Một số biện pháp nâng cao chất lượng công tác kiểm tra hoạt động sư phạm của giáo viên
Tại trường THPT Nguyễn Hữu Cảnh
________________________________________________________________________________
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỒNG NAI
TRƯỜNG THPT NGUYỄN HỮU CẢNH
Người thực hiện: Phạm Ngọc Lư
Lĩnh vực nghiên cứu:
- Quản lý giáo dục
- Phương pháp dạy học bộ môn: ............................
- Lĩnh vực khác: .......................................................
(Ghi rõ tên lĩnh vực)
Có đính kèm: Các sản phẩm không thể hiện trong bản in SKKN
Mô hình Phần mềm
Phim ảnh
Hiện vật khác
Năm học: 2010-2011
Người thực hiện: Phạm Ngọc Lư
1
Một số biện pháp nâng cao chất lượng công tác kiểm tra hoạt động sư phạm của giáo viên
Tại trường THPT Nguyễn Hữu Cảnh
________________________________________________________________________________
+ Giáo dục lịch sử truyền thống cho đoàn viên – thanh niên học sinh thông
qua mô hình “ Mỗi tuần : một nhân vật – một sự kiện”.
+ Một số biện pháp xây dựng tổ chức Đoàn Thanh niên vững mạnh trong
trường trung học phổ thông.
+ Xây dựng phòng học trực tuyến để nâng cao chất lượng giảng dạy và giáo
dục ( chung đề tài với Thầy Phan Quang Vinh và Cô Nguyễn Thị Minh Huệ)
Người thực hiện: Phạm Ngọc Lư
2
Một số biện pháp nâng cao chất lượng công tác kiểm tra hoạt động sư phạm của giáo viên
Tại trường THPT Nguyễn Hữu Cảnh
________________________________________________________________________________
MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ
CÔNG TÁC KIỂM TRA HOẠT ĐỘNG SƯ PHẠM CỦA GIÁO VIÊN
TẠI TRƯỜNG THPT NGUYỄN HỮU CẢNH
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
1. Lý do khách quan:
Kiểm tra là một trong những chức năng cơ bản của quản lý. Đó là công việc –
hoạt động nghiệp vụ mà người quản lý ở bất kỳ cấp nào cũng phải thực hiện. Đồng
chí Lênin đã nói: “Lãnh đạo mà không kiểm tra thì coi như không lãnh đạo”.
Trong lĩnh vực giáo dục, hoạt động kiểm tra là một chức năng quan trọng trong
công tác quản lý của Hiệu trưởng. Qua công tác kiểm tra, Hiệu trưởng sẽ hiểu rõ hoạt
động của các cấp có phù hợp với các yêu cầu, nhiệm vụ, mục tiêu, kế hoạch của nhà
trường hay không. Trên cơ sở đó Hiệu trưởng có cơ sở chuẩn xác để điều chỉnh kịp
thời các quyết định cho phù hợp mục tiêu và yêu cầu kế hoạch đã đề ra.
Kiểm tra nội bộ trường học là khâu đặc biệt quan trọng trong chu trình quản lý,
đảm bảo mối tạo lập mối liên hệ ngược thường xuyên, kịp thời giúp Hiệu trưởng hình
thành cơ chế điều chỉnh trong quá trình quản lý nhà trường. Đây là một công cụ quan
Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân trong lĩnh vực giáo dục.
Thanh tra giáo dục thực hiện nhiệm vụ:
- Thanh tra việc thực hiện chính sách và pháp luật về giáo dục;
- Thanh tra việc thực hiện mục tiêu, kế hoạch, chương trình, nội dung, phương
pháp giáo dục; quy chế chuyên môn, quy chế thi cử, cấp văn bằng, chứng chỉ; việc
thực hiện các quy định về điều kiện cần thiết bảo đảm chất lượng giáo dục ở các cơ
sở giáo dục;
- Thực hiện nhiệm vụ giải quyết các khiếu nại, tố cáo trong lĩnh vực giáo dục
theo quy định của pháp luật về khiếu nại, tố cáo;
- Xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực giáo dục theo quy định của pháp luật
về xử lý vi phạm hành chính;
- Thực hiện nhiệm vụ phòng ngừa và đấu tranh chống tham nhũng trong lĩnh
vực giáo dục theo quy định của pháp luật về chống tham nhũng;
- Kiến nghị các biện pháp bảo đảm thi hành pháp luật về giáo dục; đề nghị sửa
đổi, bổ sung các chính sách và quy định của Nhà nước về giáo dục;
- Thực hiện các nhiệm vụ khác theo quy định của pháp luật.
Kiểm tra: Theo từ điển tiếng Việt thì “Kiểm tra: Tra xét kỹ lưỡng xem việc làm
có đúng hay không”.
- Theo A.G Afanaxep “Kiểm tra là quan sát và kiểm nghiệm sự phù hợp của quá
trình hoạt động của khách thể với các quyết định quản lý đã lựa chọn, xác định kết
quả tác động của chủ thể tới khách thể, xác định những sai lệch so với yêu cầu quyết
định quản lý so với các nguyên tắc tổ chức và điều hòa đã áp dụng”.
Kiểm tra là một trong những chức năng cơ bản của quản lý. Đó là công việc –
hoạt động nghiệp vụ mà người quản lý ở bất kỳ cấp nào cũng phải thực hiện để biết
rõ kế hoạch, mục tiêu đề ra trên thực tế đã đạt được đến đâu và như thế nào. Từ đó đề
ra những biện pháp động viên, giúp đỡ, uốn nắn và điều chỉnh nhằm thúc đẩy các cá
nhân và tổ chức phát triển.
