MỞ ĐẦU
I. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
Cùng với sự phát triển của nền sản xuất tư bản chủ nghĩa, sự lớn mạnh
của chủ nghĩa tư bản thì gia câp công nhân ngày một lớn mạnh và họn đã sớm
nhận thức được sự mệnh lịch sử của mình .Và lý luận vê giai cấp công nhân
được Mac-Ăngghen trình bày khá rõ trong tác phẩm Tuyên Ngôn của Đảng
Cộng Sản. Và lý luân về sứ mệnh lịch sử cuả giai cấp công nhân được rất
nhiều nhà nghiên cứu quan tâm đặc biệt là những học giả về chủ nghĩa xã hội
khoa học . Ngày nay cùng với sự phát triển của khoa học công nghệ và sự
phát triển của nền kinh tế tri thức thì có những biến đổi của gia cao công nhân
, giai cấp công nhân không được biểu đơn thuần như ngày trước .
Đã có một bộ phận giai cấp công nhân đã có sở hữu trong các công ty
của tư bản dưới hình thức cổ phần .Vì vậy những nhà phi mac xit cho rằng
giai cấp công nhân ngày nay không còn đảm nhiệm sứ mệnh lịch sử của mình
nữa .
Chính vì thế, bảo vệ và phát triển học thuyết về sứ mệnh lịch sử của
giai cấp công nhân là vấn đề hết sức cấp bách và cần thiết. Nghiên cứu tác
phẩm “Tuyên ngôn Đảng cộng sản”, trực tiếp là nghiên cứu lý luận của Mác –
Enghen về giai cấp công nhân và sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân sẽ
giúp chúng ta khẳng định lại một lần nữa giá trị của học thuyết Mác, đồng
thời là cơ sở để soi sáng lý luận về giai cấp công nhân Việt Nam. Qua đó,
chúng ta sẽ có sự vận dụng sáng tạo và đúng đắn học thuyết Mác về sứ mệnh
lịch sử của giai cấp công nhân vào xây dựng và phát triển đội ngũ công nhân
Việt Nam nhàm thực hiện thắng lợi sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân
nói chung và công nhân Việt Nam nói riêng.
Với lí do trên cùng với vốn kiến thức hạn hẹp về tác phẩm “Tuyên ngôn
Đảng cộng sản” cũng như học thuyết sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân
của Mác – Enghen, em xin chọn đề tài: “Lý luận của Mác – Enghen về sứ
1





2. Phạm vi nghiên cứu
- Giáo trình Chủ nghĩa xã hội khoa học - Hội đồng Trung ương biên
soạn giáo trình các bộ môn lý luận Mác – Lênin.
- Giai cấp công nhân Việt Nam trong sự nghiệp công nghiệp hóa hiện
đại hóa đất nước. Nhà xuất bản chính trị quốc gia, Hà Nội, 2004.
- Giáo trình Tuyên ngôn Đảng Cộng của Đảng cộng sản. Nhà xuất bản
Sự thật, Hà Nội, 1976.
- Nghị quyết Hội nghị lần thứ sáu của Ban Chấp hành Trung ương
Đảng khóa X, số 20 NQ/TW, ngày 28/1/2008 về “Tiếp tục xây dựng giai cấp
công nhân Việt Nam thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất
nước”.
- Một số tài liệu khác viết về “Tuyên ngôn Đảng Cộng sản” như: Tạp
chí cộng sản, Báo Điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam…cùng các website của
các báo.

3


NỘI DUNG
CHƯƠNG 1. LÝ LUẬN CỦA MÁC – ENGHEN VỀ SỨ MỆNH LỊCH
SỬ CỦA GIAI CẤP CÔNG NHÂN TRONG TÁC PHẨM “TUYÊN
NGÔN ĐẢNG CỘNG SẢN”
1.1. Khái quát về tác giả và tác phẩm
1.1.1. Sơ lược tiểu sử của Mác và Enghen
1.1.1.1 C. Mác (1818 – 1883)
C.Mác sinh ngày 5 tháng 5 năm 1818 ở thành phố Tơriơ trong gia đình
luật sư Heinrich Marx. Năm mười hai tuổi (1830), Mác vào học trường trung
học ở Tơriơ. Sức học của Mác thuộc loại giỏi, đặc biệt Mác nổi bật ở những

