A- ĐẶT VẤN ĐỀ
Sinh thời trong tác phẩm “Việt Nam Quốc sử diễn ca” chủ Tịch Hồ Chí
Minh nhấn mạnh:
“Dân ta phải biết sử ta
Cho tường gốc tích nước nhà Việt Nam”
Đó là điều mỗi chúng ta mong muốn- sự hiểu biết của thế hệ trẻ về lịch sử
hào hùng của Cha ông ta. Nhưng một thực tế đáng buồn là trong những năm gần
đây trên các phương tiện thông tin đại chúng như báo chí, truyền hình,
internet...Xã hội đang băn khoăn về tình trạng “sa sút” của bộ môn lịch sử, nhiều
người cho rằng giới trẻ bây giờ ngày càng xa dời lịch sử, thiếu hiểu biết về lịch
sử dân tộc. Biện minh cho điều đó họ dẫn ra những con số khiến mọi người phải
“dật mình” xem xét. Đó là vài năm trở lại đây trong các kỳ thi tuyển sinh ĐH-CĐ
trên cả nước hàng nghìn thí sinh điểm không môn lịch sử, ngoài ra còn nhiều bài
thi với nội dung “ngô nghê”, “cười ra nước mắt ” mà một số tờ báo mạng đã
đăng. Phải chăng đã đến lúc cần nhìn lại thực tế để tiến hành cuộc “cánh mạng”
trong việc dạy và học lịch sử trong nhà trường. Đã có nhiều tranh cãi, lập luận,
kiến nghị, đề xuất, rồi đi tìm nguyên nhân dẫn tới tình trạng trên của các nhà
quản lý giáo dục những nhà chuyên môn, hay đơn giản là những ý kiến của
những người ngoài cuộc. Trong đó các ý kiến đều đi đến những điểm chung rằng
nguyên nhân chủ yếu dẫn đến tình trạng “dốt sử” của giới trẻ hiện nay là do : Nội
dung chương trình SGK quá nặng, thiếu hấp dẫn, phương pháp truyền đạt của
GV không tạo hứng thú cho học sinh, nhu cầu xã hội về những môn học xã hội ít,
đầu ra khó....
Từ thực tế trên, với tư cách là một giáo viên giảng dạy bộ môn lịch sử trong
nhà trường phổ thông bản thân tôi cũng cảm thấy mình cũng có một phần trách
nhiệm dẫn tới tình trạng trên. Trước khi Bộ giáo dục, các cấp ngành tìm ra một
hướng đi mới để nâng cao chất lượng giáo dục nói chung và đối với bộ môn lịch
sử nói riêng bản thân tôi cũng có nhiều trăn trở: thực tế mình đã hoàn thành tốt
sứ mệnh cao cả của nghề dạy học hay chưa ? Theo cá nhân tôi không tính đến
những nguyên nhân khách quan khác thì một trong những yếu tố góp phần quyết
định và thay đổi được cách nhìn nhận của xã hội về bộ môn cũng như thu hút giới

động NGLL có hai đặc điểm nổi bật : tính chất tự nguyện và sự phát triển nhận
thức tích cực độc lập, năng khiếu của học sinh trong học tập lịch sử. Điều này
giúp định hướng nghề nghiệp cho các em sau này.
- Việc thực hiện chủ đề và nội dung hoạt động NGLL rất linh hoạt, đa dạng
(tuy phải theo hướng chỉ đạo của chương trình và nhiệm vụ năm học) nhằm gây
hứng thú, phát huy tính tích cực của học sinh trong việc tiếp nhận làm phong phú
, sâu sắc tri thức lịch sử.
2
**************SKKN***************
“Nâng cao chất lượng dạy học lịch sử ở trường THPT thông qua tổ chức hoạt
động ngoại khoá- NGLL”


