BỘ Y TẾ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y DƯỢC HẢI PHÒNG
ĐỀ CƯƠNG
ĐỔI MỚI CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO
BÁC SĨ RĂNG HÀM MẶT
HẢI PHÒNG - 2016
THÔNG TIN CHUNG
Tên trường Đại học
Trường Đại học Y Dược Hải Phòng
Họ và tên hiệu trưởng GS. TS. Phạm Văn Thức
Địa chỉ
72A, Nguyễn Bỉnh Khiêm – Ngô Quyền – TP. Hải Phòng
Mobile phone
0913247060
Fax
84 313.733.315
E-mail
Fax
E-mail
TUYÊN BỐ CAM KẾT
Trường Đại Học Y Dược Hải Phòng:
- Cam kết phân bổ nguồn lực để hỗ trợ cho nhóm nòng cốt trong việc điều
phối và hỗ trợ kĩ thuật cho đổi mới chương trình đào tạo bác sỹ RHM và áp dụng
theo các quy định hiện hành về đấu thầu và quản lý/ báo cáo tài chính.
- Cam kết đảm bảo chất lượng giáo dục thông qua các hoạt động theo
cách tiếp cận mới, mô hình đổi mới và cách thức triển khai để khuyến khích
và tạo điều kiện thuận lợi cho việc xây dựng sứ mệnh, mục tiêu, chuẩn đầu ra
cũng như các giá trị cốt lõi và tầm nhìn của việc thực hiện chương trình đến
năm 2025, 2030.
- Cam kết đóng góp cho kế hoạch hành động cải tổ giáo dục và phát triển
nhân lực y tế tại Việt Nam.
HIỆU TRƯỞNG
MỤC LỤC
TÓM TẮT SƠ LƯỢC.....................................................................................1
CHƯƠNG I......................................................................................................3
TÓM TẮT KẾ HOẠCH CHIẾN LƯỢC CỦA NHÀ TRƯỜNG TRONG
ĐỔI MỚI CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO.....................................................3
CHƯƠNG II....................................................................................................8
KẾ HOẠCH THỰC HIỆN..........................................................................30
5.1. Cơ cấu tổ chức của dự án:....................................................................................................30
5.2. Kế hoạch thực hiện...............................................................................................................31
5.3. Quản lý tài chính...................................................................................................................31
5.4. Mua sắm và đấu thầu...........................................................................................................32
5.5. Theo dõi, giám sát và đánh giá.............................................................................................33
5.6. Báo cáo.................................................................................................................................33
CHƯƠNG VI.................................................................................................35
KINH PHÍ ĐỀ XUẤT...................................................................................35
CHƯƠNG VII................................................................................................42
TÍNH BỀN VỮNG........................................................................................42
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
SV
: Sinh viên
ĐH
: Đại học
YHPT
: Trung học phổ thông
GV
PGS
: Phó giáo sư
CSDL
: Cơ sở dữ liệu
DVHT
: Đơn vị học trình
OSCE/OSPE : (Objective Structured Clinical/Practical Exammiation) Hình
thức thi chạy trạm kiểm tra kỹ năng Lâm sàng và Tiền lâm sàng
BM
: Bộ môn
VPP
: Văn phòng phẩm
CNTT
: Công nghệ thông tin
CTĐT
: Chương trình đào tạo
sự thay đổi này. Trước thực trạng đó, việc đổi mới chương trình đào tạo bác sĩ
RHM dựa trên năng lực đáp ứng với xu thế hội nhập ASEAN và hướng tới kì
1
thi cấp chứng chỉ hành nghề quốc gia đặc biệt quan trọng. Do vậy, mục tiêu
của đề cương là: xây dựng hoàn chỉnh chương trình đào tạo Bác sĩ RHM dựa
trên năng lực và đáp ứng chuẩn đầu ra, hướng tới kì thi cấp chứng chỉ hành
nghề quốc gia; Củng cố và hoàn thiện hệ thống các cơ sở đào tạo thực hành
lâm sàng; Thiết lập hệ thống lượng giá sinh viên và đánh giá chương trình đào
tạo liên tục tham khảo chuẩn WFME. Với kì vọng tận dụng được nhiều nguồn
lực hỗ trợ giáo dục dự án sẽ giúp trường có 1 chương trình đào tạo bác sĩ đa
khoa dựa trên năng lực hoàn chỉnh; đào tạo thêm được 25% đội ngũ giảng
viên có trình độ thạc sĩ và tiến sĩ; có ngân hàng đề thi và hệ thống thi OSCE
và thi trên máy tính; phòng chấm thi độc lập và sever chủ quản lý hoàn thiện
các CSDL của trường; hệ thống cơ sở đào tạo thực hành lâm sàng hoàn chỉnh
từ cấp xã/phường đến tỉnh/thành phố; có đơn vị đánh giá độc lập liên tục
chương trình đào tạo.