P.Enghen sinh ngày 28 tháng 11 năm 1820 tại Barmen, tỉnh Ranh,
nước Phổ trong một gia đình chủ xưởng dệt. Từ nhỏ Enghen đã bộc lộ tính
cách độc lập.Năm 14 tuổi, Enghen học ở trường tại thành phố
Barmen.Enghen sớm bộc lộ năng khiếu về ngoại ngữ. Tháng mười 1834,
Enghen chuyển sang học ở trường trung học Elberfelder, một trường tốt nhất
ở Phổ thời bấy giờ. Năm 1837, theo yêu cầu của bố, Enghen buộc phải rời
bỏ trường trung học khi chưa tốt nghiệp để bắt đầu công việc buôn bán ở
văn phòng của bố ông. Trong thời gian này ông tự học các ngành sử học,
triết học, văn học, ngôn ngữ và thơ ca. Tháng 6 năm 1838, Enghen đến làm
việc tại văn phòng thương mại ở thành phố cảng Barmen. Cuối năm 1839,
Enghen bắt tay vào nghiên cứu các tác phẩm của Hêghen. Tháng 9- 1841,
Enghen đến Berlin và gia nhập binh đoàn pháo binh ở đây ông được huấn
luyện quân sự mà trong những năm sau, ông rất cần đến nó, nhưng ông vẫn
lui tới trường Đại học tổng hợp Berlin nghe các bài giảng triết học, tham gia
hội thảo về lịch sử tôn giáo. Mùa xuân 1842, Enghen bắt đầu cộng tác với tờ
Rheinische Zeitung (Nhật báo tỉnh Ranh). Trong những bài báo in năm
1842, trên tờ báo Enghen đã lên tiếng phản kháng chế độ kiểm duyệt của
Chính phủ Vương quốc Phổ, trật tự phong kiến ở Đức. Ngày 8 tháng 10 năm
1842, Enghen mãn hạn phục vụ trong quân đội. Từ Berlin ông trở về
Barmen, một tháng sau, Enghen sang Anh thực tập buôn bán. Trên đường
5


sang Anh, Enghen đã thăm trụ sở tờ báo Rheinische Zeitung ở Kioln và ông
đã gặp Mác, Tổng biên tập tờ báo. Ông đã ở lại Anh hai năm.Enghen tham
gia viết bài cho tờ tạp chí Niên giám Pháp - Đức (tháng 21844).Tiếp đó năm
1848, Đại hội II Liên đoàn những người cộng sản đã uỷ nhiệm Mác và
Enghen cùng viết Tuyên ngôn của Đảng cộng sản.
Tại Pháp, Enghen trở thành Uỷ viên của Ban lãnh đạo và là một trong
những lãnh đạo Câu lạc bộ công nhân Đức (Tháng 3-1848) do Ban chấp hành

Anh và phát triển sang Pháp và một số nước Tây Âu khác. Lực lượng sản xuất
phát triển mạnh, quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa trỏ thành quan hệ sản xuất
thống trị ở nhiều nước tư bản chủ nghĩa. Lúc này mâu thuẫn giữa quan hệ sản
xuất sở hữu tư nhân về tư liệu sản xuất với lực lượng sản xuất phát triển gay
gắt và biểu hiện ra thành mâu thuẫn giữa giai cấp vô sản với giai cấp tư sản.
Trong lúc này giai cấp vô sản đã bắt đầu bước lên vũ đài chính trị, trở thành
một lực lượng chính trị độc lập tiến hành các phong trào đấu tranh chống lại
giai cấp tư sản, tiêu biểu là phong trào Hiến chương ở Anh (1838 – 1848),
phong trào của công nhân Lion Pháp (1834),… Tuy nhiên, cuộc đấu tranh
chưa hình thành một khối thống nhất, chưa có sự lãnh đạo của một chính đảng
cách mạng, giai cấp vô sản chưa hiểu rõ lý thuyết khoa học về bản chất của
chủ nghĩa tư bản, về nguồn gốc bị bóc lột, về sứ mệnh lịch sử và con đường
tự giải phóng mình. Do đó, các cuộc đấu tranh của họ luôn bị thất bại.
Trên cơ sở tổng kết kinh nghiệm của phong trào công nhân, Mác và
Enghen đã tiến hành nghiên cứu lý luận khoa học và xây dựng mối liên hệ
rộng rãi với các đoàn thể công nhân các nước. Mác – Enghen đặc biệt chú
trọng đến một doàn thể cách mạng bí mật của những công nhân thủ công Đức
sống lưu vong ở Pari, có tên là “Đồng minh những người chính nghĩa”. Sau
khi Pari trở thành trung tâm, đoàn thể bí mật này mở rộng sang Luôn Đôn,
sau đó phát triển ở Thụy Sĩ, Đức và Pháp, bắt đầu trở thành một tổ chức công
nhân mang tính chất quốc tế.
Mùa xuân năm 1847, Mác – Enghen gia nhập “Đồng minh những
người cộng sản” và tiến hành cải tổ tổ chức này. Ít lâu sau Đồng minh triệu
tập Đai hội đại biểu lần thứ nhất. Tại Đại hội này, căn cứ vào đề nghị của Mác
7


