khụng hiu v vn , lnh vc ú. Bi, khụng hiu bit thỡ
thụng tin ch n thun l sao chộp hin thc, s hon ton khụng cú s
phõn tớch, ỏnh giỏ sõu sc, thuyt phc, nhỡn ra chiu sõu v c nhng mt
trỏi tn ti ca vn , cỏi m c gi cn. Tỏc phm bỏo chớ lỳc ú s vụ
hn, khin c gi th . Khi bỏo chớ úng vai trũ phn bin xó hi m nh
bỏo khụng cú nn tng tri thc nht nh thỡ khụng th ch ra nhng tinh hoa
trớ tu trong cỏc ch trng, chớnh sỏch ca ng, Nh nc tp hp, c v
cỏc phong tro hnh ng cỏch mng; ng thi cng khụng th kin ngh
nhng vn cn phi sa i, b sung cỏc ch trng chớnh sỏch khi ng
dng vo cuc sng, ỏp ng nhu cu thc tin. lm c nhng iu nờu
trờn nh bỏo cn phi khụng ngng hc hi tri thc v i vo thc tin i
sng xó hi m mỡnh trong cuc sng, lng nghe hi th ca cuc sng,
hc nhõn dõn v hiu nhõn dõnLỳc ú, tỏc phm bỏo chớ thc s mang sc
nng t tng, nh bỏo s phng s tt hn cho t quc v nhõn dõn
1.1.2. Về tuyên truyền kinh tế

thông tin đại chúng cũng đã tạo đợc những làn sóng thông tin tích cực và đa
chiều vừa nâng cao nhận thức của cộng đồng, toàn dân Việt Nam về WTO, về
thơng mại Việt Nam và quốc tế. Các loại hình báo chí luôn đóng vai trò cầu
nối không chỉ giữa Đảng và Nhà nớc với nhân dân, mà còn cả trong nớc và
quốc tế. Các loại hình báo chí từ báo in, báo nói, báo hình, internet,... đã thông
tin nhanh nhạy, chuyển tải kịp thời và hiệu quả những hoạt động đối ngoại lớn
của Đảng và Nhà nớc, những chủ trơng, chính sách đối ngoại đúng đắn và cởi
mở của nớc ta; những hình ảnh về một Việt Nam hoà bình, ổn định, phát triển
năng động và đầy tiềm năng tới nhân dân trong nớc và bạn bè, đối tác quốc tế.
Những thông tin này không chỉ làm cho thế giới tin tởng vào sự ổn định và
phát triển của Việt Nam, góp phần nâng cao vai trò, vị thế của Việt Nam trên
trờng quốc tế, mà còn tạo sự lạc quan, tin tởng cho nhân dân cả nớc đối với tơng lai của đất nớc.


10

Trong thời đại công nghệ thông tin hiện nay, mỗi loại hình báo chí có
những u thế riêng. Các loại hình báo chí trong thời đại ngày nay không chỉ là
báo in đơn thuần mà còn có những sản phẩm báo chí điện tử, báo mạng đợc
cập nhật liên tục trong từng phút, từng giây; không chỉ là những sản phẩm báo
chí tuyên truyền một lĩnh vực cụ thể, một chuyên ngành cụ thể, mà còn thông
tin tổng hợp các vấn đề, lĩnh vực trong xã hội... Trong vài thập kỷ vừa qua, báo
chí Việt Nam đã có bớc phát triển vợt bậc. Tính đến nay, cả nớc có hơn 700 tờ
báo, tạp chí, gần 1.000 bản tin, phụ trơng; sóng phát thanh, trruyền hình đã
phủ hơn 90% diện tích quốc gia. Gần 7% dân số Việt Nam đã sử dụng
internet; cả nớc có hơn 14.000 nhà báo chuyên nghiệp, trong đó nhiều ngời đợc đào tạo chính quy.
Trong đa dạng phơng thức, hình thức thông tin của báo chí ấy, thông tin
về đề tài kinh tế trong thời kỳ toàn cầu hoá, hội nhập kinh tế thế giới đợc biểu
hiện hết sức phong phú trên báo chí. Trong số hơn 700 cơ quan báo chí đợc Bộ
Văn hoá Thông tin cấp giấy phép hoạt đông, có hàng trăm tờ báo kinh tế. Hầu