Kiểm tra nội bộ trường học là hoạt động xem xét và đánh giá các hoạt động
giáo dục cũng như các điều kiện dạy – học, giáo dục trong phạm vi nội bộ nhà trường
nhằm mục đích phát triển sự nghiệp giáo dục nói chung, phát triển nhà trường, phát
- Giúp Hiệu trưởng có thông tin đầy đủ, chính xác về thực trạng hoạt động sư
phạm của giáo viên trong đơn vị mình, là cơ sở trong việc phân công, bố trí sử dụng,
đào tạo, bồi dưỡng, xếp loại, đãi ngộ giáo viên một cách hợp lý;
- Phát hiện, lựa chọn, phổ biến kinh nghiệm giảng dạy, giáo dục, tạo nội lực cho
giáo viên hoàn thành tốt hơn nhiệm vụ của mình đồng thời uốn nắn, điều chỉnh những
sai sót lệch lạc trong quá trình giảng dạy, giáo dục nhằm nâng cao năng lực sư phạm,
nâng cao nhận thức, giữ gìn đạo đức, nhân cách của nhà giáo, nâng cao chất lượng
đào tạo của nhà trường, góp phần phát triển hệ thống giáo dục quốc dân;
- Tạo động lực để giáo viên có ý thức tự bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên
môn nghiệp vụ và tự kiểm tra việc thực hiện nhiệm vụ;
- Giúp Hiệu trưởng nhận rõ kế hoạch, việc phân công, điều hành, chỉ đạo… có
khoa học, khả thi không, từ đó có các biện pháp điều chỉnh, giải quyết kịp thời những
khó khăn của giáo viên nhằm nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động dạy học, giáo dục.
1.2. Nguyên tắc kiểm tra:
Trong quá trình kiểm tra, Hiệu trưởng phải nắm thật vững các nguyên tắc cơ
bản của kiểm tra và giúp giáo viên hiểu rõ những nguyên tắc này. Khi giáo viên nắm
rõ các nguyên tắc kiểm tra sẽ có được môi trường kiểm tra thuận lợi.
1.2.1. Kiểm tra phải chính xác, khách quan:
Đây là nguyên tắc hàng đầu của kiểm tra. Kết quả kiểm tra phải phản ánh đúng
thực trạng về đối tượng kiểm tra, tránh định kiến, suy diễn cũng như tránh làm hình
thức, giả tạo, cần đảm bảo các thủ tục pháp lý theo quy định.
1.2.2. Kiểm tra phải có hiệu quả:
Kiểm tra không phải là “bới lông tìm vết”. Kiểm tra phải có tác dụng đôn đốc,
thúc đẩy việc thực hiện được tốt hơn.
Người thực hiện: Phạm Ngọc Lư
5
Một số biện pháp nâng cao chất lượng công tác kiểm tra hoạt động sư phạm của giáo viên
Nêu được những nhận xét, gợi ý giúp cho đối tượng kiểm tra thực hiện ngày
càng tốt hơn nhiệm vụ của mình.
Yêu cầu của tư vấn là các ý kiến tư vấn phải sát thực, khả thi giúp cho đối
tượng kiểm tra nâng cao chất lượng công việc của mình.
1.3.4. Thúc đẩy:
Là hoạt động kích thích, phát hiện, phổ biến các kinh nghiệm tốt, những định
hướng mới và kiến nghị với các cấp quản lý nhằm hoàn thiện dần hoạt động của đối
tượng kiểm tra, góp phần phát triển hệ thống giáo dục quốc dân.
Yêu cầu của thúc đẩy là người kiểm tra phải phát hiện, lựa chọn được kinh
nghiệm (của đối tượng kiểm tra, của người khác, của mình…); phổ biến được kinh
Người thực hiện: Phạm Ngọc Lư
6
Một số biện pháp nâng cao chất lượng công tác kiểm tra hoạt động sư phạm của giáo viên
Tại trường THPT Nguyễn Hữu Cảnh
________________________________________________________________________________
nghiệm tốt, những định hướng mới cho đối tượng kiểm tra và có những kiến nghị xác
đáng đối với các cấp quản lý nhằm phát triển tổ chức, phát triển cá nhân trong đơn vị.
1.4. Nội dung kiểm tra:
1.4.1. Phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống của người giáo viên:
- Nhận thức tư tưởng chính trị với trách nhiệm của một công dân, một nhà giáo
đối với nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
- Chấp hành chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước.
- Chấp hành quy chế của ngành, quy định của nhà trường, tôn trọng kỷ luật lao
động.
- Đạo đức, lối sống, ý thức đấu tranh chống các biểu hiện tiêu cực, được sự tín
nhiệm trong đồng nghiệp, học sinh.
________________________________________________________________________________
* Tham gia các công tác khác:
- Công tác chủ nhiệm (đối với giáo viên làm công tác chủ nhiệm).
- Tham gia giáo dục đạo đức cho học sinh, nhất là trong lớp mình dạy;
- Thực hiện các công tác khác được phân công.
1.5. Phương pháp kiểm tra:
1.5.1. Phương pháp quan sát:
Đây là phương pháp quan trọng nhất của kiểm tra. Quan sát nhằm mục đích
chuyên môn là sự tập trung tâm trí của mình theo những nguyên tắc vào những vấn
đề nhất định. Trong kiểm tra hoạt động sư phạm của giáo viên là dự giờ, quan sát các
hoạt động của thầy và trò.
