BỘ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO
TRƢỜNG ĐẠI HỌC THĂNG LONG
---o0o---

KHOÁ LUẬN TỐT NGHIỆP
ĐỀ TÀI:

GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ SỬ DỤNG VỐN
KINH DOANH TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN THIẾT BỊ
Y TẾ VIỆT NHẬT

SINH VIÊN THỰC HIỆN

: NGUYỄN THỊ NGUYỆT

MÃ SINH VIÊN

: A19454

CHUYÊN NGÀNH

: TÀI CHÍNH

HÀ NỘI – 2015


BỘ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO
TRƢỜNG ĐẠI HỌC THĂNG LONG
---o0o---

KHOÁ LUẬN TỐT NGHIỆP

khóa luận tốt nghiệp.
Em xin chân thành cảm ơn quý thầy, cô trong khoa Tài chính cùng các thầy cô đã
giảng dạy em tại trường Đại Học Thăng Long đã tận tình truyền đạt kiến thức cho em
trong hơn ba năm học tập. Với vốn kiến thức được tiếp thu trong quá trình học không
chỉ là nền tảng cho quá trình nghiên cứu khóa luận mà còn là hành trang quý báu để
em bước vào đời một cách vững chắc và tự tin.
Em xin chân thành cảm ơn Ban lãnh đạo, các anh chị cán bộ công nhân viên Công ty
Cổ phần Thiết bị Y tế Việt Nhật đã cho phép, cung cấp tài liệu và tạo mọi điều kiện
thuận lợi để em hoàn thành khóa luận tốt nghiệp này.
Mặc dù đã có nhiều cố gắng, nhưng do thời gian có hạn, trình độ, kỹ năng của
bản thân còn nhiều hạn chế nên chắc chắn đề tài khóa luận tốt nghiệp của em không
tránh khỏi những hạn chế, thiếu sót. Rất mong được sự đóng góp, chỉ bảo, bổ sung
thêm của các thầy cô.
Hà Nội, tháng 03 năm 2015
Sinh viên

Nguyễn Thị Nguyệt


LỜI CAM ĐOAN
Em xin cam đoan Khóa luận tốt nghiệp này là do tự bản thân thực hiện có sự hỗ
trợ từ giáo viên hướng dẫn và không sao chép các công trình nghiên cứu của người
khác. Các dữ liệu thông tin thứ cấp sử dụng trong Khóa luận là có nguồn gốc và được
trích dẫn rõ ràng.
Em xin chịu hoàn toàn trách nhiệm về lời cam đoan này!
Sinh viên

Nguyễn Thị Nguyệt

Thang Long University Library

(2011-2013) ................................................................................................................. 29
2.2.2. Tình hình biến động và tỷ trọng của các thành phần vốn kinh doanh theo
nguồn hình thành của Công ty Cổ phần Thiết bị Y tế Việt Nhật .............................. 34
2.3. Phân tích hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh của Công ty Cổ phần Thiết bị Y
tế Việt Nhật (2011 – 2013) ......................................................................................... 36
2.3.1. Các chỉ tiêu tổng quát đánh giá hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh................ 36
2.3.2. Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng vốn lưu động .................................... 43
2.3.3. Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng vốn cố định....................................... 48


2.4. Đánh giá thực trạng, hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh tại Công ty Cổ phần
Thiết bị Y tế Việt Nhật .............................................................................................. 50
2.4.1. Đánh giá hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh.................................................... 50
2.4.2. Đánh giá hiệu quả sự dụng vốn lưu động........................................................ 51
2.4.3. Đánh giá hiệu quả sử dụng vốn cố định .......................................................... 52
CHƢƠNG 3: GIẢI PHÁP GÓP PHẦN NÂNG CAO HIỆU QUẢ SỬ DỤNG VỐN
KINH DOANH TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN THIẾT BỊ Y TẾ VIỆT NHẬT......... 54
3.1. Định hƣớng phát triển của JSCMIJSC ............................................................. 54
3.1.1. Mục tiêu và định hướng hoạt động trong những năm tiếp theo ..................... 54
3.1.2. Kế hoạch phát triển cụ thể của Công ty Cổ phần Thiết bị Y tế Việt Nhật ....... 56
3.2. Giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh .................................... 56
3.2.1. Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh ............. 57
3.2.2. Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn lưu động ................. 57
3.2.3. Giải pháp nâng cao hiệu quả sự dung vốn cố định ......................................... 58
3.3. Một số giải pháp khác ......................................................................................... 59
KẾT LUẬN
TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC

