Chương 3

ĐƯỜNG LỐI PHÁT TRIỂN
BỀN VỮNG NÔNG NGHIỆP
VÀ NÔNG THÔN
ThS. Hoàng Xuân Sơn


I. LÝ LUẬN CHUNG VỀ PT BỀN VỮNG NN & NT
1

Khái niệm, đặc trưng Nông nghiệp, Nông thôn

2

Một số mô hình PT nông nghiệp trên thế giới

3

Khái niệm PT bền vững; PT bền vững NN, NT

4

Nhận thức mới về PT NN, NT trên thế giới

5

Các đảm bảo và chương trình phát triển bền vững
Nông nghiệp, nông thôn




Không gian,
thời gian

Nghề
chính

Phân bố

Kết cấu hạ
tầng

 Những đặc trưng cơ bản của nông thôn
– Quan điểm nông thôn hiện đại

Hoạt động sản
xuất đặc trưng

Bản sắc văn hóa,
quan hệ xã hội

Môi trường tự nhiên,
xã hội


Không gian,
thời gian

• Nông thôn thường bao quát, trải dài theo không gian,
thời gian của một quốc gia.

• Nông thôn chịu sức hút của đô thị về nhiều mặt, dân cư nông thôn
thường hay di chuyển tự do ra các đô thị để kiếm việc làm và tìm
cơ hội sống tốt hơn.


• Hoạt động sản xuất đặc trưng và tiêu biểu của nông thôn là sản
xuất nông, lâm, ngư nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và công nghiệp
nông thôn

Hoạt động sản
xuất đặc trưng


• Quan hệ xã hội mang tính đặc thù của cộng đồng theo phong tục
của từng dân tộc, theo thiết chế của các dòng họ, luôn được xác
định và lưu giữ lâu dài.
• Loại hình văn hóa đặc thù mang đậm nét dân gian, nét truyền
thống dân tộc, luôn gắn kết với thiên nhiên: cây đa, bến nước, con
đò, dòng sông…

Bản sắc văn hóa,
quan hệ xã hội


• Đa dạng về điều kiện kinh tế xã hội, về trình độ tổ chức quản lý, về
quy mô và mức độ phát triển. Cung cách ứng xử xã hội nặng về
tục lệ nhiều hơn là pháp lý (ảnh hưởng đến khả năng khai thác tài
nguyên và nguồn lực).
• Mật độ dân cư thấp; giàu tiềm năng về tài nguyên thiên nhiên như
đất đai, nguồn nước, khí hậu, rừng, biển, ở nông thôn có một môi


2. Một số mô hình PT nông nghiệp trên thế giới

Mô
hình
nông
trang
quy mô
nhỏ

Mô
hình
nông
thôn
mới

Mô
hình
ngoại
sinh/
bên
ngoài

Mô
hình nội
sinh


3. Khái niệm PT bền vững; PT bền vững NN, NT


2:

H
N

ểm

TĐ

TĐ

n
ua
Q

,T
G

n

M

ua
Q

ểm
i
đ

1:

thực

2.
Tính bền vững
trong sử dụng
tài nguyên đất
và nước về
không gian và
thời gian

3.
Khả năng
tương tác th. mại
trong tiến trình
phát triển NN và
NT để đảm bảo
cuộc sống đủ,
re an
e
ninh lương
t thực
x
trong vùng
e và giữa
T
các
r vùng
u
Yo



3.

Phát triển NT & NT bền vững

3 mục tiêu


b) Phát triển NN & NT bền vững – CT nghị sự 21

1

Đấu tranh với nghèo khó

2

Xây dựng mô hình tiêu thụ bền vững

3

r
e
xt
e
T
Bảo vệ và nâng cao sức khỏe của con người
r
u
Yo


Yo

r
e
xt
e
rT

10 Bảo vệ và qlý đại dương, hệ sinh thái biển
11 Bảo vệ và quản lý nguồn nước ngọt
12 Bảo đảm phối hợp giữa môi trường và p.triển

e


4. Nhận thức mới về phát triển NN, NT trên thế giới

Bền vững về
sinh thái

Quản lý đất bền vững;
Quản lý sâu bệnh bền vững;

Bảo vệ đa dạng sinh học.

Kết quả cần
đạt được

Đảm bảo người dân nông
thôn có phương kế sinh

sinh thái và tạo cảnh quan môi trường sống tốt đẹp cho
con người;
Nông sản phải được sản xuất theo tiêu chuẩn và quy
trình GAP (good agriculture practice), ISO.1.4000 và
HCACCP;
Áp dụng công nghệ cao trong tất cả các khâu của quá
trình sản xuất nông nghiệp, từ chọn, tạo, sản xuất giống
đến sản xuất và chế biến, bảo quản, tiêu thụ nông sản.