Đề tài: Một số biện pháp giúp giáo dục đạo đức cho học sinh lớp 9

MỤC LỤC
MỤC LỤC.............................................................................................................1
I. PHẦN MỞ ĐẦU: ..............................................................................................3
1. Lý do chọn đề tài...........................................................................................3
2. Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài.......................................................................4
3. Đối tượng nghiên cứu....................................................................................5
4. Giới hạn phạm vi nghiên cứu.......................................................................5
5. Phương pháp nghiên cứu...............................................................................5
II. PHẦN NỘI DUNG: .........................................................................................5
1. Cơ sở lí luận:.................................................................................................5
2. Thực trạng:....................................................................................................5
2.1 Thuận lợi, khó khăn: ...............................................................................6
2.2 Thành công, hạn chế: ..............................................................................7
2.3 Mặt mạnh, mặt yếu: ................................................................................7
2.4 Các nguyên nhân, các yếu tố tác động đến việc nghiên cứu đề tài: .......7
2.5 Phân tích, đánh giá các vấn đề về thực trạng mà đề tài đã đặt ra...........8
3. Giải pháp, biện pháp: ..................................................................................12
3.1 Mục tiêu của giải pháp, biện pháp.........................................................12
3.2 Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp, biện pháp:........................12
3.3 Điều kiện thực hiện giải pháp, biện pháp:.............................................24
3.4. Mối quan hệ giữa các giải pháp, biện pháp:.........................................24
4. Kết quả thu được qua khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên
cứu:..................................................................................................................25
III/ KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ:...........................................................................25
1/ Kết luận:......................................................................................................25
Phan Thị Hà - THCS Lê Quý Đôn

Năm học: 2015-2016


thù riêng, nào là học sinh cá biệt về học tập, hay vi phạm nội qui trường lớp, nào
là học sinh có hoàn cảnh gia đình khó khăn, con mồ côi hay bố mẹ không hạnh
phúc, nào là lớp có tỉ lệ học sinh dân tộc thiểu số quá cao,…
Thế nhưng, điều làm tôi trăn trở nhất chính là ý thức đạo đức của các em
học sinh khối 9, lứa tuổi mà theo suy nghĩ ban đầu của tôi thì các em đều đã lớn,
đã biết định hướng cho bản thân, đã biết lo lắng cho tương lai. Do đó, chắc chắn
các em phải ngoan hơn, phải biết nghe lời bố mẹ, thầy cô, biết chăm lo học
hành… Nhưng không, năm học 2010 - 2011, lần đầu tiên tôi được nhà trường
phân công dạy khối 9 và làm chủ nhiệm lớp 9, tôi đã nhận ra những suy nghĩ
ban đầu của tôi là sai. Lớp 9B tôi chủ nhiệm năm đó có rất nhiều đối tượng học
sinh, cũng có em ngoan, học giỏi, nhưng bên cạnh đó cũng có nhiều em chưa
ngoan, thường xuyên vi pham nội quy trường lớp, cá biệt có những em còn bị
bạn xấu rủ rê sa vào tệ nạn, hút thuốc, uống rượu, nói dối bố mẹ, thầy cô, trốn
học đi chơi Game, thậm chí có em vướng vào yêu đương dẫn đến bỏ học giữa
chừng...Tôi nhận thấy một điều, học sinh lớp 9, lứa tuổi mà các em luôn tự coi
mình là đã lớn, có thể giải quyết mọi việc, thích thể hiện nhưng thực tế thì các
em vẫn còn rất non nớt, suy nghĩ chưa chín chắn nên rất dễ mắc sai lầm. Từ thực
Phan Thị Hà - THCS Lê Quý Đôn

Năm học: 2015-2016

3


Đề tài: Một số biện pháp giúp giáo dục đạo đức cho học sinh lớp 9

tế đó, tôi nhận thấy rằng, việc nắm rõ thực trạng và đề ra biện pháp về công tác
giáo dục đạo đức cho học sinh, nhất là học sinh lớp 9 là một nhiệm vụ hết sức
quan trọng của người làm công tác giáo dục.
Chính vì vậy, qua nhiều năm làm công tác chủ nhiệm, đặc biệt là chủ nhiệm