- Trong hoạt động NGLL những cá tính , phẩm chất ý thức , khuynh hướng
của học sinh được bộc lộ rõ nét. Ví dụ học sinh nhỏ thích trò chơi lịch sử, hát,
diễn kịch. Học sinh trung học lại say mê với việc tìm tòi, nghiên cứu lịch sử. Đặc
biệt hoạt động NGLL đã gắn việc học tập lịch sử với đời sống, tạo cho các em ý
thức trách nhiệm trong hoạt động phục vụ xã hội, như sưu tầm di tích lịch sử, tìm
“địa chỉ đỏ”…. những công việc này giúp các em tiếp xúc với những tài liệu hiện
vật lịch sử, trang bị thêm kiến thức về đời sống lao động và đấu tranh cách
mạng về sinh hoạt tinh thần . Đây là điều kiện quan trong để giáo dục cho học
sinh thế giới quan khoa học và đạo đức tư tưởng chính trị.
- Hoạt động NGLL còn góp phần phát triển học sinh. Nếu bài nội khóa là
hình thức bắt buộc của việc học tập, tuân thủ nghiêm ngặt chương trình đã qui
định về thời gian, nội dung …thì hoạt động NGLL mang tính chất tự nguyện. Các
em có thể tự chọn và tham gia với một hình thức phù hợp khả năng bản thân.
Chính tính chất tự nguyện đã phát huy năng lực độc lập của học sinh, làm nẩy
sinh và phát triển hứng thú của học sinh nhờ vậy những kết quả học tập của học
sinh ở các bộ môn có liên quan (Văn học ,Địa lí, GDQP,GDCD..) cũng tốt hơn
- Hoạt động NGLL còn giúp học sinh đem những kiến thúc đã học những

Tuy nhiên không phải ai cũng làm tốt được điều này. Vậy nguyên nhân từ đâu.
phải chăng là sự thiếu sót việc định hướng của những nhà chuyên môn, từ sự hạn
chế trong trình độ và khả năng của một số giáo viên hay là từ sự thụ động của đa
số học sinh. Thiết nghĩ có lẽ xuất phát từ cả ba yếu tố trên. Nhưng quan trọng
hơn cả là trong chương trình dạy học lịch sử ở trường phổ thông thiếu hẳn cả về
thời gian và đặc biệt việc định hướng cách thức, nội dung tổ chức các hoạt động
NGLL cho học sinh . Đây là nguyên nhân chính dẫn đến việc tổ chức các hoạt
động NGLL bộ môn cho học sinh chủ là sự tự phát. Yếu tố thứ hai là từ phía
những người trực tiếp đứng trên bục giảng. Những hạn chế trong nhận thức, sự
yếu kém về trình độ, khả năng của một số các thầy cô giáo cũng là nguyên nhân
quan trọng dẫn đến hoạt động NGLL bộ môn còn nhiều hạn chế, chưa pphát huy
hết được vai trò và khả năng của các HĐNGLL.
III- GIẢI PHÁP VÀ TỔ CHỨC THỰC HIỆN
Xuất phát từ ý nghĩa, tác dụng và thực trạng của việc tổ chức các hoạt động
NGLL của bộ môn là một giáo viên trẻ, nhiệt tình trong công tác Tôi cũng đã
mạnh dạn đầu tư suy nghĩ, lên kế hoạch và đề xuất BGH nhà trường, tổ chuyên
môn và các đoàn thể trong nhà trường giúp đỡ trong việc tổ chức một buổi NGLL
bộ môn cho học sinh toàn trường nhân dịp kỷ niệm 68 năm truyền thống của
Quân đội nhân dân Việt Nam. Dưới đây là những kinh nghiệm của bản thân
thông qua việc tổ chức thành công buổi NGLL trên.
III.1: Các bước chuẩn bị .
Bước 1: Xây dựng chương trình hoạt động NGLL trên cơ sở nhiệm vụ , mục
tiêu năm học của nhà trường, tổ, nhóm chuyên môn

4
**************SKKN***************
“Nâng cao chất lượng dạy học lịch sử ở trường THPT thông qua tổ chức hoạt
động ngoại khoá- NGLL”



5
**************SKKN***************
“Nâng cao chất lượng dạy học lịch sử ở trường THPT thông qua tổ chức hoạt
động ngoại khoá- NGLL”


