Tình hình tội phạm mua bán trái phép chất ma túy trên địa bàn thành phố
Tuyên Quang

Trong điều kiện phát triển của nền kinh tế thị trường theo định hướng XHCN. Việt
Nam với mục tiêu công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước là một trong những yếu
tố hàng đầu cho sự phát triển của kinh tế quốc gia. Tỉnh Tuyên Quang cũng không
nằm ngoài mục tiêu và chủ trương đó, trong nhiều năm qua Đảng bộ và nhân dân
tỉnh Tuyên Quang chủ trương phát triển tỉnh theo hướng Công nghiệp hóa, hiện đại
hóa, phát triển dịch vụ, du lịch. Kinh tế và đời sống nhân dân ở đây dần được cải
thiện, đi đôi với sự phát triển đó thì nền kinh tế thị trường đã làm nảy sinh những
mặt trái, đó là sự tha hóa biến chất về đạo đức và nhận thức của một bộ phận con
người, làm phát sinh tệ nạn xã hội, dẫn đến tình hình chính trị, an ninh trật tự xã hội
đi theo chiều hướng xấu.

Các loại Tội phạm này ngày một gia tăng, tinh chất và mức độ hành vi phạm tội
ngày càng nguy hiểm, tinh vi hơn, trong đó thì tội phạm ma túy chiếm tỉ lệ lớn trong
các loại tội phạm như: tội “tàng trữ , vận chuyển, mua bán trái phép hoặc chiếm
đoạt chất ma túy”, “ tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy”, “ sử dụng trái phép
chất ma túy”, “cưỡng bức, lôi kéo người khác sử dụng trái phép chất ma túy”…xảy
ra rất phức tạp dưới nhiều hình thức. Tệ nạn ma túy là hiểm họa lớn cho toàn xã hội,
gây tác hại cho sức khỏe, làm suy thoái nòi giống, phẩm giá con người, phá hoại
hạnh phúc gia đình, là nguyên nhân dẫn đến các loại tội phạm khác như cướp của,
giết người, trộm cắp…gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến trật tự, an ninh xã hội, an
ninh quốc gia. Tệ nạn ma túy ngày càng nhức nhối và có chiều hướng gia tăng trong
những năm gần đây, trở thành vấn đề cấp bách của toàn thể xã hội.
Trong thời gian thực tập tại địa phương, cụ thể là tại Tòa án nhân thành phố Tuyên
Quang, qua theo dõi công tác xét xử và qua số liệu thống kê từ năm 2006 đến 2010
nhận thấy tình hình tệ nạn ma túy trên địa bàn thành phố Tuyên Quang ngày càng


gia tăng, mặc dù địa phương cũng đã có nhiều biện pháp nhằm chặn đứng và đẩy lùi

Như vậy, qua số liệu trên cho ta thấy tỷ lệ tội phạm mua bán trái phép chất ma túy
so với tội phạm ma túy nói chung là tương đối lớn, chiếm khoảng trên 50% số
lượng và chất lượng. Loại tội phạm này ngày càng có xu hướng tăng về số lượng.
Năm 2006 chiếm 54% số vụ tội phạm ma túy, đến năm 2010 tăng lên 58%. Về chất
lượng lại có chiều hướng giảm, năm 2006 chiếm 54% số bị cáo phạm tội ma túy,
đến năm 2010 giảm xuống còn 52%. Tuy có chiều hướng giảm song vẫn còn chậm.
Qua quá trình tìm hiều, thu thập số liệu và được sự đóng góp ý kiến của các cán bộ
ngành tòa án và các cán bộ tư pháp khác cho biết:
Loại tội phạm về ma túy nói chung và tội phạm mua bán trái phép chất ma túy nói
riêng đang ngày càng có chiều hướng gia tăng và tinh vi xảo quyệt hơn trước, tỷ lệ
phạm tội ở tầng lớp trẻ, thanh thiếu niên có chiều hướng gia tăng, trước đây chủ
yếu là: thuốc phiện, heroin thì nay còn xuất hiện cả thuốc lắc. Mặc dù các tội phạm
trong quá trình xét xử đã được các thẩm phán áp dụng những hình phạt nghiêm
khắc tương xứng với hành vi phạm tội và cũng là bài học để cảnh tỉnh những người
khác. Tuy nhiên loại tội phạm này vẫn không giảm, tỷ lệ tái phạm sau khi đi chấp
hành hình phạt tù vẫn còn.
Cách Hà Nội 165km về phía đông bắc, Tuyên quang là một tỉnh miền núi vẫn còn
nhiều khó khăn về kinh tế. Xung quanh tiếp giáp với các tỉnh Hà Giang, Yên Bái,
Phú Thọ, Thái Nguyên, là những tỉnh mà loại tội phạm về ma túy đang làm xã hội
nhức nhối, vì vậy mà Tuyên quang không tránh khỏi sự ảnh hưởng đó.


