cộng hòa xã hội chủ nghĩa việt nam
Độc lập - Tự do - Hạnh Phúc
sáng kiến kinh nghiệm
Một số biện pháp nâng cao
chất lợng đọc cho học sinh lớp 1
1
Lệ Thủy, tháng 3 năm 2013
2
cộng hòa xã hội chủ nghĩa việt nam
Độc lập - Tự do - Hạnh Phúc
Sáng kiến kinh nghiệm
MT S BIN PHP NNG CAO CHT
LNG C CHO HC SINH LP 1Họ và tên: Nguyễn Thị Thanh Tình
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trờng Tiểu học số 1 Liên Thủy
3
Lệ Thủy, tháng 5 năm 2013
4
I. PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Như Bác Hồ kính yêu của chúng ta đã dạy: “Vì lợi ích mười năm trồng cây, vì
lợi ích trăm năm trồng người”. Trồng người là sự nghiệp của toàn Đảng, toàn dân,
Giáo dục và Đào tạo là quốc sách hàng đầu, đầu tư cho giáo dục là đầu tư cho tương
lai. Trẻ em hôm nay- thế giới ngày mai. Chúng ta, những người làm công tác giáo dục
Vào đầu năm học tôi đã tiến hành khảo sát nhỏ trong lớp 1A với nội dung sau:
+ Tìm hiểu số học sinh chưa đọc hết bảng chữ cái, đọc còn sai, lẫn lộn, và số
học sinh đọc đúng .
Kết quả thu được như sau:
Lớp 1A /sĩ số Học sinh chưa đọc
hết bảng chữ cái
Học sinh đọc còn
lẫn lộn
Học sinh đọc đúng
28 học sinh 3 học sinh 5 học sinh 20 học sinh
Sau khi dạy 6 tuần tôi khảo sát kết quả như sau :
Qua khảo sát thấy tỉ lệ học sinh đọc sai tiếng, đọc chưa đúng tốc độ dẫn đến kết
quả đọc chưa cao. Trong quá trình dạy học, kiểm tra đánh giá thường thì thấy các em
vướng mắc gặp phải các lỗi sau :
- Phát âm chưa tròn vành rõ tiếng sai s/x , dấu hỏi ,dấu ngã.
Lớp 1A
sĩ số
Học sinh đọc chưa
đúng tiếng
Học sinh đọc được
nhưng chưa đúng
tốc độ
Học sinh đọc được
và đúng tốc độ
28 học sinh 5 học sinh 10 học sinh 13 học sinh
6
- Đọc trơn từ không được, phải đánh vần, đánh tiếng này rồi thì quên tiếng kia
kia .
- Đọc nghe trôi chảy nhưng không nhớ một số mặt chữ “ đọc theo lối đọc vẹt’’.
- Đọc rời rạc từng tiếng, càng về cuối câu càng đuối dần, ngắt nghỉ không đúng
phụ huynh mua sắm đầy đủ sách, vở, dụng cụ học tập cần thiết để phục vụ cho các
môn học. Thông qua buổi họp tôi hướng dẫn cách kèm con học ở nhà, về cách đọc,
cách viết để có sự thống nhất về cách dạy giữa cô và phụ huynh giúp học sinh nắm
bắt tốt hơn.
- Yêu cầu, đề nghị phụ huynh nhắc nhở, uốn nắn kịp thời việc học, làm bài ở
nhà và rèn luyện cho các em sự tự giác học tập của người học sinh.
- Tham mưu với nhà trường kịp thời để giáo viên có đủ đồ dùng dạy học như
tranh ảnh, tài liệu tham khảo cần thiết để phục vụ cho việc giảng dạy được tốt và có
chất lượng cao. Đồng thời đề nghị nhà trường cho học sinh nghèo mượn sách, vở, đồ
dùng học tập để tiếp tục học tập.
