Một số kinh nghiệm dạy học môn Tự nhiên và xã hội lớp 3 theo mô hình VNEN

PHẦN I
ĐẶT VẤN ĐỀ
A- LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI
I. Cơ sở lí luận:
Đất nước ta đang trên đà phát triển và đổi mới từng ngày trên mọi
lĩnh vực: Kinh tế, văn hoá, khoa học kĩ thuật... Để hội nhập với xu thế phát triển
của thời đại, Đảng ta đã vạch ra phương hướng chiến lược : Giáo dục& đào tạo
là quốc sách hàng đầu, là động lực phát triển kinh tế-xã hội (Văn kiện hội nghị
lần thứ IV Ban chấp hành Trung ương Đảng cộng sản Việt Nam khoá VIII
tháng 12 năm 1998). Thực hiện chủ trương đúng đắn đó, Bộ Giáo dục & Đào
tạo đã và đang phát triển đổi mới đồng bộ giáo dục và đào tạo trong đó có đổi
mới chương trình dạy học các cấp nói chung, chương trình tiểu học nói riêng.
Dự án VNEN là dự án có nội dung về sư phạm nhằm xây dựng và
nhân rộng một kiểu mô hình nhà trường tiên tiến, hiện đại, phù hợp với mục
tiêu phát triển và đặc điểm của giáo dục Việt Nam. Trường tiểu học được chọn
để triển khai mô hình “Trường học mới”. Đây là mô hình khá mới mẻ, thay đổi
hoàn toàn phương pháp giảng dạy truyền thống “Cô giảng trò nghe” mà vẫn giữ
nguyên được nội dung của sách giáo khoa và chuẩn kiến thức do Bộ Giáo dục &
Đào tạo quy định.
Việc áp dụng mô hình VNEN vào trường Tiểu học hiện nay sẽ đạt
hiệu quả cao hơn và mô hình này đang được các cấp, các ngành rất quan tâm.
Mô hình trường học mới VNEN không những thay đổi phương pháp dạy mà
thay đổi cả phương pháp học: học sinh tự học, tự quản lí, tự đánh giá. Mô hình
VNEN là mô hình dạy học lấy hoạt động học của học sinh làm trung tâm. Giúp
các em tự chiếm lĩnh kiến thức, phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của
học sinh. Mô hình này còn có sự tham gia tích cực của cộng đồng trong quá
trình giáo dục. Giáo viên tham gia dạy mô hình này đã thực sự thay đổi tư duy




Một số kinh nghiệm dạy học môn Tự nhiên và xã hội lớp 3 theo mô hình VNEN

Trong vòng một đến hai năm trở lại đây, việc dạy thí điểm mô hình
VNEN tại nhiều địa phương trong cả nước, mang lại hiệu quả tích cực,
nhiều địa phương đã tự nguyện xin áp dụng mô hình này.
- Về giáo viên:
Đến nay, gần một năm huyện nhà triển khai mô hình VNEN vào giảng
dạy nhưng vẫn còn nhiều vấn đề chưa thống nhất xung quanh vấn đề nội dung
và phương pháp dạy môn Tự nhiên và xã hội 3, bởi học sinh mới làm quen với
hình thức học tập theo mô hình VNEN, nên còn lúng túng, nhút nhát, chưa tự
tin, chưa biết cách học và chưa tương tác được nhiều với các bạn nên hình thức
tổ chức hiệu quả còn chậm, chưa áp dụng được triệt để phương pháp và hình
thức tổ chức dạy học của mô hình trường học mới. Vấn đề đặt ra là: Tìm ra
phương pháp dạy hợp lý để học sinh hiểu và phát huy hiệu quả tích cực, nâng
cao kết quả học tập; tạo sự tự tin trong giao tiếp, đặc biệt là thay đổi cách dạy,
cách học truyền thống cho cả giáo viên và học sinh phù hợp với xu thế phát
triển của giáo dục hiện đại, đó là một việc cần thiết đối với người giáo viên.
- Về học sinh:
Ngay từ học kỳ I của năm học 2013-2014, đa số các trường chưa có
sự chuẩn bị chu đáo khi tổ chức triển khai mô hình VNEN, nên đã có những ảnh
hưởng không tốt đến tâm lý của giáo viên, phụ huynh và đặc biệt là học sinh.
Nhiều em chưa có năng lực để thực hiện nhiệm vụ trong học tập, trong cuộc
sống cũng như năng lực tự học của học sinh khi học theo mô hình mới này. Vì
vậy, hiệu quả học tập của học sinh theo mô hình VNEN không cao.
* Kết luận chung:
Xuất phát từ hoàn cảnh khách quan và chủ quan nói trên, trong quá
trình giảng dạy ở trường Tiểu học, tôi cho rằng tiết Tự nhiên và xã hội được dạy
theo mô hình mới là tiết dạy còn mới về phương pháp, rất cần người giáo viên
đầu tư thời gian, sức lực, trí tuệ để tiết dạy có hiệu quả. Khi thực hiện mô hình