1.5.2. Phương pháp phân tích tài liệu sản phẩm:
Phương pháp này cho phép kiểm tra viên hình dung lại quá trình hoạt động của
đối tượng kiểm tra. Người kiểm tra có thể phân tích nhiều loại tài liệu khác nhau
trong quá trình kiểm tra. Trong kiểm tra hoạt động sư phạm của giáo viên là các loại
sổ sách, biên bản, giáo án, sổ chủ nhiệm, sổ điểm, đồ dùng dạy học tự làm, vở ghi và
bài kiểm tra của học sinh…
1.5.3. Phương pháp tác động trực tiếp tới đối tượng:
Trao đổi, phỏng vấn, kiểm tra qua học sinh, giáo viên đồng nghiệp, cán bộ phụ
trách các phòng chức năng…
1.5.4. Phương pháp tham dự các hoạt động giáo dục cụ thể:
Tham gia các sinh hoạt, hoạt động trong và ngoài lớp, ngoài trường, sinh hoạt
đoàn thể…
Chỉ có sử dụng nhiều phương pháp kiểm tra khác nhau và biết phối hợp tối ưu
giữa chúng mới cho phép rút ra được những kết luận có căn cứ, chuẩn xác để đánh
giá đúng đắn, khách quan việc thực hiện nhiệm vụ của giáo viên.
1.6. Hình thức kiểm tra:
Kiểm tra toàn diện giáo viên với 1/3 giáo viên giảng dạy của nhà trường, có thể
áp dụng nhiều hình thức:
- Hình thức.
- Thời gian.
- Lực lượng kiểm tra.
- Các loại kế hoạch kiểm tra bao gồm: Kế hoạch toàn năm, kế hoạch tháng, kế
hoạch tuần...
* Bước 2: Tổ chức kiểm tra:
- Xây dựng lực lượng.
- Phân cấp kiểm tra.
- Xây dựng chuẩn kiểm tra:
+ Chuẩn là công cụ để nhà quản lý xem xét, đánh giá đối tượng, vừa có ý nghĩa
hướng dẫn đối tượng hành động.
+ Chuẩn gồm hai yếu tố: định tính và định lượng.
+ Xây dựng chuẩn phải dựa trên cơ sở những qui định và hướng dẫn của cấp
trên và đặc điểm tình hình cụ thể của địa phương, đơn vị.
+ Qui trình xây dựng chuẩn là: Dự thảo chuẩn – Thảo luận –
Điều chỉnh – Quyết định – Ban hành chuẩn và áp dụng trong thực tế.
+ Vận dụng chuẩn một cách hợp lý.
- Xây dựng chế độ kiểm tra:
+ Qui định thể thức làm việc: hàng ngày, hàng tuần, hàng tháng, trong năm
học…
+ Thời gian dành cho việc kiểm tra.
+ Chế độ chính sách ...
Người thực hiện: Phạm Ngọc Lư
9
Một số biện pháp nâng cao chất lượng công tác kiểm tra hoạt động sư phạm của giáo viên
Tại trường THPT Nguyễn Hữu Cảnh
________________________________________________________________________________
- Kế hoạch năm học 2010 – 2011 của nhà trường.
II. NỘI DUNG, BIỆN PHÁP THỰC HIỆN CÔNG TÁC KIỂM TRA TẠI
TRƯỜNG THPT NGUYỄN HỮU CẢNH NĂM HỌC 2010 – 2011:
1. Đặc điểm tình hình nhà trường:
1.1. Khái quát chung:
Trường THPT Nguyễn Hữu Cảnh được thành lập năm 1998 theo quyết định số
3111/1998/QĐ-CT-UBT ngày 20/8/1998 của UBND Tỉnh Đồng Nai nhằm kỷ niệm
300 năm khai phá vùng đất Biên Hòa – Đồng Nai.
Người thực hiện: Phạm Ngọc Lư
10
Một số biện pháp nâng cao chất lượng công tác kiểm tra hoạt động sư phạm của giáo viên
Tại trường THPT Nguyễn Hữu Cảnh
________________________________________________________________________________
Trong những năm qua, được sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của Sở Giáo Dục &
Đào Tạo, Thành ủy, Ủy ban nhân dân và các ban ngành của thành phố Biên Hòa cộng
với sự nỗ lực của tập thể sư phạm nhà trường, trường THPT Nguyễn Hữu Cảnh đã có
những bước tiến mạnh mẽ về nề nếp giảng dạy, học tập và hoạt động phong trào sôi
nổi. Trường duy trì được sự ổn định về chất lượng giáo dục, hàng năm có tỉ lệ học
sinh đậu tốt nghiệp và trúng tuyển vào các trường đại học thuộc diện cao. Tập thể
giáo viên nhiệt tình năng động, tích cực đổi mới, cải tiến phương pháp giảng dạy, ứng
dụng có hiệu quả CNTT vào quản lý và giảng dạy.
Định hướng từ 2010 đến 2015, trường sẽ xây dựng, mở rộng đạt chuẩn quốc gia
với quy mô 36 lớp và 1600 học sinh nhằm đáp ứng nhu cầu học tập của con em nhân
dân trong thành phố Biên Hoà và các khu vực lân cận.