Cùng với quá trình đẩy mạnh phát triển kinh tế của địa phương, những mặt trái của
nền kinh tế thị trường cũng dần biểu hiện ra, để đáp ứng nhu cầu sử dụng trái phép
chất ma túy, để thu được những món lời “siêu lợi nhuận” thì hoạt động mua bán ma
túy ngày càng lớn. Đảng và nhân dân Tuyên Quang cũng đã tích cực trong việc đấu
tranh phòng chống tội phạm ma túy, trong đó đặc biệt những năm qua tỉnh Tuyên
quang cũng đã thực hiện Quyết định số 49/2005/QĐ- TTg của thủ tướng Chính Phủ
phê duyệt kế hoạch tổng thể phòng chống ma túy đến năm 2010 và thực hiện Công
văn số 871/CAT (PV11) ngày 06/5/2010 của Ban chỉ đạo phòng chống tội phạm,

giàu bất chính.
4.Về nhân thân.
Đối tượng mua bán trái phép chất ma túy trên địa bàn thành phố Tuyên quang rất đa
dạng và phong phú, thường là những người có trình độ văn hóa thấp, không có việc
làm, bản than lười lao động, ham chơi, đàn đúm, thậm chí có những người còn là
Đảng viên, trước đây đã từng tham gia quân ngũ những năm giải phóng đất nước.
Có những gia đình cả nhà phạm tội về ma túy, vì mức siêu lợi nhuận mà họ bất chấp
pháp luật, bố mẹ vào tù đã có con cái làm thay, dường như họ đã coi việc mua bán
ma túy và vào tù là một “ nghề” nên vẫn thường xuyên diễn ra.
5. Hành vi phạm tội.
Người phạm tội thường chia ma túy ra thành những gói nhỏ: tép….mỗi gói là một
liều lượng nhất định để bán cho các con nghiện, việc tổ chức mau bán của những


đối tượng này hết sức tinh vi, chúng thường lựa chọn những địa điểm vắng ngwoif,
không ai để ý có sự canh gác của đông bọn để khi các lực lượng chống ma túy phát
hiện thì chúng dễ dàng tẩu thoát.
Thực tiễn đấu tranh phòng chống các tội phạm về mua bán trái phép chat ma túy
cho thấy: người có hành vi mua bán trái phép chất ma túy ít khi bị bắt quả tang, nếu
có bị bắt quả tang cũng chỉ bị bắt với lượng chất ma túy rất ít, còn chủ yếu là bắt
được người sử dụng và từ lời khai của người sử dụng ma túy nên cơ quan điều tra
mới xác minh truy tìm người bán chất ma túy. Khi người mua chất ma túy sử dụng
bị bắt thì lập tức người bán chất ma túy đã kịp tẩu tán chất ma túy hoặc bỏ trốn nếu
có nguy cơ bị lộ. Nhiều trường hợp, người mua chất ma túy khai ra người bán chất
ma túy cho mình nhưng nếu chỉ có lời khai của người mua chất ma túy mà không có
các nguồn chứng cứ khác mà người bán chất ma túy không nhận tội thì cũng không
kết luận được. Về đặc điểm này sẽ được trình bày sâu hơn trong phần dấu hiệu của
tội phạm mua bán trái phép chất ma túy để thấy được sự phức tạp cũng như khó
khăn trong quá trình đấu tranh với các loại tội phạm này.
II. Dấu hiệu của tội phạm mua bán trái phép chất ma túy thông qua thực tiễn xét xử