- Đề xuất một số biện pháp có hiệu quả giảng dạy ở môn Tự nhiên và
xã hội lớp 3.


Một số kinh nghiệm dạy học môn Tự nhiên và xã hội lớp 3 theo mô hình VNEN

- Vận dụng vào giảng dạy góp phần nâng cao chất lượng dạy và học
môn Tự nhiên và xã hội lớp 3.
Đề tài này biểu hiện kết quả tự học, tự rèn luyện nâng cao tay nghề
của bản thân, tôi rất mong nhận được sự góp ý của các bạn đồng nghiệp để tôi
được đổi mới, nâng cao hiệu quả dạy học.
D. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU.
1. Đối tượng nghiên cứu.
- Nội dung dạy học môn Tự nhiên và xã hội lớp 3 theo mô hình vnen.
- Phương pháp dạy và học theo mô hình mới với môn Tự nhiên và xã
hội lớp 3.
2. Phạm vi nghiên cứu.
Do khuôn khổ của đề tài (Một số kinh nghiệm dạy học môn Tự
nhiên và xã hội lớp 3 theo mô hình VNEN) nên tôi nghiên cứu nội dung và
phương pháp dạy học môn Tự nhiên và xã hội (sách thử nghiệm) ở lớp 3. Từ đó
đề xuất một số biện pháp để dạy học Tự nhiên và xã hội lớp 3 theo mô hình mới
hiệu quả hơn.
Hai lớp 3 trong khối của trường Tiểu học Nhật Quang.
E. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:
Để giải quyết các nhiệm vụ vừa nêu ở trên, tôi đã sử dụng đồng bộ
các phương pháp:
1.

Phương pháp nghiên cứu lý luận.


5.

Phương pháp thử nghiệm.

- Quan sát qua dự giờ, thăm lớp của các bạn đồng nghiệp.
- Tìm hiểu nguyên nhân khiến học sinh gặp nhiều khó khăn trong
quá trình học tập, từ đó không chỉ tìm cách sửa chữa mà quan trọng hơn là đề


Một số kinh nghiệm dạy học môn Tự nhiên và xã hội lớp 3 theo mô hình VNEN

xuất những biện pháp giúp thầy và trò trong quá trình dạy – học môn Tự nhiên
và xã hội lớp 3 theo mô hình VNEN đạt hiệu quả cao hơn.
- Thực nghiệm trên học sinh để kiểm tra tính khả thi của vấn đề và
biện pháp đề ra để nâng cao hiệu quả giảng dạy môn Tự nhiên và xã hội cho học
sinh lớp 3 theo mô hình VNEN.
6.

Phương pháp thống kê.

Sau khi dạy học tôi tiến hành khảo sát, thống kê chất lượng để đối
chứng.
* Trao đổi, toạ đàm với đồng nghiệp.
* Kế hoạch và thời gian nghiên cứu:
Từ ngày 15 tháng 9 năm 2013 đến tháng 3 năm 2014.