1.2. Tình hình đội ngũ:
- Cán bộ quản lý gồm Hiệu trưởng và 02 Phó Hiệu trưởng (2 nam, một nữ).
- Trường có 8 tổ chuyên môn: Toán – Tin, Lý – KTCN, Hóa, Sinh – KTNN,
Tại trường THPT Nguyễn Hữu Cảnh
________________________________________________________________________________
1.5. Những thuận lợi và khó khăn trong công tác kiểm tra:
* Thuận lợi:
- Tập thể giáo viên đa phần là trẻ, nhiệt tình.
- Bầu không khí sư phạm vui vẻ, thoải mái, dễ tương tác trong công việc.
- Giữa lãnh đạo và giáo viên, nhân viên có không khí thân mật, hoà đồng.
- Các kế hoạch, công việc của nhà trường được giáo viên chấp hành thực hiện
nghiêm túc.
- Trường duy trì hoạt động kiểm tra chung các môn Toán, Lý, Hoá, Anh văn với
hình thức chung đề, chung giờ, kiểm tra theo khối lớp chứ không kiểm tra tại lớp,
mỗi phòng chỉ 24 em xếp theo tên ABC…Đây là hình thức vừa nhằm đánh giá học
sinh khách quan, vừa hạn chế được tiêu cực trong dạy thêm – học thêm.
- 100% giáo viên đạt chuẩn, đảm bảo kiến thức chuyên môn.
- Được sự hỗ trợ của các ban ngành đoàn thể trong xây dựng tập thể nhà trường.
* Khó khăn:
- Lực lượng kiểm tra còn mỏng so với yêu cầu thực tiễn.
- Số giáo viên trong Ban kiểm tra còn ít nên nhiều lúc không có giáo viên cùng
chuyên ngành dự giờ đánh giá lẫn nhau (môn GDCD, KTCN, KTNN, Giáo dục quốc
phòng).
- Còn nhiều tổ ghép nên việc dự giờ đánh giá có khó khăn.
- Ban kiểm tra nội bộ nhà trường chưa được đào tạo nghiệp vụ kiểm tra, thanh
tra nên làm việc chủ yếu dựa vào kinh nghiệm, truyền đạt cách làm kiểu cầm tay chỉ
việc.
- Cơ sở vật chất của nhà trường chưa đầy đủ, số phòng còn hạn chế nên việc
triển khai ứng dụng công nghệ thông tin, đổi mới phương pháp giảng dạy còn chưa
đồng bộ, thiếu không gian để triển khai.
2. Các biện pháp, giải pháp công tác kiểm tra tại trường THPT Nguyễn
Hữu Cảnh năm học 2010 – 2011:
Cần có kế hoạch kiểm tra từng học kỳ để cụ thể hóa kế hoạch của cả năm. Sở dĩ
như vậy vì số lớp dạy, số tiết dạy, tên lớp dạy từng học kỳ sẽ có sự đổi thay do số tiết
dạy của một số môn không đều ở hai học kỳ, số giáo viên nghỉ thai sản thường đông
(mỗi năm 3 đến 4 giáo viên), hoặc do cơ cấu lại phân công giảng dạy theo hướng tiết
kiệm ngân sách và có lợi cho học sinh…Vì những lẽ đó nên cần có kế hoạch kiểm tra
của từng học kỳ để sát hợp với thực tiễn hơn. Trong kế hoạch kiểm tra từng học kỳ,
có nêu tên những giáo viên được kiểm tra và khoảng thời gian sẽ kiểm tra, không nêu
rõ ngày sẽ kiểm tra (vì sẽ nêu trong kế hoạch tháng). Thời điểm kiểm tra tránh rơi vào
tuần cuối học kỳ vì sẽ có nhiều bận rộn từ phía người được kiểm tra và người đi kiểm
tra, công việc chuẩn bị cho công tác kiểm tra cũng sẽ có nhiều khó khăn. Hơn nữa,
tuần cuối học kỳ thường là những tiết ôn tập, bài tập nên cũng khó đánh giá năng lực
giảng dạy, truyền thụ kiến thức mới cho học sinh của giáo viên. Tốt nhất, chỉ nên
kiểm tra chậm nhất trước hai tuần khi kết thúc chương trình.
Khi có biến động ảnh hưởng đến kế hoạch kiểm tra, cần có kế hoạch điều
chỉnh, bổ sung để mục tiêu kiểm tra không bị ảnh hưởng.
2.2. Tổ chức kiểm tra:
2.2.1. Xây dựng lực lượng kiểm tra:
- Đầu năm, Hiệu trưởng ra quyết định thành lập Ban kiểm tra chuyên môn do
Hiệu trưởng làm Trưởng ban, Phó Hiệu trưởng phụ trách chuyên môn làm Phó trưởng
ban, các Tổ trưởng chuyên môn làm thành viên.
- Do số lượng Ban kiểm tra chuyên môn quá ít đối với mỗi bộ môn nên việc
thực hiện dự giờ trên lớp đối với mỗi giáo viên có nhiều khó khăn. Thường việc dự
giờ do Tổ trưởng chuyên môn là thành viên Ban kiểm tra chuyên môn đảm nhiệm.
