ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
-----------------

LÊ THỤY PHƢỢNG LINH

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN
Ở TRƢỜNG TIỂU HỌC HOÀNG VĂN THỤ,
QUẬN GÒ VẤP THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

HÀ NỘI, 2015


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

LÊ THỤY PHƢỢNG LINH

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN
Ở TRƢỜNG TIỂU HỌC HOÀNG VĂN THỤ,
QUẬN GÒ VẤP THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Chuyên ngành: QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Mã số: 60 14 01 14

Cán bộ hƣớng dẫn khoa học: TS. Nguyễn Thị Tuyết

HÀ NỘI, 2015

Lê Thụy Phƣợng Linh

ii


DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

Chữ viết tắt

Viết đầy đủ

BGH

Ban giám hiệu

CBQL

Cán bộ quản lý

CSVC

Cơ sở vật chất

TH

Tiểu học

QL

Quản lý

học ................................................................................................................... 28
1.5. Một số yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lí tổ chuyên môn đối với dạy
học tại các trường Tiểu học ............................................................................. 29

iv


1.5.1. Yếu tố khách quan ................................................................................. 29
1.5.2. Yếu tố chủ quan .................................................................................... 31
Tiểu kết chương 1............................................................................................ 33
CHƢƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN
MÔN TRƢỜNG TIỂU HỌC HOÀNG VĂN THỤ QUẬN GÒ VẤP,
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH .................................................................... 35
2.1. Đặc điểm kinh tế- xã hội và giáo dục của Quận Gò Vấp, Thành phố Hồ
Chí Minh ......................................................................................................... 35
2.1.1. Điều kiện tự nhiên và dân cư ................................................................ 35
2.1.2. Tình hình phát triển kinh tế - xã hội...................................................... 35
2.1.3.Khái quát chung về Giáo dục và đào tạo của Quận Gò Vấp, Thành phố
Hồ Chí Minh.................................................................................................... 35
2.2. Thực trạng tổ chuyên môn ở trường tiểu học Hoàng Văn Thụ Quận Gò
Vấp, Thành phố Hồ Chí Minh ........................................................................ 36
2.2.1. Quá trình hình thành và phát triển trường tiểu học Hoàng Văn Thụ,
Quận Gò Vấp, Thành phố Hồ Chí Minh ......................................................... 36
2.2.2. Về chất lượng đội ngũ giáo viên của tổ chuyên môn............................ 36
2.3. Thực trạng hoạt động quản lý tổ chuyên môn trường tiểu học Hoàng Văn
Thụ, Quận Gò Vấp, Thành phố Hồ Chí Minh ................................................ 39
2.3.1. Thực trạng công tác bổ nhiệm và quy hoạch tổ trưởng chuyên môn ... 39
2.3.2. Thực trạng công tác quản lý việc xây dựng và thực hiện kế hoạch của tổ
chuyên môn ..................................................................................................... 41
2.3.3. Thực trạng quản lý hoạt động dạy học .................................................. 43

năng lực quản lý cho tổ trưởng chuyên môn ................................................... 69
3.2.5. Đổi mới công tác quản lý hoạt động sinh hoạt của tổ chuyên môn theo
hướng nghiên cứu bài học ............................................................................... 72
3.2.6. Tăng cường hoạt động giao lưu, học tập, trao đổi kinh nghiệm giữa các
tổ chuyên môn trong trường và với các tổ chuyên môn trường tiểu học tiên
tiến trong thành phố ........................................................................................ 77
3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp trong quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở
trường Tiểu học Hoàng Văn Thụ, Quận Gò Vấp, Thành phố Hồ Chí Minh .. 78
3.4. Thăm dò mức độ cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất ..... 79

vi


Tiểu kết chương 3............................................................................................ 83
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ ............................................................... 85
1. Kết luận ....................................................................................................... 85
2. Khuyến nghị ................................................................................................ 86
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ..................................................... 88
PHỤ LỤC ....................................................................................................... 91

vii


DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 2. 1:

Chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý ......................................... 36

Bảng 2. 2:


viên ……………………………………………………….49

Bảng 2. 9:

Kết quả khảo sát về quản lý hồ sơ chuyên môn ..................... 49

Bảng 2. 10

Kết quả khảo sát về quản lý việc thực hiện
chương trình, kế hoạch giáo dục của tổ chuyên
môn ......................................................................................... 51

Bảng 2. 11:

Kết quả khảo sát về quản lý việc kèm cặp, bồi
dưỡng các thành viên của tổ chuyên môn ............................ 523

Bảng 2. 13:

Kết quả khảo sát về quản lý việc kiểm tra đánh
giá, nhận xét của tổ chuyên môn ........................................... 55

Bảng 2. 14:

Kết quả khảo sát về quản lý hoạt động nghiên cứu
khoa học của giáo viên ........................................................... 56