Thang Long University Library

JSC

Công ty Cổ phần Thiết bị Y tế Việt Nhật

ROA

Tỷ suất sinh lời trên tổng tài sản

ROE

Tỷ suất sinh lời trên Vốn chủ sở hữu

SXKD

Sản xuất kinh doanh

TNDN

Thu nhập doanh nghiệp

TNHH

Trách nhiệm hữu hạn

TSCĐ

Tài sản cố định

TSDH


1. Lý do chọn đề tài
Trong nền kinh tế thị trường, các doanh nghiệp phải tự tổ chức huy động, lựa
chọn phương án kinh doanh phù hợp trên cơ sở nắm bắt nhu cầu thị trường, chủ động
xây dựng kế hoạch và tổ chức kế hoạch kinh doanh để đảm bảo được doanh thu mang
lại phải bù đắp được toàn bộ chi phí bỏ ra và có lãi. Muốn đạt được mục tiêu đó, thì
doanh nghiệp phải có một nguồn vốn kinh doanh tiền tệ nhất định. Vốn kinh doanh là
tiền đề cần thiết cho việc hình thành và phát triển hoạt động sản xuất kinh doanh của
doanh nghiệp. Tuy nhiên, sự tăng trưởng và phát triển không hoàn toàn phụ thuộc vào
vốn kinh doanh mà còn phụ thuộc vào cách quản lý sử dụng vốn kinh doanh đạt hiệu
quả. Thông qua cách quản lý của từng doanh nghiệp sẽ đánh giá được sức mạnh cạnh
tranh của từng doanh nghiệp đó, hiệu quả sử dụng từng đồng vốn cao hay thấp sẽ
quyết định đến sự thành công hay thất bại của một doanh nghiệp trong môi trường
cạnh tranh đầy biến động như hiện nay.
Xuất phát từ nhận thức về vai trò của vốn kinh doanh và tầm quan trọng của việc
sử dụng vốn, em đã chọn đề tài: “Giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn kinh
doanh tại Công ty Cổ phần Thiết bị Y tế Việt Nhật” làm đề tài cho khóa luận tốt
nghiệp của mình, với hy vọng giúp một phần nhỏ bé vào việc tìm hiểu tình hình biến
động vốn kinh doanh để tìm ra được những điểm yếu, mặt hạn chế để khắc phục, đồng
thời phát huy những mặt mạnh, tích cực của việc sử dụng nguồn vốn kinh doanh. Từ
đó, giúp cho Công ty đạt được hiệu quả cao hơn trong việc sử dụng nguồn vốn kinh
doanh của mình.
2. Mục đích nghiên cứu của đề tài
Khái quát hóa và hệ thống lý luận cơ bản về hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh
của doanh nghiệp trong nền kinh tế.
Phân tích và đánh giá thực trạng hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh tại Công ty Cổ
phần Thiết bị Y tế Việt Nhật.
Đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh của Công ty Cổ
phần thiết bị y tế Việt Nhật.
3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu: Hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh của Công ty Cổ phần

Trong nền kinh tế thị trường đầy biến động và mang tính cạnh tranh như hiện
nay, bất kỳ một doanh nghiệp nào muốn phát triển và đứng vững trên thị trường đòi
hỏi cần có một đội ngũ nhân viên có trình độ, kỹ thuật, tay nghề cao cùng với một cơ
sở vật chất hạ tầng hiện đại. Một doanh nghiệp nếu chỉ có con người với kỹ thuật công
nghệ thôi thì vẫn chưa đủ để cho quá trình sản xuất kinh doanh diễn ra, mà cần phải có
vốn kinh doanh. Đúng vậy, vốn kinh doanh rất quan trọng không những đối với mỗi
doanh nghiệp mà còn rất quan trọng trong nền kinh tế của cả thế giới. Để doanh
nghiệp được hình thành và có thể tiến hành sản xuất kinh doanh được thì bắt buộc
doanh nghiệp đó phải có vốn kinh doanh để hoạt động. Hơn thế nữa, một doanh
nghiệp biết sử dụng nguồn vốn kinh doanh của mình một cách hiệu quả nhất sẽ tồn tại,
phát triển và đứng vững được trên toàn thị trường. Vậy vấn đề đặt ra ở đây: Vốn kinh
doanh là gì? Các doanh nghiệp cần bao nhiêu vốn kinh doanh thì đủ cho hoạt động sản
xuất kinh doanh của mình. Đó luôn là một bài toán đau đầu đối với một công ty nhỏ
hay với một tập đoàn đa quốc gia. Việc nắm bắt được các vấn đề cốt lõi về vốn kinh
doanh làm cho các chủ doanh nghiệp quản lý, và sử dụng vốn kinh doanh của mình
một cách tốt hơn.
1.1.1. Khái niệm vốn kinh doanh
Trong nền kinh tế hiện nay, với sự phát triển của khoa học và công nghệ, để tiến
hành bất kỳ một quá trình sản xuất kinh doanh nào cũng cần phải có vốn. Vốn là điều
kiện tiên quyết, có ý nghĩa quyết định tới các bước tiếp theo của quá trình kinh doanh.
Doanh nghiệp sẽ dùng vốn này để mua nguyên liệu, trả lương cho nhân viên và các chi
phí khác nhằm phục vụ cho quá trình sản xuất kinh doanh. Dưới các góc độ nghiên
cứu khác nhau và những điều kiện kinh tế khác nhau thì quan điểm về vốn kinh doanh
có sự khác biệt.
Theo quan điểm của Mác, dưới góc độ các yếu tố sản xuất, Mác cho rằng: “Vốn
kinh doanh (tư bản) là giá trị đem lại giá trị thặng dư, là đầu vào của quá trình sản
xuất”. Định nghĩa của Mác về vốn có tầm khái quát lớn vì nó bao hàm đầy đủ bản chất
và vai trò của vốn kinh doanh. Bản chất của vốn kinh doanh là giá trị, mặc dù nó được
thể hiện dưới nhiều hình thức khác nhau: Tài sản cố định, nguyên vật liệu, tiền công...
Tuy nhiên, do hạn chế về trình độ phát triển của nền kinh tế, Mác chỉ bó hẹp khái niệm

