TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN
----------------
NGUYỄN HUY VIỆT
TẠO ĐỘNG LỰC LAO ĐỘNG TRỰC TIẾP TẠI CÔNG TY
TNHH
KỸ THUẬT MÁY BAY VAECO
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN TRỊ DOANH NGHIỆP
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. ĐÀO THANH TÙNG
HÀ NỘI - 2013
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trỡnh nghiờn cứu của riờng tụi.
Cỏc số liệu và kết quả nờu trong luận văn là trung thực và chưa từng
được ai công bố trong bất kỳ công trỡnh nào khỏc.
Tác giả luận văn
Nguyễn Huy Việt
MỤC LỤC
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT..................................................................................6
DANH MỤC BẢNG – BIỂU – SƠ ĐỒ...............................................................................1
HỠNH VẼ.............................................................................................................................1
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT 5 4............................................................................1
DANH MỤC BẢNG – BIỂU – SƠ ĐỒ 1 4.........................................................................1
VAECO 132...........................................................................................................................1
5
4.2.1 ĐẨY MẠNH VÀ PHÁT HUY HƠN NỮA VAI TRŨ CỦA TIỀN LƯƠNG, TIỀN
THƯỞNG, PHỤ CẤP VÀ COI ĐÂY LÀ ĐŨN BẨY KINH TẾ, KỚCH THỚCH VÀ
TẠO ĐỘNG LỰC MẠNH MẼ CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG TRỰC TIẾP 133..............1
CHƯƠNG 1.........................................................................................................................15
TỔNG QUAN CÁC CỄNG TRÈNH NGHIẤN CỨU VỀ TẠO ĐỘNG LỰC CHO
NGƯỜI LAO ĐỘNG.........................................................................................................15
2.1. LÝ LUẬN VỀ TẠO ĐỘNG LỰC CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG...............................22
2.1.1 KHÁI NIỆM VỀ ĐỘNG LỰC VÀ TẠO ĐỘNG LỰC.........................................22
2.2 CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN ĐỘNG LỰC VÀ TẠO ĐỘNG LỰC..............26
3.1 Tổng quan về Cụng ty TNHH MTV Kỹ thuật máy bay và một số đặc điểm có ảnh
hưởng đến công tác tạo động lực lao động trực tiếp.......................................................53
3.1.2. CƠ CẤU TỔ CHỨC ................................................................................................55
4.1 CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN VÀ PHƯƠNG HƯỚNG PHÁT TRIỂN LAO
ĐỘNG TRỰC TIẾP CỦA VAECO TỪ NAY ĐẾN NĂM 2020....................................126
4.2.GIẢI PHÁP TRONG VIỆC TẠO ĐỘNG LỰC LAO ĐỘNG TRỰC TIẾP TẠI
VAECO..............................................................................................................................132
4.2.1 ĐẨY MẠNH VÀ PHÁT HUY HƠN NỮA VAI TRŨ CỦA TIỀN LƯƠNG, TIỀN
THƯỞNG, PHỤ CẤP VÀ COI ĐÂY LÀ ĐŨN BẨY KINH TẾ, KỚCH THỚCH VÀ
TẠO ĐỘNG LỰC MẠNH MẼ CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG TRỰC TIẾP.................133
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
TCT HKVN
TNHH MTV
VAECO
: Cục hàng khụng liờn bang Mỹ
: Quy chế hàng khụng liờn bang Mỹ
: Nội Bài
: Trung tâm bảo dưỡng Nội trường Hà Nội
: Trung tâm bảo dưỡng Nội trường Hồ Chí
: Trung tâm bảo dưỡng Ngoại trường Hà Nội
: Trung tâm bảo dưỡng Ngoại trường Hồ Chí
DANH MỤC BẢNG – BIỂU – SƠ ĐỒ
Hỡnh vẽ
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT 6...............................................................................4
DANH MỤC BẢNG – BIỂU – SƠ ĐỒ 1............................................................................4
HỠNH VẼ 1..........................................................................................................................4
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT 5 4 1.........................................................................4
DANH MỤC BẢNG – BIỂU – SƠ ĐỒ 1 4 1......................................................................4
HỠNH VẼ 1 4 1....................................................................................................................4
