MỤC LỤC
Trang
PHẦN 1 : MỞ ĐẦU . ………………………………………………………….. 2
1. Lý do chọn đề tài . ……………………………………………………………. 2
a. Lý do chủ quan…………………………………………………………………2
b. Lý do khách quan………………………………………………………………2
2. Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài ………………………………………………. 3
3. Đối tượng nghiên cứu .…………………………………………………….... . 3
4. Phạm vi nghiên cứu…………………………………………………………….3
5. Các phương pháp nghiên cứu . ………………………………… ………….. 3
PHẦN 2 : NỘI DUNG . ………………………………………………………… 3
1. Cơ sở lý luận .…………………………………………………………………. 4
2. Thực trạng . ………………………………………………………………… . 4
a. Thuận lợi, khó khăn……… . ……………………………………………….. 4
b. Thành công – hạn chế . ……………………………………………………… 5
c. Mặt mạnh – mặt yếu . ………………………………………………………
5
d. Nguyên nhân ……………………. ……………………………………… ….. 5
e. Phân tích, đánh giá các vấn đề về thực trạng mà đề tài đã đặt ra…………. 5
III . Giải pháp và biện pháp. …………………………………………………… 6
1. Mục tiêu của giải pháp, biện pháp . ………………………………………… 6
2. Nội dung và cách thức thực hiện . ………………………………………….. 6
1
3. Điều kiện thực hiện giải pháp và biện pháp . …………………………….. 12
4. Mối quan hệ giữa giải pháp và biện pháp . ………………………………… 13
5. Kết quả khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu. …………. 13
PHẦN 3. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ………………………………………. 13
âm nhạc trẻ sẽ linh hoạt hơn, mạnh dạn, tự tin, là hình thức để trẻ rèn luyện trí tuệ. Là
quá trình để tư duy thông qua việc sáng tạo các động tác minh họa kết hợp khi hát của
trẻ.
Là một giáo viên trực tiếp giảng dạy trên lớp, tôi rất trăn trở và mong muốn
tìm được giải pháp để nâng cao chất lượng cho trẻ khi hoạt động âm nhạc. Vì vậy
trong năm 2014 - 2015 tôi chọn đề tài: Một số biện pháp “ Tổ chức hoạt động âm
nhạc nhằm phát triển toàn diện cho trẻ 5 - 6 tuổi”
2. Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài
a) Mục tiêu của đề tài
Hình thành cho trẻ kĩ năng, kĩ xảo tiếp nhận âm nhạc và thể hiện lại tác phẩm
âm nhạc một cách sáng tạo.
Góp phần mở rộng nhận thức phát triển trí tuệ, cảm xúc âm nhạc và tai nghe
cho trẻ, giáo dục đạo đức, giáo dục thẩm mĩ, tạo nền móng nhân cách cho trẻ.
3
Giáo dục trẻ tình yêu cái đẹp của âm nhạc về quê hương đất nước, con người.
b) Nhiệm vụ đề tài
Vận dụng sáng tạo phương pháp giáo dục mầm non mới đưa vào bài dạy.
Lựa chọn phương pháp giảng dạy, sáng tạo phù hợp với lứa tuổi.
Nghiên cứu cải tiến những phương tiện dạy học phù hợp với nội dung.
Nghiên cứu cơ sở lý luận về việc tổ chức hoat hoạt động âm nhạc cho trẻ mẫu
giáo 5-6 tuổi.