Để quản lý và sử dụng có hiệu quả VKD đòi hỏi doanh nghiệp phải nhận thức
đúng đắn các đặc trưng của VKD. Dưới đây là bảy đặc trưng chủ yếu của VKD [3,
tr.103].
Một là, vốn phải đại diện cho một lượng tài sản nhất định. Đó có thể là những tài
sản hữu hình (nhà xưởng, máy móc thiết bị, sản phẩm...) hoặc tài sản vô hình (nhãn
hiệu, bằng phát minh sáng chế, bí quyết công nghệ...).
Hai là, VKD của doanh nghiệp phải đạt tới mục tiêu sinh lời, nó có thể thay đổi
hình thái biểu hiện trong quá tình luân chuyển vốn kinh doanh từ hình thái tiền sang
hình thái vật tư hoặc tài sản vô hình của doanh nghiệp, nhưng kết thúc vòng tuần hoàn
phải là hình thái tiền.

2

Thang Long University Library


Quá trình luân chuyển vốn kinh doanh được thể hiện qua sơ đồ sau:
Tiền –> Hàng hóa … Sản xuất … Hàng hóa’ –> Tiền’
Trong quá trình vận động trên, nếu Tiền’ > Tiền, doanh nghiệp kinh doanh có
lãi. Ngược lại, khi Tiền > Tiền’ doanh nghiệp bị kinh doanh thua lỗ. Vốn bắt đầu
bằng hình thái tiền tệ, tiếp đến là hình thái vật tư hàng hóa sử dụng trong quá trình sản
xuất và kết thúc ở hình thái tiền khi giá trị hàng hoá dịch vụ được bán. Do sự luân
chuyển không ngừng đó mà tại một thời điểm bất kỳ trong hoạt động SXKD của
doanh nghiệp. Vốn kinh doanh có thể tồn tại dưới nhiều hình thức khác nhau.
Ba là, vốn phải được tích tụ, tập trung đến một lượng nhất định mới có thể phát
huy được tác dụng trong hoạt động kinh doanh. Đặc trưng này đòi hỏi doanh nghiệp
cần lập kế hoạch để huy động đủ lượng vốn cần thiết và trong quá trình kinh doanh
cần tái đầu tư lợi nhuận để mở rộng hoạt động kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh
tranh.
Bốn là, vốn phải có giá trị về mặt thời gian. Nghĩa là phải xem xét yếu tố thời

