PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
Ngày nay bạo lực học đường ngày càng gia tăng, học sinh tự tử vì nhiều
nguyên nhân. Học sinh không hứng thú trong học tập, bị xâm phạm, bị lợi dụng,...
là do các em không có khả năng ứng phó với các căng thẳng, không biết giải quyết
xung đột, không tiết chế được cảm xúc bản thân. Theo các chuyên gia giáo dục,
nguyên nhân sâu xa là do các em thiếu kỹ năng sống.
Vấn đề học sinh thiếu kĩ năng sống, thiếu tính tự tin, thiếu tự lập, sống thiếu
trách nhiệm với bản thân và gia đình, ích kỉ, vô tâm… đang là những rào cản lớn
cho sự phát triển toàn diện của thanh thiếu niên khiến nhiều phụ huynh và giáo viên
phiền lòng, trong khi xã hội thì phát triển ngày càng năng động.
Nhiều phụ huynh lo lắng khi con mình cũng có tầm hiểu biết về kiến thức
văn hóa nhưng luôn thiếu tự tin, rụt rè trước đám đông khi có cơ hội thể hiện mình
hoặc không biết cách xử lí tình huống dù thật đơn giản mà luôn kêu gọi sự giúp đỡ,
định hướng từ người khác…
Mặt khác tình trạng bạo lực học đường ngày một gia tăng thì kĩ năng tự bảo
vệ mình, kĩ năng tiết chế cảm xúc bản thân cũng cần được coi trọng để các em
ngoan, hiền không bị ức hiếp, bắt nạt.
Hiện nay nhiều học sinh sống khép kín với thực tại, đắm chìm trong thế giới
ảo của game, của internet,… mà đánh mất chính mình, không quan hệ bạn bè,
không thể hiện được mình, rụt rè khi đứng trước đám đông, gặp người lớn thì
không chào hỏi, thiếu tôn trọng thầy cô giáo, …
Đứng trước vấn nạn sa sút về đạo đức lối sống của học sinh, các thầy cô
không khỏi lo lắng, buồn phiền. Bộ Giáo dục và Đào tạo đã đưa ra đề án sẽ đưa bô
môn giáo dục kĩ năng sống cho học sinh lồng ghép vào các môn học trong nhà
trường.
Với thói quen dạy và học như hiện nay, nhiều giáo viên sẽ cảm thấy rất khó
khăn khi lồng ghép giáo dục kĩ năng sống cho học sinh vào giờ học. Và nếu không
có bộ phận giáo viên am hiểu tâm lý và có vốn sống sâu rộng để giáo dục cho các
em thì “phương thuốc” trên sẽ nhanh chóng “bị lờn”. Lúc đó căn bệnh thiếu kĩ năng
sống của học sinh lại càng khó chữa hơn.
Một vấn đề nữa đặt ra, là nhiều trường học không biết về chương trình này

chủ quan và không tránh khỏi những thiếu sót. Tôi rất mong nhận được sự góp ý
chân thành từ bạn bè và đồng nghiệp để đề tài của tôi được hoàn chỉnh và đem lại
hiệu quả cao hơn.
Tôi xin chân thành cảm ơn!

2


PHẦN II: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
A. CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ
I. CÁC KHÁI NIỆM
Ia. KỸ NĂNG SỐNG LÀ GÌ?
Kỹ năng sống chính là năng lực của mỗi người giúp giải quyết những nhu
cầu và thách thức của cuộc sống một cách có hiệu quả.
Theo WHO “Kỹ năng sống là khả năng thể hiện, thực thi năng lực tâm lý xã
hội. Năng lực tâm lý xã hội là khả năng ứng phó một cách có hiệu quả với những
yêu cầu và thách thức của cuộc sống. Đó cũng là khả năng của một cá nhân để duy
trì một trạng thái khoẻ mạnh về mặt tinh thần, biểu hiện qua hành vi phù hợp và
tích cực khi tương tác với người khác, với nền văn hóa và môi trường xung quanh.”
Theo UNICEF, giáo dục dựa trên kỹ năng sống cơ bản là sự thay đổi trong
hành vi hay một sự phát triển hành vi nhằm tạo sự cân bằng giữa kiến thức, thái độ
và hành vi. Ngắn gọn nhất đó là khả năng chuyển đổi kiến thức (phải làm gì) và
thái độ (ta đang nghĩ gì, cảm xúc như thế nào, hay tin tưởng vào giá trị nào) thành
hành động (làm gì và làm như thế nào).
Kỹ năng sống chính là những kỹ năng tinh thần hay những kỹ năng tâm lý,
xã hội giúp cho cá nhân tồn tại và thích ứng trong cuộc sống. Kỹ năng sống còn
được xem như một biểu hiện quan trọng của năng lực tâm lý xã hội giúp cho cá
nhân vững vàng trong cuộc sống có nhiều thách thức nhưng cũng nhiều cơ hội
trong thực tại.
Tổng hợp các nghiên cứu của các nước và thực tế Việt Nam,sau đây là 10 kỹ