Bảng 2. 15:

Kết quả khảo sát quản lý hoạt động dự giờ, thao


MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Trên nền tảng triết lý giáo dục của Hồ Chí Minh, Đảng ta luôn chú trọng
bổ sung, phát triển cho phù hợp với yêu cầu của các giai đoạn lịch sử. Triết lý
giáo dục Hồ Chí Minh và đường lối, chủ trương, chính sách giáo dục của Đảng
và Nhà nước qua các thời kỳ của cách mạng Việt Nam luôn gắn bó với nhau.
Quan điểm của Đảng xuyên suốt thời kỳ đổi mới cho đến nay là: giáo dục là
quốc sách hàng đầu; đầu tư cho giáo dục là đầu tư cho sự phát triển; sự nghiệp
giáo dục là sự nghiệp của toàn dân. Trong các văn kiện của Đảng, từ Đại hội VI
đến Đại hội VIII, Đảng ta khẳng định “Cùng với khoa học và công nghệ, giáo
dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, nhằm nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực,
bồi dưỡng nhân tài”. Nghị quyết Hội nghị Trung ương 2 khóa VIII (1996) [44],
Đảng ta đã xác định mục tiêu cơ bản và nhiệm vụ của giáo dục là đào tạo con
người Việt Nam xã hội chủ nghĩa, có tri thức, kỹ năng, vừa hồng vừa chuyên;
giữ vững mục tiêu xã hội chủ nghĩa; thực sự xem giáo dục là quốc sách hàng
đầu; giáo dục và đào tạo là sự nghiệp của toàn Đảng, Nhà nước và toàn dân;
phát triển giáo dục đào tạo gắn với nhu cầu phát triển kinh tế xã hội. Đến Đại
hội Đảng toàn quốc lần thứ XI đã khẳng định “Đổi mới căn bản, toàn diện nền
giáo dục Việt Nam theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa, dân chủ hóa
và hội nhập quốc tế, trong đó, đổi mới cơ chế quản lý giáo dục, phát triển đội
ngũ giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục là khâu then chốt” và “Giáo dục và đào
tạo có sứ mệnh nâng cao dân trí, phát triển nguồn nhân lực, bồi dưỡng nhân tài,
góp phần quan trọng xây dựng đất nước, xây dựng nền văn hóa và con người
Việt Nam”.
Luật giáo dục năm 2010 cũng chỉ rõ “ Phương pháp giáo dục phải phát
huy tính tích cực, tự giác chủ động tư duy sáng tạo của người học, bồi dưỡng
năng lực tự học, lòng say mê học tập và ý chí vươn lên’’. Vì vậy đổi mới công
tác quản lý giáo dục trong giai đoạn hiện nay cần thường xuyên nghiên cứu tìm
tòi, học hỏi nâng cao trình độ nghiệp vụ quản lý, cải tiến công tác quản lý vận

Trường tiểu học Hoàng Văn Thụ nằm trên địa bàn Quận Gò Vấp, Thành
phố Hồ Chí Minh trong những năm gần đây đã có những đổi mới nhất định về
công tác quản lý và từng bước khẳng định mình. Tuy nhiên, công tác quản lí
hoạt động tổ chuyên môn mà Ban giám hiệu nhà trường đang áp dụng hầu hết là
2


do kinh nghiệm của bản thân, chưa phát huy hết sức mạnh nội lực của nhà
trường cũng như năng lực của các tổ trưởng chuyên môn. Ngoài ra đội ngũ tổ
trưởng chuyên môn cũng có một số chưa được đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng quản
lý tổ chuyên môn một cách có hệ thống, vì vậy trong những năm học trước đây
hoạt động của các tổ chuyên môn của trường chưa được đồng bộ, các nội dung
hoạt động của các tổ chuyên môn chưa đi vào chiều sâu, còn hạn chế ở một số
lĩnh vực.
Qua nhiều năm công tác ở trường tiểu học, từ một giáo viên trở thành một
người quản lý, bản thân tôi thấy rõ: Quản lý, chỉ đạo có hiệu quả các nội dung
hoạt động của tổ chuyên môn là một trong những công tác trọng tâm và thường
xuyên của hiệu trưởng để thực hiện nhiệm vụ quản lý, nâng cao chất lượng giáo
dục toàn diện trong nhà trường
Xuất phát từ những lý do trên tôi chọn đề tài nghiên cứu “Quản lý hoạt
động tổ chuyên môn ở trường tiểu học Hoàng Văn Thụ Quận Gò Vấp, Thành
phố Hồ Chí Minh” làm luận văn tốt nghiệp của mình.
2. Mục đích nghiên cứu
Đề xuất các biện pháp quản lí, nhằm nâng cao hoạt động quản lý tổ
chuyên môn ở trường tiểu học Hoàng Văn Thụ, Quận Gò Vấp, Thành phố Hồ
Chí Minh.
3.Khách thể và đối tƣợng, nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
Hoạt động tổ chuyên môn của trường tiểu học.
3.2. Đối tượng nghiên cứu