2
CHƯƠNG I
TÓM TẮT KẾ HOẠCH CHIẾN LƯỢC CỦA NHÀ TRƯỜNG
TRONG ĐỔI MỚI CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO
Trong một thập kỉ qua, rất nhiều quốc gia trên thế giới đã thay đổi
chương trình đào tạo y khoa với mục tiêu nâng cao khả năng hành nghề của
sinh viên tốt nghiệp, đáp ứng các yêu cầu thay đổi của xã hội và lĩnh vực y tế.
Trong bối cảnh đó, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của kinh tế - xã hội,
đào tạo dựa trên năng lực.
Trường Đại học Y Dược Hải Phòng là đơn vị sự nghiệp công lập trực
thuộc Bộ Y tế, chịu sự quản lý nhà nước của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Trải
qua quá trình hơn 36 năm xây dựng và phát triển, tiền thân là cơ sở II của
Trường Đại học Y khoa Hà Nội đến ngày 11/11/2013 tại Quyết định số
2153/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ mang tên chính thức Trường Đại
học Y Dược Hải Phòng. Trong những năm qua, trường đã có những bước
phát triển mạnh mẽ trên tất cả các lĩnh vực, tạo ra môi trường đào tạo và
nghiên cứu tốt, khẳng định được vị thế của mình cùng các trường đại học y
dược trên cả nước. Từ một trường đào tạo đơn ngành, nay trường đã trở thành
trường đào tạo đa ngành, đa cấp. Hiện nay, trường đã có đầy đủ 07 mã ngành
đào tạo đại học và hơn 20 mã ngành đào tạo sau đại học, góp phần đào tạo
nguồn nhân lực y tế cho các tỉnh duyên hải Bắc bộ và cả nước. Cơ cấu tổ chức
của trường gồm: Ban Giám hiệu, Hội đồng Khoa học và giáo dục; 09 phòng,
06 trung tâm, 03 ban chức năng; 34 bộ môn; 06 khoa, 09 đơn vị phục vụ đào
tạo, khoa học và công nghệ. Tổng số giảng viên cơ hữu của trường có đến
tháng 01/2016 là 389 người, trong đó: GS và PGS: 22; TS: 17; BSCK2: 11;
BSCK1: 6; ThS: 187; ĐH: 143. Tổng số giảng viên kiêm chức là 269 người
trong đó: GS và PGS: 16; TS: 32; BSCK2: 31; ThS: 63; BSCK 1 +DSCK1:
35; ĐH: 42. Về cơ sở vật chất trường có diện tích sàn xây dựng hiện có trên
52 ha, có 54 giảng đường phục vụ công tác giảng dạy, ngoài ra còn gần 20
giảng đường ở các bệnh viện thực hành cùng với gần 60 phòng thực hành, thí
4
nghiệm; đặc biệt trường đã xây dựng được 01 đơn vị Skill lab cho giảng dạy
tiền lâm sàng; 01 labo trung tâm. Trường có thế mạnh trong việc xây dựng và
phát triển mối quan hệ Viện – Trường với 12 bệnh viện thực hành là các bệnh
viện chuyên khoa loại I và II của thành phố Hải Phòng và Quảng Ninh với đội
ngũ giảng viên kiêm chức đông đảo và có trình độ cao. Trường cũng đã xây
Khoa và Bộ môn toàn trường;
• Thảo luận và thống nhất xây dựng chương trình tích hợp một số môn cơ
bản và cơ sở ngành; hoàn thiện ngân hàng câu hỏi và hệ thống lượng
giá sinh viên theo chuẩn của WFME;
• Phát triển vật liệu học tập (tài liệu, sách dành cho giảng viên và sinh
viên); Thay thế và trang bị các mô hình, vật liệu cho thực hành tiền lâm
sàng (skills lab) và lâm sàng;
• Đầu tư trang thiết bị cho lớp học (máy móc, thiết bị, bàn ghế, máy
in…); nâng cấp hệ thống sever và website phục vụ cho phát triển chương
trình, quản lý dữ liệu, quản trị nội dung dạy-học-lượng giá và trao
đổi thông tin.