8. Thư giãn
9. Thực tập, tham quan,.....
III. CÁC KĨ NĂNG SỐNG CẦN GIÁO DỤC CHO HỌC SINH TRUNG HỌC
Có nhiều loại kĩ năng sống và nhiều cách phân loại kĩ năng sống. Ở trường
trung học, thầy cô cần giáo dục cho học sinh những kĩ năng sống cơ bản sau:
1. Kĩ năng giao tiếp
2. Kĩ năng tự nhận thức
3. Kĩ năng xác định giá trị
4. Kĩ năng ra quyết định và giải quyết vấn đề
5. Kĩ năng kiên định
6. Kĩ năng ứng phó với căng thẳng
7. Kĩ năng hợp tác
8. Kĩ năng thương lượng
9. Kĩ năng đặt mục tiêu
Song để giáo dục kĩ năng sống thực sự có hiệu quả, phù hợp đặc điểm lứa
tuổi, với thực tế mỗi địa phương, thậm chí đối với từng trường thì mỗi trường, mỗi
thầy cô nên tập trung vào một số kĩ năng cốt lõi.
IV. MỤC TIÊU GIÁO DỤC KĨ NĂNG SỐNG
Giáo dục kĩ năng sống là giúp học sinh:
1. Làm chủ bản thân, thích ứng và biết cách ứng phó trước những tình huống
khó khăn trong cuộc sống hằng ngày
2. Rèn luyện sống có trách nhiệm với bản thân, gia đình và cộng đồng
3. Mở ra cơ hội, hướng suy nghĩ tích cực và tự tin, tự quyết định và lựa chọn
những hành vi đúng đắn.
Như chúng ta đã biết, khoảng cách giữa nhận thức và hành động luôn khá
lớn. Việc giáo dục kĩ năng sống cho học sinh cần phải khơi gợi và phát huy sự
tham gia của các em trên cơ sở có sự hướng dẫn của giáo viên, không nên áp đặt
các em. Kĩ năng sống cần được xây dựng trên tình huống cụ thể, gắn với thực tiễn,
cần được củng cố qua quá trình thực hành.
4

kinh
phí
thực
hiện,....
- Thói quen chú trọng vào kiến thức mang tính lý thuyết của giáo viên sẽ là cản
trở lớn khi triển khai giáo dục kĩ năng sống, loại hình giáo dục nhằm tạo thói quen,
thái độ, hành vi ứng xử phù hợp với các tình huống của cuộc sống.
II.NHỮNG MẶT THỰC HIỆN ĐƯỢC VÀ NHỮNG HẠN CHẾ
1. Mặt được:
- Nhìn chung cán bộ quản lý và giáo viên trong các tường phổ thông trong tỉnh
đã bước đầu làm quen với thuật ngữ “kỹ năng sống”, mặc dù mức độ hiểu biết có
khác nhau.
- Một số hoạt động giáo dục kĩ năng sống đã được đa số các trường chú ý thực
hiện trong khuôn khổ và yêu cầu của phong trào “Xây dựng trường học thân thiện,
học sinh tích cực” do Bộ Giáo dục và Ðào tạo phát động.
- Giáo dục kĩ năng sống từ nhà trường cũng như qua các phương tiện thông tin
đại chúng đã thu hút được sự chú ý và hưởng ứng của toàn xã hội.
- Hình thực tổ chức giáo dục kĩ năng sống đã bước đầu được thực hiện trong
một số môn học, thông qua hoạt động ngoại khoá và sinh hoạt câu lạc bộ với nội
dung khá đa dạng,
2. Mặt hạn chế:
- Giáo viên còn nhiều lúng túng trong việc tổ chức giáo dục kĩ năng sống qua
5