Bước 4: xác định thể lệ phần thi, cơ cấu giải .
1. thể lệ phần thi
- Phần thi thứ nhất “nhập ngũ”: mỗi đội chơi trả lời lần lượt 10 câu hỏi của btc
đưa ra liên quan đến kiến thức lịch sử ,văn học, hiểu biết chung nội dung liên
quan tới lịch sử, truyền thống vẻ vang của quân đội ta.
- Phần thứ hai “huấn luyện” : 3 đội chơi tham gia phần thi “người chỉ huy
giỏi” qua hình thức thi đội ngũ cơ bản (khẩu lệnh nghiêm,nghỉ,bên trái, phải…đi
đều.)
- Phần thứ ba “thử thách ”: gồm 6 ca khúc cách mạng các đội chơi lần lượt
nghe và giành quyền trả lời đoán đúng tên ca khúc, tác giả.
- Phần bốn: “chiến thắng” – truy tìm mật mã lịch sử : gồm 5 bức ảnh sự kiện
liên quan tới các vấn đề lịch sử yêu cầu các đội chơi sắp xếp theo thứ tự thời
gian và logic của vấn đề sau đó đội chơi phải nêu được nội dung bức ảnh và suy
luận mối quan hệ giữa các sự kiện lịch sử trong các bức ảnh và đưa ra được “mật
mã lịch sử”.
2. Thang điểm và cơ cấu giải
a.Thang điểm
- Phần thi thứ nhất “nhập ngũ”: tối đa 100 điểm cho mỗi đội chơi tương ứng
với mỗi câu trả lời đúng được 10 điểm(thời gian suy nghĩ tối đa cho mỗi câu hỏi
là 10 giây)
- Phần thứ hai “huấn luyện” : tối đa cho phần thi này là 100 điểm cho mỗi đội
chơi (bao gồm tác phong, tư thế ,ngôn ngữ, mức độ đội hình đều)- thời gian tối
đa cho mỗi đội là 5 phút cho phần thi.
- Phần thứ ba “thử thách ”: tối đa cho phần thi này là 60 điểm cho cả ba đội

- Khai mạc: Tuyên bố lý do, giới thiệu đại biểu
3

CĐCB
GV
Tổ Sử Địa –
GDCD

- Bài viết về truyền thống quân đội nhân dân Việt Nam & Tổ Sử ngày hội quốc phòng toàn dân.
Địa –
trong quá trình thực hiện theo kịch bản chương trình ở phần GDCD
thứ nhất : bài viết về lịch sử- truyền thống của quân đội nhân
dân Việt nam các Đ/c gv có thể tham khảo nhiều nguồn tài liệu
yêu cầu cơ bản ngắn gọn nhưng vẫn thể hiện rõ được bản chất
anh hùng truyền thống quyết thắng của quân đội ta. – bài viết
có ở phần phụ lục

4

- Thi tìm hiểu truyền thống vẻ vang của quân đội ta với chủ Tổ Sử đề “Hát mãi khúc quân hành” với 4 phần thi cụ thể
Địa GDCD
+
- Phần : “Nhập ngũ” : Yêu cầu mỗi đội chơi trả lời 10 câu Nhóm
7

**************SKKN***************
“Nâng cao chất lượng dạy học lịch sử ở trường THPT thông qua tổ chức hoạt
động ngoại khoá- NGLL”



8
**************SKKN***************
“Nâng cao chất lượng dạy học lịch sử ở trường THPT thông qua tổ chức hoạt
động ngoại khoá- NGLL”


đã sắp xếp(Các bức ảnh lịch sử chủ yếu trong chương trình
SGK lớp 12 THPT. Nội dung các bức ảnh cũng phản ánh các
giai đoạn lịch sử của dân tộc cũng như sự lớn mạnh và trưởng
thành của Quân đội ta qua các thời kỳ lịch sử : 1930-1945;
1945-1954; 1954-1975.
5