Mặc dù, báo chí của ta đôi khi vẫn còn hiện tợng thật thà dẫn đến
thua thiệt không đáng có cho doanh nghiệp, đất nớc, nhng đa số doanh nghiệp
ở Hà Nội đã đánh giá cao vai trò của báo chí, xem báo chí là kênh thông tin
quan trọng giúp doanh nghiệp hiểu biết thêm về thị trờng, đối tác, quảng bá
thơng hiệu, nắm bắt nhu cầu tiêu dùng của xã hội và các chủ trơng, chính sách
của Đảng, Nhà nớc. Một khảo sát khác do Phòng Thơng mại và Công nghiệp
Việt Nam (VCCI) thực hiện cũng cho thấy: Trong các nguồn thông tin về
pháp lý, báo chí là nguồn lớn nhất, chiếm tới 70% lợng thông tin doanh
nghiệp tiếp nhận đợc.
Trên hết, báo chí còn là ngời bạn tin cậy, phản ánh các vấn đề của
doanh nghiệp tới Nhà nớc và xã hội; biểu dơng những cố gắng, thành tựu của
doanh nghiệp, lên tiếng bảo vệ, đấu tranh đòi xoá bỏ những rào cản và đối xử
không công bằng giữa các doanh nghiệp, doanh nhân. Đã có không ít nhà báo
dũng cảm, không sợ liên luỵ tới bản thân, dám lên tiếng phê phán các hành vi
nhũng nhiễu, cửa quyền của một bộ phận công chức thoái hoá, quan liêu làm
ảnh hởng tới sự phát triển của doanh nghiệp; mặt khác, thẳng thắn lên án
không khoan nhợng những hành vi gian lận, vi phạm pháp luật của một số
doanh nhân không chân chính. Báo chí cũng đã nhiệt tình ca ngợi những
doanh nghiệp, doanh nhân làm ăn giỏi, tích cực tham gia các hoạt động từ
thiện, xã hội, xoá đói giảm nghèo, từ đó nâng cao vị thế doanh nhân trên thơng trờng và xã hội.
Trong môi trờng mới của hội nhập kinh tế quốc tế, điều kiện thuận lợi
của sự phát triển khoa học công nghệ hiện đại trong môi trờng bùng nổ các
phơng tiện thông tin đại chúng mang tính toàn cầu, đặc biệt là từ sau khi Việt
Nam đã chính thức trở thành thành viên WTO, báo chí có nhiều thuận lợi hơn


12

để phát huy hết u thế, vai trò của mình đối với sự phát triển của xã hội; và
đồng thời báo chí cũng có vai trò, trách nhiệm to lớn là tuyên truyền vận động