chức vụ nhất định tại các cơ quan Nhà nước, đây là những người tha hóa biến chất,
vì mục tiêu lợi nhuận mà bất chấp tất cả. Trong đó có bị cáo Hoàng Trọng Thủy
sinh năm 1970, nghề nghiệp và chức vụ: là phó giám đốc bảo hiểm xã hội huyện
yên sơn, tỉnh Tuyên Quang, là Đảng viên, do hám lợi mà đã thực hiện hành vi mua
bán trái phép chất ma túy và kết quả phải nhận một bản án là 7 năm tù giam cho
hành vi của mình (Bản án số 16/2010/HSST ngày 25- 02- 2010 của TAND thành
phố Tuyên Quang), hay như bị cáo Nguyễn Văn Học sinh 1956 trước đây từng có
thời gian phục vụ trong quân ngũ được Nhà nước thưởng huân chương chiến công


hạng Nhì, bố mẹ đẻ là những cán bộ tiền khởi nghĩa được tặng thưởng huân chương
kháng chiến trong cuộc kháng chiến chống pháp, song bản than bị cáo lại vì hám lời
mà thực hiện hành vi phạm tội ( Bản án số 14/ 2010/HSST ngày 24-02- 2010 của
TAND thành phố Tuyên Quang).
Đây là thực trạng đáng buồn về sự tha hóa biến chất của những cán bộ, Đảng viên
do mục tiêu kiếm tiền mà bất chấp tất cả, đánh mất đi cả sự nghiệp, truyền thống tốt
đẹp của gia đình mà đã được xã hội và Nhà nước thừa nhận.
3. Khách quan.
Các đối tượng thực hiện hành vi mua bán trái phép chất ma túy hầu hết là mua rồi
bán lại hoặc mua về sử dụng rồi bán, vận chuyển ma túy để bán cho người khác,
tàng trữ để bán cho người khác, trong đó có những hành vi bị bắt quả tang, có
những hành vi đang vận chuyển trên đường đi bán nhưng kịp bán thì đã bị bắt, có
những hành vi do bắt được người sử dụng ma túy và từ lời khai của người sử dụng
ma túy nên cơ quan điều tra đã xác minh và đấu tranh với người bán chất ma túy và
với những chứng cứ không thể chối cãi người thực hiện hành vi phạm tội cũng đã
thừa nhận.
Trong đó có vụ án của Hoàng Trọng Thủy: ngày 02/11/2009, phòng cảnh sát điều
tra tội phạm về ma túy công an thành phố Tuyên Quang lập biên bản vi phạm hành
chính đối với Vũ Duy Kiên xã An Tường, thành phố Tuyên Quang về hành vi sử
dụng trái phép chất ma túy, xét nghiệm tìm chất ma túy đối với Kiên, kết quả dương

túy trên địa bàn thành phố Tuyên Quang.


Việc áp dụng hình phạt đối với các bị cáo phạm tội mua bán trái phép chất ma túy
thông qua những số liệu được tổng kết, phân tích và đánh giá như sau:
Từ năm 2006 đến 2010, TAND thành phố Tuyên Quang đã xét xử và không có bị
cáo nào được hưởng án treo, điều này thể hiện tính nghiêm minh trong công tác xét
xử nhằm răn đe, giáo dục người phạm tội. Số bị cáo bị áp dụng hình phạt tù chiếm
tỷ lệ lớn trên 50%, còn lại là bị từ 7 đến 15 năm. Những đối tượng từ 7 năm tù trở
lên hầu hết là những đối tượng phạm tội mua bán trái phép chất ma túy thực hiện
hành vi phạm tội nhiều lần hoặc là trường hợp tái phạm nguy hiểm, đa phần là có
nhân thân xấu, là những đối tượng tái nghiện trở lại…
IV. Đánh giá thực tiễn công tác xét xử các vụ án mua bán trái phép chất ma túy trên
địa bàn thành phố Tuyên Quang.
1. Ưu điểm:
Trong những năm qua, TAND thành phố Tuyên Quang đã thực hiện sự chỉ đạo của
Chánh án TANDTC về hưởng ứng đợt cao điểm tấn công, trấn áp các loại tội phạm
do Bộ Công An phát động và đợt cao điểm phòng chống ma túy do thủ tướng Chính
phủ phát động, cùng với các đơn vị khác trên địa bàn thành phố, TAND thành phố
Tuyên Quang đã tập trung lực lượng cán bộ, Thẩm phán và tăng cường phối hợp với
các cơ quan tiến hành tố tụng cùng cấp lựa chọn, xác định các vụ án điểm để khẩn
trương đưa ra xử lý. Từ năm 2006 đến 2010 TAND thành phố Tuyên Quang đã lựa
chọn và xét xử 67 vụ án lưu động, án điểm, thông qua đó góp phần nâng cao ý thức
pháp luật, tinh thần đâu tranh phòng chống tội phạm trong nhân dân và phục vụ kịp
thời nhiệm vụ chính trị của địa phương.
Với việc làm tốt công tác tuyên truyền phổ biến pháp luật cộng với việc xét xử
nghiêm túc các trường hợp vi phạm, tình hình tội phạm trên địa bàn diễn biến ít
phức tạp hơn. Tuy nhiên theo đánh giá và phân tích tình hình tội phạm mua bán trái
phép chất ma túy cho thấy số vụ án loại tội này chiếm tỷ lệ lớn và có chiều hướng