và Enghen, “Đồng minh những người chính nghĩa” đổi tên thành “Liên đoàn
những người cộng sản” và thông qua cương lĩnh mới với khẩu hiệu “Vô sản
toàn thế giới liên hiệp lại” thay cho khẩu hiệu “Mọi người đều là anh em”.

Chương 4: Lập trường của những người cộng sản đối với các đảng dối
lập. Chương này trình bày, làm rõ tư tưởng cách mạng không ngừng, tinh thần
cách mạng triệt để về liên minh giai cấp, sự đoàn kết đấu tranh của những
người cộng sản đối với các đảng phái dân chủ trong cuộc đấu tranh chống thế
lực phản động đương thời như: chế độ quân chủ chuyên chế ở Đức,…
1.1.2.3. Tư tưởng cơ bản
Trong lời tựa viết cho bản tiếng Đức xuất bản năm 1884 đã nhấn mạnh
tư tưởng cơ bản của Tuyên ngôn gồm ba vấn đề chính sau: một là, chính sản
xuất kinh tế cùng với cơ sở xã hội tương ứng của nó là nền tảng cho toàn bộ
lịch sử chính trị gắn với lịch sử tư tưởng của mỗi thời đại; hai là, lịch sử xã
hội từ khi có giai cấp là lịch sử các cuộc đấu tranh giai cấp, đấu tranh giữa
giai cấp bị trị với giai cấp thống trị; ba là, đấu tranh giai cấp đến giai đoạn tư
bản chủ nghĩa thì giai cấp vô sản chỉ có thể tự giải phóng mình bằng cách giải
phóng vĩnh viễn toàn xã hội.
1.2. Lý luận về giai cấp công nhân - Sứ mệnh lịch sử của giai cấp
công nhân trong tác phẩm “Tuyên ngôn Đảng Cộng sản”
1.2.1. Giai cấp công nhân
1.2.1.1. Khái niệm giai cấp công nhân
“Tuyên ngôn Đảng cộng sản” nêu rõ: “giai cấp vô sản là giai cấp công
nhân làm thuê hiện đại, vì mất các tư liệu sản xuất của bản thân nên phải bán
sức lao động của mình để sống” (Tuyên ngôn Đảng cộng sản – Nhà xuất bản
Sự thật – Trang 42). Từ quan điểm trên ta có thể xét giai cấp công nhân trên
hai phương diện: một là, về phương thức lao động: họ là những người dùng
sức lao động của mình để trực tiếp hay gián tiếp sử dụng công cụ sản xuất của
chủ tư bản để tạo ra lợi nhuận cho nó; hai là, về vị trí trong quan hệ sản xuất
tư bản chủ nghĩa: giai cấp công nhân là những người lao động mất tư liệu sản
9