Quận Gò Vấp, Thành phố Hồ Chí Minh.
7. Phạm vi nghiên cứu
Giới hạn thời gian: Từ năm học 2011-2012 đến năm học 2014-2015
Đối tượng khảo sát: Hiệu trưởng, phó hiệu trưởng, tổ trưởng chuyên môn,
giáo viên.
8. Phƣơng pháp nghiên cứu
8.1. Phương pháp nghiên cứu lý luận
Nghiên cứu, hệ thống hóa quan điểm của các nhà nghiên cứu trong và
ngoài nước, những văn kiện của Đảng và nhà nước, chỉ thị của thủ tướng chính
phủ, thông tư, quy chế của Bộ giáo dục và Đào tạo,... có liên quan đến nội dung
4


đề tài nghiên cứu.
8.2. Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
8.2.1. Phương pháp quan sát:
Phương pháp quan sát các hình thức thể hiện công tác quản lý của Hiệu
trưởng, Ban giám hiệu nhà trường về quản lý. Quản lý Tổ chuyên môn ở các
trường Tiểu học quận Gò Vấp, thành phố Hồ Chí Minh
8.2.2. Điều tra bảng hỏi
Sử dụng bảng hỏi để điều tra về nhận thức, thái độ và đánh giá của các
cán bộ quản lí , Giáo viên trong trường tiểu học Hoàng Văn Thụ Quận Gò Vấp
Thành phố Hồ Chí Minh về việc Quản lý hoạt động tổ chuyên môn trong nhà
trường hiện nay, cũng như việc đề xuất các biện pháp cho việc Quản lý hoạt
động tổ chuyên môn trường tiểu học Hoàng Văn Thụ Quận Gò Vấp Thành phố
Hồ Chí Minh và Quản lý hoạt động này trong thời gian tới . Đề tài cũng khảo sát
ý kiến của cán bộ quản lý và khách thể phụ trách công tác này để thu thập dữ
liệu đa chiều.
Ngoài ra, đề tài cũng sử dụng phiếu hỏi để khảo sát tính khả thi của các
biện pháp.

TỔ CHUYÊN MÔN Ở TRƢỜNG TIỂU HỌC
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
Quản lý là một khái niệm rộng bao gồm nhiều nội dung, gắn liền với
nhiều hoạt động của con người và nó phát triển cùng với sự phát triển của xã hội
loài người. Quản lý gắn liền với các hoạt động xã hội nên nó mang tính phổ
biến, đó là: “Tất cả mọi lao động trực tiếp và tiến hành trên quy mô tương đối
lớn, thì ít nhiều cũng cần đến một sự chỉ đạo để điều hoà những hoạt động cá
nhân và thực hiện những chức năng chung, phát sinh từ vận động của toàn bộ cơ
chế sản xuất, khc với sự vận động của các cơ quan độc lập của nó. Một người
độc tấu vĩ cầm riêng lẻ tự mình điều khiển lấy mình, còn một dàn nhạc thì cần
phải có nhạc trưởng”. [13]
Giáo dục là một hiện tượng xã hội đặc biệt, được nảy sinh, tồn tại và phát
triển cùng với sự phát triển của xã hội loài người. Trong giai đoạn hiện nay, với
sự phát triển như vũ bão của khoa học kĩ thuật và sự bùng nổ của công nghệ
thông tin, loài người bước vào thế kỷ của nền kinh tế tri thức thì giáo dục càng
giữ một vị trí quan trọng và cần thiết hơn bao giờ hết trong chiến lược phát triển
đất nước của mọi quốc gia.
Hội nghị lần thứ 2 Ban chấp hành Trung ương Đảng khoá VIII đã chỉ rõ:
"Để thực hiện được mục tiêu chiến lược mà Đại hội VIII đã đề ra cần phải khai
thác và sử dụng nhiều nguồn nhân lực khác nhau, trong đó nguồn lực con người
là quý báu nhất, có vai trò quyết định, đặc biệt là đối với nước ta khi nguồn lực
tài chính còn hạn hẹp. Nguồn lực đó là người lao động có trí tuệ cao, tay nghề
thành thạo, có phẩm chất đẹp, được đào tạo, bồi dưỡng và được phát huy bởi
một nền giáo dục tiên tiến gắn liền với khoa học, công nghệ hiện đại. Giáo dục
phải làm tốt nhiệm vụ đào tạo nguồn lực cho đất nước, đội ngũ lao động cho
khoa học và công nghệ".[44]
Như vậy, mục đích của giáo dục ngày nay không đơn thuần là truyền thụ
cho học sinh những tri thức mà loài người đã tích lũy được qua nhiều thế hệ mà
7