Đề xuất một số biện pháp và kiến nghị sư phạm để tổ chức tốt hơn trong hoạt
động âm nhạc để nhằm phát triển toàn diện ở trẻ mẫu giáo lớn
3. Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu là học sinh mẫu giáo 5 - 6 tuổi Trường mẫu giáo Hoa
Phượng
4. Phạm vi nghiên cứu
Các cháu lớp lá 2 trường mẫu giáo Hoa Phượng
dạy của chính quyền địa phương và các cơ quan cấp trên như ở khu phân hiệu chính,
trường học mới được xây dựng, phòng học rộng rải thoáng mát đầy đủ. Đặc biệt là
trường nằm thuộc Thị Trấn nên được sự quan tâm của nhà trường về dụng cụ học tập
5
môn âm nhạc và tài liệu liên quan được trang bị đầy đủ ( trống lắc, xắc xô, phách tre,
bộ gõ đệm …) Công tác đảm bảo vật dụng học tập đầy đủ đã tạo nên không khí hứng
thú khi tổ chức tiết học, phát huy tính tích cực sáng tạo và phát triển toàn diện cho trẻ.
Khó khăn
Trường vẫn chưa có phòng âm nhạc riêng tạo nhiều khó khăn trong việc thực
hiện tiết dạy và nhiều hạn chế trong tiết học của trẻ.
b) Thành công, hạn chế
Thành công
Khi vận dụng đề tài này trẻ rất hứng thú học, được đồng nghiệp ủng hộ, cha
mẹ trẻ giúp đỡ như sưu tầm các đồ dùng, đồ chơi, dụng cụ âm nhạc hấp dẫn, tạo sân
khấu cho trẻ biểu diễn theo nhạc một cách hứng thú…
Trẻ tham gia hát và vận động hứng thú và chơi tốt trò chơi một cách tích cực.
Chú ý lắng nghe cô hát và vận động mẫu. Trẻ biết tự biểu diễn theo ý thích của mình.
Hạn chế:
Nhận thức của trẻ không đồng đều có trẻ người đồng bào khó khăn khi dạy hát.
Môi trường cho trẻ hoạt động âm nhạc chưa được phong phú.
c) Mặt mạnh, mặt yếu
Mặt mạnh
Biết tận dụng nguyên vật liệu sẵn có ở địa phương để làm mũ đội, hoa múa,
đàn…để dạy trẻ. Xây dựng giáo án và trình chiếu bằng Powerpoint trẻ học rất hứng
thú.
Mặt yếu
6
Trẻ hiểu được nội dung âm nhạc, khám phá được cái mới lạ khi vận động theo
nhạc qua lời của bài hát về thế giới xung quanh, định hướng cơ bản trong môi trường
xung quanh, giúp trẻ chính xác hóa những biểu tượng đã có về xã hội, từng bước cung
cấp cho trẻ những khái niệm mới và kinh nghiệm sống.
Âm nhạc là một phương tiện hiệu quả, nó ảnh hưởng to lớn đến sự phát triển
ngôn ngữ, tai nghe âm nhạc và thẩm mỹ của trẻ, từ những hình tượng liên tưởng
trong bài hát trẻ nhận thức được tính rõ ràng, chính xác và phong phú của câu từ bài
hát. Qua vẻ đẹp của thiên nhiên đất nước, những động tác, hành động tình cảm cao
quý của con người thể hiện trong âm nhạc sẽ giáo dục trẻ tình yêu Tổ quốc, yêu con
người, hành vi, thái độ của trẻ đối với các hiện tượng, đời sống xung quanh…
b) Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp, biện pháp
Dựa vào vốn kiến thức đã học và được bồi dưỡng chuyên môn, tôi đã tìm ra
một số biện pháp sau :
Biện pháp 1: Tạo môi trường hoạt động thuận lợi để rèn luyện cho trẻ
Việc tạo môi trường trong trường mầm non rất quan trọng đòi hỏi giáo viên cần
phải tạo được hứng thú hoạt động âm nhạc với trẻ. Một trong các cách tạo hứng thú
âm nhạc cho trẻ đó là tạo môi trường trong và ngoài lớp học. Khi tạo môi trường phải
đảm bảo tính thẩm mỹ (đẹp, trang trí phù hợp chủ đề, đề tài, trang phục đa dạng, đồ
8
dùng đa dạng về chủng loại). Đồng thời giáo viên phải chú ý tới môi trường mà mình
tạo ra, thường xuyên thay đổi nội dung trang trí để trẻ không bị nhàm chán.