Kết thúc: trao giải: ban thư ký tổng hợp điểm của các đội chơi BTC +
công bố điểm và trao giải cho 3 đội.
BGH

III.2 : Thực hiện
- Trên cở sở các bước chuẩn bị và kịch bản chi tiết của chương trình trước khi
tổ chức buổi HĐNGLL các Đ/C GV cần lưu ý một số kinh nghiệm sau:
- Thông báo rộng rãi cho học sinh các khối sau đó tiến hành chọn 3 đội chơi ở 3
khối khác nhau.
- Phổ biến và hướng dẫn cụ thể các phần chơi cho các đội chơi giúp các em có
sự chuẩn bị tốt nhất.
- Phối hợp với nhóm GDQP nhà trường để nhận được sự giúp đỡ về chuyên
môn cụ thể qua phần thi “Huấn luyện”.
- Sử dụng Máy chiếu đa năng trong các phần chơi để tăng tính hấp dẫn đặc biệt
là phần thi “Thử thách”.
- Thành lập ban thư ký để tổng kết số điểm của các đội trong các phần chơi.
- Lựa chọn GV làm MC dẫn CT là GV có khả năng tổ chức tốt.

bé của mình cho sự nghiệp đổi mới phương pháp dạy học góp phần nâng cao chất
lượng dạy học bộ môn lịch sử hy vọng rằng những chia sẻ này sẽ được các thầy,
cô giáo và các bạn đồng nghiệp quan tâm.
10
**************SKKN***************
“Nâng cao chất lượng dạy học lịch sử ở trường THPT thông qua tổ chức hoạt
động ngoại khoá- NGLL”


- Thông qua đề tài này bản thân tôi xin mạnh dạn đưa ra những đề xuất đối với
các nhà trường THPT, Sở GD & ĐT cần có những định hướng, kế hoạch tổ chức
các hoạt động NGLL thông qua hình thức tổ chức các buổi ngoại khoá cho HS
một cách phong phú hơn trong khung chương trình chung. Đồng thời tạo điều
kiện về mặt thời gian, kinh phí, các điều kiện cơ sở vật chất trong điều kiện cho
phép từ đó giúp đội ngũ GV có thể hoàn thành tốt hơn công tác giáo dục nói
chung cũng như việc tổ chức các hoạt động ngoại khoá-NGLL cho học sinh nói
riêng được tốt hơn.
Xin chân thành cảm ơn !
Thường xuân, tháng 4 năm 2013

Hệ thống các phụ lục nội dung chuẩn bị cho buổi ngoại
khoá lịch sử chào mừng 68 năm thành lập QĐND Việt
Nam & ngày hội quốc phòng toàn dân
(22/12/1944- 22/12/2012)
Phụ lục 1
BÀI VIẾT
Quân đội Nhân dân Việt Nam: Truyền thống anh hùng, thắng lợi vẻ vang

Quân đội ta từ nhân dân mà ra, được Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ
Chí Minh tổ chức xây dựng, giáo dục, rèn luyện. Chặng đường 66 năm xây dựng,

Điên Biên Phủ (7/5/1954) đã khẳng định sức mạnh của chiến tranh nhân dân và
sự trưởng thành vượt bậc của Quân đội ta khi đánh thắng đội quân viễn chinh
hiện đại của thực dân, chấm dứt hoàn toàn ách xâm lược của thực dân Pháp trên
đất nước ta và các nước trên bán đảo Đông Dương, tạo điều kiện vững chắc để
nhân dân ta giành thắng lợi vĩ đại trong cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ,
thống nhất Tổ quốc, đưa cả nước đi lên CNXH.Trong những năm kháng chiến
chống Mỹ cứu nước, QĐND Việt Nam đảm nhiệm vai trò nòng cốt; được Đảng
và Nhà nước giáo dục, rèn luyện đã chiến đấu anh dũng, đánh thắng cuộc chiến
tranh xâm lược của đế quốc Mỹ. Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm
1975, đỉnh cao là Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, giải phóng hoàn toàn miền
Nam, thống nhất Tổ quốc. Ước nguyện của Bác Hồ: “Đánh cho Mỹ cút, đánh cho
ngụy nhào” đã trở thành hiện thực. Từ trận thắng đầu tiên (năm 1944) đến Chiến
dịch Hồ Chí Minh, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (1975), QĐND
Việt Nam đã tô thắm lịch sử dựng nước và giữ nước vẻ vang của dân tộc, làm
rạng ngời thời đại Hồ Chí Minh.Sau 30 năm chiến tranh, đất nước bị tàn phá
12
**************SKKN***************
“Nâng cao chất lượng dạy học lịch sử ở trường THPT thông qua tổ chức hoạt
động ngoại khoá- NGLL”