• Nâng cấp, cải tạo và sửa chữa một số giảng đường ở các bệnh viện
thực hành, phòng thí nghiệm, phòng thực hành… đáp ứng cho hoạt
động đào tạo và nghiên cứu;
• Phát triển đội ngũ cán bộ bằng hình thức đào tạo, bồi dưỡng, được cấp
bằng và không cấp bằng ở trong và ngoài nước;
• Xây dựng cơ sở dữ liệu đánh của sinh viên tốt nghiệp và nhà tuyển dụng
về chương trình đào tạo hàng năm để có những điều chỉnh phù hợp;
• Tổ chức các hoạt động nghiên cứu khoa học của giảng viên và sinh
viên; đặc biệt đầu tư phát triển các đề tài mũi nhọn về y học biển;
• Giám sát, đánh giá, quản lý và đổi mới liên tục chương trình đào tạo.
6
Dự kiến sản phẩm:
• Xây dựng hoàn thành chương trình đào tạo bác sĩ đa khoa dựa trên
năng lực của trường;
• Đào tạo được đội ngũ giảng viên trên 85% có trình độ thạc sĩ; từ 05-10
giảng viên hoàn thành chương trình tiến sĩ được hỗ trợ từ dự án;
• Hoàn thiện được hệ thống lượng giá sinh viên (ngân hàng đề; hệ thống
+ Có kiến thức khoa học cơ bản, y học cơ sở làm nền tảng cho y học
lâm sàng chung và ngành Răng Hàm mặt
+ Có kiến thức chung về chẩn đoán, điều trị và phòng một số bệnh
thường gặp
8
+ Có phương pháp luận khoa học trong công tác phòng bệnh, chữa
bệnh và nghiên cứu khoa học Răng hàm mặt
+ Nắm vững luật pháp, chính sách của nhà nước bảo vệ, chăm sóc và
nâng cao sức khỏe nhân dân, gắn với sức khỏe răng miệng
- Về kỹ năng:
+ Chẩn đoán và xử trí các bất thường và bệnh lý răng miệng và hàm mặt:
sâu răng, nha chu, rối loạn chức năng hệ thống nhai…
+ Chẩn đoán và xử trí ban đầu một số bệnh răng hàm mặt, lệch lạc răng,
mất răng, ung thư răng, dị tật bẩm sing, viêm nhiễm, chấn thương hàm mặt…
+ Xử trí được các trường hợp cấp cứu răng hàm mặt như: chảy máu sau
nhổ răng, viêm tủy răng, gẫy xương hàm, viêm nhiễm vùng miệng hàm mặt…
+ Sử dụng kết hợp được một số biện pháp y học cổ truyền trong phòng
bệnh và chữa bệnh hàm mặt
+ Thực hiện được công tác tư vấn, giáo dục sức khỏe, phối hợp tổ chức
việc bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe răng miệng cho cá nhân và cộng
đồng, bảo vệ, vệ sinh môi trường và đề xuất những biện pháp xử lý thích hợp.