Muốn hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp diễn ra ổn định doanh
nghiệp cần có một lượng vốn ổn định nhất định. Căn cứ vào nguồn hình thành vốn,
doanh nghiệp có hai nguồn: Vốn chủ sở hữu và Vốn nợ.
a, Vốn chủ sở hữu
Vốn chủ sở hữu là số vốn của các chủ sở hữu đầu tư vào kinh doanh. Số vốn này
không phải là một khoản nợ và doanh nghiệp không phải cam kết thanh toán. VCSH
có thể do các chủ sở hữu góp (góp lần đầu và góp bổ sung trong quá trình hoạt động)
hoặc được hình thành từ các nguồn khác (từ kết quả kinh doanh để lại, từ các nguồn tài
trợ,...) [2, tr.263].
b, Nợ phải trả
Nợ phải trả là khoản nợ phát sinh trong quá trình kinh doanh mà doanh nghiệp có
trách nhiệm phải thanh toán cho các tác nhân kinh tế. Đó là số tiền vốn mà doanh
nghiệp đi vay, chiếm dụng của các đơn vị, tổ chức, cá nhân như: Vốn vay của ngân
hàng thương mại, các tổ chức tài chình khác, vốn vay thông qua phát hành trái phiếu,
các khoản nợ khách hàng chưa thanh toán [1, tr.3].
Qua tiêu thức phân loại này cho thấy kết cấu vốn sản xuất kinh doanh được hình
thành bằng vốn bản thân doanh nghiệp cung cấp và từ các nguồn vốn huy động bên
ngoài doanh nghiệp thuộc nợ phải trả. Từ đó giúp cho doanh nghiệp tổ chức tốt hơn và
sử dụng vốn kinh doanh có hiệu quả và hợp lý, doanh nghiệp biết được khả năng của
mình trong việc huy động vốn là cao hay thấp.
1.1.3.2. Phân loại theo phương thức chu chuyển của vốn kinh doanh
Trong mỗi doanh nghiệp, tùy theo từng cách phân loại mà vốn kinh doanh được
chia thành các loại khác nhau, song nếu cứ căn cứ vào vai trò và đặc điểm luân chuyển
giá trị của vốn kinh doanh khi tham gia vào quá trình sản xuất kinh doanh thì vốn kinh
doanh của doanh nghiệp được chia làm hai bộ phận: Vốn cố định và Vốn lưu động.
a, Vốn cố định
Trong điều kiện nền kinh tế thị trường, việc mua sắm, xây dựng hay lắp đặt các
tài sản cố định (TSCĐ) của doanh nghiệp đều phải thanh toán, chi trả bằng tiền. Vốn
cố định của doanh nghiệp là số vốn đầu tư ứng trước về TSCĐ mà đặc điểm của nó là
luân chuyển dần dần từng phần trong nhiều chu kỳ sản xuất và hoàn thành một vòng

định) không đổi, nhưng về mặt giá trị vốn cố định được chuyển dần vào trong giá
thành sản phẩm mà chính vốn cố định đó sản xuất ra thông qua việc tài sản cố định bị
khấu hao, giá trị chuyển dần đó sẽ cộng dần vào hao mòn lũy kế để tính khấu hao, cho
đến khi khấu hao hết giá trị của tài sản cố định.
Vốn cố định bao gồm toàn bộ tài sản cố định hữu hình và tài sản cố định vô hình.
Đó là số vốn ứng trước để mua sắm, xây dựng các tài sản cố định… bởi vậy quy mô
vốn cố định lớn hay bé hoàn toàn phụ thuộc vào quy mô của tài sản cố định. Hay nói
cách khác: Vốn cố định là sự biểu hiện bằng tiền của tài sản cố định. Nên thực chất
của việc phân loại và cách nhận biết vốn cố định là việc phân loại và cách nhận biết tài
sản cố định.

5


Dựa vào hình thái biểu hiện: TSCĐ hữu hình và TSCĐ vô hình
Tài sản cố định hữu hình là bộ phận tư liệu sản xuất, giữ chức năng là tư liệu lao
động có tính chất vật chất trong quá trình sản xuất. Chúng có giá trị lớn, thời gian sử
dụng lâu dài, tham gia nhiều lần vào quá trình sản xuất, nhưng vẫn giữ nguyên hình
dáng hiện vật ban đầu. Riêng về mặt giá trị, tài sản cố định chuyển dần giá trị của
chúng vào trong giá trị của sản phẩm mà chính tài sản cố định đó sản xuất ra thông qua
hình thức khấu hao tài sản cố định, do vậy giá trị tài sản cố định bị giảm dần tùy theo
mức độ hao mòn của chúng cho đến khi tài sản khấu hao hết. Trong quá trình sản xuất
tài sản cố định hữu hình gồm các loại sau: Đất, nhà cửa, vật kiến trúc, máy móc thiết
bị, phương tiện vận tải, truyền dẫn cáp điện, nước, thông tin, thiết bị, dụng cụ quản lý,
cây lâu năm, súc vật làm việc cho sản phẩm, các tranh ảnh tác phẩm nghệ thuật.
Tài sản cố định vô hình là tài sản không có hình dáng vật chất (không nhìn thấy
hoặc khó nhìn thấy), chúng được thể hiện bằng một lượng tiền tệ nào đó được đầu tư,
hoặc đó là lợi ích, các nguồn có tính kinh tế mà giá trị của chúng xuất phát từ các
doanh nghiệp, chúng có liên quan đến nhiều chu kỳ sản xuất và giá trị của chúng giảm
dần do được chuyển vào giá trị của sản phẩm sản xuất ra. Trong quá trình sản xuất