VD: Trong lớp học với chủ đề “tết và mùa xuân”. Tôi sẽ tạo một phông màn
trang trí về ngày tết (nốt nhạc, bé tới chúc tết ông bà, bánh chưng, hoa mai, ..)tạo
không khí như ngày tết sau đó dẫn dắt trẻ vào bài “sắp đến tết rồi”. Khi đó tôi chuẩn
bị cho mỗi trẻ một cành mai, đào để trẻ cầm trên tay cùng hát và vận động theo nhạc.
Bên ngoài cửa lớp tôi cũng trang trí như vậy để trẻ học mọi lúc mọi nơi. Qua đó kích
thích tính tò mò ham học hỏi, lòng say mê học âm nhạc của trẻ.
Vì vậy việc tạo môi trường âm nhạc cho trẻ rất cần thiết, nó góp phần nâng
hợp với âm nhạc. Các động tác múa giúp trẻ hứng thú, tiết học thoải mái, nhẹ nhàng
hơn.
VD: Trong sách Chăm sóc giáo dục Mẫu giáo và hướng dẫn thực hiện (5 - 6
tuổi ) không biên soạn động tác múa bài: Cháu yêu bà của tác giả Xuân Giao. Dựa
vào đặc điểm của lớp tôi các cháu có khả năng múa được những động tác đơn giản,
dựa vào nội dung của bài hát tôi đã sáng tạo ra động tác cho phần dạo nhạc đầu, động
tác của bốn câu hát, phần nhạc kết.
10
Phần dạo nhạc đầu: Đứng thẳng, chân đứng rộng bằng vai, hai tay đưa lên cao
và đưa sang hai bên theo nhịp bài hát.
+ Động tác 1: “Bà ơi bà…lắm” Hai tay dang rộng từ từ ấp vào ngực vào từ
“lắm”, kết hợp với nhún chân.
+ Động tác 2: “Tóc bà trắng….mây” Hai tay đưa trên đầu vuốt nhẹ xuống hai
bên ngực, kết hợp nhún chân vào tiếng “mây”
+ Động tác 3: “Cháu yêu bà, cháu nắm bàn tay”. Hai tay từ từ ấp lên ngực vào
từ “lắm”. Sau đó đặt hai tay úp vào nhau và kết hợp với nhún chân vào từ “tay”
+ Động tác 4: “Khi cháu vâng lời ….vui”. Vỗ tay theo nhịp sang hai bên kết
hợp với chống gót chân.
Phần nhạc kết: Hai tay đưa cao lên trên đầu, lắc cổ tay, kết hợp bước xoay tròn
tại chỗ một vòng.
Vỗ tay theo nhịp, phách của bài hát
*Ví dụ: Trong bài Thật là hay có câu:
Nghe véo von
Vỗ
vỗ vỗ;
b) Sử dụng một số trò chơi âm nhạc
Trẻ ở lứa tuổi mầm non học tập thông qua hoạt động vui chơi. Bởi lẽ đó trò
chơi âm nhạc là phương tiện đem đến cho trẻ giờ học sinh động, nhẹ nhàng, thoải
mái. Ngoài ra trò chơi âm nhạc còn giúp trẻ phát triển trí tuệ, năng khiếu, phản xạ
nhanh nhạy và rèn luyện cho trẻ kỹ năng thông qua tai nghe.
VD: Trò chơi: Bao nhiêu bạn hát, nghe tiếng hát tìm đồ vật,…Những trò chơi
này đòi hỏi trẻ phải tập trung, lắng nghe lời hát của ai? mấy bạn hát? bạn đó đã sử
dụng nhạc cụ nào?
