Thực tiễn thực hiện quy định của pháp luật về thủ tục tố tụng dân sự
áp dụng trong trường hợp đương sự vắng mặt ở Tòa án cấp sơ thẩm,
phúc thẩm khi giải quyết vụ án dân sự

Thực tiễn thực hiện quy định của pháp luật về thủ tục tố tụng dân
sự áp dụng trong trường hợp đương sự vắng mặt ở Tòa án cấp sơ
thẩm, phúc thẩm khi giải quyết vụ án dân sự.
1. Một số hạn chế, bất cập trong quy định của pháp luật
Thứ nhất, theo quy định tại điểm a khoản 2 Điều 199 BLTTDS năm
2011 thì: Trong trường hợp Tòa án triệu tập hợp lệ lần thứ hai,
nguyên đơn vắng mặt không vì sự kiện bất khả kháng mà không
có người đại diện tham gia phiên tòa thì bị coi là từ bỏ việc khởi
kiện và Tòa án ra quyết định đình chỉ giải quyết vụ án đối với yêu
cầu khởi kiện của người đó. Tuy nhiên, điểm e khoản 1 Điều 192 Bộ
luật này lại quy định Tòa án ra quyết định đình chỉ giải quyết vụ án
dân sự trong trường hợp: “Nguyên đơn đã được triệu tập hợp lệ
đến lần thứ hai mà vẫn vắng mặt, trừ trường hợp người đó có đơn
đề nghị giải quyết vắng mặt hoặc vì sự kiện bất khả kháng”. Quy
định này đã không tính đến một trường hợp ngoại lệ là: Nếu trong
vụ án này bị đơn có yêu cầu phản tố đối với nguyên đơn hoặc
người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có yêu cầu độc lập mà
những người này đều có mặt khi được triệu tập hợp lệ và vẫn giữ
nguyên yêu cầu của mình thì trong trường hợp này, Tòa án có tiếp
tục xét xử vắng mặt nguyên đơn để xét yêu cầu phản tố của bị
đơn hoặc yêu cầu độc lập của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên
quan hay không? Đây là vấn đề pháp luật tố tụng dân sự chưa có
quy định và cũng chưa có văn bản hướng dẫn về vấn đề này.


Thứ hai, điểm a khoản 2 Điều 199 BLTTDS năm 2011 đã lường
được trường hợp vụ án có yêu cầu độc lập hoặc yêu cầu phản tố

vắng mặt không vì sự kiện bất khả kháng mà không có người đại
diện tham gia phiên tòa thì bị coi là từ bỏ việc khởi kiện và Tòa án
ra quyết định đình chỉ giải quyết đối với yêu cầu khởi kiện của
nguyên đơn, nhưng nếu bị đơn có yêu cầu phản tố hoặc người có
quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có yêu cầu độc lập thì Tòa án vẫn
phải giải quyết yêu cầu của những người này và họ sẽ trở thành
nguyên đơn, người có nghĩa vụ đối với yêu cầu sẽ trở thành bị đơn.

Thứ hai, BLTTDS nên thay đổi cách sử dụng thuật ngữ. Nếu trong
vụ án có nhiều yêu cầu thì không nên sử dụng thuật ngữ “đình chỉ
giải quyết vụ án” mà thay vào đó là thuật ngữ “đình chỉ giải quyết
yêu cầu”.
Thứ ba, pháp luật tố tụng dân sự bên cạnh việc quy định thủ tục
tiến hành phiên toà trong trường hợp thông thường với sự có mặt
của các đương sự cần quy định những thủ tục riêng và những điều
kiện cho một phiên toà xét xử vắng mặt đương sự nhằm bảo đảm
việc Toà án xét xử vắng mặt đương sự mà vẫn bảo đảm giải
quyết nhanh chóng, chính xác và đúng pháp luật.