PHẦN II
NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP
A. CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI
NGHIÊN CỨU.

các nhà trường tiểu học.
Những hình ảnh trong sách giáo khoa đóng vai trò kép, vừa làm
nhiệm vụ cung cấp thông tin, vừa làm nhiệm vụ cung cấp hoạt động học tập
trong đó bao gồm cả những kí hiệu chỉ dẫn các hoạt động học tập cho học sinh
và cách tổ chức dạy học cho giáo viên qua các lôgô. Lôgô 1 em bé ý chỉ hoạt
động cá nhân; Lôgô 2 em bé ý chỉ hoạt động nhóm đôi; Lôgô 3 em bé ý chỉ hoạt
động nhóm lớn; Lôgô cô giáo và các em nhỏ ý chỉ hoạt động chung cả lớp;
Lôgô 1người lớn và 1em bé ý chỉ hoạt động với cộng đồng.
2. Người giáo viên phải hiểu đổi mới phương pháp dạy học theo mô
hình VNEN là như thế nào?


Một số kinh nghiệm dạy học môn Tự nhiên và xã hội lớp 3 theo mô hình VNEN

Phương pháp dạy học theo mô hình VNEN là phương pháp dạy học
lấy học sinh làm trung tâm vừa là giá đỡ, vừa là trụ cột chi phối các hoạt động
sư phạm trong nhà trường VNEN. Tổ chức lớp học không chỉ phù hợp với
phương pháp của VNEN mà còn tạo ra môi trường sư phạm thân thiện, dân chủ,
hợp tác giữa các thành viên trong trường và với cộng đồng. Mô hình VNEN sẽ
tạo điều kiện cho giáo viên và học sinh phát huy tốt nhất các năng lực cá nhân
và giá trị đích thực của các em.
Kiểu cấu trúc bài học được khuyến khích sử dụng trong mô hình
VNEN, đó là tổ chức dạy học thông qua trải nghiệm, gồm 5 bước như sau:
1. Tạo hứng thú cho học sinh:
- Yêu cầu kích thích sự tò mò, chờ đợi, khơi dạy hứng thú cho học sinh
về chủ đề sẽ học, học sinh cảm thấy vấn đề giáo viên nêu gần gũi quen thuộc.
- Cách làm: giáo viên đặt câu hỏi, câu đố vui, kể chuyện, đặt một tình
huống hoặc tổ chức trò chơi...
2. Tổ chức cho học sinh trải nghiệm:
- Huy động vốn hiểu biết, kinh nghiệm sẵn có của học sinh để chuẩn bị


60)

Trước khi vào tiết học, giáo viên tổ chức học sinh chơi trò chơi “Kết bạn”.
Các em sẽ biết lớp mình có 31 bạn, nếu “kết 6” thì lớp mình sẽ thành lập được 5
nhóm còn dư 1 bạn (bạn bị dư sẽ bị phạt) …Thông qua trò chơi, học sinh sẽ
cảm thấy trò chơi mà mình vừa được tham gia rất gần gũi với bản thân, không
chỉ thế trò chơi còn kích thích tính tò mò, khơi dậy hứng thú trong học tập giúp
các em muốn tiếp tục được trải nghiệm kiến thức mới.
II. Cơ sở thực tiễn của vấn đề nghiên cứu:
1. Thực trạng dạy và học môn Tự nhiên và Xã hội theo mô hình VNEN
của Trường Tiểu học Nhật Quang.
Qua quá trình giảng dạy ở trường tiểu học Nhật Quang, qua dự giờ
thăm lớp trao đổi với bạn bè đồng nghiệp cùng với việc tìm hiểu nghiên cứu
sách giáo khoa, báo trí tôi thấy một số giờ dạy và học môn Tự nhiên xã hội giáo
viên và học sinh còn lúng túng và bất cập ở một số điểm sau:


Một số kinh nghiệm dạy học môn Tự nhiên và xã hội lớp 3 theo mô hình VNEN

- Thời gian đầu, để thay đổi cách học và cách dạy truyền thống,
chúng tôi gặp không ít khó khăn, do giáo viên chưa có kinh nghiệm, học sinh
chưa quen với phương pháp học mới… Bên cạnh đó, trường chưa có phòng
chức năng phục vụ cho những hoạt động ngoài giờ trên lớp. Việc thuyết phục
phụ huynh cũng gặp nhiều khó khăn, vì họ còn hoài nghi về hiệu quả của mô
hình VNEN và chưa thật sự tin tưởng vào khả năng tự học của học sinh”.
Không riêng gì Trường Tiểu học Nhật Quang, mà trong học kỳ I của năm học
2013-2014, đa số các trường chưa có sự chuẩn bị chu đáo khi tổ chức triển khai
mô hình VNEN, nên đã có những ảnh hưởng không tốt đến tâm lý của giáo
viên, phụ huynh và đặc biệt là học sinh. Kinh phí triển khai chậm, việc ứng

viên là phải rèn luyện mỗi học sinh là một thầy, cô giáo cho chính bản thân
mình...
- Xuyên suốt quá trình giảng dạy, giáo viên cần hiểu: Khi học xong
môn học này học sinh sẽ có một kiến thức cơ bản về con người và sức khoẻ,
những hiện tượng cơ đơn giản trong tự nhiên và xã hội bước đầu biết tự chăm
sóc bản thân và cộng đồng, có ý thức giữ gìn vệ sinh, yêu thiên nhiên, gia đình
dòng họ. Học tốt môn tự nhiên và xã hội sẽ giúp các em học tốt các môn học
khác. Như vậy, muốn học sinh học tốt môn Tự nhiên và Xã hội thì trước tiên
giáo viên phải dạy tốt, người giáo viên ngoài kiến thức tự nhiên và xã hội phải
luôn tìm hiểu, nghiên cứu cập nhật chương trình mới để trang bị cho mình vốn
kiến thức dạy học mới nhằm đạt được mục tiêu chương trình mới đề ra.
- Ở lớp học VNEN, ngoài giờ học môn Tự nhiên và xã hội, giáo viên
phải thường xuyên bồi dưỡng năng lực quản lý cho các em trong hội đồng tự
quản bằng cách: dặn dò các em về nhà xem trước các bài tập của tiết học hôm
sau. Nếu không hiểu có thể hỏi bố mẹ hoặc trước khi học trực tiếp hỏi giáo viên,
giáo viên hướng dẫn trước cho các em hiểu. Khi các em hiểu các em mới điều
hành nhóm tốt và tự tin hơn. Bên cạnh đó giáo viên nhắc nhỏ hội đồng tự quản
tăng cường kiểm tra việc làm bài ứng dụng ở nhà vào đầu tiết học.
- Trong các hoạt động học tập đặc biệt là hoạt động thảo luận theo
nhóm lớn, nhóm “đôi bạn cùng học”, nhiều nhóm chưa mạnh dạn thay đổi nhóm


Một số kinh nghiệm dạy học môn Tự nhiên và xã hội lớp 3 theo mô hình VNEN

trưởng. Ngoài ra, những học sinh đã hoàn thành công việc rồi có thể cùng cô
giúp những bạn chưa hoàn thành trong nhóm học tập. Bên cạnh đó, giáo viên
thường xuyên tăng cường bồi dưỡng năng lực quản lý cho các em nhóm trưởng.
- Tuy nhiên, trong mỗi khối lớp 2 và 3 của trường tôi chỉ có hai lớp
mà một lớp được áp dụng mô hình VNEN, còn lớp còn lại thì vẫn còn dạy theo
phương pháp cũ. Vì vậy cả giáo viên và học sinh chưa có sự đồng nhất về cách

tranhban
ảnh,
đầu
đồcòn
dùng
lúng
phục
túng
vụtrong
cho môn
việchọc
thaynày
đổicòn
phương
thiếu;
pháp viên
giáo
và hình
chưathức
chú tổ
trọng
chứcchuẩn
dạy học.
bị tốtCông
tranhtác
ảnh,đánh
đồ dùng
giá, xếp
cho loại,
một số