CHƯƠNG 1 15 4 1................................................................................................................4
TỔNG QUAN CÁC CỄNG TRÈNH NGHIẤN CỨU VỀ TẠO ĐỘNG LỰC CHO
NGƯỜI LAO ĐỘNG 15 4 1................................................................................................4
2.1. LÝ LUẬN VỀ TẠO ĐỘNG LỰC CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG 22 4 1......................4
2.1.1 KHÁI NIỆM VỀ ĐỘNG LỰC VÀ TẠO ĐỘNG LỰC 22 4 1................................4
2.2 CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN ĐỘNG LỰC VÀ TẠO ĐỘNG LỰC 26 4 1.....4
3.1.2. CƠ CẤU TỔ CHỨC 55 4 1.......................................................................................4
4.1 CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN VÀ PHƯƠNG HƯỚNG PHÁT TRIỂN LAO
ĐỘNG TRỰC TIẾP CỦA VAECO TỪ NAY ĐẾN NĂM 2020 126 4 1...........................4
4.2.GIẢI PHÁP TRONG VIỆC TẠO ĐỘNG LỰC LAO ĐỘNG TRỰC TIẾP TẠI
VAECO 132 4 1.....................................................................................................................4
4.2.1 ĐẨY MẠNH VÀ PHÁT HUY HƠN NỮA VAI TRŨ CỦA TIỀN LƯƠNG, TIỀN
THƯỞNG, PHỤ CẤP VÀ COI ĐÂY LÀ ĐŨN BẨY KINH TẾ, KỚCH THỚCH VÀ
3.1.2. CƠ CẤU TỔ CHỨC 55.............................................................................................5
4.1 CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN VÀ PHƯƠNG HƯỚNG PHÁT TRIỂN LAO
ĐỘNG TRỰC TIẾP CỦA VAECO TỪ NAY ĐẾN NĂM 2020 126.................................5
4.2.GIẢI PHÁP TRONG VIỆC TẠO ĐỘNG LỰC LAO ĐỘNG TRỰC TIẾP TẠI
VAECO 132...........................................................................................................................5
4.2.1 ĐẨY MẠNH VÀ PHÁT HUY HƠN NỮA VAI TRŨ CỦA TIỀN LƯƠNG, TIỀN
THƯỞNG, PHỤ CẤP VÀ COI ĐÂY LÀ ĐŨN BẨY KINH TẾ, KỚCH THỚCH VÀ
TẠO ĐỘNG LỰC MẠNH MẼ CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG TRỰC TIẾP 133..............5
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT..................................................................................6
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT..................................................................................6
DANH MỤC BẢNG – BIỂU – SƠ ĐỒ...............................................................................1
DANH MỤC BẢNG – BIỂU – SƠ ĐỒ...............................................................................1
HỠNH VẼ.............................................................................................................................1
CHƯƠNG 1.........................................................................................................................15
TỔNG QUAN CÁC CỄNG TRÈNH NGHIẤN CỨU VỀ TẠO ĐỘNG LỰC CHO
NGƯỜI LAO ĐỘNG.........................................................................................................15
2.1. LÝ LUẬN VỀ TẠO ĐỘNG LỰC CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG...............................22
2.1.1 KHÁI NIỆM VỀ ĐỘNG LỰC VÀ TẠO ĐỘNG LỰC.........................................22
2.2 CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN ĐỘNG LỰC VÀ TẠO ĐỘNG LỰC..............26
3.1 Tổng quan về Cụng ty TNHH MTV Kỹ thuật máy bay và một số đặc điểm có ảnh
hưởng đến công tác tạo động lực lao động trực tiếp.......................................................53
3.1.2. CƠ CẤU TỔ CHỨC ................................................................................................55
4.1 CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN VÀ PHƯƠNG HƯỚNG PHÁT TRIỂN LAO
ĐỘNG TRỰC TIẾP CỦA VAECO TỪ NAY ĐẾN NĂM 2020....................................126
4.2.GIẢI PHÁP TRONG VIỆC TẠO ĐỘNG LỰC LAO ĐỘNG TRỰC TIẾP TẠI
VAECO..............................................................................................................................132
4.2.1 ĐẨY MẠNH VÀ PHÁT HUY HƠN NỮA VAI TRŨ CỦA TIỀN LƯƠNG, TIỀN
THƯỞNG, PHỤ CẤP VÀ COI ĐÂY LÀ ĐŨN BẨY KINH TẾ, KỚCH THỚCH VÀ
TẠO ĐỘNG LỰC MẠNH MẼ CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG TRỰC TIẾP.................133
khỏc một cách có hiệu quả để tạo ra sản phẩm dịch vụ đáp ứng yêu
cầu khách hàng.