xuất nên phải bán sức lao động cho nhà tư bản hay nói cách khác phải làm


Từ sự phân tích quá trình hình thành của giai cấp vô sản, Mác –
Enghen đã khái quát được một số đặc điểm cơ bản của học trong xã hội tư
bản chủ nghĩa:
Trước hết, như Mác nói họ là sản phẩm của nền đại công nghiệp.Thành
phần của giai cấp công nhân rất da dạng, họ được “tuyển mộ trong tất cả các
giai cấp của dân cư”. Đó là “những nhà tiểu công nghiệp, tiểu thương nghiệp
và người thực lợi nhỏ, thợ thủ công và nông dân là những tầng lớp dưới của
tầng lớp trung đẳng xưa kia” ( Tuyên ngôn Đảng cộng sản - Nhà xuất bản Sự
thật – Trang 56). Những tầng lớp này do yếu về kinh tế nên bị tư bản cạnh
tranh, đánh bại và đẩy vào hàng ngũ của giai cấp vô sản.
Như vậy, đại công nghiệp càng phát triển, tập trung làm phá sản những
người sản xuất hàng hóa nhỏ, góp phần bổ sung lực lượng cho giai cấp công
nhân đồng thời thu hút lực lượng lao động từ nhiều ngành nghề khác nhau
như công nghiệp, thủ công nghiệp,…tạo nên lực lượng hùng mạnh cho giai
cấp công nhân.
Mác và Enghen cũng đã chỉ rõ: vì giai cấp công nhân là sản phẩm của
nền đại công nghiệp nên họ cũng là đại biểu cho lực lượng sản xuất tiên tiến
nhất, hiện đại nhất. Nhưng chủ nghĩa tư bản lại được xây dựng trên nền tảng
của chế độ chiếm hữu tư nhân về tư liệu sản xuất mà giai cấp tư sản là đại
diện. Khi chủ nghĩa tư bản được xác lập thì nó lại làm xuất hiện mâu thuẫn
giữa quan hệ sản xuất có tính chất chiếm hữu tư nhân (đại diện là giai cấp tư
sản) với lực lượng sản xuất có tính chất xã hội hóa cao ( đại diện là giai cấp
công nhân). Chính sự phát triển của lực lượng sản xuất làm cho quan hệ sản
xuất trở nên chật hẹp và kìm hãm sự phát triển của lực lượng sản xuất “chế độ
tư sản đã trở thành quá hẹp, không đủ để chứa đựng những của cải đã được
tạo ra trong lòng nó nữa” ( Tuyên ngôn Đảng cộng sản - Nhà xuất bản Sự thật
– Trang 53). Do đó, nó sẽ phá vỡ qua hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa để phát
triển. Biểu hiện về mặt chính trị, xã hội là mâu thuẫn giữa giai cấp công nhân
với giai cấp tư sản biểu hiện ra thành cuộc đấu tranh giai cấp.Như vậy, giai

giống” của họ mà thôi. Mặt khác, công nhân bị bóc lột nặng nề hơn khi máy
móc hiện đại được sử dụng ngày càng nhiều vào quá trình sản xuất. Lúc này,
12


lao động của công nhân hoàn toàn phụ thuộc vào máy móc, công việc hết sức
giản đơn, thụ động. Mác viết: “…lao động của người vô sản mất hết tính chất
độc lập, do đó họ mất hết hứng thú. Người công nhân trở thành một vật phụ
thuộc giản đơn của máy móc, người ta chỉ đòi hỏi người công nhân làm được
một công việc đơn giản nhất, đơn điệu nhất, dễ học nhất mà thôi” (Tuyên
ngôn Đảng cộng sản – Nhà xuất bản Sự thật – Trang 54). Khi máy móc được
sử dụng nhiều thì lao động của công nhân cũng tăng lên theo, do đó chủ tư
bản tìm mọi cách tăng giờ lao động của công nhân lên tức tăng lượng lao
động của công nhân lên nhằm thu được lợi nhuận nhiều hơn. Đây là hình thức
bóc lột hết sức tinh vi của giai cấp tư sản và công nhân ngày càng bị bóc lột
nặng nề hơn là vì lẽ đó.
Có thể khẳng định lại một lần nữa là giai cấp công nhân do không có tư
liệu sản xuất nên phải bán sức lao động của mình và trở thành công nhân làm
thuê, bị boc lột sức lao động. Họ trở thành hàng hóa đặc biệt bị nhà tư bản
bóc lột thậm tệ, tạo ra giá trị lớn cho nhà tư bản và bị nhà tư bản chiếm đoạt
giá trị thặng dư. Trong nền sản xuất tư bản chủ nghĩa, giai cấp công nhân
hoàn toàn lệ thuộc vào quá trình phân phối sản phẩm lao động mà không có
bất cứ quyền gì. Họ không được làm chủ trong xã hội tư bản chủ nghĩa. Điều
này đã dẩy giai cấp công nhân đến con đường phải đứng lên đấu tranh bởi lợi
ích của họ đối lập với lợi ích của giai cấp tư sản. Họ trở thành giai cấp có tinh
thần cách mạng triệt để.Đồng thời, tính cách mạng triệt để này còn xuất phát
từ cuộc đấu tranh của giai cấp tư sản chống lại xã hội cũ, tầng lớp quý tộc.
Mác viết “Giai cấp tư sản sống trong một trạng thái chiến tranh không ngừng:
trước hết chống lại quý tộc; sau đó, chống lại các bộ phận của chính ngay giai
cấp tư sản mà quyền lợi xung đột với sự tiến bộ của công nghiệp, và cuối