đang hủy hoại truyền thống nhân nghĩa, truyền thống đạo đức của dân


13

tộc.Thực tế cho thấy, khi mở rộng giao lu văn hóa, bên cạnh cơ hội để tiếp thu
những tinh hoa văn hóa thế giới thì những sản phẩm văn hóa xấu, độc từ bên
ngoài cũng tràn vào nớc ta. Nạn sách đen, video đen, băng đĩa kích thích bạo
lực, len lỏi đến tận xóm, làng quê. Chúng ta mất bao nhiêu công sức truy
quét mà vẫn cha xóa bỏ đợc. Những sản phẩm văn hóa xấu, độc này rất nguy
hại, làm vẩn đục môi trờng văn hóa, ảnh hởng tới lối sống, đạo đức của mọi
ngời, nhất là lớp trẻ. Càng mở rộng giao lu văn hóa, càng phải ngăn chặn
quyết liệt những sản phẩm văn hóa xấu, độc. Đồng hành cùng dân tộc, báo chí
đã góp phần lớn công sức vào việc giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa tốt đẹp
của dân tộc. Và báo chí đã thực hiện tốt nhiệm vụ của mình.Thứ nhất, báo chí
làm giàu, làm đẹp cho vốn văn hóa dân tộc, nhất là ngôn ngữ, báo chí là nơi
vừa giữ gìn và sáng tạo ra nhiều từ mới, thuật ngữ mới cả trong cách viết, và
cách thể hiện, trong việc chuẩn ngôn ngữ nói và viết. Thứ hai, báo chí đăng
tải các tác phẩm văn học nghệ thuật, khoa học, âm nhạc và các lĩnh vực khác.
Thứ ba, qua các phơng tiện thông tin đại chúng, công chúng có thể tiếp nhận
nhiều tri thức văn hóa của các tri thức dân tộc trên thế giới. Thứ t, báo chí góp
phần nâng cao văn hóa, giải trí, làm cho mọi ngời ngày càng hiểu nhau, xích
lại gần nhau hơn, chia sẻ tâm t, tình cảm, đồng thời cùng học tập, tiếp thu đợc
nền văn hóa đa dạng, phong phú của các dân tộc khác để làm giàu cho văn
hóa dân tộc mình.
Trong giai đoạn mới, để thực hiện tốt vai trò của mình, các phơng tiện
thông tin đại chúng ở nớc ta phải thực hiện tốt hơn nữa nhiệm vụ đấu tranh
chống tham nhũng, tiêu cực và các tệ nạn xã hội; tăng cờng truyền bá văn hóa
dân tộc và tinh hoa văn hóa nhân loại; xây dựng nền đạo đức mới trên nền
tảng đạo lý dân tộc; vun đắp; hoàn thiện hình mẫu con ngời Việt Nam hiện

đấu tranh chống tiêu cực thông qua báo chí. Rất nhiều sự kiện, vụ việc nghiêm
trọng ngời dân không dám phản ánh với cơ quan công quyền, mà phản ánh với
báo chí, hy vọng báo chí, chuyển ý kiến tới các cơ quan Đảng và Nhà nớc.
Báo chí đã thực sự là cầu nối giữa Đảng với dân, giữa dân với Đảng. Nhân dân
tin tởng và ngày càng tìm đến với diễn đàn báo chí nhiều hơn, qua đó báo chí
có điều kiện định hớng đúng đắn d luận xã hội. Báo chí là diễn đàn để nhân
dân trao đổi, bày tỏ ý kiến, nguyện vọng chính đáng của mình, góp phần tham
gia vào giải quyết các vấn đề của đất nớc.
Báo chớ là công cụ, vũ khí sắc bén đấu tranh bảo vệ Đảng, bảo vệ Nhà nớc,
góp phần làm sáng tỏ và bảo vệ chủ nghĩa Mác - Lênin, t tởng Hồ Chí Minh
Báo chí đã thực hiện tốt sứ mệnh quan trọng trong việc tiến hành có
hiệu quả đấu tranh t tởng lý luận, vạch trần và làm thất bại mọi âm mu, thủ
đoạn chống phá cách mạng của các thế lực thù địch. Bên cạnh việc không
ngừng tăng cờng an ninh chính trị, trấn áp tội phạm, Đảng và Nhà nớc ta đã
tăng cờng phát huy vai trò của báo chí trong đấu tranh chống chiến lợc diễn
biến hoà bình cỏc th lc thự ch. Nhờ tiến hành đồng bộ, đặc biệt phát huy