- Xây dựng “Đôi bạn cùng tiến”để cùng tiến bộ. Đồng thời sắp xếp chỗ ngồi
hợp lý để các học sinh giỏi thực hiện giúp đỡ các học sinh yếu, kém. Giáo viên có thể
cho học sinh học yếu, đọc yếu ngồi gần với một học sinh đọc giỏi. Bạn giỏi sẽ giúp
bạn yếu khi chỉ chữ đọc bài, giúp bạn đánh vần, đọc tiếng và giúp bạn trong thao tác
cài chữ để ghép vần, ghép tiếng.
- Xây dựng các tiêu chuẩn thi đua cho từng nhóm. Thực hiện “Truy bài đầu
giờ” giữa các học sinh trong tổ với nhau. Vào giờ sinh hoạt lớp cuối tuần, các tổ sẽ
báo cáo việc thực hiện thi đua của tổ mình. Qua đó, giáo viên sẽ tổng kết khen thưởng
8
như phấn, bảng, bút chì, gôm tẩy, vở, chì màu, … cho các tổ, cá nhân thực hiện tốt
các tiêu chuẩn thi đua nhằm khuyến khích tinh thần học tập của các em.
Ngay từ đầu năm học, giáo viên phân loại đối tượng học sinh trong lớp mình
theo các mức giỏi, khá, trung bình, yếu. Để có kế hoạch bồi dưỡng, luyện tập kịp thời
cho học sinh. Đối với các học sinh trung bình yếu giáo viên nên dành nhiều thời gian
để bồi dưỡng cho đối tượng này tùy theo lỗi mắc phải.
*Phần học các nét cơ bản:
Sau vài buổi ổn định nề nếp tôi tiến hành dạy các nét, tôi dạy thật kỹ, thật tỷ mỉ
tên gọi và cách viết các nét cơ bản. Để cho học sinh dễ hiểu, dễ nhớ những nét chữ
này tôi phân theo cấu tạo các nét có tên gọi và cấu tạo gần giống nhau thành từng
nhóm để học sinh dễ nhận biết và so sánh. Dựa vào các nét cơ bản này mà học sinh
+ Âm “a” gồm 2 nét: Nét cong kín nằm bên trái và nét sổ thẳng nằm bên phải.
“a” cũng có 2 nét : Nét cong kín bên trái và nét móc ngược bên phải.
+ Âm “g” gồm 2 nét : Nét cong kín và nét cong phải.
“g” gồm 2 nét : Nét cong kín và nét khuyết dưới.
Từ việc học kỹ cấu tạo âm bởi những nét chữ cơ bản thật kỹ và tỉ mỉ như trên
sẽ giúp trẻ phân biệt được sự khác nhau cả về cấu tạo và tên gọi của 4 âm sau:
VD:
10
+ Âm d : gồm 2 nét: Nét cong kín nằm ở bên trái và nét sổ thẳng ở bên phải.
Đọc là : “ dờ”
+ Âm b: gồm 2 nét: Nét cong kín nằm ở bên phải, nét sổ thẳng nằm ở bên trái
Đọc là : “bờ”.
Sang phần âm ghép ( chữ có hai âm ghép lại với nhau). Tôi cho học sinh sắp
xếp các âm có âm h đứng sau thành một nhóm để thấy được sự giống nhau và khác
nhau của các âm đó.
Ví dụ:
- Các âm ghép: ch - c
nh - n
th - t
kh - k
gh - g
ph - p
ngh - ng
Còn lại các âm :
gi, tr, qu, ng tôi cho học kỹ về cấu tạo
Phân từng cặp :
x - s ; ch - tr ; ng - ngh ; c - k ; g - gh để học sinh phát âm
chính xác và viết chính tả.