Trong quá trình dự giờ, Tổ trưởng thường gọi thêm một số thành viên khác trong tổ
cùng đi dự giờ chung. Vô tình, tiết dự giờ kiểm tra hoạt động sư phạm của giáo viên
lại biến thành tiết dự giờ học hỏi lẫn nhau. Tuy có điểm tích cực nhưng đôi khi cũng
mất tính trang nghiêm của công tác kiểm tra. Một số tiết sau khi dự giờ xong, những
người đi dự giờ đóng góp ý kiến, tranh luận với nhau nhiều giờ khó kết thúc. Một số
tổ ghép như Toán – Tin, Lý – KTCN, Sinh – KTNN, Khoa học xã hội thì nhiều lúc,
Người thực hiện: Phạm Ngọc Lư
2 Phạm Ngọc Lư
Phó Hiệu trưởng
P.Trưởng ban
3 Nguyễn Thị Minh Huệ Phó Hiệu trưởng
P.Trưởng ban
4 Lê Quang Thân
Tổ trưởng Tổ Toán - Tin
Thành viên
5 Nguyễn Sa Duy
Tổ phó Tổ Toán - Tin
Thành viên
6 Nguyễn Trường Sơn
Tổ trưởng Tổ Lý - KTCN
Thành viên
7 Nguyễn Thị Kim Nga
Tổ trưởng tổ Hoá
Thành viên
8 Trần Thị Nụ
Tổ trưởng Tổ Sinh- KTNN Thành viên
9 Lê Thị Thanh Hồng
Tổ trưởng Tổ Ngữ Văn
Thành viên
10 Nguyễn Thị Ngọc Hân Tổ phó Tổ Ngữ Văn
Thành viên
11 Lý Thị Thanh Tâm
Tổ trưởng Tổ Anh Văn
Thành viên
12 Hoàng Văn Tâm
Tổ trưởng Tổ KHXH
Thành viên
kiêm nhiệm có chất lượng cao cho Sở Giáo dục và Đào tạo.
* Các bước cải tiến đã thực hiện trong năm học 2010 - 2011:
Để việc kiểm tra có hiệu quả hơn, Hiệu trưởng cần xây dựng cơ chế kiểm tra rõ
ràng cụ thể:
- Thời gian: cần linh hoạt, có thể thay đổi so với kế hoạch kiểm tra ban đầu đề
ra.
- Chế độ chính sách: Do chưa có chế độ cho công tác kiểm tra nội bộ nên Hiệu
trưởng nên đưa thêm mục này vào Quy chế chi tiêu nội bộ. Khi lực lượng giáo viên
được huy động vào Ban kiểm tra, cần được tính quy đổi thành giờ làm thêm để tạo
động lực cho công tác. Đồng thời qua đó, gắn ý thức trách nhiệm cho các cá nhân
trong quá trình tham gia kiểm tra.
2.2.3. Xây dựng chuẩn kiểm tra:
Từ trước đến nay, nhà trường chưa xây dựng chuẩn kiểm tra riêng cho đơn vị.
Ban kiểm tra nhà trường chỉ sử dụng một số văn bản pháp lý làm cơ sở để tiến
hành đánh giá hoạt động sư phạm của giáo viên. Đó là các văn bản như:
- Thông tư số 43/2006/TT-BGDĐT ngày 20/10/2006 hướng dẫn thanh tra tòan
diện nhà trường, cơ sở giáo dục khác và thanh tra hoạt động sư phạm của nhà giáo.
- Qui chế đánh giá, xếp loại giáo viên mầm non và giáo viên phổ thông công lập
ban hành theo quyết định số 06/2006/QĐ-BNV ngày 21 tháng 3 năm 2006 của Bộ
trưởng Bộ Nội vụ.
- Công văn số 3040/BGD&ĐT-TCCB ngày 17 tháng 4 năm 2006 hướng dẫn
một số điều trong “Qui chế đánh giá, xếp loại giáo viên mầm non và giáo viên phổ
thông công lập”.
- Công văn 10227/THPT ngày 11/9/2001 Hướng dẫn đánh giá và xếp loại giờ
dạy ở bậc trung học. Tuy nhiên, qua thực tiễn vận dụng những văn bản này cho thấy
còn có những khó khăn khi thực hiện đánh giá hoạt động sư phạm của giáo viên.
- Công văn 10227 đã nêu tiêu chuẩn đánh giá, xếp loại giờ dạy ở bậc trung học .
Người thực hiện: Phạm Ngọc Lư
15
gắng khách quan, không thiên vị, không áp đặt, không định kiến… Trong công tác
động viên lực lượng kiểm tra, chưa có phần khích lệ về mặt chế độ hay quyền lợi về
vật chất, tinh thần cho lực lượng kiểm tra.
2.2.5. Thực hiện nhiệm vụ Kiểm tra, Đánh giá, Tư vấn, Thúc đẩy:
Như phần trên đã nêu: Kiểm tra là xem xét việc thực hiện nhiệm vụ của đối
tượng kiểm tra so với các quy định trong các văn bản quy phạm pháp luật và các
hướng dẫn của các cấp quản lý.
Yêu cầu của kiểm tra là phải tỉ mỉ, rõ ràng, chỉ rõ những điều làm được, chưa
làm được của đối tượng kiểm tra.
Trong quá trình kiểm tra, đánh giá, Ban kiểm tra phải thực hiện tư vấn thúc đẩy
để công tác kiểm tra đi đúng mục tiêu xây dựng tập thể ngày càng phát triển.
a. Kiểm tra phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống của người giáo viên:
Người thực hiện: Phạm Ngọc Lư
16
Một số biện pháp nâng cao chất lượng công tác kiểm tra hoạt động sư phạm của giáo viên
Tại trường THPT Nguyễn Hữu Cảnh
________________________________________________________________________________
Thực tế, Ban kiểm tra chưa thực thi đúng việc kiểm tra. Hiện nay, các nội dung
này chủ yếu Ban kiểm tra chuyên môn mặc định cho giáo viên được kiểm tra được
xếp vào mức thực hiện tốt.