viên đang từ thói quen truyền thụ kiến thức một chiều chuyển sang tổ chức các
hoạt động lấy học sinh làm trung tâm.
- Phòng học thiết kế theo tiêu chuẩn cũ, chật hẹp chưa đáp ứng được yêu
cầu của phòng học kiểu mới nên khó khăn trong việc sắp xếp hoạt động nhóm
và trang trí góc học tập môn tự nhiên và xã hội như thế nào cho phong phú và
thu hút được học sinh.
- Công tác phối kết hợp với nhà trường trong việc xây dựng các góc học
tập còn khó khăn, chủ yếu vẫn là thầy, cô giáo và nhà trường phải tự làm.
- Ở địa bàn nông thôn, phụ huynh học sinh ít có điều kiện giúp học sinh
thực hiện hoạt động ứng dụng ( bố mẹ đi làm ăn xa, ở với ông bà già ) nên hiệu
quả bài dạy chưa cao.
- Hiện tại chưa có sách hướng dẫn nên giáo viên cũng khó khăn
trong việc xác định một số hình ảnh, hoặc một số đáp án đúng.
Ví dụ: Bài “Lá cây có đặc điểm gì?”


Một số kinh nghiệm dạy học môn Tự nhiên và xã hội lớp 3 theo mô hình VNEN

Ở bài tập 1: Chúng em tìm hiểu về lá cây.
Quan sát các lá cây trong hình 1, giáo viên khó xác định đó là lá gì đối
với lá thứ 3 trong hình 1 trang 20.
- Do đặc thù dạy theo mô hình trường học mới “dạy theo nhóm”,
khi phân chia nhóm giáo viên phải chia đều các đối tượng học sinh chậm tiếp
thu chậm nhớ vào đều các nhóm. Vì thế trong một tiết dạy giáo viên phải đi lại
thường xuyên và giảng giải nhiều cho từng cá nhân học sinh nên rất vất vả trong
cả tiết dạy.
- Số học sinh có đủ năng lực để làm nhóm trưởng, làm nhóm phó
trong hội đồng tự quản của một lớp học thường không có nhiều.
2. 3. Về phía học sinh:
a. Thuận lợi :

đảm bảo cho học sinh được rèn luyện một cách toàn diện, không chỉ học kiến
thức mà cả kỹ năng sống, năng lực tự quản bản thân, tự quản tập thể của mình.
Đối với học sinh, mô hình trường học mới đặt ra yêu cầu thành lập
hội đồng tự quản của các lớp học, bước đầu các em đã biết làm quen nhiệm vụ
của mình. Đặc biệt, VNEN chú trọng phát triển năng lực tự học cho học sinh,
các em sẽ có nhiều cơ hội độc lập suy nghĩ, bộc lộ ý kiến riêng khi làm việc
theo nhóm và có nhiều cơ hội phát huy năng lực hợp tác khi học nhóm; được
tranh luận, tự đánh giá bản thân và đánh giá các bạn. Học sinh học theo nhóm
nên không có hiện tượng không tập trung như khi nghe giáo viên giảng bài, việc
học sinh tự điều khiển hoạt động trong nhóm: học sinh có thói quen làm việc
theo 10 bước học tập: biết đọc mục tiêu, đọc yêu cầu và tự trả lời câu hỏi, tự
làm bài tập và tự đánh giá tiến độ học của mình trên phiếu, từ đó đã giúp học
sinh có ý thức thể chủ động hơn, giảm bớt sự phụ thuộc vào thầy, cô giáo.
Nhiều em học sinh đã thể hiện được khả năng của mình khi điều khiển và có thể
hướng dẫn các bạn khác học, thay cho việc tổ chức hướng dẫn của giáo viên
trước đây. Học sinh tự tin hơn, linh hoạt, sáng tạo hơn trong học tập tư duy độc
lập và phát hiện kiến thức mới.


Một số kinh nghiệm dạy học môn Tự nhiên và xã hội lớp 3 theo mô hình VNEN

b) Em đã làm những công việc cụ thể nào khi đó?
c) Hoạt động nào làm em nhớ nhất?
d) Chúng em cần làm gì khi tham gia để các hoạt động đạt kết quả tốt?
Câu 2: Kể tên một số hoạt động nông nghiệp ở tỉnh của em?
Câu 3: Đánh dấu X vào ô trống trước ý thể hiện đặc điểm của đô thị và
đánh dấu * vào ô trống trước ý thể hiện đặc điểm của làng quê:
B - THỰC TRẠNG DẠY HỌC:
I. Thực trạng dạy và học môn Tự nhiên và Xã hội theo mô hình
VNEN của giáo viên và học sinh khối lớp 3 Trường Tiểu học Nhật Quang.