Ngoài những trò chơi mà hằng ngày trẻ chơi tôi còn sưu tầm và sáng tạo một số
trò chơi khác để trẻ hứng thú, linh hoạt trong khi chơi.
VD: Trò chơi “Ô cửa thần kì” giúp trẻ ôn luyện những bài hát mà trẻ biết, rèn
kỹ năng mạnh dan, tự tin muốn khám phá trước khi chơi. Cô chuẩn bị 4 ô cửa, mỗi ô
12
cửa có 1 bức tranh theo chủ đề. Sau đó cô mời lần lượt các đội chọn ô cửa bất kỳ, khi
ô cửa mở ra trog ô cửa đó có bức tranh gì thì đội đó phải hát môt bài về nội dung của
bức tranh đó như đội bạn Linh có tranh ô tô thì hát bài “Em tập lái ô tô”. Nếu bạn
Ngọc có tranh xe đạp thì hát bài “Bác đưa thư vui tính”. Mỗi lần chơi từ 4 đến 6 bạn
và chơi nhiều lần.
c) Sử dụng các loại nhạc cụ, dụng cụ học tập một cách sinh động
Đồ dùng phục vụ cho bộ môn âm nhạc phải được tăng cường và thay đổi
thường xuyên. Tôi đã sử dụng các nguyên vật liệu mở như: mẩu gỗ, thanh tre, ly
nhựa, nắp thiếc, hộp sữa…để làm nhạc cụ cho gõ đệm. Chú ý sử dụng đa dạng các
dạng nguyên vật liệu tạo ra âm thanh khác nhau để trẻ có thể cảm nhận được và phân
loại được âm thanh theo chất liệu của đồ dùng như:
Sử dụng đồ dùng điện tử hiện đại như: ti vi, đầu đĩa, vi tính…
Tôi vẽ tranh, sưu tầm tranh ảnh từ hoạ báo, lịch…có nội dung về hoạt động âm
nhạc, nội dung bài sắp học để trang trí hoặc làm đồ dùng cho giảng dạy.
Tôi chuẩn bị đồ chơi âm nhạc, bởi vì đồ chơi là nhu cầu tự nhiên không thể
hoạt động với âm nhạc của trẻ.
d) Tổ chức lồng ghép thích hợp bộ môn âm nhạc với các hoạt động khác
14
Như chúng ta đã biết một ngày của trẻ ở trường mầm non trẻ được tham gia rất
nhiều hoạt động. Thông qua các hoạt động này giáo viên có thể tổ chức tích hợp âm
nhạc vào từng đề tài. Có như vậy sẽ kích thích tính tích cực của trẻ trong hoạt động
âm nhạc và tạo động lực thúc đẩy tốt hơn.
VD1: Trong giờ làm quen văn học với đề tài “Cáo, thỏ và gà trống” cho trẻ tích
hợp hát bài “Con gà trống” hoặc bài thơ “Hạt gạo làng ta” sau khi đọc thơ xong cô kết
hợp cho trẻ nghe bài hát “hạt gạo làng ta”. Qua đó giúp cho trẻ nhớ được truyện, thơ,
tiết học sinh động.
VD2: Trong giờ hoạt động tạo hình với đề tài “Vẽ ông mặt trời”. Khi vào bài
cho trẻ hát bài “cháu vẽ ông mặt trời”. Cô có thể hát khi vào bài hoặc khi trẻ vẽ cô mở
cho trẻ nghe để trẻ có hứng thú.
Bởi lẽ âm nhạc là môn học dễ dàng lồng ghép thích hợp với tất cả các bộ môn
khác như để dẫn dắt vào bài, hoạt động góc, hoạt động ngoài trời, khám phá khoa học,
…để giúp cho các bộ môn khác trở nên sinh động, lôi cuốn trẻ một cách nhẹ nhàng
hơn.