các hoạt động thích hợp, có thực hiện song chưa mang ý nghĩa hình thành và phát
triển kĩ năng sống trong giảng dạy các môn học.
- Thiếu các điều kiện tối thiểu để tiến hành giáo dục kĩ năng sống trong nhà
trường, trước hết là tài liệu cho giáo viên và học sinh.
- Ðã có một vài dự án, đề tài nghiên cứu tổ chức tập huấn cho đội ngũ giáo viên

một tiết học thì sẽ thất bại vì nội dung bài học không được đảm bảo mà nội dung
lồng ghép cũng không có hiệu quả. Học sinh sẽ cảm thấy gặp nhiều áp lực của giờ
học. Như vậy dạy học không thành công mà giáo dục cũng không thành công.
Vấn đề là chọn nội dung nào và lồng ghép ra sao thì có vẻ như còn nhiều
lúng túng. Một số trường đã cho thực nghiệm đưa nội dung giáo dục kỹ năng sống
6


vào nội dung giờ sinh hoạt chủ nhiệm, giờ sinh hoạt ngoài giờ lên lớp,… thu được
hiệu quả nhất định. Các trường đã áp dụng hình thức học nhóm, sinh hoạt nhóm,
chia sẻ nội dung kiến thức theo nhóm ... cũng nhằm phát huy khả năng làm việc
nhóm, qua đó giáo dục học sinh kỹ năng giao tiếp, kỹ năng trình bày, kỹ năng phản
hồi ý kiến, kỹ năng hội họp, kỹ năng tổ chức và giải quyết công việc,....
Nhưng hầu hết việc giáo dục kĩ năng sống chỉ ở dạng tự phát, cá nhân và ở
mức độ thấp... để có thể nâng cao và ứng dụng đại trà việc đưa giáo dục kỹ năng
sống vào giáo dục cần có một sự thống nhất ở các cấp lãnh đạo. Trong đó, cần thiết
và quyết định chính là vai trò của cấp lãnh đạo nhà trường phổ thông.
I. Đưa nội dung giáo dục kỹ năng sống vào giờ sinh hoạt dưới cờ.
*Phương pháp 1: Giáo viên hoặc thuyết trình viên trình bày về các đề tài mà xã
hội và học sinh đang quan tâm.
* Ưu điểm phương pháp này:
- Có thể truyền đạt nhiều nội dung trong thời gian ngắn.
- Người trình bày chủ động về nội dung trình bày.
* Nhược điểm:
- Khó kêu gọi sự tập trung của học sinh theo dõi.
- Người trình bày có thể sẽ kéo dài thời gian do muốn trình bày nhiều nội dung.
- Cần một người trình bày có khả năng thuyết trình thật tốt.
Phương pháp này thích hợp khi muốn chia sẻ nhanh một vấn đề ngắn, và thời
gian thuyết trình cũng không nên quá 15 phút. Người trình bày nên biến bài thuyết
trình thành câu chuyện kể để tăng phần lôi cuốn và có thể đứng gần học sinh hơn