Vai trò của giai cấp công nhân trong xã hội tư bản chủ nghĩa thể hiện
rất rõ thông qua cuộc đấu tranh của họ chống lại giai cấp tư sản.Cuộc đấu
tranh này bắt đầu ngay từ khi họ mới ra đời.Thông qua cuộc đấu tranh này
cũng thể hiện được quá trình phát triển của giai cấp công nhân.
Trong “ Tuyên ngôn Đảng Cộng sản”, Mác – Enghen phân chia rất rõ
các giai đoạn đấu tranh của giai cấp công nhân. Mác viết: “Thoạt đầu, cuộc
14


đấu tranh được tiến hành bởi những công nhân riêng lẻ; kế đến, bởi những
công nhân cùng một công xưởng; và sau đó, bởi những công nhân cùng một
ngành công nghiệp, cùng một địa phương, chống lại người tư sản trực tiếp
bóc lột họ” (Tuyên ngôn Đảng cộng sản – Nhà xuất bản Sự thật – Trang
56).Đây là giai đoạn đầu của cuộc đấu tranh chống lại giai cấp tư sản. Tuy
nhiên, đấu tranh của giai cấp công nhân chủ yếu diễn ra dưới các hình thức
như phá hàng hóa bên ngoài, đập phá máy móc, đốt phá công xưởng nhằm
giành lại địa vị trước đây của họ trong thời trung cổ.
Nhìn chung cuộc đấu tranh của công nhân giai đoạn này bước đầu đã
có sự đoàn kết song đó “vẫn còn là một khối quần chúng sống tản mạn trong
cả nước và bị cạnh tranh chia nhỏ. Nếu có lúc quần chúng công nhân tập hợp
nhau lại thì đó cũng chưa phải là kết quả của sự liên hợp của chính họ, mà là
kết quả của sự liên hợp của giai cấp tư sản” (Tuyên ngôn Đảng cộng sản –
Nhà xuất bản Sự thật - Trang 56) nhằm thực hiện mục đích chính trị của
chúng là đánh đổ những tàn dư của chế độ phong kiến, đánh đổ bọn địa chủ,
…Do đó, cuộc đấu tranh của giai cấp công nhân không những chưa đánh vào
giai cấp tư sản mà còn bị giai cấp tư sản lợi dụng thực hiện ý đồ trên, vì thế
thắng lợi của cuộc đấu tranh là thắng lợi của giai cấp tư sản. Như vậy, ở giai
đoạn đầu của cuộc cách mạng chống lại giai cấp tư sản, giai cấp công nhân
tuy đã biết đoàn kết và có đấu tranh dưới hình thức này hay hình thức khác
nhưng còn mang tích chất tự phát, hình thức đấu tranh giản đơn. Do chưa