4


Đề tài: Một số biện pháp giúp giáo dục đạo đức cho học sinh lớp 9

- Thực hiện kế hoạch giáo dục giúp các em khắc phục những sai phạm về
đạo đức.
- Đúc rút kinh nghiệm trong quá trình giáo dục đạo đức học sinh lớp mình
chủ nhiệm.
3. Đối tượng nghiên cứu
- Tìm hiểu về những vi phạm đạo đức của học sinh lớp chủ nhiệm nhằm
đưa ra một số biện pháp giáo dục đạo đức cho học sinh lớp 9.
4. Giới hạn phạm vi nghiên cứu
Học sinh lớp 9A trường THCS Lê Quý Đôn, xã Đray Sáp, huyện Krông
Ana năm học 2015-2016.
5. Phương pháp nghiên cứu.
- Phương pháp nghiên cứu lý luận.
- Phương pháp điều tra thực tế, thống kê.
- Phương pháp vấn đáp.
- Phương pháp trao đổi thông tin giữa giáo viên và học sinh, gia đình học
sinh…
II. PHẦN NỘI DUNG:
1. Cơ sở lí luận:
Dựa trên cơ sở lý luận giáo dục đạo đức, tiến hành điều tra thực trạng của
công tác giáo dục đạo đức học sinh của lớp, phân tích nguyên nhân, tìm ra
những yếu tố liên quan đến công tác giáo dục đạo đức học sinh. Qua đó đề ra
biện pháp giáo dục đạo đức cho học sinh trong giai đoạn hiện nay, đặc biệt là
học sinh lớp 9A trường THCS Lê Quý Đôn năm học 2015-2016.
2. Thực trạng:
Để có sự nhìn nhận toàn diện đúng đắn về vấn đề đạo đức của lớp và của

TỐT

KHÁ
TRUNG BÌNH
GHI CHÚ
SL
TL
SL
TL
SL
TL
14
46,7%
13
43,3%
3
10%
Mặc dù kết quả thu được khá cao, song vẫn còn một số thiếu sót, tôi muốn
sáng kiến của mình hoàn chỉnh hơn. Vì vậy, năm học 2015-2016, khi được phân
công chủ nhiệm lớp 9A, tôi tiếp tục nghiên cứu để hoàn thiện đề tài. Tôi đã điều
tra kết quả đầu năm của lớp như sau:
TỐT
KHÁ
TRUNG BÌNH
GHI CHÚ
SL TL SL TL
SL
TL
Huỳnh Vĩnh Quang, Lê Quang Huy,
14 38,7% 15 41,7% 7

* Thành công: Với sự nhiệt tình, tận tụy và những kinh nghiệm có được
qua nhiều năm chủ nhiệm, tôi đã uốn nắn kịp thời những học sinh có biểu hiện
vi phạm nội quy, giảm sút về đạo đức. Nhiều em học sinh đã biết sữa chữa và có
sự tiến bộ vượt bậc so với năm trước. Các em ngoan hơn và biết nghe lời hơn.
* Hạn chế: Việc xử lí vi phạm của học sinh chưa được triệt để. Vẫn còn
hiện tượng học sinh hút thuốc, học sinh bị bạn xấu rủ rê bỏ học đi chơi điện tử,
bi da. Việc giáo dục kĩ năng sống cho học sinh chưa được chú trọng, dẫn đến
tình trạng các em bị mơ hồ và dễ bị lôi kéo vào các tệ nạn làm tha hóa đạo đức.
Ngoài ra, mối quan hệ giữa gia đình, nhà trường và xã hội trong việc giáo dục
đạo đức của học sinh chưa thực sự hiệu quả.
2.3 Mặt mạnh, mặt yếu:
Mặt mạnh: Học sinh được tạo cơ hội nhìn nhận những vi phạm về đạo đức
của bản thân để từ đó có thể sữa chữa những sai lầm của mình. Giáo viên chủ
nhiệm thường xuyên tiếp xúc và xử lí những vi phạm đạo đức của học sinh có
thêm nhiều kinh nghiệm trong việc giáo dục đạo đức cho học sinh.
Mặt yếu: Việc giáo dục đạo đức phải trải qua thời gian rất dài nhưng hiệu
quả mang lại vẫn chưa cao. Đối tượng học sinh người đồng bào dân tộc ít người
rất khó hòa đồng với học sinh trong lớp, các em thường có tính cách nóng nãy
nên rất khó khuyên bảo. Mặt khác, gia đình thường hay phó mặc cho nhà trường
và xã hội nên rất khó khăn trong việc trao đổi với gia đình về vấn đề đạo đức
của học sinh.
2.4 Các nguyên nhân, các yếu tố tác động đến việc nghiên cứu đề tài:
Là một giáo viên bộ môn đồng thời cũng là một giáo viên nhiều năm chủ
nhiệm, trong quá trình giảng dạy tiếp xúc với nhiều đối tượng học sinh và phải
thường xuyên xử lí những vi phạm đạo đức của học sinh nên tôi đã đúc rút được
nhiều kinh nghiệm cho bản thân trong việc giáo dục đạo đức cho học sinh.
Phan Thị Hà - THCS Lê Quý Đôn