Sau buổi trình bày, giáo viên phải có kết luận cho vấn đề được nêu ra trong
buổi sinh hoạt đồng thời cám ơn nhóm học sinh đã trình bày tiểu phẩm, cám ơn
toàn thể học sinh đã tích cực tham gia buổi sinh hoạt, sau đó thông báo nội dung
sinh hoạt lần kế tiếp, để học sinh có thể chuẩn bị trước.
Ở phương pháp này còn có thêm ưu điểm là để học sinh phát triển tư duy
phê phán tích cực, các em có cơ hội rèn luyện kỹ năng thế vai, tạo sự năng động và
giúp học sinh có cơ hội cùng chung làm việc với nhau trong nhóm, phát huy khả
năng lãnh đạo trong học sinh.
* Khó khăn có thể gặp phải khi đưa nội dung giáo dục kỹ năng sống vào tiết sinh
hoạt dưới cờ và cách khắc phục:
- Học sinh không tập trung theo dõi nội dung sinh hoạt:
Học sinh chỉ chăm chú lắng nghe và xem khi thấy nội dung cần thiết, lôi
cuốn và có tốc độ diễn ra vừa phải hoặc hơi nhanh một chút. Do vậy việc chọn cho
được nhóm trình bày và cách trình bày tiểu phẩm hết sức quan trọng. Nhóm trình
bày không được quá 5 người, thời gian trình bày hoặc diễn ra tiểu phẩm không
được quá 15 phút, âm thanh phải rõ ràng, cần chuẩn bị ít nhất hai bạn học sinh giữ
nhiệm vụ chuyển micro đến các bạn học sinh làm khán giả.
Việc giữ trật tự cũng cần phải quan tâm nhờ đội ngũ thầy cô giám thị, giáo
viên chủ nhiệm các lớp cũng cần có mặt để biết được nội dung này. Ngay sau giờ
sinh hoạt dưới cờ, giáo viên chủ nhiệm có biện pháp chấn chỉnh trực tiếp với lớp
khi có hiện tượng vi phạm, ồn ào hoặc mất tập trung... Tiếp đó, giáo viên chủ
nhiệm cần đề cập đến nội dung đã sinh hoạt và muốn lắng nghe ý kiến của học sinh
của lớp về vấn đề đã nêu thì lập tức sẽ tạo nên sự quan tâm của học sinh kể cả trong
buổi sinh hoạt kế tiếp.
- Giáo viên các lớp không hỗ trợ, hợp tác trong giờ sinh hoạt dưới cờ:
Ban Giám hiệu cần đặt qui định tất cả giáo viên đều phải có mặt trong giờ
sinh hoạt dưới cờ có lồng ghép giáo dục kỹ năng sống để theo dõi nội dung giáo
dục học sinh nhằm giáo dục đồng bộ, tránh sự trùng lặp, hoặc không thống nhất
trong việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh. Vì thực tế không phải giáo viên nào
cũng được trang bị hoặc tự học hỏi đầy đủ về các kỹ năng sống.

Sau đó cho các em tự trình bày vấn đề của nhóm hoặc cá nhân, tự bảo vệ ý
kiến của mình. Trong khi đó, các bạn khác sẽ theo dõi, quan sát và phản biện, góp ý
kiến chia sẻ sao cho bài tập, sản phẩm của bạn mình được hoàn thiện hơn.
Vấn đề ở đây chính là phương thức tổ chức lớp học để học sinh có thể phát
huy kỹ năng hợp tác, làm việc nhóm, tạo động lực làm việc cho học sinh.
Giáo viên bộ môn cũng có thể giáo dục kĩ năng làm việc độc lập của học sinh
qua các tiết học hoặc qua các tiết kiểm tra đánh giá. Đồng thời cũng có thể lồng
ghép giáo dục được nhiều kĩ năng sống khác cho học sinh.
Cái khó ở đây là nội dung chương trình sẽ là bước cản cho việc lồng ghép nội
dung giáo dục kỹ năng sống vào.Nếu như không khéo, giáo viên sẽ tự nâng cao
gánh nặng cho bản thân và cho học sinh. Và đây chính là lí do biện minh cho việc

9


nhiều giáo viên không thực hiện nội dung lồng ghép giáo dục kỹ năng sống trong
bộ môn.
Cần có những tiết thao giảng, dạy mẫu, trao đổi, rút kinh nghiệm trong tổ bộ
môn. Ban giám hiệu cần chú ý nhắc nhở giáo viên bộ môn đưa nội dung cần lồng
ghép vào trong nội dung môn học một cách tự nhiên, không gượng ép.
III. Đưa nội dung giáo dục kỹ năng sống vào giờ sinh hoạt tập thể hoặc giờ
sinh hoạt ngoài giờ lên lớp
Hiện nay hầu như việc thực hiện sinh hoạt lớp đầu tuần của giáo viên chủ
nhiệm với lớp chủ nhiệm thường theo kịch bản cũ:
Kịch bản 1:
Giáo viên chủ nhiệm tổng kết hoạt động tuần qua, xem xét qua các lỗi
vi phạm của học sinh, chấn chỉnh những sai phạm, khiển trách hay cảnh cáo những
trường hợp tái phạm của học sinh.
Sau đó là thông báo kế hoạch hoạt động trong tuần sắp tới, nhắc nhở và
phân công học sinh thực hiện theo kế hoạch. Giáo viên chủ nhiệm còn làm nhiệm