15

u thế đặc thù của báo nói, báo hình bằng những hình ảnh, âm thanh chân thực,
phát sóng bằng chính tiếng các dân tộc đầy sức thuyết phục, báo chí đã giúp
đồng bào các dân tộc thiểu số dần dần nhận thức đợc âm mu, thủ đoạn của các
lực lợng phản động, củng cố lòng tin của đồng bào với Đảng và Nhà nớc, góp
phần giữ vững và ổn định chính trị - xã hội.
Báo chí không ngừng tuyên truyền chủ nghĩa Mác - Lênin, t tởng Hồ
Chí Minh trong xã hội, góp phần vào công tác tổng kết thực tiễn, nghiên cứu
lý luận, hình thành và từng bớc hoàn chỉnh lý luận của sự nghiệp đổi mới,
khẳng định con đờng đi lên CNXH ở nớc ta. Thông qua báo chí, các nhà
nghiên cứu bày tỏ nhận thức, quan điểm lý luận chính trị, chứng minh và

hiện tiêu cực..., từ đó đề xuất, kiến nghị phơng án giải quyết với Đảng, Nhà nớc.
Nh vậy, trong xã hội thông tin hiện nay, vai trò, chức năng của báo chí
ngày càng đợc khẳng định. Thông qua việc tuyên truyền chủ trơng, đờng lối,
đa nghị quyết của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nớc đi vào cuộc sống;
phát hiện và biểu dơng những nhân tố mới, cổ vũ các phong trào thi đua yêu
nớc; góp phần phát hiện và đề xuất cách giải quyết những vấn đề phát sinh
trong cuộc sống; bảo vệ an ninh quốc gia, tích cực đấu tranh chống quan liêu,
tham nhũng và các tệ nạn xã hội..., báo chí vừa là một chủ thể quan trọng của
chính trị, vừa là phơng tiện thực hiện các mục tiêu chính trị. Có thể nói, ở nớc
ta cha bao giờ báo chí lại phát triển mạnh mẽ và phát huy vai trò to lớn nh
hiện nay.
Chng 2
CễNG TC LNH O BO CH CA NG TRONG THI K
HI NHP KINH T QUC T - NHNG VN T RA
2.1. Đặc điểm của thời kỳ đổi mới và hội nhập kinh tế quốc tế
Ton cu húa v hi nhp kinh t quc t l mt trong nhng xu th
phỏt trin ch yu ca quan h quc t hin i. Xột v bn cht, ton cu húa
l quỏ trỡnh tng lờn mnh m nhng mi liờn h, s tỏc ng v ph thuc
ln nhau ca tt c cỏc nc v cỏc khu vc. Ton cu húa l kt qu ca s
phỏt trin cao ca quỏ trỡnh quc t húa sn xut v phõn cụng lao ng
quc t. ú l mt tt yu khỏch quan khụng ph thuc vo ý chớ ca bt k
nc no. Tin trỡnh ton cu húa xut hin v phỏt trin cựng vi s phỏt
trin ca th trng th gii.
Xột v xu hng, ton cu húa kinh t l s gia tng nhanh chúng cỏc
hot ng kinh t vt biờn gii quc gia, khu vc, to s ph thuc ln nhau
gia cỏc nn kinh t trong s vn ng v phỏt trin. S gia tng ny th hin