khổ của giai cấp mình nên đã có ý thức tự giác đấu tranh, đã biết thành lập tổ
chức để đoàn kết nhau đấu tranh chống lại kẻ thù.
Chính sự phát triển của giai cấp công nhân trong nhận thức cũng như
hành động đã đưa tới cho giai cấp công nhân một số thắng lợi nhất định. Thứ
nhất như Mác nói đó là “Kết quả thật sự của những cuộc đấu tranh của họ là
sự đoàn kết ngày càng rộng của những người lao động, hơn là sự thành công
tức thời”( Tuyên ngôn Đảng cộng sản – Nhà xuất bản Sự thật – Trang 58).
Chính trong cuộc đấu tranh chống lại giai cấp tư sản, giai cấp vô sản trong xã
hội tư bản chủ nghĩa ngay từ giai đoạn đầu đã đoàn kết lại với nhau và đại
công nghiệp phát triển, đặc biệt là sự phát triển của phương tiện giao thông
16


làm cho sự đoàn kết đó càng chặt chẽ hơn và rộng lớn hơn. Thắng lợi thứ hai
đó chính là thắng lợi trong đấu tranh đòi quyền lợi kinh tế “Nó lợi dụng
những bất hòa trong nội bộ giai cấp tư sản để buộc giai cấp tư sản phải thừa
nhận, bằng luật pháp, một số quyền lợi của giai cấp công nhân.Chẳng hạn như
đạo luật ngày lao động 10 giờ ở Anh” (Tuyên ngôn Đảng cộng sản – Nhà xuất
bản Sự thật – Trang 58).
Tóm lại, trải qua quá trình đấu tranh chống lại giai cấp tư sản, giai cấp
công nhân đã phát triển về cả số lượng lẫn chất lượng. Cùng với sự tăng lên
của đông đảo công nhân là sự trưởng thành về ý thức giác ngộ về chính trị. Ý
thức giai cấp thông qua quá trình đấu tranh chống giai cấp tư sản: ban đầu là
đấu tranh về kinh tế trước mắt, đã từng bước chuyển sang hoạt động chính trị,
đấu tranh từ tự phát với quy mô nhỏ sang đấu tranh thông tự giác thông qua tổ
chức, nghiệp đoàn, công đoàn và có sự đoàn kết trên phạm vi toàn quốc và
mặc dù “sự tổ chức như vậy của những người vô sản thành giai cấp và do đó
thành chính đảng, luôn luôn bị sự cạnh tranh giữa công nhân với nhau phá vỡ.
Nhưng nó luôn luôn được tái lập và luôn luôn mạnh mẽ hơn, vững chắc hơn,
hùng mạnh hơn” (Tuyên ngôn Đảng cộng sản – Nhà xuất bản Sự thật – Trang

trước đến nay, vẫn bảo đảm và bảo vệ chế độ tư hữu” ( Tuyên ngôn Đảng
cộng sản – Nhà xuất bản Sự thật – Trang 61). Ở đây Mác đã thấy được sứ
mệnh lịch sử to lớn của giai cấp công nhân là xóa bỏ chế độ tư hữu cùng toàn
bộ những thế chế chính trị để áp bức, bóc lột con người. Hay nói cách khác,
sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân là: xoá bỏ chế độ tư bản chủ nghĩa,
xoá bỏ chế độ người bóc lột người, giải phóng giai cấp công nhân, nhân dân
lao động và toàn thể nhân loại khỏi sự áp bức bóc lột, nghèo nàn lạc hậu, xây
dựng xã hội cộng sản văn minh. Nhiệm vụ này được thực hiện thông qua cuộc
cách mạng xã hội chủ nghĩa do giai cấp công nhân lãnh đạo. Cuộc cách mạng
này như Tuyên ngôn đã nêu rõ phải trải qua hai giai đoạn: giai đoạn thứ nhất
giai cấp vô sản tự xây dựng thành giai cấp thống trị, sau đó dùng sự thống trị
của mình để từng bước đoạt lấy toàn bộ tư bản trong tay giai cấp tư sản và tạp
trung tất cả những công cụ sản xuất vào trong tay nhà nước; giai đoạn thứ hai