nặng nề. Nhiệm vụ của Quân đội được Trung ương Đảng nêu rõ: “Ra sức bảo vệ
sự nghiệp cách mạng XHCN và xây dựng CNXH của nhân dân ta; ... bảo vệ độc
lập chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ, vùng trời, vùng biển, biên giới và hải đảo của
nước Việt Nam thống nhất”. Đồng thời “tích cực tham gia sản xuất, góp phần xây
dựng cơ sở vật chất kỹ thuật của CNXH”.Trong giai đoạn cách mạng mới của đất
nước, Quân đội ta đã thể hiện rõ bản lĩnh chính trị trên mặt trận xây dựng và bảo
vệ Tổ quốc, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ mà Đảng, Nhà nước và nhân dân giao
phó: bảo vệ vững chắc Tổ quốc, độc lập, chủ quyền, thống nhất toàn vẹn lãnh
thổ; bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và chế độ XHCN; bảo vệ an ninh chính


mới của cách mạng; góp phần xứng đáng vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ vững
chắc Tổ quốc Việt Nam XHCN.

Phụ lục 2:
HỆ THỐNG CÂU HỎI CHUẨN BỊ CT NGOẠI KHÓA 22/12
phần thi “Nhập ngũ”
Hiểu biết về Quân đội nhân dân VN
Câu 1: Đội VNTTGPQ thành lập ngày, tháng, năm nào, ở đâu ?
Câu 2: Lực lượng vũ trang nào được coi là vốn vũ trang đầu tiên của cách mạng
Việt Nam ?
Câu 3: Tiền thân của quân đội nhân dân Việt Nam là lực lượng nào ?
Câu 4: Hai trận thắng lớn đầu tiên của đội VNTTGPQ là trận thắng nào ?
Câu 5: Ai được mệnh danh là “Anh cả ” của quân đội nhân Việt nam?
Câu 6: Trong kháng chiến chống Pháp chiến thắng quân sự đầu tiên của quân đội
ta buộc Pháp phải chuyển sang đánh lâu dài với ta là chiến thắng nào ?
Câu 7: Trong kháng chiến chống Pháp chiến thắng nào đánh dấu thế chủ động
trên chiến trường dần thuộc về ta ?
14
**************SKKN***************
“Nâng cao chất lượng dạy học lịch sử ở trường THPT thông qua tổ chức hoạt
động ngoại khoá- NGLL”


Câu 8: Nhà thơ Tố Hữu đang nhắc tới cuộc kháng chiến nào của dân tộc qua hai
câu thơ sau :
“… Chín năm làm một Điện Biên
nên vành hoa đỏ nên thiên sử vàng”
Câu 9: Chiến thắng nào có ý nghĩa lớn lao “lừng lẫy năm châu, chấn động địa
cầu” ?