17



của đất nước. Vì thế, tăng cường hợp tác cùng có lợi với các thành viên trong
các tổ chức này có tầm quan trọng đặc biệt đối với Việt Nam, góp phần vào
sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, thực hiện thành công mục tiêu CNHHĐH đất nước.
Tuy nhiên, toàn cầu hóa cũng đặt ra những nguy cơ rõ rệt, nhất là đối
với các nước đang phát triển lạc hậu: chịu thua thiệt trong cạnh tranh; bị tụt
hậu về công nghệ, kỹ thuật; bị nhiều sức ép và phụ thuộc trong tiếp nhận đầu
tư, thanh toán, vay nợ, xuất nhập khẩu; bị chảy chất xám ra nước ngoài.
Do sức ép về kinh tế, các nước nhỏ buộc phải thay đổi luật pháp có lợi
cho các công ty tư bản, phải đẩy mạnh tư nhân hóa, giảm thiểu sự can thiệp
của nhà nước vào các hoạt động kinh tế cần phải chấp nhận các luật pháp của
nước ngoài, thậm chí phải cải tổ chính phủ, thể chế chính trị. Bên cạnh đó là
nguy cơ do các quan niệm về văn hóa, dân chủ, nhân quyền, lối sống khác với
truyền thống dân tộc du nhập vào, làm băng hoại các giá trị dân tộc, phát sinh
những mâu thuẫn làm mất ổn định xã hội.
Chúng ta thừa nhận toàn cầu hóa đã là một xu thế khách quan. Tuy
nhiên, chúng ta cũng không ảo tưởng là nhờ có mở cửa, hợp tác khu vực và
quốc tế mà sẽ giàu lên nhanh chóng. Trong bất kỳ vấn đề gì, vào thời điểm
nào, việc mở cửa và tăng cường hợp tác quốc tế cũng phải giữ được chủ
quyền quốc gia, độc lập dân tộc, định hướng xã hội chủ nghĩa dưới sự lãnh
đạo của Đảng Cộng sản và sự quản lý của Nhà nước Việt Nam xã hội chủ
nghĩa, sự đoàn kết dân tộc và bản sắc văn hóa tộc. Trên cơ sở nhận thức đó,
Việt Nam đang thực hiện hội nhập quốc tế và khu vực nhằm thúc đẩy sự phát
triển kinh tế với tốc độ cao và bền vững, bằng cách tận dụng tối đa lợi thế để
xây dựng và phát triển kinh tế đất nước.
2.1.1. Báo chí nước ta trong xu thế hội nhập
2.1.1.1. Khái quát về tình hình báo chí trong thời gian qua.


19

20

vượt qua nhiều thử thách, có những tiến bộ và phát triển mới về số lượng
cũng như chất lượng, về nội dung và hình thức. Hoạt động báo chí đã có
những đóng góp tích cực vào việc giữ gìn ổn định về chính trị, thúc đẩy công
cuộc đổi mới về kinh tế và dân chủ hóa xã hội, góp phần đấu tranh chống tiêu
cực, tham nhũng và các tệ nạn xã hội...
Có thể so sánh một số tiêu chí về sự phát triển đó:
Về số lượng: Trước năm 1986, cả nước mới có gần 100 đơn vị báo chí,
trong đó chỉ có 4 tờ báo ra hàng ngày, 2 đài quốc gia là Đài THVN và Đài
TNVN. Số ấn phẩm, thời lượng, chương trình phát sóng, nhìn chung, rất hạn
chế. Hầu hết, các đơn vị báo ngành, đoàn thể ra từ một đến hai kỳ/tuần; lượng
phát hành ít, trừ báo ND, QĐND, HNM, SGGP; các tờ báo khác chủ yếu phát
hành trong nội bộ. Sự bùng nổ của báo chí bắt đầu từ năm 1986, đặc biệt là từ
đầu thập niên 90 của thế kỷ XX. Hiện nay, cả nước có 687 cơ quan báo chí,
bao gồm 172 tờ báo, 488 tạp chí; 67 đài phát thanh, truyền hình (2 đài quốc
gia) với hơn 803 ấn phẩm, sản phẩm báo chí; hơn 600 đài truyền thanh huyện,
88 báo điện tử, trên 2.000 bản tin; số bản tin đạt gần 800 triệu bản/năm, bình
quân xấp xỉ 9bản/người.
Về mặt lực lượng: Trước năm 1986, cả nước chỉ có vài nghìn người
hoạt động báo chí chuyên nghiệp, được cấp thẻ. Năm 2002, con số đó là
10.000 người. Hiện nay, cả nước có gần 15.000 nhà báo được cấp thẻ hành
nghề. Bên cạnh đó còn có hàng chục nghìn cộng tác viên của các cơ quan báo
chí trong cả nước gắn bó với nghề báo. So với các thế hệ trước kia, các nhà
báo thế hệ mới được đào tạo cơ bản về nghiệp vụ; nhiều người thông thạo
ngoại ngữ, tin học, có tố chất và phẩm chất nhà báo; một số người khẳng định
được tên tuổi trước công chúng.
Về loại hình: Báo chí điện tử ra đời và phát triển đã đưa lại sự hoàn
chỉnh cho hệ thống báo chí nước ta với 4 loại hình: báo viết, báo nói, báo