Năm học: 2015-2016


Năm học: 2015-2016

8


Đề tài: Một số biện pháp giúp giáo dục đạo đức cho học sinh lớp 9

Hình 1: Nhiều học sinh hút thuốc lá

(Ảnh minh họa – Nguồn Internet)
Hình 2: Học sinh trốn học đi chơi điện tử

( Ảnh minh họa – Nguồn Internet)
Phan Thị Hà - THCS Lê Quý Đôn

Năm học: 2015-2016

9


Đề tài: Một số biện pháp giúp giáo dục đạo đức cho học sinh lớp 9

Hình 3: Học sinh đánh nhau

( Ảnh minh họa – Nguồn Internet)
- Công tác giáo dục đạo đức học sinh của lớp 9A
Hoạt động giáo dục ngoại khóa:
Tham gia các hoạt động giáo dục theo quy định của biên chế năm học: Sinh
hoạt ngoài giờ lên lớp theo chủ điểm từng tháng của năm học. Sinh hoạt dưới
cờ, thực hiện các phong trào thi đua có liên quan đến các hoạt động giáo dục

học sinh.
- Chất lượng đạo đức của học sinh
Kết quả đạt được về phía học sinh là phần lớn các em có được những hiểu
biết ban đầu về một số chuẩn mực hành vi đạo đức, có lòng tự trọng, tự tin vào
khả năng của bản thân, có trách nhiệm với hành động của mình, chăm ngoan, lễ
phép với thầy cô giáo, hòa nhã với bạn bè, nghiêm chỉnh chấp hành các quy định
của lớp, nội quy của trường.
Bên cạnh đó vẫn còn một số bộ phận học sinh như: Huỳnh Vĩnh Quang,
Trương Thành Nhựt, Hòa Tú Tài, Y Buni Niê, H Mah Ayun…chưa ngoan,
thường hay vi phạm đạo đức, có biểu hiện chán nản, không thích học, thường
xuyên gây mất trật tự trong lớp, nói tục, vô lễ với thầy cô, nói dối thầy cô và bạn
bè, cúp tiết giao lưu với đối tượng xấu bên ngoài đi chơi điện tử, bi da gây gỗ
đánh nhau… Khi thầy cô nhắc nhở lại tỏ thái độ chống đối, không nghe.
* Nguyên nhân chủ yếu là:
Thiếu sự phối kết hợp thường xuyên với Cha mẹ học sinh để giáo dục các
em.
Một số học sinh vi phạm đạo đức mà nhà ở buôn Tuor, khi giáo viên chủ
nhiệm đến gia đình để phối hợp giáo dục thường là ban ngày mà gia đình đi làm
nương rẫy nên không gặp.