- Sang phần âm ghép ( chữ có hai âm ghép lại với nhau) đa số học sinh chậm
trong lớp rất nhanh quên cách đọc của những âm này nên trong các bài ôn tập tôi
chứa các vần đã học một cách thành thạo tôi luôn luôn tìm từ mới, đánh máy dán vào
góc học tập của lớp, phát cho từng học sinh đọc ở nhà. Ở trên bảng lớp giáo viên bao
giờ cũng có một góc viết cho học sinh đọc vào đầu buổi ra chơi, cho em giỏi kèm em
yếu, đọc lúc rãnh rỗi, khi các môn học khác xong mà còn thời gian là các em đọc bài.
Luôn tạo sự thi đua đọc giữa học sinh với học sinh theo từng đối tượng, giữa
giáo viên và học sinh và bao giờ tôi cũng cố tình đọc chậm thua các em để các em
được phần thắng hơn cô. Các em vui mừng phấn khởi lắm.
Giáo viên luôn sử dụng công nghệ thông tin vào việc dạy học, có tranh minh
họa để cho học sinh hứng thú được nhìn vào tranh ảnh sinh động hoặc mẫu vật thật để
gợi trí tò mò, ham học hỏi của học sinh giúp các em chủ động trong giờ học.
* Vì thường xuyên phân loại chất lượng học tập của học sinh nên tôi chia chất
lượng học tập của lớp ra bốn trình độ:
+ Giỏi
+ Khá
+ Trung bình
+ Yếu
Và phân công:
+ Giỏi kèm yếu
+ Khá kiểm tra trung bình
+ Giỏi giúp đỡ khá
+ Giỏi giúp nhau học giỏi hơn
+ Khá giúp nhau để giỏi hơn
Mỗi ngày tôi giao phiếu bài cho học sinh giỏi. Những ngày đầu, tôi trực tiếp
kiểm tra học sinh giỏi và biết được các em đã đọc lưu loát nên khi nhận được phiếu
bài thì các em kiểm tra bài bạn một cách dễ dàng và chính xác. Những điều học sinh
13
giỏi tiếp thu được các em in sâu trong trí óc rồi các em truyện thụ lại cho bạn. Tuy
còn nhỏ nhưng các em cũng có ý thức cố gắng khi thấy bạn hơn mình giúp đỡ các em
rất cố gắng để vươn lên học giỏi. Từ đó, chất lượng học sinh trong lớp tương đối đồng
đều. Song tôi không ỷ lại đã có học sinh giỏi mà tôi vẫn thường xuyên kiểm tra, kèm
Bay lượn – Ngẩn ngơ bay lượn – Lũ chuồn chuồn ngẩn ngơ bay lượn.
Trên giàn thiên lí, lũ chuồn chuồn ngẩn ngơ bay lượn.
Như vậy đơn vị đọc sẽ là câu mới được suôn sẻ, khác với đọc tiếng đọc từ. Từ
đó xây dựng cho học sinh thói quen phân tích câu để hiểu nghĩa câu và tổng hợp từ,
cụm từ dể đặt câu, nói câu chứa từ, vần đã học.
*Phần tìm các câu văn, đoạn văn bổ trợ( dạy vào tiết học buổi thứ 2 )
Đối với các bài ôn tập nên tôi đã nghĩ ra được một số bài để kiểm tra sự nhận
thức của các em thông qua các giờ chơi, giờ nghỉ, giờ ôn tập để các em không nhàm
chán. Nhờ thông qua đó, các em được củng cố lại kiến thức về từ ngữ (điền âm, vần
thích hợp, …), câu văn (có các âm, vần đã học) và để các em tránh được sự đơn điệu
trong các bài ôn tập trong sách. Vì những bài ôn tập trong sách được lặp đi lặp lại
cách ôn, bài nào cũng giống bài nấy, cách trình bày cũng như cách ôn làm cho học
sinh cảm thấy nhàm chán nên tôi đã thay vào tiết hai của bài ôn tập là phần chơi “Đố
vui học tập” do tôi tự nghĩ ra những cách chơi mới lạ và hứng thú, vừa giúp các em
tránh được sự nhàm chám trong các bài ôn tập mà còn giúp các em nhớ lại bài cũ đã
học. Song tôi đã tìm những câu đố cũng như những phần trò chơi mang tính giáo dục
cao và có ý nghĩa.