18


là xây dựng và củng cố chính quyền mới của giai cấp vô sản bằng những biện
pháp về kinh tế, chính trị…
Như vậy, có thế nói thực chất của sứ mệnh lịch sử của giai cấp công
nhân ở đây chính là:
Trong lĩnh vực kinh tế: giai cấp công nhân tiến hành xoá bỏ chế độ tư
hữu tư nhân tư liệu sản xuất, xây dựng chế độ công hữu tư liệu sản xuất. Nội
dung này được Mác – Enghen cụ thể hóa ở 10 biện pháp sau: “Tước đoạt sở
hữu ruộng đất và bỏ địa tô vào quỹ chi tiêu của nhà nước; 2. Đánh thuế cao
theo mức luỹ tiến thật cao; 3.Xoá bỏ quyền thừa kế; 4. Tịch thu tài sản của tất
cả những kẻ lưu vong và của tất cả những kẻ phiến loạn; 5. Tập trung tín dụng
vào tay nhà nước bằng một ngân hàng quốc gia mà vốn liếng sẽ thuộc về Nhà
nước và Ngân hàng này sẽ nắm độc quyền hoàn toàn; 6. Tập trung tất cả các
phương tiện vận tải vào trong tay nhà nước; 7. Tăng thêm số công xưởng

thông qua bạo lực cách mạng tiêu diệt chế độ sản xuất cũ, tức là tiêu diệt sự
tồn tại của chế độ chiếm hữu tư sản đồng thới với việc tiêu diệt luôn cả những
điều kiện của sự đối kháng giai cấp. Như vậy, giai cấp nói chung đã bị xóa bỏ
và không còn sự bóc lột giai cấp.
Như vậy, từ sự phân tích về địa vị kinh tế xã hội và những đặc điểm xã
hội chính trị của giai cấp công nhân như trên cùng quá trình đấu tranh chống
lại giai cấp tư sản, chính là những cơ sở khách quan để Mác – Enghen khẳng
định giai cấp công nhân có sứ mệnh lịch sử là đấu tranh để thủ tiêu chế độ tư
bản chủ nghĩa và từng bước xây dựng thành công xã hội mới – xã hội xã hội
chủ nghĩa và chủ nghĩa cộng sản trên phạm vi toàn thế giới.
1.2.3. Vai trò của Đảng Cộng sản trong việc thực hiện sứ mệnh lịch
sử của giai cấp công nhân
Ngoài việc bản thân giai cấp công nhân không ngừng lớn mạnh cả về
số lượng lẫn chất lượng thì việc thành lập ra chính đảng của giai cấp: Đảng
Cộng s ản, sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản là nhân tố chủ quan quyết định,
đảm bảo vai trò lãnh đạo của giai cấp công nhân hoàn thành sứ mệnh lịch sử
của mình.

20


Cuộc đấu tranh của giai cấp công nhân chống giai cấp tư sản, trải qua
nhiều giai đoạn từ thấp đến cao, từ tự phát đến tự giác.Yếu tố có ý nghĩa
quyết định sự chuyển biến về chất là sự phát triển về mặt lý luận nhận thức
trong giai cấp công nhân mà như phần trên đã nói là sự trang bị về tri thức
cách mạng thông qua đấu tranh chính trị của công nhân.Sự kết hợp giữa lý
luận cách mạng cùng với bản thân giai cấp công nhân đã đưa đến sự hình
thành chính Đảng của giai cấp công nhân.Sau khi ra đời, Đảng cộng sản đóng
vai trò hết sức to lớn trong việc đảm bảo cho giai cấp công nhân hoàn thành
thắng lợi sứ mệnh lịch sử của mình.Đồng thời, trong cuộc đấu tranh chống