Phan Thị Hà - THCS Lê Quý Đôn

Năm học: 2015-2016

11


Đề tài: Một số biện pháp giúp giáo dục đạo đức cho học sinh lớp 9

Địa bàn của trường đa số người dân nghèo, học sinh ngoài việc học còn

Năm học: 2015-2016

12


Đề tài: Một số biện pháp giúp giáo dục đạo đức cho học sinh lớp 9

Ngay từ khi nhận lớp chủ nhiệm, tôi đã thu thập đầy đủ thông tin về học
sinh như: Lực học, động cơ học tập, tình hình sức khỏe, đạo đức, mối quan hệ,
thái độ với cha mẹ,với thầy cô giáo, bạn bè…Như đặc điểm tình hình của một số
học sinh sau:
Học sinh Y Buni Niê năm học 2014-2015 là một học sinh người dân tộc
thiểu số, gia đình khó khăn, bố mẹ ít quan tâm nên ở nhà em thích làm gì thì
làm, không ai quản lí. Do đó, khi lên lớp em thường tỏ thái độ ngang bướng
không hợp tác với thầy cô và bạn bè, cuối năm bị xếp loại học lực yếu, hạnh
kiểm trung bình, được lên lớp sau khi rèn luyện trong hè.
Học sinh Huỳnh Vĩnh Quang năm học 2014 -2015 là một học sinh đã
nghiện game nặng, thường xuyên cúp tiết, nói dối bố mẹ, thầy cô, học lực giảm
sút, có ý định bỏ học, cuối năm bị xếp loại học lực yếu, hạnh kiểm trung bình,
được lên lớp sau khi rèn luyện trong hè.
Học sinh H Mah Ayun năm học 2014-2015 là một học sinh người dân tộc
thiểu số, bố mẹ lớn tuổi ít quan tâm, nhiều năm ở lại lớp nên lớn tuổi hơn so với
các bạn trong lớp, đang tuổi dậy thì em đã sớm vướng vào chuyện yêu đương
nên hay đi chơi khuya, không ai quản lí. Em thường xuyên lơ là, bỏ bê việc học,
có ý định bỏ học, cuối năm bị xếp loại học lực yếu, hạnh kiểm trung bình, được
lên lớp sau khi rèn luyện trong hè.
Những thông tin đó giúp tôi có thể hiểu rõ nguyên nhân hình thành đạo đức
của học sinh.
Ngoài ra, tôi cũng tìm hiểu kĩ về đặc điểm tâm sinh lí lứa tuổi của học sinh
lớp 9 và những hoạt động yêu thích ở lứa tuổi của các em điều đó giúp mối quan

nay. Các em hãy để lại nơi đây những kĩ niệm thật đẹp, để sau này khi nhắc đến
lớp chúng ta, mọi người sẽ nhớ đến những gì tốt đẹp nhất”.
Hình 4: Tập thể lớp 9A cùng GVCN thể hiện sự quyết tâm trong buổi đại hội
chi đội.

Phan Thị Hà - THCS Lê Quý Đôn

Năm học: 2015-2016

14


Đề tài: Một số biện pháp giúp giáo dục đạo đức cho học sinh lớp 9

Để xây dựng một lớp học có truyền thống tốt đẹp, cần có một bộ phận ban
cán sự năng nổ, nhiệt tình có trách nhiệm. Vì vậy, ngay từ khi nhận lớp, tôi đã
gặp giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn cũ tìm hiểu để biết được những học
sinh có năng lực, sở trường, có tố chất lãnh đạo. Cho nên, trong đại hội chi đội
đầu năm tôi đã định hướng cho lớp bầu ra một ban cán sự, ban chỉ huy chi đội
có tinh thần trách nhiệm và là những tấm gương sáng để các học sinh khác noi
theo như lớp trưởng: Lê Thị Huyền My, lớp phó học tập: Tạ Thị Kim Dung, chi
đội trưởng: Nguyễn Khuê... đều là những học sinh học khá, giỏi, có ý thức trách
nhiệm cao trong nhiều năm liền. Từ đó, tôi đã dành một số thời gian để huấn
luyện ban cán sự, để các em có thể tự quản và biết đánh giá, xếp loại hạnh kiểm,
xếp loại thi đua một cách khách quan.
Hình 5: Đại hội chi đội 9A năm học 2015-2016