Ví dụ
“Ở sau nhà bà nội, có cây đào đang đâm chồi nảy lộc, xanh non mơn mởn. Cứ
mỗi chiều, Tủn lại ra vun gốc, chăm sóc để cây đào mau ra quả. Nội thấy vậy, khen
Tủn chăm chỉ.”
15
Khi kiểm tra bài bằng hình thức “Thi đọc tiếp sức”, giáo viên bấm đồng hồ
theo dõi tốc độ đọc của các đội. Vì vậy Học sinh luôn có ý thức đọc đúng từ và đúng
tốc độ. Khi học môn Học Vần thông qua phần xây dựng, tìm từ mới các em sẽ biết
thêm nhiều từ và hiểu được ý nghĩa của những từ đó. Do đó, khi đến phần xây dựng,
tìm từ mới các em rất thích thú, hào hứng và tham gia sôi nổi nhiệt tình.
* Kết quả
Hết phần học âm (chữ) 100% học sinh trung bình, yếu lớp tôi dạy đều nắm
vững âm, chữ và đọc được tiếng, từ một cách chắc chắn.
chủ động, ham thích học, đọc bài.
- Tổ chức thực hành, luyện tập thường xuyên dưới nhiều hình thức. Phân chia
đối tượng học sinh, có kế hoạch bồi dưỡng học sinh trung bình, học sinh yếu, kịp thời.
- Cần chuẩn bị đồ dùng dạy học chu đáo tránh dạy chay và thường xuyên ứng
dụng công nghệ thông tin trong việc dạy học, giới thiệu tranh ảnh, trò chơi để học
sinh hào hứng học tập.
Giáo viên cần dẫn dắt học sinh đọc một cách nhẹ nhàng, dí dỏm, tạo cho các
em tinh thần vui vẻ, hồn nhiên để học tập. Khi đọc mẫu giáo viên nên phát âm chuẩn
xác để học sinh bắt chước và vững vàng trong cách đọc tránh đọc sai để ảnh hưởng
đến học sinh.
- Xây dựng nề nếp học tập tốt trong mọi khía cạnh, tạo không khí thi đua giữa cá
tổ, các nhóm ,các học sinh theo từng đối tượng.
17
- Giỏo viờn - hc sinh cú mi quan h gn gi nhng nghiờm tỳc, to tõm lý thoi
mỏi, c ch thõn thin trong quỏ trỡnh dy hc.
- S dng phng phỏp ng viờn, khen ngi hp lớ, khi cỏc em cú mt im ỳng
hay tin b dự l rt nh thỡ giỏo viờn cng cn khen ngi tng s c gng vn lờn
hc gii ca cỏc em.
- Cn phi hp vi cha m hc sinh giỳp cỏc em tin b. trng cú thy cụ v
nh cú b m kốm cp giỳp hc sinh t tin hng say hc tp.
Tuy nhiờn u quan trng hn c vn l lũng yờu tr, s kiờn trỡ, nhn ni v ý
thc trỏch nhim ca mt ngi thy giỏo, cụ giỏo trc tip gn gi cỏc em hng
ngy. Ngi giỏo viờn i vi hc sinh va l ngi thy truyn th kin thc va l
ngi cha, ngi m ng viờn an i. Vi tỡnh thng yờu gn gi cỏc em s tin b
hn rt nhiu. T ú khụng nhng c ỳng t ng ỳng tc m cũn bit c hay,
ngt ngh ỳng ch, cú em c vn ỳng ging nhõn vt to cho cỏc em t tin tỡm
hiu cỏc mụn hc khỏc.
2. Kin ngh, xut
- Cn b sung thờm tranh nh minh ha mụn Ting Vit giỳp giỏo viờn cú
phng tin dy hc tt hn.