(Là nguyên vật liệu, nhiên vật liệu, bán thành phẩm, phụ tùng thay thế, công cụ, dụng
cụ lao động, sản phẩm dở dang và thành phẩm…). Vốn lưu động bằng tiền (Là tiền
mặt tồn quỹ, tiền gửi ngân hàng, đầu tư chứng khoán hay các khoản nợ phải thu khách
hàng, các khoản tạm ứng…). Vốn lưu động về chi phí trả trước (Là những khoản chi
phí lớn hơn thực tế đã phát sinh có liên quan đến nhiều chu kỳ kinh doanh nên được
phân bổ vào giá thành sản phẩm của nhiều chu kỳ kinh doanh như: Chi phí sửa chữa,
chi phí thuê tài sản, chi phí nghiên cứu thí nghiệm, cải tiến kỹ thuật, chi phí xây dựng,
lắp đặt các công trình tạm thời…)
Từ những phân tích trên ta có thể thấy rõ sự khác nhau giữa VCĐ và VLĐ: VCĐ
tham gia vào quá trình sản xuất như tư liệu lao động, còn VLĐ được coi như là đối
tượng lao động. Nếu như VLĐ tạo ra thực thể của sản phẩm hàng hóa thì VCĐ là
phương thức để dịch chuyển VLĐ thành sản phẩm hàng hóa. Điều khác biệt lớn nhất
giữa vốn cố định và vốn lưu động là VLĐ được kết chuyển hết một lần vào giá trị sản
phẩm hàng hóa mỗi chu kỳ và thu hồi ngay sau khi quá trình sản xuất kinh doanh kết
thúc thì VCĐ lại chuyển dần giá trị của nó vào sản phẩm thông qua mức khấu hao.
1.1.3.3. Phân loại theo thời gian huy động vốn và sử dụng vốn
Theo cách phân loại này thì nguồn vốn kinh doanh của doanh nghiệp được chia
làm hai loại: Nguồn vốn thường xuyên và nguồn vốn tạm thời, do tính chất sử dụng
của hai nguồn vốn này là khác nhau, vì vậy cần phân biệt rõ ràng để có cách sử dụng
thích hợp với từng nguồn.
a, Nguồn vốn thường xuyên
Đây là nguồn vốn mang tính chất ổn định và lâu dài. Doanh nghiệp dùng nguồn
vốn này để đầu tư vào TSCĐ và một phần của TSLĐ thường xuyên cho hoạt động sản
xuất kinh doanh, nguồn vốn này bao gồm nguồn vốn chủ sở hữu và các khoản vay dài
hạn. Vốn được xác định bằng cách:
Vốn thƣờng xuyên = Nợ dài hạn + Vốn chủ sở hữu
b, Nguồn vốn tạm thời
Đây là nguồn vốn ngắn hạn (dưới một năm) và không có tính chất ổn định bao
gồm: Các khoản vay, nợ ngắn hạn hay các khoản chiếm dụng vốn của doanh nghiệp
với các bạn hàng. Nguồn vốn này sẽ cung cấp cho những nhu cầu mang tính chất tạm

1.1.4. Vai trò của vốn kinh doanh đối với doanh nghiệp
Vốn là một phạm trù kinh tế, là điều kiện tiên quyết cho bất cứ doanh nghiệp,
ngành nghề kinh tế kỹ thuật, dịch vụ nào trong nền kinh tế. Để tiến hành hoạt động sản
xuất kinh doanh, doanh nghiệp cần nắm giữ một lượng vốn nhất định nào đó. Số vốn
này thể hiện cho toàn bộ giá trị tài sản và các nguồn lực của doanh nghiệp đó trong
hoạt động sản xuất kinh doanh. Vì vậy, vốn kinh doanh có vai trò quyết định trong
việc thành lập, hoạt động và phát triển của mỗi doanh nghiệp. Cụ thể, vốn kinh doanh
của các doanh nghiệp có vai trò quyết định trong việc thành lập, hoạt động, phát triển
của từng loại hình doanh nghiệp theo luật định của nhà nước. Đó là điều kiện tiên
quyết, quan trọng nhất cho sự ra đời, tồn tại và phát triển của mỗi doanh nghiệp đó.
Tùy theo từng nguồn vốn kinh doanh, cũng như phương thức huy động vốn mà doanh
8