+ Quản lý được một cơ sở răng hàm mặt
+ Sử dụng được tối thiểu một ngoại ngữ và tin học để nghiên cứu và học
tập nâng cao trình độ chuyên môn.
2.3. Chuẩn đầu ra BS RHM
Kiến thức: Trình bày và áp dụng được:
Những quy luật cơ bản về:
- Sử dụng tối thiểu được một ngoại ngữ để đọc, hiểu được tài liệu
chuyên môn và thành thạo công nghệ thông tin để phục vụ cho quản lý,
nghiên cứu khoa học.
10
Thái độ:
- Tận tụy với sự nghiệp chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe nhân
dân, hết lòng phục vụ người bệnh.
- Tôn trọng và chân thành hợp tác với đồng nghiệp, giữ gìn và phát huy
truyền thống tốt đẹp của ngành.
- Khiêm tốn học tập vươn lên.
- Coi trọng việc kết hợp y học hiện đại với y học cổ truyền.
Vấn đề lượng giá sinh viên:
Hiện tại, việc lượng giá thành phần được thực hiện trong buổi học có
thể vào đầu, giữa, hoặc cuối buổi. Đầu buổi học, giảng viên lượng giá sự
chuẩn bị các kiến thức có liên quan đến kỹ năng sắp học bằng cách đặt câu
hỏi hoặc thảo luận tình huống. Giữa buổi học và cuối buổi, sinh viên được các
bạn cùng học và giảng viên lượng giá phần thực hành của mình với bảng
kiểm. Kết thúc môn học sinh viên thi tự luận và do trung tâm khảo thí và đảm
bảo chất lượng tổ chức.
Với các môn thực hành trải nghiệm, sinh viên được tiếp cận với nhiều
lĩnh vực và được giao viết tiểu luận để tổng hợp, phân tích và đưa ra các ý
tưởng thảo luận nhóm và thảo luận với giảng viên.
Có thể thấy, yếu tố quan trọng của giáo dục năng lực là xây dựng được
các tiêu chuẩn đầu ra rõ ràng thể hiện rõ mục tiêu của giáo dục, thiết lập được
các điều kiện và cơ hội để khuyến khích người học có thể đạt được các mục
tiêu ấy. Do đó, đánh giá cũng hướng tới việc đánh giá kiến thức trong việc vận
dụng một cách hệ thống và các năng lực đạt được cần phải đánh giá thông qua
của thế giới, tăng cường một số môn học y sinh, nhấn mạnh kỹ năng giao
tiếp… đây là thế mạnh của trường. Tuy nhiên, một số môn học, trong nước
12
chưa có kinh nghiệm và tài liệu xuất bản, cần có thêm sự hỗ trợ, tập huấn của
chuyên gia nước ngoài. Kỹ thuật viên cũng cần được đào tạo, bổ túc về hướng
dẫn sinh viên các môn học thực hành mới.
Các nguồn lực cho chương trình
• Nhân lực: Ngoài đội ngũ giảng viên cơ hữu và kiêm chức của nhà
trường, khoa RHM còn nhận được sự hỗ trợ chuyên môn của:
- Hiệp hội quốc tế về RHM như ICD.
- Các Trường đại học Dược của Hoa Kỳ: Đại học Iowa; Hàn Quốc: Đại
học Seoul; Nhật Bản: Đại học Okayama; Pháp: Đại học Brest.
• Cơ sở vật chất và các trang thiết bị phục vụ cho đào tạo bác sĩ RHM
đang được các bộ môn chuẩn bị và từng bước hoàn thiện nhờ sự hỗ trợ của dự án
ADB và nguồn kinh phí của nhà trường. Tuy nhiên các trang thiết bị mới chỉ đáp
ứng nhu cầu cơ bản để giảng dạy sinh viên, chưa có hệ thống xử lí chất thải, chất
độc hại, đảm bảo an toàn thí nghiệm, chưa có hệ thống cơ sở dữ liệu để tra cứu
thông tin liên quan đến ngành, thư viện còn nghèo nàn, lạc hậu.