* Các bước cải tiến đã thực hiện trong năm học 2010 - 2011:
Ban Kiểm tra cần dựa vào một số căn cứ hoặc thiết lập một số căn cứ để đánh
giá phần này cho chuẩn xác hơn:
- Đề nghị giáo viên được kiểm tra viết một bản tự nhận xét đánh giá về các tiêu
chí nêu trên.
- Tham khảo bản nhận xét đánh giá của địa phương về vấn đề thực hiện cuộc
Người thực hiện: Phạm Ngọc Lư
17
Một số biện pháp nâng cao chất lượng công tác kiểm tra hoạt động sư phạm của giáo viên
Tại trường THPT Nguyễn Hữu Cảnh
________________________________________________________________________________
Giáo viên căn cứ vào khung chương trình đã được hiệu trưởng công bố làm tiêu
chuẩn để thực hiện. Cụ thể là giữa lịch báo giảng, sổ ghi đầu bài, giáo án của giáo
viên phải khớp nhau.
- Giáo viên không lập kế hoạch công tác, giảng dạy và kế hoạch cá nhân nên
khó đánh giá cụ thể từng giáo viên.
* Các bước cải tiến đã thực hiện trong năm học 2010 - 2011:
- Phân phối chương trình là mốc pháp lý để giáo viên thực hiện kế hoạch,
chương trình giảng dạy. Nhưng thực tiễn giảng dạy lại là một công trình phong phú,
sinh động, luôn luôn biến động theo năm tháng, ngày giờ và đối tượng học sinh, hoàn
cảnh không gian của từng tuần, từng tháng. Vì vậy, nhà trường cần để giáo viên lập
Kế hoạch giảng dạy-giáo dục cá nhân phù hợp với kế hoạch chung, qua đó đề xuất
được những sáng kiến, kinh nghiệm, phương pháp của cá nhân và việc vận dụng vào
thực tiễn như thế nào nhằm đạt mục tiêu giáo dục, giảng dạy mà nhà trường đã giao
theo phân công chuyên môn trong năm học.
d. Thực hiện các yêu cầu về soạn bài theo qui định:
Ban kiểm tra chuyên môn chủ yếu dựa vào số giáo án mà giáo viên đã soạn
hoặc đã dạy để xác định việc giáo viên thực hiện đúng hay chưa đúng yêu cầu về
soạn bài. Việc kiểm tra này còn mang nặng tính hình thức, chủ yếu là quan tâm nhiều
đến số lượng và hình thức thể hiện của giáo án, chưa đi sâu phân tích về nội dung
kiến thức, việc vận dụng, đổi mới phương pháp giảng dạy, phương pháp giáo dục của
giáo viên nên chưa nêu được những vấn đề có tính mới mẽ, đột phá từ giáo viên.
* Các bước cải tiến đã thực hiện trong năm học 2010 - 2011:
hành thí nghiệm do nhân viên trực phòng thí nghiệm ghi chép. Việc ghi chép này mới
chỉ thể hiện việc giáo viên có cho học sinh xuống phòng thực hành để tiến hành các
tiết có thí nghiệm chứ chưa thể hiện rõ diễn biến, chất lượng ra sao. Ban kiểm tra
chưa dự trực tiếp các tiết có thực hành thí nghiệm để đánh giá việc giảng dạy của
giáo viên.
Việc sử dụng đồ dùng dạy học cũng rơi vào tình trạng tương tự. Nhiều giáo viên
ít khi sử dụng đồ dùng dạy học, có khi giáo viên mượn đồ dùng dạy học nhưng lại
không ký nhận vào sổ nên việc theo dõi cũng chưa được chặt chẽ.
Khi có Ban kiểm tra dự giờ thì giáo viên mới sử dụng đồ dùng dạy học. Vì vậy,
nếu chỉ qua tiết dự giờ mà đánh giá giáo viên có sử dụng và sử dụng tốt đồ dùng dạy
học sẽ thiếu khách quan.
* Các bước cải tiến đã thực hiện trong năm học 2010 - 2011:
Hiệu trưởng quy định rõ trách nhiệm của giáo viên trong việc tiến hành các tiết
thí nghiệm và việc sử dụng đồ dùng dạy học. Tần suất sử dụng đồ dùng dạy học được
thể hiện qua thực tế và sổ sách ghi chép của phòng thí nghiệm, thiết bị là minh chứng
cụ thể để đánh giá. Việc quy định rõ sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho Ban kiểm tra
chuyên môn hoạt động. Ban Kiểm tra chuyên môn cần tìm hiểu thêm thông tin từ
phía học sinh trong việc giáo viên tiến hành thí nghiệm, kết quả thu được, việc học
sinh viết báo cáo thu hoạch sau tiết thí nghiệm để củng cố kết luận kiểm tra.
g. Kiểm tra về đảm bảo đầy đủ các yêu cầu về hồ sơ và các qui định về
chuyên môn:
Đây là công việc định kỳ phải làm nhiều lần trong năm. Các đợt kiểm tra nhìn
chung khá nghiêm túc. Giáo viên đều lập hồ sơ sổ sách đầy đủ theo yêu cầu của
trường. Trong các đợt kiểm tra hoạt động sư phạm của giáo viên, Ban Kiểm tra đều
tiến hành kiểm tra sổ sách hồ sơ theo quy định.