Thang Long University Library


nghiệp được chia thành các loại khác nhau như: Công ty Cổ phẩn, Công ty trách nhiệm
hữu hạn, doanh nghiệp tư nhân, doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp liên doanh…
Vốn kinh doanh còn là một trong những tiêu thức để phân loại quy mô của doanh
nghiệp, xếp loại doanh nghiệp vào loại lớn, nhỏ hay trung bình và là một trong những
tiềm năng quan trọng để doanh nghiệp sử dụng hiệu quả các nguồn lực hiện có và
tương lại về sức lao động, nguồn cung ứng hàng hóa, mở rộng và phát triển thị trường,
mở rộng lưu thông hàng hóa. Bởi vậy các doanh nhân thường ví “buôn tài không bằng
dài vốn”. Điều này muốn hướng các doanh nghiệp nên chú trọng vào vốn kinh doanh
của mình là chính chứ không nên nghĩ có tài kinh doanh là sẽ thành công. Trong cơ
chế kinh doanh mới, trong điều kiện mở rộng quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm trong
sản xuất kinh doanh. Vốn kinh doanh bao giờ cũng là cơ sở, là tiền đề để doanh nghiệp
tính toán hoạch định các chiến lược và kế hoạch kinh doanh. Đó cũng là chất keo để
chắp nối, kết nối các quá trình và quan hệ kinh tế và đó cũng là dầu nhờn bôi trơn cho
cỗ máy kinh tế vận động có hiệu quả. Vốn kinh doanh của doanh nghiệp thương mại là

bên để đạt được hiệu quả cao nhất” [5, tr.47]. Thực chất của hiệu qủa kinh tế là thực
hiện yêu cầu của quy luật tiết kiệm thời gian, biểu hiện trình độ sử dụng các nguồn lực
của doanh nghiệp để thực hiện mục tiêu xác định. Đó là quy định, động lực phát triển
của lực lượng sản xuất. Làm tiền đề tạo nên điều kiện phát triển văn minh xã hội và
nâng cao đời sống của loài người qua mọi thời đại để từ đó có thể cải thiện đời sống xã
hội được tốt hơn.
Tóm lại, hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh của doanh nghiệp là một phạm trù
kinh tế phản ánh trình độ khai thác, sử dụng và quản lý nguồn vốn kinh doanh, làm
cho đồng vốn kinh doanh sinh lời tối đa, nhằm mục tiêu cuối cùng là tối đa hoá giá trị
tài sản của chủ sở hữu. Hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh được lượng hóa hoá thông
qua các chỉ tiêu về hiệu quả sử dụng VCĐ, VLĐ… Nó phản ánh mối quan hệ giữa đầu
ra và đầu vào của quá trình sản xuất kinh doanh thông qua thước đo tiền tệ hay cụ thể
là mối tương quan giữa kết quả thu được với chi phí bỏ ra. Kết quả thu được càng cao
so với chi phí bỏ ra thì hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh càng cao.
1.2.2. Sự cần thiết phải nâng cao hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh của doanh nghiệp
Ngày nay nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú càng ngày bị khan hiếm do
vậy việc tìm kiếm nguyên vật liệu để sản xuất phục vụ nhu cầu đời sống con người bị
hạn chế. Nếu như nguồn tài nguyên là vô tận thì việc sản xuất cái gì, sản xuất như thế
nào, sản xuất cho ai, sẽ không trở thành vấn đề đáng quan tâm. Từ đó bắt buộc các nhà
kinh doanh, nhà sản xuất phải nghĩ đến việc lựa chọn kinh tế, lựa chọn sản xuất kinh
doanh, sản phẩm tối ưu, sử dụng lao động cũng như chi phí để hoàn thành sản phẩm
một cách nhanh nhất, tốn ít tiền nhất. Sự lựa chọn đúng đắn đó sẽ mang lại cho doanh
nghiệp hiệu quả kinh tế cao, thu được nhiều lợi nhuận. Không chỉ vì nguồn tài nguyên
khan hiếm mà ngay trên thương trường sự cạnh tranh giữa các sản phẩm ngày càng
gay gắt, do vậy doanh nghiệp nào có công nghệ cao, sản xuất sản phẩm với giá thấp
hơn, chất lượng hơn thì doanh nghiệp đó sẽ tồn tại và phát triển, chứng tỏ hiệu quả
kinh tế kinh doanh của họ là cao. Hiệu quả sử dụng vốn sản xuất kinh doanh là một
trong những nguyên nhân trực tiếp ảnh hưởng đến lợi nhuận, đến quyền lợi đến mục
đích cao nhất của doanh nghiệp. Nâng cao hiệu quả sử dụng vốn có nghĩa là nâng cao
lợi nhuận, chẳng có một lý do nào để doanh nghiệp có thể từ chối việc làm đó. Có thể