Đánh giá chương trình đào tạo
Tại Việt Nam, những năm gần đây, số lượng và qui mô các cơ sở tham
gia đào tạo bác sĩ RHM tăng nhanh tuy nhiên tiêu chí chuyên môn để mở mã
ngành chưa chặt chẽ, chưa xây dựng được tiêu chuẩn đầu ra cho bác sĩ RHM.
Giáo dục đại học ngành RHM tại Việt Nam đang thực hiện theo chương trình
khung do Bộ giáo dục và Đào tạo ban hành bao gồm kiến thức cơ bản (60 đơn
vị học trình), kiến thức cơ sở (81 ĐVHT), kiến thức khối ngành (90 ĐVHT)
v à thi tốt nghiệp, ngoài chương trình này tùy vào điều kiện mà từng trường
có thể lựa chọn thêm các học phần tự chọn để đào tạo sinh viên.
CNTT trong toàn trường.
Để nâng cao chất lượng đào tạo đại học và sau sau đại học, trường đã tổ
chức nhiều buổi hội thảo tập huấn xây dựng khung chương trình đào tạo, xây
dựng tài liệu học tập, sách giáo khoa, ký kết hợp tác đào tạo, điều trị, chuyển
14
giao kỹ thuật giữa Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 và các cơ sở y tế của
Hải Phòng tại trường, phối hợp với các đơn vị tổ chức đón nhiều đoàn bác sĩ,
nha sĩ, dược sĩ sang thực hành tại một số bệnh viện ở Hải Phòng và các tỉnh
lân cận. Trường quan tâm đầu tư, mua sắm các trang thiết bị phục vụ giảng
dạy tại các giảng đường và các bộ môn, góp phần nâng cao chất lượng đào
tạo, phục vụ người bệnh và nghiên cứu khoa học.
Vấn đề đổi mới liên tục
Trường Đại học Y Dược Hải Phòng được đánh giá là một trong những
trường có mối quan hệ hợp tác quốc tế rộng mở với nhiều tổ chức nghề
nghiệp quốc tế, nhiều trường Đại học Y, Dược, Nha, Điều Dưỡng trên thế
giới như: Pháp (Paris 6, Paris 7, Paris 12 và Brest); Nhật bản (Kanazawa);
Hoa Kỳ (California, Boston, Binmingham, UCSF, Sàmord); Hàn Quốc (Đại
học Y Seuol, Sookmyung); Trung Quốc (Học viện Trung Y Quảng Tây);
Australia (Queensland); Hung Ga Ry (Semmelweis University); Đài Loan
(Đài Bắc) và một số nước khác....
Khoa RHM trường Đại học Y Dược Hải Phòng là một khoa có hợp tác
mối quan hệ thân thiết với các trường RHM trên thế giới để trao đổi chương
trình đào tạo với các Trường đại học RHM của Hoa Kỳ: Đại học Iowa; Hàn
Quốc: Đại học Seoul; Nhật Bản: Đại học Okayama; Pháp: Đại học Brest.
Nhờ các giáo sư từ các đại học RHM Nhật Bản đến chia sẻ với giảng
viên, sinh viên về các vấn đề cập nhật của ngành RHM, sự trao đổi giảng
viên và sinh viên RHM từ Đại Okayama sang thực tập tại Hải Phòng. Một số
giảng viên đã được đi thăm quan học tập ngắn hạn về đào tạo và thực hành
Hàn Quốc….
d) Đổi mới chương trình giáo dục theo hướng tinh giảm, tích hơp, hiện
đại, thích hợp, giảm trùng lặp; phát triển phẩm chất và năng lực người học;
chú trọng giáo dục lý luận chính trị, truyền thống, Y đức, lối sống; nâng cao
16
năng lực ngoại ngữ, tin học; rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực
tiễn; phát huy khả năng sáng tạo, ý thức tự học; tăng năng lực thực hành nghề
nghiệp đáp ứng nhu cầu thực tiễn và xu thế hội nhập quốc tế.