Trong những năm vừa qua, Hóng hàng khụng quốc gia Việt
Nam - Vietnam airlines đó cú những đóng góp không nhỏ vào GDP,
vươn lên trở thành một trong những tổng cụng ty phỏt triển mạnh ở
Việt Nam, gúp một phần xõy dựng hỡnh ảnh một Hóng hàng khụng
quốc gia năng động, sáng tạo, tiên tiến và hiện đại. Trong hoạt động
kinh doanh của Hóng hàng khụng quốc gia Việt Nam, chất lượng kỹ
thuật máy bay có ảnh hưởng rất lớn đến lộ trỡnh thực hiện chuyến
bay cũng như hiệu quả doanh thu của toàn Hóng. Cụng ty TNHH
MTV Kỹ thuật Mỏy bay (Vaeco) trực thuộc TCT hàng khụng Việt
Nam hiện là doanh nghiệp tiờn phong hàng đầu Việt Nam trong lĩnh
vực bảo dưỡng, đại tu, kiểm tra định kỳ máy bay và các trang thiết
bị máy bay. Để hoạt động kinh doanh hiệu quả, nâng cao uy tín và
cạnh tranh với các doanh nghiệp trong điều kiện ngày càng có nhiều
doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực này, đũi hỏi Vaeco phải được cơ
cấu và tổ chức hoạt động một cách có hiệu quả, duy trỡ sự đồng bộ
về hoạt động của các phũng ban, bộ phận. Trong đó, vai trũ của
người lao động trực tiếp trong công ty là đặc biệt quan trọng, vỡ họ
ii
là nhõn tố trực tiếp của quỏ trỡnh sản xuất. Tới năm 2020, số lượng
máy bay của Vietnam Airlines sẽ tăng lên là hơn 160 chiếc, gấp đôi
số lượng máy bay hiện nay. Điều đó sẽ dẫn tới yêu cầu số lượng lao
động trực tiếp phục vụ, sửa chữa, bảo dưỡng máy bay cùng sẽ tăng
lên. Để có thể thu hút lực lượng lao động trực tiếp chất lượng cao
gắn bó với công ty lâu dài, cạnh tranh với các doanh nghiệp bảo
dưỡng máy bay khác đang được thành lập, ngay từ bây giờ Vaeco
nghiệp
- Học thuyết hệ thống nhu cầu của Maslow và học thuyết cụng
bằng của J.Stacy Adams.
- Các yếu tố ảnh hưởng đến động lực và tạo động lực: bao gồm
các yếu tố thuộc bản thân người lao động như mục tiêu cá nhân,
nhận thức của người lao động về giá trị và nhu cầu cá nhân, năng
lực và kinh nghiệm của người lao động, đặc điểm tính cách của
người lao động. Ngoài ra cũn cú cỏc yếu tố thuộc về doanh nghiệp
như kỹ thuật và công nghệ, công việc cá nhân và điều kiện làm việc,
văn hóa của tổ chức, quan hệ nhóm, các chính sách liên quan đến
quyền và nghĩa vụ của người lao động, nhất là các chính sách về
quản trị nguồn nhân lực. Các yếu tố thuộc về môi trường bên ngoài
bao gồm: Đặc điểm về ngành và lĩnh vực hoạt động của doanh
nghiệp, định hướng nam/nữ, luật pháp của chính phủ, hệ thống
phúc lợi xó hội.