* Các bước cải tiến đã thực hiện trong năm học 2010 - 2011:
Hiệu trưởng cho giáo viên lập thêm một số hồ sơ như sau: Sổ Kế hoạch cá nhân,
Sổ Học tập - Bồi dưỡng.
h. Kiểm tra thực hiện tự bồi dưỡng và tham gia bồi dưỡng chuyên môn,
nghiệp vụ:
Hiệu trưởng kết hợp với các ban ngành như Công Đoàn, Đoàn Thanh niên, Ban
Thanh tra nhân dân để kiểm tra việc dạy thêm của giáo viên theo đúng quy định của
ngành. Trong quá trình kiểm tra, không phải chỉ nghe báo cáo một phía từ giáo viên
mà phải kết hợp thăm dò dư luận từ phụ huynh, học sinh, lấy ý kiến của Khu phố để
nắm chắc tình hình. Nếu các điều kiện quy định của ngành về dạy thêm – học thêm
không đảm bảo thì Hiệu trưởng mạnh dạn rút giấy phép của giáo viên đó để đảm bảo
kỷ cương trong giáo dục.
k. Về kết quả giảng dạy, giáo dục:
Cần chú ý xem xét các khía cạnh sau:
- Kết quả học tập, rèn luyện của học sinh qua các lần kiểm tra chung của
toàn trường, khối lớp:
Trong quá trình kiểm tra, Ban Kiểm tra cũng chỉ mới dừng lại ở việc quan sát
kết quả học tập, đánh giá mức độ hiểu bài của học sinh qua các hoạt động tại lớp hoặc
có các bài tập do Ban kiểm tra tiến hành sau các tiết dự giờ giáo viên. Ban Kiểm tra
chưa tham khảo bảng điểm đánh giá xếp loại kết quả các bài kiểm tra, đặc biệt là các
bài kiểm tra chung đối vói các môn Toán, Lý, Hoá, Anh văn. Các bài kiểm tra chung
được tổ chức thực hiện vào ngày thứ bảy hàng tuần theo nguyên tắc chung đề, chung
khối, chung giờ, chung kết quả, học sinh kiểm tra theo đơn vị khối lớp chứ không
kiểm tra tại lớp như thế sẽ khách quan hơn trong đánh giá chất lượng học sinh.
Ban Kiểm tra cũng chưa có bước so sánh kết quả các bài kiểm tra theo tiến trình
thời gian để đánh giá mức độ tiến bộ của học sinh hay nói cách khác đó chính là kết
Người thực hiện: Phạm Ngọc Lư
20
Một số biện pháp nâng cao chất lượng công tác kiểm tra hoạt động sư phạm của giáo viên
Tại trường THPT Nguyễn Hữu Cảnh
________________________________________________________________________________
quả giảng dạy của giáo viên sau khi nhận lớp đã đưa lớp theo chiều hướng tiến bộ
Ban kiểm tra ít chú trọng đến công tác chủ nhiệm khi tiến hành kiểm tra giáo
viên. Hầu như công tác chủ nhiệm chỉ được đề cập đến khi lớp có vấn đề.
Trong quá trình kiểm tra, Ban Kiểm tra chỉ mới dựa vào nhận xét của Ban thi
đua về lớp để đánh giá công tác chủ nhiệm mà chưa có sự kiểm tra về quá trình chủ
nhiệm, xây dựng tập thể, xây dựng các phong trào ở lớp như thế nào. Nhiều giáo viên
được đánh giá tốt về công tác chủ nhiệm khi lớp chủ nhiệm được xếp vào tóp dẫn
đầu. Ngược lại, công tác chủ nhiệm bị đánh giá yếu kém khi lớp xếp thứ hạng thấp.
Người thực hiện: Phạm Ngọc Lư
21
Một số biện pháp nâng cao chất lượng công tác kiểm tra hoạt động sư phạm của giáo viên
Tại trường THPT Nguyễn Hữu Cảnh
________________________________________________________________________________
Như vậy, vô tình không đánh giá được năng lực và công sức mà giáo viên đó đã áp
dụng để đưa lớp tiến bộ nếu như chủ nhiệm trúng các lớp chưa tốt.
* Các bước cải tiến đã thực hiện trong năm học 2010 - 2011:
Công tác chủ nhiệm là một công việc quan trọng mà mỗi giáo viên phải đảm
nhiệm nên Ban kiểm tra hoạt động sư phạm của giáo viên phải xoáy sâu vào công tác
này nhằm đưa công tác chủ nhiệm đúng yêu cầu của nó. Ban Kiểm tra cần kiểm tra
kế hoạch chủ nhiệm, kế hoạch giáo dục học sinh chậm tiến, việc phối hợp với gia
đình học sinh như thế nào, việc xây dựng lớp qua từng tháng của năm học và sau
cùng là sự chuyển biến tích cực của lớp như thế nào để đánh giá mức độ hoàn thành
công tác chủ nhiệm, tránh dựa vào thành tích của lớp để đánh giá vì có những tập thể
học sinh tự ý thức tốt (các lớp nguồn), còn có nhiều lớp giáo viên chủ nhiệm chật vật
để đưa lớp đi lên lại được đánh giá chưa tốt.
- Tham gia giáo dục đạo đức cho học sinh, nhất là trong lớp mình dạy:
Đây là vấn đề quan trọng hàng đầu trong công tác giáo dục của người thầy giáo.