Phan Thị Hà - THCS Lê Quý Đôn

Năm học: 2015-2016

thế, cứ cuối tuần sau khi tổng kết xếp loại, tôi đề nghị mỗi tổ bầu ra những học
sinh có sự tiến bộ trong tuần để khen thưởng. Bất kì một học sinh nào chỉ cần
trong tuần có sự tiến bộ so với tuần trước và được các bạn ghi nhận thì đều được
nhận một phần thưởng của lớp. Hình thức thi đua này được các em học sinh
hưởng ứng rất nhiệt tình, các em luôn luôn cố gắng thực hiện tốt hơn tuần trước
để được nhận phần thưởng.
Hình 6: Học sinh tổng hợp kết quả cuối tuần

Phan Thị Hà - THCS Lê Quý Đôn

Năm học: 2015-2016

18


Đề tài: Một số biện pháp giúp giáo dục đạo đức cho học sinh lớp 9

Hình 7: Học sinh có sự tiến bộ trong tuần lên nhận phần thưởng

* Phối hợp chặt chẽ với giáo viên bộ môn, các tổ chức đoàn thể trong
việc giáo dục đạo đức học sinh:
Thường xuyên trao đổi với giáo viên bộ môn và các tổ chức đoàn thể về
tình hình học sinh lớp mình chủ nhiệm để đưa ra những biện pháp thích hợp kịp
thời uốn nắn những hành vi vi phạm của các em. Cùng với các tổ chức đoàn thể
trong nhà trường như Đội TNTP, Đoàn thanh niên tổ chức những hoạt động lồng
ghép trong các tiết hoạt động ngoài giờ lên lớp, những chuyên đề mang tính giáo
dục như: Tuyên truyền về phòng chống tai nạn thương tích, tuyên truyền về tác
hại của Game Online, tác hại của chất gây nghiện, Chuyên đề: xây dựng tình bạn
đẹp, nói không với bạo lực học đường... Ở lứa tuổi của các em, tình cảm khác
phái là một vấn đề nhạy cảm, kích thích sự tò mò tìm hiểu, có thể gây ra những

Cùng với lớp bình chọn những học sinh ưu tú của lớp tham gia học lớp cảm
tình đoàn. Phối hợp với Đoàn thanh niên nhà trường tổ chức các hoạt động để
học sinh tìm hiểu về Đoàn, tham gia các hoạt động ý nghĩa do đoàn trường và
đoàn xã phát động: Ngày tình nguyện xanh, lao động công ích con đường thanh
niên,… Các em đã rất cố gắng hoàn thiện bản thân để được đứng trong hàng ngũ
của Đoàn.
Hình 11: học sinh lớp 9 trong buổi lễ trưỡng thành Đội

Phan Thị Hà - THCS Lê Quý Đôn

Năm học: 2015-2016

21


Đề tài: Một số biện pháp giúp giáo dục đạo đức cho học sinh lớp 9

Phối hợp chặt chẽ với ban nề nếp trong việc xử lí những học sinh vi phạm.
Báo cáo kịp thời với nhà trường những trường hợp vi phạm có tính chất nghiệm
trọng như nghiện Game nặng, đánh nhau, sử dụng chất gây nghiện...để nhà
trường có hình thức xử lí thích hợp.
* Giáo viên chủ nhiệm tìm hiểu đặc điểm tình hình của gia đình của
từng học sinh:
Về gia đình, tôi tìm hiểu một số đặc điểm như: Nơi ở, nghề nghiệp cha, mẹ,
hoàn cảnh sống, kinh tế gia đình, sự quan tâm của cha mẹ đối với con cái, mối
quan hệ với hàng xóm láng giềng. Có được những thông tin đó giúp tôi có thể
kết hợp tốt với gia đình học sinh trong việc giáo dục đạo đức học sinh. Ngay
trong cuộc họp phụ huynh đầu năm, tôi đề nghị phụ huynh cùng với GVCN đưa
ra những biện pháp để cùng giáo dục con em mình. Tất cả các biện pháp đưa ra
tôi đều yêu cầu ghi rõ vào biên bản đồng thời cam kết thực hiện để phụ huynh