1.2.3. Nhân tố ảnh hưởng tới hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh trong doanh nghiệp
Doanh nghiệp là một tế bào của nền kinh tế, sự tồn tại và phát triển của nó không
thể tách rời ảnh hưởng của các yếu tố ngoại cảnh cũng như đặc điểm riêng của nó. Vì
vậy, hiệu quả sử dụng vốn của doanh nghiệp cũng chịu tác động của các yếu tố đó một
cách trực tiếp hoặc gián tiếp.
1.2.3.1. Các nhân tố chủ quan
Đây là nhân tố chủ yếu quyết định đến hiệu quả sử dụng vốn. Nhân tố này gồm
nhiều yếu tố cùng tác động trực tiếp đến kết quả cuối cùng của hoạt động sản xuất kinh
doanh cả trước mắt cũng như lâu dài. Bởi vậy, việc xem xét đánh giá và ra quyết định
đối với các yếu tố này là điều cực kỳ quan trọng.
Chu kỳ sản xuất: Nếu như chu kỳ sản xuất ngắn, thì đồng nghĩa với việc doanh
nghiệp sẽ có thể thu hồi vốn nhanh hơn, có khả năng tạo ra nhiều lợi nhuận hơn, từ đó
mang lại nhiều cơ hội hơntrong vấn đề đầu tư hoặc mở rộng hoạt động sản xuất kinh
11


doanh. Ngược lại, nếu như chu kỳ sản xuất kinh doanh kéo dài dẫn tới việc doanh
nghiệp sẽ mất đi các cơ hội kinh doanh do thời gian thu hồi vốn lâu.
Yếu tố Khách hàng: Khách hàng là những người quyết định quy mô và cơ cấu
nhu cầu trên thị trường của doanh nghiệp, là yếu tố quan trọng hàng đầu khi xây dựng
chiến lược kinh doanh, là những người quyết định sự thành công hay thất bại của
doanh nghiệp. Do vậy, tìm hiểu kỹ lưỡng và đáp ứng đủ nhu cầu cùng sở thích thị hiếu
của khách hàng mục tiêu sẽ là điều kiện sống còn cho sự tồn tại và phát triển của mỗi
doanh nghiệp.
Yếu tố Đối thủ cạnh tranh cùng ngành: Trong nền kinh tế thị trường thì sự cạnh
tranh là một điều tất yếu, số lượng các đối thủ cạnh tranh trong ngành càng nhiều thì
mức độ cạnh tranh càng gay gắt. Các đối thủ cạnh tranh và hoạt động của họ luôn
được xem là một trong những yếu tố ảnh hưởng quan trọng đến việc ra quyết định kinh
doanh của mỗi doanh nghiệp. Tuy nhiên trên phương diện xã hội thì cạnh tranh sẽ có
lợi cho người tiêu dùng và thúc đẩy xã hội phát triển. Việc phân tích các đối thủ cạnh