cộng sản là bộ phận có tinh thần đấu tranh kiên quyết nhất của giai cấp công
nhân và nhân dân lao động, là bộ phận lôi kéo, cổ vũ các bộ phận khác cùng
đấu tranh chống giai cấp tư sản, hay nói cách khác đây là tổ chức tiên phong
lãnh đạo cuộc đấu tranh của vô sản; thứ hai, về thực tiễn: đây là bộ phận giác
ngộ nhất của giai cấp vô sản một tổ chức bao gồm những người hiểu rõ những
điều kiện, tiến trình, kết quả chung của phong trào vô sản. Vì vậy Đảng cộng
sản luôn là đội tiên phong chính trị của giai cấp công nhân và của toàn xã hội
có nhiệm vụ phân tích đúng đắn hoàn cảnh lịch sử cụ thể trong mỗi giai đoạn
cách mạng, đề ra mục tiêu, phương hướng, đường lối, chính sách đúng, phù
hợp với yêu phát triển khách quan của đất nước. Từ đó khẳng định sự thống
nhất về mục đích và lợi ích giữa Đảng cộng sản và giai cấp công nhân song
không được đồng nhất Đảng cộng sản với giai cấp công nhân.
Đảng cộng sản với tư cách là đội tiên phong chính trị phải lãnh đạo giai
cấp công nhân hoàn thành thắng lợi sứ mệnh lịch sử của mình, cụ thể là là
hoàn thành mục tiêu trước mắt “ Mục đích trước mắt của những người cộng
sản cũng là mục đích trước mắt của tất cả các đảng vô sản khác: tổ chức
những người vô sản thành giai cấp, lật đổ sự thống trị của giai cấp tư sản, giai
cấp vô sản giành lấy chính quyền” (Tuyên ngôn Đảng cộng sản – Nhà xuất
bản Sự thật – Trang 67), tiến tới hoàn thành mục tiêu cuối cùng là “xóa bỏ chế
độ tư hữu”. Như vậy, mục tiêu của Đảng cộng sản cũng chính là mục tiêu của
giai cấp vô sản, thực hiện được mục tiêu đó chính là giai cấp vô sản đã hoàn
thành được sư mệnh lịch sử của mình.
22


CHƯƠNG 2. Ý NGHĨA LÝ LUẬN CỦA MÁC – ENGHEN VỀ SỨ
MỆNH LỊCH SỬ CỦA GIAI CẤP CÔNG NHÂN TRONG VIỆC XÂY
DỰNG ĐỘI NGŨ CÔNG NHÂN VIỆT NAM HIỆN NAY
2.1. Giai cấp công nhân Việt Nam và sứ mệnh lịch sử của giai cấp
công nhân Việt Nam

Hai là trong xã hội tư bản, giai cấp công nhân là con đẻ của nền sản
xuất đại công nghiệp, bị giai cấp tư sản bóc lột nặng nề, có lợi ích đối lập trực
tiếp với lợi ích của giai cấp tư sản vì thế họ có tinh thần cách mạng triệt để
nhất chống lại giai cấp bóc lột.
Ba là giai cấp công nhân có hệ tư tưởng là chủ nghĩa Mác Lênin phản
ánh cuộc đấu tranh của mình nhằm thực hiện sứ mệnh lịch sử toàn thế giới:
giải phóng giai cấp, giải phóng dân tộc, giải phóng xã hội và giải phóng con
người. Giai cấp công nhân có đội tiên phong của mình là Đảng Cộng sản,
Đảng mang bản chất của giai cấp công nhân, của dân tộc và của loài người
tiến bộ. Nhờ đó, giai cấp công nhân mang trong mình những phẩm chất cần
thiết của một giai cấp cách mạng: tính tổ chức, kỉ luật, tính tiên phong và tính
triệt để cách mạng….
Bốn là giai cấp công nhân có bản chất quốc tế.Bản chất quốc tế của
công nhân xuất phát từ chủ nghĩa yêu nước và truyền thống dân tộc mà phát
triển lên. Giai cấp công nhân liên hệ mật thiết với dân tộc và phát huy bản sắc
dân tộc mỗi nước nhằm thực hiện lý tưởng, mục tiêu của giai cấp công nhân
là tiến tới chủ nghĩa xã hội và cộng sản chủ nghĩa, thực hiện độc lập dân tộc
với đoàn kết quốc tế trên lập trường của giai cấp công nhân.
Bên cạnh những đặc điểm chung trên, do hoàn cảnh lịch sử, kinh tế, xã
hội, văn hóa…đặc thù của Việt Nam, giai cấp công nhân Việt Nam còn mang
những đặc điểm riêng sau:
Một là: sinh trưởng trong một dân tộc vốn là thuộc địa nửa phong kiến,
có truyền thống đấu tranh bất khuất chống ngoại xâm nên giai cấp công nhân
Việt Nam đã thể hiện rõ tinh thần cách mạng triệt để quyết tâm giải phóng dân
tộc, giải phóng giai cấp.
24


Hai là: giai cấp công nhân việt Nam phần lớn xuất thân từ nông dân lao
động, lại thường xuyên có mối liên hệ với nông dân, tầng lớp trí thức vì vậy