sinh hoạt chủ nhiệm thành một buổi chơi với nhiều trò chơi khác nhau mà nội dung
được giáo viên chủ nhiệm chuẩn bị trước. Các trò chơi này phải được lựa chọn và
có chủ đích nhằm giáo dục kỹ năng tương ứng cho học sinh.
*Kịch bản mới:
Việc đưa giáo dục kỹ năng sống vào giờ sinh hoạt chủ yếu với cách làm
sao cho tăng tính chủ động của học sinh trong lớp, phát huy khả năng từng cá nhân
và nhấn mạnh vai trò của tập thể, để học sinh thấy được và luôn phát huy khả năng
phối hợp của nhóm trong khi giải quyết các vấn đề chung.
Trong kịch bản mới, lớp trưởng sơ kết tuần vừa qua. Giáo viên chủ nhiệm
phổ biến kế hoạch của tuần tới, nhắc nhở học sinh vi phạm và nhận xét chung. Sau
đó là sinh hoạt tập thể theo chủ đề và kịch bản đã đặt ra trước đó.
Có thể đưa ra 2 kịch bản sau để các thầy cô tham khảo, góp ý:
Kịch bản 1: Tổ chức trò chơi
Không nên sa đà vào việc tổ chức các trò chơi mang tính giải trí đơn thuần,
sẽ làm sai lệch mục đích của việc lồng ghép nội dung giáo dục kỹ năng sống trong
giờ sinh hoạt.
* Khó khăn trong việc lồng ghép nội dung giáo dục kỹ năng sống vào giờ sinh hoạt
bằng cách tổ chức trò chơi và cách khắc phục:
- Lớp ồn ào, gây ảnh hưởng lớp kế bên. Ban Giám hiệu cần tổ chức tiến hành sinh
hoạt đồng thời tất cả các lớp và hãy chấp nhận sự ồn ào có định hướng chứ không
phải ồn ào mất trật tự.
- Các trò chơi lặp đi lặp lại gây nhàm chán: chuẩn bị trước và tham khảo thêm các
trò chơi cho phù hợp, thay đổi nội dung và phương thức sinh hoạt.
Có thể tham khảo một số trò chơi như sau:
Trò chơi 1: Mong muốn, hi vọng, quan tâm
Yêu cầu các học sinh lấy ra một mảnh giấy và trong một vài phút viết ra
những mong muốn riêng về một môn học hoặc một hoạt động nào đó, nói lên
những điều mình hy vọng sẽ đạt được và cả những điều mà mình quan tâm đến.
Thu lại tất cả những mảnh giấy này để vào lẫn một hộp, sau đó yêu cầu mỗi
học sinh chọn ra một mảnh giấy trong hộp và đọc lên những mong muốn, hy vọng,

Giáo viên chủ nhiệm cũng có thể sử dụng các đoạn phim “Quà tặng cuộc
sống” của chương trình VTV3 liên quan đến giáo dục kĩ năng sống cho học sinh để
trình chiếu bằng máy chiếu. Sau đó cho học sinh thảo luận, phát biểu suy nghĩ,
chính kiến của bản thân mình và rút ra bài học. Có thể cho các em nói lên suy nghĩ
bằng lời nói hoặc viết vào giấy rồi tổng hợp lại.
Phương pháp này theo tôi đem lại hiệu quả giáo dục rất lớn mà giáo viên chủ
nhiệm không phải “nói nhiều”, “giáo huấn nhiều”. Nên lựa chọn sử dụng những
phim gần gũi liên quan với những kĩ năng sống mà giáo viên đang lựa chọn giáo
dục cho học sinh. Điều này là rất quan trọng vì nếu chọn sai nội dung thì việc giáo
dục sẽ giống như “râu ông nọ cắm cằm bà kia”. Mỗi giờ sinh hoạt, giáo viên chủ
nhiệm chỉ cần chiếu một đến hai đoạn video, không nên chiếu quá nhiều mà không
để thời gian cho học sinh suy nghĩ, thảo luận.
Có rất nhiều video liên quan đến việc giáo dục kĩ năng sống cho học sinh.
Các thầy cô có thể tham khảo một số video có nội dung như sau:
Đoạn phim 1: Câu chuyện chiếc bình nứt
Có một người gánh nước mang hai chiếc bình lớn treo hai đầu một đòn
gánh. Một trong hai bình ấy bị một vết nứt, còn bình kia thì tuyệt hảo luôn đem về
đủ lượng một bình đầy nước. Cuối đoạn đường dài từ con suối đến nhà, chiếc bình
nứt lúc nào cũng vơi chỉ còn một nửa bình. Suốt hai năm trời, mỗi ngày người gánh
nước chỉ mang về nhà có một bình rưỡi nước. Dĩ nhiên, cái bình nguyên vẹn rất
12