Nhà ở tập trung san sát.

Đồng ruộng.

Xung quanh nhà thường có vườn.

Đường phố có nhiều người và xe cộ đi lại.

*Kết quả khảo sát chất lượng như sau:


Một số kinh nghiệm dạy học môn Tự nhiên và xã hội lớp 3 theo mô hình VNEN

L
ớp

S
ĩ số

Hoàn

Hoàn thành

thành tôt

thành

S
L


4,8

3
3B

Chưa hoàn

0
0

6
19

5,5

0
0

Qua kết quả kiểm tra tôi nhận thấy chất lượng hai lớp tương đối
đồng đều vì khi làm về các câu hỏi trong đề bài cô cho có liên quan đến những
bài đã học, học sinh lớp VNEN gặp phải những vấn đề sau:
Các em học sinh có năng lực, hoàn cảnh khác nhau nên có thể được chấp
nhận tiến độ hoàn thành bài học khác nhau. học sinh có hoàn cảnh, năng lực
khác nhau có thể hoàn thành bài học trước hoặc sau. Cũng bởi học sinh ở vùng
nông thôn lại ít giao tiếp, trong khi giáo viên cũng ít có thời gian kèm từng học
sinh yếu. Học sinh hoàn thành trước thì có thể chuyển sang các bài học mới
hoặc giáo viên đặt các yêu cầu cao hơn để các em phát huy năng lực cá nhân.
Khả năng tự học của học sinh chưa cao vì điều kiện để các em chưa
tự tìm hiểu kiến thức trong sách và qua bài học, tài liệu.
Tuy nhiên, vẫn còn một số đối tượng học sinh vì chưa lĩnh hội được

sinh trung bình trong một lớp học hiện nay quá đông và trình độ học sinh không
đồng đều. Bên cạnh đó, sự chênh lệch về điều kiện nhân lực, cơ sở vật chất giữa
các vùng miền khác nhau cũng là rào cản cho việc áp dụng phổ biến phương
pháp mới.
Việc dạy học theo hướng dẫn trong sách quá rập khuôn. Giáo viên
rập khuôn từ việc ghi bảng, trình bày đến tổ chức các hoạt động trong lớp, học
sinh thì có thao tác giống nhau. Như thế là không ổn. Việc thực hiện như thế rất


Một số kinh nghiệm dạy học môn Tự nhiên và xã hội lớp 3 theo mô hình VNEN

hình thức, khuôn mẫu. Phương pháp này tuy tránh quá tải nhưng không phát
huy khả năng sáng tạo của giáo viên. Giáo viên và học sinh chỉ chăm chăm dựa
vào sách mà thiếu tính chủ động sáng tạo”.
+ Từ phía học sinh:
- Phụ huynh học sinh hầu hết đời sống kinh tế còn khó khăn nên chưa có
điều kiện để giúp đỡ con em về phương pháp học tập. Việc chuẩn bị bài của học
sinh chưa chu đáo, tình trạng học sinh không nắm được yêu cầu, nội dung bài
học nên dẫn đến việc các em chưa yêu thích tiết học.
- Học sinh lớp 2 còn nhỏ tuổi nên chưa thực sự tự tin khi nói trước lớp.
Khi được phân làm nhóm trưởng nhiều em còn lúng túng. Đặc biệt, các em
trong hội đồng tự quản chưa mạnh dạn khi đứng lên thay giáo viên điều hành
tiết học.
+ Từ phía nhà trường:
Điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị của nhà trường còn nhiều hạn chế,
tranh ảnh, đồ dùng phục vụ cho tiết học còn ít, chưa đảm bảo được yêu cầu
giảng dạy của giáo viên và học tập của học sinh.
* Tiểu kết:
Như chúng ta đã biết, dạy học theo mô hình trường học mới
(VNEN): Mọi hoạt động học tập của học sinh là tự học sinh phải làm việc theo

- Tài liệu có tính tương tác cao:
* Đối với giáo viên: Tài liệu tạo thuận lợi trong quá trình tổ chức hoạt
động dạy học trên lớp vì tài liệu bao gồm cả phương pháp và hình thức tổ chức
dạy

học.