nâng cao hiệu quả sử dụng vốn của doanh nghiệp.
1.2.3.2. Các nhân tố khách quan
Hiện nay ở nước ta thị trường tài chính chưa phát triển hoàn chỉnh, các chính
sách công cụ nợ trung và dài hạn còn hạn chế, giá của vốn chưa thực sự biến động theo
giá thị trường mà chủ yếu là giá áp đặt. Đây là điều hết sức khó khăn cho các doanh
nghiệp trong việc huy động vốn kinh doanh cho sản xuất cũng như thực hiện chính
sách đầu tư trong trường hợp có vốn nhàn rỗi. Điều này cho thấy, để đạt được mục
đích sử dụng vốn có hiệu quả là hoàn toàn không dễ dàng. Dưới đây là những yếu tố
mà doanh nghiệp không có khả năng tự khắc phục song lại có ảnh hưởng không nhỏ
tới hiệu quả hoạt động kinh doanh, làm ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng vốn của
doanh nghiệp.
Môi trường tự nhiên: Bao gồm toàn bộ các yếu tố tự nhiên có tác động đến
doanh nghiệp như: Thời tiết, môi trường… Ngày nay khoa học càng phát triển thì sự lệ
thuộc của con người vào tự nhiên ngày càng giảm đi, ảnh hưởng của môi trường tự
nhiên đến hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp nói chung và hiệu quả sử
dụng vốn nói riêng cũng ít hơn, trừ các doanh nghiệp hoạt động mang tính thời vụ
hoặc các doanh nghiệp có tính chất công việc làm ngoài trời…
Môi trường kinh tế: Là tổng thể các biến số kinh tế có ảnh hưởng đến hoạt động
sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp như: Tình trạng lạm phát, thất nghiệp, tăng
trưởng kinh tế, lãi suất, tỷ giá, tình trạng cạnh tranh… Các yếu tố này có thể tác động
tích cực hoặc tiêu cực đến hiệu quả sử dụng vốn của doanh nghiệp tùy thuộc vào tỷ lệ
gia tăng thấp hay cao.
Môi trường pháp lý: Là hệ thống các chế tài pháp luật, các chủ trương chính
sách… Liên quan đến hoạt động của doanh nghiệp. Vai trò của Nhà nước trong nền
kinh tế thị trường là tất yếu và cần thiết nhưng tác động của nhà nước chỉ được thực
hiện thông qua các chính sách kinh tế vĩ mô, không can thiệp trực tiếp mà giao quyền
chủ động sản xuất kinh doanh cho các doanh nghiệp. Ảnh hưởng của môi trường pháp
lý thể hiện ở chỗ, nó đưa ra các quy tắc buộc doanh nghiệp phải tuân theo, nó bảo vệ
những lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp. Nếu môi trường pháp lý thuận lợi sẽ mang
lại lợi ích kinh tế cho các doanh nghiệp vì nhờ vậy, các doanh nghiệp sẽ dễ dàng trong

tiêu vòng quay này càng lớn, chứng tỏ hiệu quả của doanh nghiệp trong kỳ càng cao.
Suất hao phí vốn kinh doanh trong kỳ
Suất hao phí vốn kinh doanh trong kỳ

VKD
Doanh thu thuần

Chỉ tiêu này cho ta thấy để thu được một đồng doanh thu thuần thì doanh nghiệp
cần bỏ ra bao nhiêu đồng vốn kinh doanh. Chỉ tiêu này ngược lại với chỉ tiêu vòng
quay toàn bộ vốn kinh doanh của doanh nghiệp nên con số này càng thấp thì càng tốt.
Kỳ luân chuyển vốn kinh doanh
Kỳ luân chuyển vốn kinh doanh

365
Vòng quay toàn bộ vốn kinh doanh

Đây là số ngày cần thiết để vốn kinh doanh quay được một vòng. Kỳ luân chuyển
càng ngắn thì trình độ sử dụng vốn kinh doanh càng tốt và ngược lại. Giữa kỳ luân
chuyển và vòng quay của vốn kinh doanh có mỗi quan hệ mật thiết với nhau và thực
chất là một, bời vì vòng quay càng lớn thì kỳ luân chuyển càng ngắn và ngược lại.

14

Thang Long University Library


Tỷ suất lợi nhuận của vốn chủ sở hữu (ROE)
Tỷ suất lợi nhuận của vốn chủ sở hữu (ROE)

Lợi nhuận sau thuế

Đòn bẩy tài chính

Từ mô hình chi tiết ở trên có thể thấy được các nhân tố ảnh hưởng đến tỷ suất
lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu của công ty là do hai chỉ tiêu ROA và đòn bẩy tài chính.
ROA và đòn bẩy tài chính càng cao thì tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu càng
tăng.
Như vậy, Công ty cần vạch ra chính sách cụ thể để quản lý tốt các nguồn thu,
chi phí, vốn chủ sở hữu… nhằm tăng hai chỉ tiêu ROE và đòn bẩy tài chính cũng như
nâng cao hiệu quả tài chính của mình.
Tỷ suất sinh lời của tài sản (ROA)
ROA

Lợi nhuận sau thuế
Tổng tài sản

Chỉ tiêu này cho biết trong một kỳ phân tích doanh nghiệp bỏ ra một đồng tài sản
đầu tư thì thu được bao nhiêu đồng lợi nhuận sau thuế, chỉ tiêu này càng cao, chứng tỏ
hiệu quả sử dụng tài sản tốt, đó là nhân tố giúp nhà quản trị đầu tư theo chiều rộng như
xây dựng nhà xưởng, mua thêm máy móc thiết bị, mở rộng thị phần tiêu thụ… Một
trong những khía cạnh được quan tâm nhất của thu nhập trên tổng tài sản là khả năng
phối hợp của các chỉ số tài chính để tính toán ROA. Một ứng dụng thường được nhắc
tới nhiều nhất là mô hình phân tích Dupont dưới đây:
15