hãnh diện về thành tích của mình, đã hoàn tất một cách tuyệt hảo nhiệm vụ nó được
tạo ra để thi hành. Còn tội nghiệp chiếc bình nứt, nó xấu hổ về khuyết điểm của
mình và khổ sở vì chỉ hoàn tất được có một nửa công việc nó được tạo ra để làm.
Sau hai năm chịu đựng cái mà nó cho là một thất bại chua cay, một ngày nọ nó lên
tiếng với người gánh nước bên suối : “Con thật xấu hổ vì vết nứt bên hông, đã làm
rỉ mất nước trên đường về nhà bác”. Người gánh nước trả lời: “Con đã chẳng để ý
thấy chỉ có hoa mọc trên đường đi bên phía của con à? Đó là vì ta vẫn luôn biết

Đôi khi đấu tranh là rất cần thiết trong cuộc sống. Nếu ta quen sống một cuộc
đời phẳng lặng, ta sẽ mất đi sức mạnh tiềm tàng mà bẩm sinh mỗi người đều có. Vì

13


thế, nếu bạn thấy mình đang phải vượt qua nhiều áp lực và căng thẳng thì hãy tin
rằng sau đó bạn sẽ trưởng thành hơn.
Câu hỏi suy nghĩ, thảo luận về đoạn phim 2
1. Trong cuộc sống đã khi nào bạn đóng vai trò nhân vật chàng trai như trong
đoạn phim chưa?
2. Bạn có mong muốn mình được giúp đỡ như chú bướm nhỏ không?
3. Bạn có suy nghĩ gì về giá trị của sự đấu tranh?
4. Sự nỗ lực, cố gắng vượt qua áp lực của cuộc sống có tác dụng gì?
5. Bạn có muốn mình có cuộc sống phẳng lặng, bình thường không?
Đoạn phim 3: Con yêu mẹ
Người mẹ mệt mỏi trở về từ cửa hàng sau một ngày làm việc dài đằng đẵng,
kéo lê túi hàng trên sàn bếp. Đang chờ bà là đứa con trai - David, 8 tuổi, đang lo
lắng kể lại những gì mà em nó làm ở nhà: “… lúc con đang chơi ngoài sân còn bố
đang gọi điện thoại thì Tom lấy bút chì màu viết lên tường, lên tờ giấy dán tường
mới mẹ dán trong phòng làm việc ấy! Con đã nói với nó là mẹ sẽ bực mình mà!”.
Người mẹ than thở rồi nhíu lông mày: “Bây giờ nó đâu?”. Thế rồi bà bỏ hết
hàng ở đó, sải bước vào phòng của đứa con trai nhỏ, nơi nó đang trốn. Bà gọi cả tên
họ của đứa bé, mà ở các nước phương Tây, khi gọi cả tên lẫn họ như thế này là
thường thể hiện sự tức giận. Khi bà bước vào phòng, đứa bé run lên vì sợ, nó biết
sắp có chuyện gì ghê gớm lắm. Trong 10 phút, người mẹ nguyền rủa con, là bà đã
phải tiết kiệm thế nào và tờ giấy dán tường đắt ra sao! Sau khi rên rỉ về những việc
phải làm để sửa lại tờ giấy, người mẹ kết tội đứa con là thiếu quan tâm đến người
khác. Càng mắng mỏ con, bà càng thấy bực mình, cuối cùng bà ra khỏi phòng con,
cảm thấy cáu đến phát điên!