thành quy định nội bộ để tổ chức thực hiện. Hiệu trưởng cần giao trách nhiệm
8


cho phó hiệu trưởng hoặc trực tiếp hướng dẫn tổ trưởng chuyên môn xây dựng
kế hoạch đổi mới phương pháp dạy học cho từng năm học. Đặc biệt, cần đổi mới
nội dung sinh hoạt tổ chuyên môn, phải chú trọng bồi dưỡng cho giáo viên
những vấn đề cụ thể của từng môn học. Đồng thời, hiệu trưởng phải kiểm tra tất
cả các khâu, từ xây dựng kế hoạch đến tổ chức, chỉ đạo việc thực hiện kế hoạch
và tự kiểm tra, đánh giá của tổ...[37]
Về công tác quản lý hoạt động chuyên môn trong nhà trường nói chung
và trường tiểu học nói riêng có thể kể đến một số công trình nghiên cứu sau:
Tác giả Nguyễn Thị Hồng Ngọc (2004) đã đánh giá thực trạng về công tác
quản lý hoạt động chuyên môn của hiệu trưởng các trường trung học cơ sở tại
quận 8 Thành phố Hồ Chí Minh, từ đó đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt
động chuyên môn của hiệu trưởng các trường trung học cơ sở trên địa bàn này
trong việc thực hiện đổi mới chương trình trung học cơ sở.[27]
Tác giả Nguyễn Thị Thắng (2008) nghiên cứu một số giải pháp nâng cao
hiệu quả quản lý hoạt động chuyên môn các trường tiểu học trên địa bàn thành
phố Thanh Hoá - tỉnh Thanh Hoá...[36]
Tác giả Hoàng Phương An (2010) đã nêu rõ được vị trí, vai trò của Tổ
chuyên môn và Tổ trưởng chuyên môn trong trường Tiểu học, xác định được
những nội dung Tổ trưởng chuyên môn quản lý hoạt động dạy học tại các trường
Tiểu học quận Cầu Giấy, Hà Nội [1].
n

Trên đây là những công trình nghiên cứu có tính chuyên sâu, gắn với

những vấn đề về công tác quản lý hoạt động chuyên môn nảy sinh trong các nhà
trường ở từng địa phương. Các nghiên cứu này đã giải quyết được một số vướng

hiệu quả nhất thì không bao giờ được coi nhẹ chức năng này. Bởi vì chính chức
năng này giúp cho người quản lý thu thập được những thông tin ngược từ đối
tượng quản lý trong quá trình vận hành của hệ thống, nhờ đó mà đánh giá được
trạng thái vận hành của hệ thống ra sao so với kế hoạch đã đề ra và như vậy sẽ
đánh giá được kế hoạch khả thi đến mức độ nào, nguyên nhân của sự thành công
- thất bại, cần điều chỉnh, bổ sung những gì vào nội dung kế hoạch để đạt được
mục tiêu....Và cũng nhờ có chức năng này mà người quản lý rút ra cho mình
những bài học kinh nghiệm để thực hiện các quá trình quản lý tiếp theo được
hiệu quả hơn nữa.
Điều cần chú ý đối với người quản lý là thực hiện mỗi một chức năng là
hoàn thành một giai đoạn trong chu kỳ quản lý. Tuy nhiên sự phân chia chu kỳ
quản lý thành các giai đoạn chỉ có tính chất tương đối để giúp người quản lý
định hướng cho hoạt động quản lý của mình. Còn trong thực tế, các giai đoạn
này gối đầu lên nhau, bổ sung cho nhau, xâm nhập vào nhau. Và một yếu tố
không thể thiếu được để người quản lý thực hiện được những chức năng trên là
thông tin. Vì vậy thông tin được coi như một công cụ hoặc một chức năng đặc
12


biệt trong chu trình quản lý.
1.2.2. Quản lý giáo dục
Theo tác giả Đặng Quốc Bảo: " Quản lý giáo dục theo nghĩa tổng quát là
hoạt động điều hành phối hợp của các lực lượng xã hội nhằm thúc đẩy mạnh
công tác đào tạo thế hệ trẻ theo yêu cầu của xã hội".[3 trang 45]
Theo các tác giả Nguyễn Quốc Chí - Nguyễn Thị Mỹ Lộc: Hoạt động quản lý
(management) là tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý (người
quản lý) đến khách thể (người bị quản lý) - trong một tổ chức [12].
Tác giả Phạm Minh Hạc quan niệm rằng: "Quản lý giáo dục là quản lý
trường học, thực hiện đường lối giáo dục của Đảng trong phạm vi trách nhiệm
của mình, tức là đưa nhà trường vận hành theo nguyên lý giáo dục, với thế hệ trẻ