Để có cái nhỡn toàn diện về cụng tỏc tạo động lực lao động trực
tiếp tại Công ty kỹ thuật máy bay Vaeco, trước hết cần có cái nhỡn
tổng quan về Vaeco, cụ thể là:
- Lịch sử hỡnh thành của Vaeco từ khi thành lập tới nay;
- Lĩnh vực kinh doanh, cơ cấu tổ chức bộ máy hoạt động;
- Mục tiờu, tầm nhỡn, sứ mệnh;
iv
- Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh: Doanh thu và lợi
nhuận sau thuế từ năm 2008 đến 2012
- Đặc điểm về lao động trực tiếp: cơ cấu theo độ tuổi, theo trỡnh
độ, chiếm tỷ lệ như thế nào trong công ty…
Tiếp đó, luận văn tỡm hiểu nhu cầu của lao động trực tiếp và đề
lao động, việc bố trí lao động sau khi đào tạo cũn chưa phù hợp với
nguyện vọng và sở trường chuyên môn…
3. Nguyờn nhõn của những hạn chế: Vaeco là cụng ty “con”
của TCT HKVN, tuy là một đơn vị hoạt toán độc lập nhưng mọi
chính sách của Vaeco đều cần được sự đồng ý của TCT và Vaeco
khụng cú quyền tự quyết trong những hoạt động liên quan đến kinh
tế, trong đó có cơ chế trả lương thưởng ; Vaeco là một doanh nghiệp
nhà nước, hệ thống cồng kềnh và bị ảnh hưởng của bởi tính trỡ trệ của
thời kỳ bao cấp để lại và vỡ vậy mọi người đều được bố trí công việc,
nhưng chưa tính đến sự hiệu quả cao, sự cần thiết cho bộ máy hay có
phù hợp đối với công việc hay không…
Từ các hạn chế và nguyên nhân hạn chế được nhỡn nhận, luận
văn đề xuất một số giải pháp tạo động lực lao động trực tiếp tại
Công ty kỹ thuật máy bay Vaeco:
1.Đẩy mạnh và phát huy hơn nữa vai trũ của tiền lương, tiền
thưởng, phụ cấp và coi đây là đũn bẩy kinh tế, kớch thớch và tạo
động lực mạnh mẽ cho người lao động trực tiếp.
2.Xây dựng các biện pháp khen thưởng, kích thích cá nhân và
tập thể.
3.Nâng cao tính hiệu quả của chương trỡnh đào tạo, xác định
đúng nhiệm vụ và tiêu chuẩn thực hiện công việc cho lao động trực
tiếp, phân công nhiệm vụ đúng người đúng việc, tạo điều kiện phát
triển.
vi
4.Xây dựng bầu không khí tâm lý thuận lợi trong tập thể lao
động, tạo môi trường làm việc thuận lợi, đa dạng hóa phúc lợi xó
hội.
và ngoài nước đũi hỏi cỏc doanh nghiệp phải xõy dựng cho mỡnh
một đội ngũ nhân lực chất lượng cao, làm việc hiệu quả nhằm phát
huy các thế mạnh của doanh nghiệp để giành được các lợi thế cạnh
tranh trên thị trường.
Các nhà kinh tế đó chỉ ra rằng hiệu quả làm việc của người lao
động phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố như khả năng, năng lực của
người lao động, phương tiện và các nguồn lực để thực hiện công
việc và động lực lao động…trong đó động lực lao động là một yếu
tố quan trọng có ảnh hưởng thúc đẩy người lao động hăng hái, say
mê nỗ lực làm việc. Do đó để nâng cao hiệu quả làm việc của
người lao động đặt ra yêu cầu đối với các doanh nghiệp phải quan
tâm đến công tác tạo động lực cho người lao động
Cụng ty TNHH MTV kỹ thuật mỏy bay cú tờn giao dịch là
VAECO (Vietnam Airlines Engineering Company), với cụng việc
chớnh là bảo dưỡng đội máy bay của Vietnam Airlines và phục vụ
bay đối với một số hóng hàng không nước ngoài khác.
Cựng với sự phỏt triển kinh tế và du lịch thế giới, ngành vận tải
hàng khụng của thế giới và Châu Á đang phát triển mạnh mẽ. Hiện
tại, có 51 hóng hàng khụng nước ngoài khai thác 54 đường bay từ 22
quốc gia, vùng lónh thổ đến Việt Nam; Mạng đường bay nội địa do
10
4 hóng hàng khụng Việt Nam khai thỏc cú 39 đường bay từ 3 trung
tâm chính là Hà Nội, Đà Nẵng và Tp. Hồ Chí Minh tới 17 cảng hàng
không địa phương. Số lượng máy bay của Vietnam Airlines tới
31/12/2012 là 80 chiếc, năm 2013 dự kiến sẽ tăng số lượng máy bay
thành 89 chiếc tương đương tăng 11,25%.