niềm hi vọng. Lau những giọt nước mắt còn đọng lại, cậu bé lần lượt thắp sáng lại
những ngọn nến vừa tắt bằng ngọn lửa của niềm hi vọng! Từ đó ta hiểu được giá trị
đích thực của niềm hi vọng! Ngọn lửa của hi vọng sẽ luôn đi cùng các bạn suốt
cuộc đời. Khi giữ được hi vọng,chúng ta có thể thắp sáng lại ngọn lửa của hòa bình,
lòng trung thành và tình yêu! Hãy thắp sáng ngọn lửa hi vọng của mình và những
người xung quanh bạn!
Câu hỏi suy nghĩ, thảo luận về đoạn phim 4
1. Bạn mong muốn mình có ngọn nến nào trong 4 ngọn nến?
2. Ngọn lửa của niềm hi vọng có giá trị như thế nào?
3. Trong cuộc sống đã bao giờ bạn muốn có mọi thứ mà bạn chưa từng nghĩ
đến mình cần “niềm hi vọng” chưa?
4. Niềm hi vọng có phải là mơ ước hão huyền, viển vông không?
Đoạn phim 5: Cà rốt, trứng và cà phê
Một cô gái trẻ nói với mẹ của mình rằng cuộc sống thật khó khăn. Cô
không biết sẽ tiếp tục như thế nào. Cô muốn buông xuôi vì đã quá mệt mỏi khi mãi
phải đấu tranh. Mẹ cô gái sau khi nghe con nói bèn đưa cô vào bếp. Bà đổ đầy nước
vào ba cái bình và đun sôi.
Trong chiếc bình đầu tiên, bà đặt vào những củ cà rốt, trong chiếc thứ hai bà
đặt những quả trứng, và trong chiếc cuối cùng bà đặt những hột cà phê nghiền. Sau
đó bà tiếp tục nấu sôi ba chiếc bình, và không nói một lời nào.
Khoảng 20 phút sau, bà tắt lửa. Bà vớt những củ cà rốt ra và đặt chúng vào
một cái bát. Bà lấy những quả trứng ra và đặt vào một cái bát khác. Bà lại lấy muôi
múc cà phê ra và đặt vào cái bát thứ ba. Quay sang cô con gái, bà hỏi: “Nào, con
hãy nói cho mẹ biết, con nhìn thấy gì?” “Dạ, cà rốt, trứng và cà phê”. Cô con gái
trả lời rồi hỏi: “Mẹ, điều đó có nghĩa là gì?”.
Bà mẹ giải thích rằng mỗi một thứ trong đó đã gặp điều kiện khó khăn như
nhau, đó là nước sôi. Mỗi thứ có phản ứng khác nhau. Cà rốt khi chưa bỏ vào nước
thì cứng, rắn và dai. Tuy nhiên, sau khi bị bỏ vào nước sôi, nó mềm đi và trở nên
yếu ớt. Quả trứng vốn rất dễ vỡ. Lớp vỏ ngoài mỏng manh của nó đã bảo vệ lớp
15

cảm nghĩ của mình và rút ra bài học về kĩ năng sống qua hệ thống câu hỏi thảo luận
của giáo viên đặt ra theo nội dung từng video. Nếu chỉ trình chiếu thôi mà không có
hệ thống câu hỏi thảo luận thì hiệu quả giáo dục sẽ không cao.
Hai kịch bản có thể thực hiện độc lập cũng có thể lồng ghép, đan xen nhau.
Tùy từng hoàn cảnh, từng đối tượng cụ thể mà áp dụng linh hoạt không nên máy
móc áp dụng những kịch bản như nhau vào các giờ sinh hoạt khác nhau hay các đối
tượng học sinh khác nhau.
Giáo viên chủ nhiệm có thể giao cho bí thư chi đoàn đọc hoặc kể những
câu chuyện “Tâm hồn cao thượng”. Hay giáo viên chủ nhiệm chiếu phim " Ba
chàng ngốc"- Phim Ấn Độ. Đây là một bộ phim hài đượm tính nhân văn, mang ý
nghĩa giáo dục sâu sắc để giáo dục kĩ năng sống cho học sinh nhằm giúp các em có
thể ứng phó với các vấn đề của cuộc sống.
16


D. HIỆU QUẢ THỰC HIỆN ĐỀ TÀI:
Đề tài này tôi thực hiện ở lớp chủ nhiệm 10A3,11A3,12A3 Khóa học
2009- 2012 Trường Trung học phổ thông Lê Lợi và đã đem lại hiệu quả giáo dục
rất cao.
* Trong việc chiếm lĩnh tri thức và tham gia các hoạt động chung, tỉ lệ học
sinh lớp có khả năng làm việc độc lập và khả năng làm việc nhóm cao hơn các lớp
khác khi tôi chưa áp dụng đề tài này. Các em có ý thức tự giác học tập cao hơn,
ngoan hơn và học tốt hơn. Thể hiện, xếp loại học lực và hạnh kiểm của học sinh
năm nay cao hơn năm trước và cao hơn các khóa trước, khi chưa áp dụng phương
pháp giáo dục kĩ năng sống vào giờ sinh hoạt tập thể.
Cụ thể, tôi đã thống kê số liệu trên 2 lớp chủ nhiệm qua 5 năm gần đây về
hạnh kiểm và học lực.
Về học lực:
Lớp
10A6