Tại trường THPT Nguyễn Hữu Cảnh
________________________________________________________________________________
- Các thành viên trong Ban Kiểm tra chưa được hướng dẫn, bồi dưỡng về công
tác thanh tra, kiểm tra. Các bước tiến hành kiểm tra chưa được bài bản.
- Về mặt chuyên môn, một số thành viên trong Ban Kiểm tra chưa có đủ bản
lĩnh để tư vấn cho người được kiểm tra.
- Trong công tác kiểm tra, còn nặng về kiểm tra, đánh giá, nhẹ về tư vấn, thúc
đẩy.
- Các buổi trao đổi giữa Ban Kiểm tra với người được kiểm tra còn sơ sài, đơn
giản, chưa đi sâu vào việc tư vấn để người được kiểm tra có cái nhìn toàn diện hơn về
vấn đề và quan trọng hơn là có hướng đi phù hợp hơn trong thời gian tới.
- Ban Kiểm tra mới chỉ dừng ở việc đề nghị với người được kiểm tra mà chưa
có việc phổ biến các kinh nghiệm trong ngành, chưa có đề xuất với lãnh đạo nhà
trường về những vấn đề có liên quan để quá trình công tác của giáo viên được tốt
hơn.
* Các bước cải tiến đã thực hiện trong năm học 2010 - 2011:
Để khắc phục vấn đề này mà cốt lõi của nó nằm ở yếu tố con người, lực lượng
kiểm tra. Hiệu trưởng quan tâm xây dựng lực lượng kiểm tra:
- Cử các thành viên cốt cán trong Ban Kiểm tra đi học nghiệp vụ tại Trường Cán
Bộ Quản lý Giáo dục Thành phố Hồ Chí Minh về công tác Thanh tra trường học để
các thành viên trong Ban kiểm tra làm việc có bài bản, có chiều sâu, đủ bản lĩnh.
- Mạnh dạn đưa những giáo viên có năng lực chuyên môn và phẩm chất đạo đức
vào Ban kiểm tra. Thành viên trong Ban kiểm tra không nhất thiết chỉ có Tổ trưởng
chuyên môn.
- Chú trọng đến công tác tư vấn thúc đẩy, đặc biệt là cần tái kiểm tra để xem xét
giáo viên tiến bộ đến đâu sau khi đã được tư vấn thúc đẩy. Có như vậy, công tác tư
vấn, thúc đẩy mới được quan tâm đúng mức hơn.
- Lãnh đạo khuyến khích cấp dưới mạnh dạn đề xuất các kiến nghị.
2.4. Tổng kết, điều chỉnh:
trang bị cho mình các kỹ năng, kiến thức cần thiết để đảm nhiệm công việc một cách
tự tin hơn.
Qua áp dụng đề tài, ý thức trách nhiệm, ý thức nghề nghiệp của đội ngũ giáo
viên tăng lên rõ rệt, qua đó nâng cao một bước chất lượng giáo dục và giảng dạy, so
với năm học 2009 – 2010 thì năm học 2010 - 2011 đã có bước tiến đáng kể.
Qua việc áp dụng đề tài, việc xét xếp loại giáo viên theo thông tư 30 của Bộ
Giáo dục và Đào tạo được chuẩn xác hơn, làm căn cứ xếp loại thi đua trong năm học
tốt hơn.
- Về chất lượng giáo dục và giảng dạy:
+ Trước khi thực hiện đề tài:
Năm
học
2009- 2010
(1230 hs)
Xếp loại Hạnh kiểm
Xếp loại văn hóa
Tốt
Khá
TB
Yếu
Giỏi
Khá
kỳ năm
trước
Xếp loại Hạnh kiểm
Xếp loại văn hóa
Tốt
Khá
TB
Yếu
Giỏi
Khá
TB
Yếu
923
245
58
2
Giảm
Người thực hiện: Phạm Ngọc Lư
24
Tăng
Ghi
chú
Một số biện pháp nâng cao chất lượng công tác kiểm tra hoạt động sư phạm của giáo viên
Tại trường THPT Nguyễn Hữu Cảnh
________________________________________________________________________________
- Năm học 2010 – 2011: đội tuyển học sinh giỏi khối 12 của trường đạt 32 giải
Học sinh giỏi cấp tỉnh (so với cùng kì năm học trước tăng 19 giải).
- Về chất lượng đội ngũ giáo viên:
+ Trước khi thực hiện đề tài:
Năm học
2009 – 2010
( trước khi thực hiện
đề tài)
Số Gv đạt Danh
hiệu CSTĐ cấp
Cơ sở
19
(30.65%)
Tăng 3.47%
Ghi chú
IV. ĐỀ XUẤT – KHUYẾN NGHỊ KHẢ NĂNG ÁP DỤNG:
* Kiến nghị với Sở Giáo dục – Đào tạo Đồng Nai:
- Thường xuyên phối hợp với trường Cán bộ quản lý giáo dục TP Hồ Chí Minh
để nắm bắt thông tin về các lớp bồi dưỡng thanh tra, kiểm tra trường học, khuyến
khích các trường cử giáo viên đi học để củng cố lực lượng kiểm tra.
- Thường xuyên mở các lớp bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho giáo viên để
giáo viên nâng cao năng lực sư phạm.
NGƯỜI THỰC HIỆN
Phạm Ngọc Lư
Người thực hiện: Phạm Ngọc Lư
25