Việc tăng trưởng đội máy bay của các hóng hàng khụng sẽ
ngộ, những biện phỏp thu hỳt và tạo động lực làm việc cho người lao
động trực tiếp.
Trong những năm qua, Vaeco đó cú nhiều cố gắng trong việc
tạo động lực cho người lao động. Tuy nhiên, công tác tạo động lực
cho người lao động trực tiếp của Vaeco cũn tồn tại một số bất cập:
Chế độ lương thưởng không có nhiều thay đổi; Việc tổ chức cho
kỹ sư, thợ máy bay thi chứng chỉ để nâng cao tay nghề, khẳng định
năng lực cũng như cải thiện mức lương cũn nhiều hạn chế; Chưa
có sự phân biệt rừ ràng giữa người thợ có năng lực, có tay nghề
cao với những người thợ làm việc bỡnh thường; Chưa có những
mức thưởng, động viên để người lao động trực tiếp thêm hăng say
làm việc; Chưa có sự hài hũa giữa lợi ớch chung của Cụng ty và
lợi ớch riờng của từng cỏn bộ, cụng nhõn viờn, thợ sửa chữa mỏy
bay. Vỡ vậy, tôi quyết định chọn đề tài “Tạo động lực lao động
trực tiếp tại Cụng ty kỹ thuật mỏy bay Vaeco” làm đề tài cho luận
văn thạc sỹ của mỡnh.
2. Mục đích nghiên cứu
Hệ thống húa những lý luận cơ bản về động lực lao động và
tạo động lực cho người lao động và chỉ ra các tiếp cận với tạo động
lực cho người lao động.
Phân tích và đánh giá thực trạng công tác tạo động lực cho
12
người lao động trực tiếp tại Cụng ty kỹ thuật mỏy bay Vaeco, tỡm
ra những nguyờn nhõn làm hạn chế động lực của người lao động
trực tiếp tại Vaeco.
Đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác tạo động
lực cho người lao động trực tiếp tại Vaeco trong giai đoạn tới.
yếu tố của Frederick Herzberg; Học thuyết đặt mục tiêu của Edwin
Locke.
+ Thụng tin nội bộ doanh nghiệp: Số liệu thống kờ nguồn
nhõn lực, bỏo cỏo tỡnh hỡnh phỏt triển kinh doanh hàng năm, định
hướng chiến lược phát triển của Vaeco… được thu thập tại các
nguồn thống kê của các Ban chức năng của Công ty: Ban Tổ chức
và phát triển nhân lực; Trung tâm đào tạo; Ban Kế hoạch; Ban Tài
chính kế toán
- Nguồn dữ liệu sơ cấp: Thiết kế bảng hỏi sau đó sử dụng
phương pháp điều tra mẫu, phỏng vấn ngẫu nhiờn. Bảng hỏi được
thiết kế gồm các câu hỏi có liên quan trực tiếp đến công tác tạo
động lực cho lao động trực tiếp tại Vaeco. Số lượng mẫu điều tra
dự kiến là 300 người lao động trực tiếp chọn ngẫu nhiờn trong toàn
Cụng ty, riêng đối với chi nhỏnh tại Tp.Đà Nẵng và Tp.Hồ Chớ
Minh, bảng hỏi sẽ được gửi qua hũm thư nội bộ của Công ty. Thời
gian tiến hành điều tra: thỏng 4 và thỏng 5. Sau khi thu thập xong,
sử dụng công cụ Excel để tổng hợp, lập bảng biểu, vẽ đồ thị và
phân tích thông tin.
6. Bố cục luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, mục lục, các bảng biểu, phụ lục,
danh mục tài liệu tham khảo, thỡ luận văn được trỡnh bày gồm 04
chương:
Chương 1: Tổng quan các công trỡnh nghiờn cứu về cụng tỏc
14
tạo động lực cho người lao động
Chương 2: Cơ sở khoa học của vấn đề tạo động lực cho người
lao động