Loại yếu
1 em=2,2%

không có

26em = 57,8%

18 em = 42,2%

không có

2 em = 4,4%

26 em = 57,8% 17 em = 37,8%

không có

4 em = 8,8%

34 em = 75,6% 7 em = 15,6%

không có

7 em = 15,6% 34 em = 75,6% 4 em = 8,8%

không có

Loại tốt
34 em= 75,6%

44 em= 97,8%

01 em = 2,2%

không có

không có

17


Trong 2 bảng thống kê trên có:
- Lớp đối chứng là: Lớp 10A6( 2007- 2008) và 11A6( 2008- 2009)
- Lớp thực nghiệm là: 10A3,11A3,12A3 Khóa học 2009- 2012
(sĩ số các lớp đều là 45 em)
* Trong các mối quan hệ, các em tỏ ra mạnh dạn hơn khi thể hiện mình, bớt
rụt rè, e ngại khi đứng trước đám đông. Các em tham gia các hoạt động văn hóa,
văn nghệ, thể dục thể thao do Đoàn thanh niên tổ chức rất tích cực. Các em đoàn
kết hơn trong quá trình tham gia các hoạt động chung. Do đó tập thể lớp đã thu
được nhiều thành tích cao trong các cuộc thi do Đoàn thanh niên trường tổ chức.
* Tình trạng bạo lực học đường, bắt nạt bạn khác không có ở lớp tôi chủ
nhiệm. Học sinh sống có trách nhiệm hơn với bản thân, gia đình và tập thể lớp.
Tình trạng học sinh bỏ học đi chơi bi a, điện tử, chat, ... giảm đáng kể.
* Tinh thần của các em sau các buổi sinh hoạt rất hào hứng, nhiều học sinh
bày tỏ rằng các em yêu thích giờ sinh hoạt tập thể và hoạt động giáo dục ngoài giờ
lên lớp. Vì qua đây các em có thể nhận thức được giá trị của bản thân, giá trị của
tinh thần đoàn kết và nhiều kĩ năng sống cần thiết trong cuộc sống.
* Sau gần một năm kể từ ngày tốt nghiệp Trung học phổ thông, các em học
sinh vẫn thường xuyên liên lạc với cô chủ nhiệm. Các em tâm sự rằng mình luôn
nhớ các hoạt động tập thể lớp đã tổ chức và mãi ghi nhớ, áp dụng các bài học về kĩ

nhiệm hãy coi các em như con em mình, chỉ bảo tận tình để các em thấy gần gũi,
thân thiện. Khi đó, việc giáo dục kĩ năng sống sẽ đem lại hiệu quả cao.
- Giáo viên chủ nhiệm cần phối hợp với giáo viên bộ môn, các tổ chức trong
nhà trường (đặc biệt là Đoàn thanh niên) để lồng ghép giáo dục kĩ năng sống cho
các em một cách đồng bộ, tránh sự mâu thuẫn hay trùng lặp, có như thế mới đưa
được nhiều nội dung vào giáo dục.
- Giáo viên chủ nhiệm cũng cần tìm hiểu hoàn cảnh từng học sinh, đặc điểm
tâm sinh lí riêng của mỗi em để có biện pháp giáo dục phù hợp, không thể áp dụng
máy móc một kịch bản chung cho tất cả các đối tượng học sinh. Ngoài các biện
pháp giáo dục chung, một số học sinh cũng cần được giáo viên chủ nhiệm giáo dục
bằng những phương thức riêng.

19


Những suy nghĩ trên đây của bản thân tôi chỉ là một khía cạnh nhỏ và còn
nhiều hạn chế. Thời gian nghiên cứu đề tài chưa nhiều năm và được thực hiện độc
lập riêng cá nhân nên chắc chắn còn mang tính chủ quan và không tránh khỏi thiếu
sót. Một lần nữa kính mong các đồng nghiệp, các cấp quản lí giáo dục tham khảo,
góp ý để tôi hoàn thiện đề tài hơn nữa.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG
ĐƠN VỊ

Thanh hóa, ngày 20 tháng 05 năm 2013
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của mình viết,
không sao chép nội dung của người khác.

Đỗ Thị Hoa