Câu 3: Tên mặt trận do Nguyễn Ái Quốc đặt trong hội nghị TW tháng 8 năm
1941 ?
Câu 4; Câu nói “Dù phải hi sinh tới đâu, dù phải đốt cháy cả dãy trường sơn cũng
quyết giành cho được độc lập ” được Bác nói trong thời điểm nào ?
Câu 5: Bác Hồ soạn thảo tuyên ngôn độc lập ở số nhà….phố….Hà Nội
Câu 6: Câu nói “.. chúng ta muốn hòa bình, chúng ta phải nhân nhượng , nhưng
chúng ta càng nhân nhượng thì thực dân Pháp càng lấn tới vì chúng quyết tâm
cướp nước ta một lần nữa” . Chúng ta đang nhắc tới văn kiện nào của chủ tịch Hồ
Chí Minh ?
Câu 7: “ Không! chúng ta thà hi sinh tất cả chứ nhất định không chịu mất nước,
nhất định không chịu làm nô lệ.” Chúng ta đang nhắc tới văn kiện nào của chủ
tịch Hồ Chí Minh ?
Câu 8: câu nói “…các Vua Hùng đã có công dựng nước Bác cháu ta phải cùng
nhau giữ lấy nước.” được Bác Hồ nói ở đâu, khi nào ?
Câu 9: Câu nói “không có gì quí hơn độc lập tự do ” được bác Hồ nói vào thời
điểm nào ?
Câu 10 : Câu nói “Quân đội ta trung với đảng, hiếu với dân, sẵn sàng chiến đấu
hi sinh vì độc lập tự do của tổ quốc vì chủ nghĩa xã hội. nhiệm vụ nào cũng hoàn
thành khó khăn nào cũng vượt qua, kẻ thù nào cũng đánh thắng” 22/12/64- 20
năm TL QĐNDVN
Hiểu biết về Văn học
Câu 2: Tên đơn vị bộ đội thời kì chống Pháp hoạt động ở một vùng rộng lớn bao
gồm các tỉnh Sơn La, Lai Châu, Hoà Bình, miền Tây Thanh Hoá và cả bên kia
biên giới Việt Lào, có nhiệm vụ vừa đánh tiêu hao sinh lực địch vừa vận động
nhân dân kháng chiến.
- Tây Tiến
16
**************SKKN***************
“Nâng cao chất lượng dạy học lịch sử ở trường THPT thông qua tổ chức hoạt
động ngoại khoá- NGLL”

giang sóng trào nước xoáy. Ai đã từng
nghe tiếng Tiểu đoàn, tiếng Tiểu đoàn
307! Buổi xuất quân Tiểu đoàn năm
ấy, cả Tiểu đoàn thề dưới sao vàng,
người chiến sĩ tiếc gì máu rơi, buổi
xuất quân Tiểu đoàn năm ấy nguyện
một lòng gìn giữ non sông…”, bài hát
18

**************SKKN***************
“Nâng cao chất lượng dạy học lịch sử ở trường THPT thông qua tổ chức hoạt
động ngoại khoá- NGLL”


đã đi vào lòng nhiều thế hệ người Việt
Nam.
Hiện nay Tiểu đoàn mang phiên hiệu
mới là Tiểu đoàn 2 Trung đoàn 1, Sư
đoàn 330 - Quân khu 9.
Bài hát : Hành khúc ngày và đêm
(1972) Phan Huỳnh Điểu
Hành khúc ngày và đêm (1972)
Phan Huỳnh Điểu (1924-) là một
nhạc sĩ Việt Nam. Phần lớn các ca
khúc của Phan Huỳnh Điểu là nhạc
đỏ, nhưng ông cũng có một số sáng
tác thuộc dòng tiền chiến

Bài hát : Năm anh em trên một
chiếc xe tăng

22
**************SKKN***************
“Nâng cao chất lượng dạy học lịch sử ở trường THPT thông qua tổ chức hoạt
động ngoại khoá- NGLL”


3.Bắn rơi B52 mỹ tại
HN(1972)

4. Lễ ký hiệp định
Pari(1973)

Nhóm 3

5.Xe tăng QGP tiến vào Dinh Độc lập(30/4/1975)

Thiết kế hỗ trợ chương trình HĐNGLL trên phần mềm Violet.

23
**************SKKN***************
“Nâng cao chất lượng dạy học lịch sử ở trường THPT thông qua tổ chức hoạt
động ngoại khoá- NGLL”


24
**************SKKN***************
“Nâng cao chất lượng dạy học lịch sử ở trường THPT thông qua tổ chức hoạt
động ngoại khoá- NGLL”