* Đối với học sinh: Tài liệu có tính tương tác cao thuận lợi cho việc học cá nhân
và nhóm. Tài liệu bao gồm một chuỗi các hoạt động được thiết kế chú ý đến quy
trình để đưa ra các chỉ dẫn từng bước nhằm giúp học sinh tự học phù hợp với
đặc điểm và trình độ của từng đối tượng.


Một số kinh nghiệm dạy học môn Tự nhiên và xã hội lớp 3 theo mô hình VNEN

*Đối với phụ huynh học sinh: Tài liệu có chú trọng đến các hoạt động học
tập được thực hiện ở nhà của học sinh, tạo điều kiện thuận lợi cho cha mẹ học
sinh và cộng đồng tham gia vào quá trình học tập của các em thông qua việc
hướng dẫn, giúp đỡ học sinh học tập, bổ sung các kiến thức, kỹ năng cần thiết
đáp ứng yêu cầu học tập của học sinh.
- Tài liệu có “tính mở” giáo viên được chủ động thay đổi, nâng cao
trình độ học sinh trên chuẩn phù hợp với điều kiện vùng miền.
b, Cấu trúc của một bài Tự nhiên và xã hội (Sách thử nghiệm)như
sau:
- Tên bài.
- Mục tiêu bài học.
- Các hoạt động học tập:
A. Hoạt động cơ bản: Học sinh trải nghiệm, tìm tòi, khám phá, phát hiện
kiến thức mới.
B. Hoạt động thực hành:

câu hỏi sao cho ngắn gọn, đơn giản hơn. Muốn làm được điều đó, giáo viên phải
nắm được trình độ cụ thể của học sinh, hiểu được các yêu cầu, chỉ dẫn hoạt
động của tài liệu để kịp thời có những thay đổi điều chỉnh phù hợp.
+ Bản thân giáo viên phải tăng cường học hỏi kinh nghiệm ở đồng
nghiệp. Khi xem bài chuẩn bị dạy, thấy có những kiến thức hoặc tranh ảnh nào
chưa chắc chắn đúng cần trao đổi ngay với đồng nghiệp, gặp điều gì còn lúng
túng thì mạnh dạn trao đổi với tổ chuyên môn.
Ví dụ: Bài 20: “Lá cây có đặc điểm gì?” (Tài liệu Tự nhiên và xã hội Lớp
3) tiết 1 – trang 20
Ở bài tập 1: Chúng em tìm hiểu về lá cây.
Khi quan sát các lá cây, với lá thứ 3 trong hình 1 trang 20, giáo viên
khó xác định đó là lá gì, thì trao đổi ngay với đồng nghiệp hoặc tổ chuyên
môn.
Để dạy học theo mô hình VNEN đạt hiệu quả thì giáo viên phải phối
kết hợp chặt chẽ với phụ huynh cùng tham gia vào hoạt động giáo dục của nhà
trường như: trang trí lớp theo tinh thần VNEN, trong mỗi hoạt động dạy đều có
phần dành cho học sinh học tại cộng đồng, đó là những hoạt động học sinh học
hỏi ông bà, người thân trong gia đình, những người sống cùng thôn xóm để vận


Một số kinh nghiệm dạy học môn Tự nhiên và xã hội lớp 3 theo mô hình VNEN

dụng những kiến thức, kỹ năng đã học ở trường vào cuộc sống của chính các
em.
Ngoài ra, bản thân mỗi giáo viên phải có quyển sổ dự kiến kế hoạch
dạy học ghi lại những thành công hoặc những khó khăn vướng mắc khi thực
hiện các bước dạy học trên lớp.
- GV tự học, tự bồi dưỡng, tự chủ, linh hoạt trong phương pháp dạy
học. Tích cực tham gia các lớp bồi dưỡng chuyên môn, các hoạt động chuyên đề
của tổ của trường để học tập về đổi mới phương pháp dạy học theo tinh thần