22

truyn thng vn húa dõn tc, nhng tinh hoa vn húa th gii chim v trớ
ch o trong i sng tinh thn xó hi.
2.1.1.2. Nhng thnh tu ni bt ca bỏo chớ
Thnh tu u tiờn v quan trng nht l trong nhng nm qua bỏo chớ
nc ta ó thc hin tt nhim v l chin s xung kớch trờn mt trn t
tng, gúp phn quan trng vo cụng cuc i mi, trc ht l i mi nhn
thc, t duy, nh hng t tng xó hi, gi vng s n nh chớnh tr, to ra
mt nhõn t quyt nh s phỏt trin ca t nc.
Nh chúng ta đều biết rõ là kể từ khi Đảng ta khởi xớng và lãnh đạo công
cuộc đổi mới đất nớc, các thế lực thù địch đã tăng cờng hoạt động chống phá,
ráo riết thực hiện âm mu và thủ đoạn "diễn biến hoà bình" trên nhiều lĩnh vực
nhất là trên mặt trận t tởng văn hoá. Mũi nhọn thâm độc của chúng là tiến
công vào chủ nghĩa Mác - Lê nin và t tởng Hồ Chí Minh, vào chế độ XHCN
và sự lãnh đạo của Đảng cộng sản Việt Nam, chia rẽ nội bộ Đảng và chia rẽ
Đảng với nhân dân bằng những thủ đoạn tinh vi và xảo quyệt. Mục đích của
chúng là phá hoại sự nghiệp đổi mới và làm chệch hớng con đờng XHCN của
nớc ta.
Rõ ràng là chúng ta chỉ có thể bảo vệ độc lập dân tộc và vững bớc tiến
lên trên con đờng chủ nghĩa trên cơ sở tiến hành làm tốt công tác giáo dục lý
tởng cách mạng, kết hợp chặt chẽ với việc tuyên truyền vạch trần các âm mu
thủ đoạn của kẻ thù.
Nhiệm vụ giáo dục lý tởng cách mạng và nhiệm vụ đấu tranh chống các
luận điệu tuyên truyền xuyên tạc thù địch có mối quan hệ hữu cơ và tác động
lẫn nhau. Báo chí góp phần giáo dục thế giới quan, bồi dỡng lòng yêu nớc và
yêu CNXH, cổ vũ truyền thống hào hùng của dân tộc ta, phân tích, khẳng định
những thành tựu to lớn của sự nghiệp đổi mới, làm rõ sự cần thiết và tất yếu về
vai trò lãnh đạo của Đảng ...

cuộc xây dựng và phát triển nền kinh t hàng hoá nhiều thành phn, vận hành
theo kinh tế thị trờng có sự quản lý của nhà nớc theo định hớng XHCN nhằm
mục tiêu dân giu, nớc mạnh, xã hội công bằng dân chủ và văn minh. Báo chí
đã kiên trì góp tiếng nói của mình vào cuộc đấu tranh xoá bỏ cơ chế quản lý
tập trung quan liêu bao cấp. Từng bớc xây dựng cơ chế hạch toán kinh tế, kinh
doanh XHCN; tập trung truyền bá, cổ vũ các chính sách nhất quán và lâu dài
của Đảng ta về kinh tế nhiều thành phần. Phát huy mọi lực lợng để phát triển
sản xuất; Kết hợp hài hoà tăng trởng kinh tế với phát triển xã hội, kinh tế với
quốc phòng an ninh, phát triển kinh tế các vùng trọng điểm với các vùng khác,
tạo điều kiện cho các vùng đều phát triển, phát huy lợi thế của mỗi vùng, tránh
chênh lệch quá xa về nhịp độ tăng trởng giữa các vùng. Báo chí cũng góp phần