ngay trong buổi học đầu tiên, buổi học thứ hai em có mặt nhưng không khăn
quàng, không đóng thùng và khi tôi hỏi về nguyên nhân vắng học thì em tỏ thái
độ bất hợp tác. Ngày hôm sau Quang nghỉ học không lí do, khi tìm hiểu nguyên
nhân từ các học sinh khác, tôi được biết em không muốn đến trường nữa. Thế là
ngay buổi trưa hôm ấy, tôi đến nhà gặp mẹ em và được biết, Quang đã quyết
định nghỉ học và lên phố làm thêm từ sáng sớm. Mẹ em còn nói: “Ôi dào, cô
giáo không phải đến nhà nữa đâu, nó đến trường cũng có học đâu, suốt ngày
nói dối bố mẹ đi chơi điện tử, tôi nói nhiều mà nó nào có nghe, thôi thì cho nó
nghĩ học đi làm cho biết thế nào là cực khổ”. Tôi đã cố gắng dùng lời lẽ giải
thích cho mẹ Quang hiểu rằng em còn nhỏ, để em bỏ học sớm như thế là không
nên, liệu em có chịu khó đi làm hay lại sa vào tệ nạn xã hội… Tôi phân tích cho
mẹ Quang hiểu ít nhất em cũng cần phải học xong lớp 9, có bằng cấp 2 rồi có
thể đi học nghề. Tôi cũng hứa với mẹ em sẽ phối hợp với gia đình giáo dục em,
động viên, giúp đỡ em… Sau đó, tôi hỏi mẹ em số điện thoại và địa chỉ nơi em
làm thêm, tôi đã trực tiếp đi gặp, động viên và khuyên em về tiếp tục học hành.
Sau nhiều lần gặp riêng em, cùng với việc phối hợp với thôn trưởng đến nhà vận
động, Quang đã thân thiện với tôi hơn, em hứa sẽ trở lại lớp học và sẽ cố gắng
học tốt để không phụ lòng của cô.
Khi lên lớp, tôi nhờ một số học sinh thường xuyên gần gũi giúp đỡ, động
viên Quang, tiếp thêm nghị lực cho em tiếp tục đến trường. Mặc dù sau đó, em
vẫn lại tiếp tục vi phạm một số lỗi như vắng học không lí do, cúp tiết, đi học
muộn, không học bài,… Nhưng nhờ có sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình, nhà
trường và địa phương, đặc biệt là sự quan tâm của giáo viên chủ nhiêm và các
bạn trong lớp đã thường xuyên đến nhà động viên, khuyến khích em để giúp em
có động lực đi học, vì vậy Quang đã không còn ý định bỏ học, cúp học đi chơi
điện tử, ít vi phạm nề nếp và có thái độ học tập tích cực hơn. Nhưng vì thời gian
Phan Thị Hà - THCS Lê Quý Đôn

Năm học: 2015-2016


Các giải pháp, biện pháp có mối quan hệ chặt chẽ với nhau, trong một tình
huống chúng ta có thể vận dụng nhiều giải pháp, biện pháp khác nhau để đem lại
hiệu quả tốt nhất.

Phan Thị Hà - THCS Lê Quý Đôn

Năm học: 2015-2016

24


Đề tài: Một số biện pháp giúp giáo dục đạo đức cho học sinh lớp 9

4. Kết quả thu được qua khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề
nghiên cứu:
Từ những cố gắng của mình và sự phối kết hợp giáo dục giữa đồng nghiệp,
gia đình và xã hội, những học sinh hay vi pham đạo đức trong lớp đã có ý thức
hơn, không còn tình trạng vi phạm đạo đức.
Nhìn chung, các em đã tiến bộ rõ rệt, biết yêu trường mến lớp hơn, phụ
huynh đối với trường và cô giáo ngày càng thân thiết gắn bó hơn.
Tuy đạt được một số kết quả đáng khích lệ về chất lượng đạo đức, song một
số em vẫn bị xếp loại hạnh kiểm trung bình là do những học sinh này mặc dù có
sự chuyển biến tích cực về đạo đức nhưng các em lại bị khống chế do học lực
yếu kém.
* Kết quả hạnh kiểm học kì I – năm học 2015 – 2016 của lớp 9A như sau:
ĐẦU NĂM HỌC
Khá

Tốt



TL(%)

14

38,7

15

41,7

7

19,6

18

50

15

41,7

3

8,3

III/ KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ:
1/ Kết luận:
Vấn đề đạo đức hiện nay của học sinh trường THCS có chiều hướng giảm