Biện pháp 3: Kết hợp tuyên truyền, phối hợp với phụ huynh
Trẻ rất dễ nhớ và cũng rất mau quên. Để cho trẻ khắc sâu những gì đã học được ở
trường, lớp. Tôi kết hợp với cha mẹ các cháu khi có điều kiện như họp cha mẹ trẻ đầu
năm, giờ đón trả trẻ, ... để hiểu được tính cách trẻ và để luyện thêm cho trẻ khi ở nhà.
Trao đổi, hướng dẫn phụ huynh cách rèn cho trẻ tại nhà và giải thích cho phụ
huynh hiểu rõ tầm quan trọng của việc cho trẻ nghe nhạc sẽ phát triển khẳ năng tai
nghe rất cao.
15
với cô và bạn bè.
Trẻ hứng thú tham gia tích cực vào hoạt động âm nhạc
6. Kết quả
a) Đối với trẻ: 95% trẻ hát tự nhiên, rõ lời, tự tin thể hiện hoạt động âm nhạc,
tham gia tích cực và thành thạo các trò chơi. Biết tự sáng tạo những động tác minh
họa theo lời bài hát. Mạnh dạn thể hiện với cô và bạn. Thuộc nhiều bài hát.
b) Đối với giáo viên
90% giáo viên đã nắm được phương pháp môn hoạt động âm nhạc theo chuyên
đề đã được tập huấn, nắm được nội dung của từng hoạt động trong một tiết dạy theo
tưng thể loại và trọng tâm của tiết dạy, phát huy khẳ năng tích cực sáng tạo của trẻ.
70% giáo viên biết tổ chức văn nghệ, ngày hội ngày lễ trong năm cho trẻ tham
gia như: tết Trung thu, ngày hội bé đến trường,…
c) Đối với phụ huynh học sinh
Đã có sự quan tâm và phối kết hợp với giáo viên tạo ra những đồ dùng phục vụ
cho hoạt động âm nhạc.
PHẦN III: KẾT LUẬN – KIẾN NGHỊ
1. Kết luận
17
Âm nhạc thực sự gần gũi với trẻ thơ, âm nhạc là món ăn tinh thần không thể
thiếu được, nó vừa là một nội dung giáo dục, vừa là phương tiện góp phần giáo dục
toàn diện nhân cách của trẻ. Để làm tốt nội dung giáo dục âm nhạc, đòi hỏi giáo viên
phải có lòng yêu nghề, mến trẻ, có tinh thần trách nhiệm cao trong công việc. Đặc biệt
phải có vốn kiến thức chuyên môn, có kinh nghiệm, biết xây dựng và sử dụng linh
hoạt những phương pháp, biện pháp, thủ thuật trong tiết học
2. Kiến nghị
Tổ chức thêm chuyên đề giáo dục âm nhạc cụ thể theo từng thể loại và hoạt
động trọng tâm của từng tiết dạy theo chương trình mầm non mới để giáo viên xác
định được khi lên tiết dạy hoạt động âm nhạc.
.........................................................................................................................................
19
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Trò chơi, bài hát mẫu giáo 5 – 6 tuổi Nhà xuất bản giáo dục
2. Tổ chức hoạt động âm nhạc cho trẻ mầm non theo hướng tích hợp chủ đề “ của
viện chiến lược và chương trình giáo dục”.
20
3. Tài liệu bồi dưỡng thường xuyên cho giáo viên mầm non chu kỳ II năm 20042007 Vụ giáo dục mầm non .
4. Tài liệu “ Tâm lý học trẻ em lứa tuổi mầm non ” của tác giả Nguyễn Ánh Tuyết
– Nguyễn Thị Như Mai - Đinh Thị Kim Hoa ( Nhà xuất bản đại học sư phạm )
5. Giáo dục âm nhạc tập 1-2-3” của tác giả Phạm Thị Hoà
6. Hướng dẫn thực hiện chương trình giáo dục âm nhạc” của vụ giáo dục mầm
non.
21