24

đẩy mạnh việc hợp tác kinh tế nhiều mặt của nớc ta với nớc ngoài, tạo ra môi
trờng thuận lợi cho công cuộc xây dựng đất nớc.
Thực tế cho thấy, hiện nay phần lớn thông tin về chủ trơng chính sách
của Đảng và Nhà nớc mà nhân dân biết đợc đều thông qua báo chí, phát
thanh, truyền hình. Báo chí đã trở thành kênh thông tin quan trọng phản ánh
tâm t và nguyện vọng của các tầng lớp nhân dân, phát hiện và phản ánh các
vấn đề bức xúc trong xã hội giúp các cơ quan lãnh đạo nắm bắt và giải quyết
kịp thời. Nhiều vấn đề nhờ có báo chí và đôi khi cũng chỉ có báo chí mới nêu
lên đợc đã hớng sự chú ý của Đảng, Nhà nớc và sự quan tâm của xã hội để
cùng tìm biện pháp giải quyết. Vấn đề y đức trong nghành y tế, vấn đề mãi lộ
cảnh sát giao thông, những bức xúc trong chất lợng giáo dục và đào tạo ...
mà báo chí đã nêu trong thời gian gần đây có thể là những ví dụ tiêu biểu.
Cuộc đấu tranh chống tham nhũng, tiêu cực và các tệ nạn xã hội có đợc
nguồn sinh khí và huy động đợc sức mạnh của d luận nh hiện nay là có phần
tham gia tích cực của báo chí. Phải thừa nhận rằng trong cuộc đấu tranh này

tham gia phong trào "đền ơn, đáp nghĩa", tặng quà các bà mẹ Việt Nam anh
hùng, các đối tợng chính sách hàng trăm ngôi nhà tình nghĩa, hàng nghìn sổ
tiết kiệm tình nghĩa; giúp đỡ đồng bào vùng lũ lụt, tặng học bổng cho học sinh
nghèo vợt khó, giới thiệu việc làm, tổ chức các giải thể thao, văn nghệ ...
Nhiều cuộc giao lu với bạn đọc nhân những ngày kỷ niệm lớn, vừa có tác
dụng giáo dục chủ nghĩa yêu nớc, lòng tự hào dân tộc, vừa là dịp tiếp thu ý
kiến đóng góp cho báo chí tiếp tục cải tiến, đổi mới nội dung và hình thức
tuyên truyền, nâng cao chất lợng toàn diện các ấn phẩm báo chí.
Với t cách là chiến sỹ trên mặt trận chính trị t tởng của Đảng, các nhà
báo đã góp phần tích cực trong việc truyền xây dựng nền văn hoá Việt Nam
tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, đẩy lùi văn hoá độc hại, làm cho xã hội phát
triển lành mạnh. Quá trình đổi mới, mở cửa của đất nớc ta để đón gió lành thì
cũng có những luồng gió độc vào theo. Hàng trăm tờ báo bằng tiếng Việt từ
bên ngoài lãnh thổ đang hàng ngày hớng vào đất nớc ta nhằm mục đích xoá
bỏ nền tảng văn hoá tinh thần của xã hội ta. Trớc những nguy cơ và thách thức
đó, báo chí đã chủ động và tích cực đấu tranh chống mọi thứ văn hoá độc hại
bằng nhiều con đờng thẩm lậu vào nớc ta; đồng thời khai thác, giữ gìn và phát
huy truyền thống văn hoá dân tộc, làm cho truyền thống ấy đợc hoà nhập và
nâng cao trên cơ sở tiếp thu những tinh hoa văn hoá nhân loại, tạo ra động lực
mạnh cho sự phát triển.
Báo chí cũng đã có những đóng góp tích cực vào việc nghiên cứu lý
luận, tổng kết thực tiễn, bảo vệ và phát triển chủ nghĩa Mác - Lê Nin, t tởng
Hồ Chí Minh, góp phần hình thành và từng bớc hoàn chỉnh lý luận của sự
nghiệp đổi mới của Đảng ta và con đờng đi lên CNXH ở nớc ta.
Qua thực tiễn hoạt động báo chí, trớc những biến động và chấn động, có
lúc cực kỳ phức tạp và dữ dội, trớc tác động của cơ chế thị trờng, sức hút của