e) Đảm bảo tiếp nối, liên thông giữa các môn học, gắn học lý thuyết với
thực hành tại các Labo, bệnh viện và các cơ sở thực hành khác.
f) Tuân thủ nguyên tắc, quy trình phát triển sách, tài liệu cho chương trình
đào tạo. Khuyến khích mọi cá nhân tham gia biên soạn sách giáo trình, tài liệu
tham khảo (sách in, sách điện tử), cập nhật các phần mền tra cứu, cung cấp
thông tin cho học tập và nghiên cứu; không ngừng cập nhật thông tin trong
giảng dạy cho phù hợp với thực tế trên cơ sở chuẩn năng lực, chương trình
khung đã được Bộ Y Tế phê duyệt, sử dụng thống nhất trong toàn quốc.
3.1.2. Mục tiêu đổi mới
Đổi mới chương trình đào tạo Bác sĩ RHM nhằm tạo ra sự chuyển biến
căn bản. mạnh mẽ về chất lượng và hiệu quả giáo dục, góp phần quan trọng
vào việc xây dựng đội ngũ nhân lực y tế có năng lực và phẩm chất tốt, đáp
ứng yêu cầu thực tế. Chuyển từ chương trình tập trung vào trang bị kiến thức,
kỹ năng sang chương trình thực hành và thực tập trải nghiệm, tập trung vào
năng lực, kỹ năng thực tế, thực hành nghề nghiệp; tạo điều kiện để người học
phát triển hài hòa cho bản thân và nghề nghiệp.
Mục tiêu 1: Đổi mới chương trình dạy và học kiến thức lý thuyết theo
hướng tích hợp, giảm trùng lặp, tập trung vào các kỹ năng thực hành nghề nghiệp.
Mục tiêu 2: Cải tiến chương trình thực hành và thực tập trải nghiệm,
tập trung vào năng lực thực hành đáp ứng nhu cầu của thực tế và xu hướng
hành đáp ứng nhu
cầu của thực tế và xu
hướng hội nhập quốc
tế.
3
Mục
triển
trình
nhân
tiêu 3: Phát
một chương
đào tạo nguồn
lực đảm bảo
Chỉ số thực hiện
Chỉ số 1: Đồng thuận và phê duyệt tổng thể tổ
chức và cấu trúc chương trình giảng dạy bác sĩ
RHM 6 năm theo hướng tích hợp nội dung
giảng dạy theo nhóm (Phụ lục-Sơ đồ chi tiết
chương trình đào tạo mới)
Chỉ số 2: Mục tiêu học tập tổng quát và chuẩn
đầu ra được phát triển cho chương trình giảng
dạy 6 năm.
Chỉ số 3: Biên soạn sách giáo trình, sách tham
khảo, hệ thống phần mền tra cứu, các phòng tra
cứu thông tin và thường xuyên cập nhật thông
tin mới sát với xu hướng phát triển ngành RHM
giảng viên, đội ngũ
cố vấn học tập tại
các bệnh viện thực
hành, cơ sở sản xuất,
Labo…,)
4
Mục tiêu 4: Xây
dựng, sửa chữa cơ sở
thực hành thực tập
nghề nghiệp, mua
sắm thêm trang thiết
bị hiện đại đáp ứng
yêu cầu học tập,
giảng dạy và nghiên
cứu.
cũng như tại các nước có hệ thống giáo dục
RHM phát triển như: Mỹ, Nhật, Úc…
Chỉ số 2: Đối với đội ngũ Kỹ Thuật Viên trong
các Labo, cơ sở thực hành: được đào tạo liên
tục, sử dụng thành thạo và hướng dẫn cho sinh
viên thực hành, thực tập nghề nghiệp,nghiên
cứu khoa học.
Chỉ số 3: Xây dựng đội ngũ cán bộ đầy đủ
năng lực quản lý, đảm bảo chất lượng phòng
thí nghiệm, nghiên cứu.
Chỉ số 3: Đối với đội ngũ cố vấn học tập tại
các cơ sở thực hành, thực tế: nâng cao năng