- Hội thẩm nhân nhân về trình độ chuyên môn nghiệp vụ chưa được nâng cao, kiến
thức pháp luật đôi khi còn chưa nắm bắt cụ thể và chính xác, do vây trong công tác
xét xử gặp nhiều khó khăn.
V. Những khó khăn trong quá trình đấu tranh ngăn chặn và đẩy lùi tội phạm mua
bán trái phép chất ma túy trên địa bàn thành phố Tuyên Quang.
Trong quá trình đấu tranh và phòng chống tội phạm, một trong những yếu tố hang
đầu không chỉ là việc đưa ra những bản án, quyết định mang tính chất nghiêm khắc
để răn đe trừng phạt mà còn phải tìm ra những nguyên nhân, những khó khăn vướng
mắc trong quá trình ngăn chặn đấu tranh đẩy lùi loại tội phạm này.
Nguyên nhân và khó khăn đối với loại tội phạm này rất đa dạng, nó có thể là do
khách quan và chủ quan, cụ thể là: do vị trí địa lý, do kiinh tế, môi trường sống,
giáo dục, sự quản lý từ phía các cơ quan chức năng…Đó đều là những vướng mắc,
khó khăn trong quá trình đấu tranh đối với loại tội phạm này. Những khó khăn này
đã được đề cập đến trong nhiều đề tài nghiên cứu về loại tội phạm này, mặc dù
không còn là mới mẻ nhưng vẫn rất cần thiết, trong đề tài này em xin đưa ra một
khó khăn đối với loại tội phạm này. Đó là khó khăn trong quá trình “ Hậu cai
nghiện”.
Thực tiễn công tác xét xử đối với tội phạm ma túy cho tháy rằng: “ việc dậy nghề và
giải quyết việc làm cho người sau cai nghiện” là điều cần thiết. Thực tiễn trên địa
bàn thành phố Tuyên Quang cho thấy công tác cai nghiện ma túy tại gia đình và
cộng đồng không đạt hiệu quả, có đến 98% người sau cai nghiện ma túy tại gia đình
và cộng đồng bị tái nghiện. Hầu hết những người này sử dụng ma túy với liều lượng


cao hơn, chuyển từ hút sang tiêm chích, làm gia tăng tỷ lệ người nhiễm HIV/AIDS.
Bên cạnh đó, cai nghiện ma túy tại gia đình và cộng đồng cũng tạo điều kiện cho
nạn lôi kéo, rủ rê, lây lan, làm phát sinh nhiều người nghiện mới, từ đó phát sinh
thêm những đối tượng tang trữ, mua bán trái phép chất ma túy ngày càng nhiều, bởi
có “ cầu” ắt sẽ có “ cung”, các tội phạm về ma túy sẽ gia tăng.
Hàng năm có không biết bao nhiêu người cai nghiện được trở về gia đình và xã hội

2. Giải pháp kinh tế.
Người phạm tội mua bán trái phép chất ma túy phần nhiều do mục đích hám lời,
ma hủ yếu là những đối tượng không có việc làm, do vậy chính quyền địa phương
cần khắc phục tình trạng khó khăn về kinh tế bằng cách giúp đỡ tạo công ăn việc
làm cho con em địa phương nhằm nâng cao mức sống. Mặt khác cũng là giúp cho
họ có một niềm tin, lập trường vững vàng trong cuộc sống, không sa vào những con
đường tệ nạn xã hội. Để làm được điều đó cần phải:
- Xây dựng các cơ sở dậy nghề, trung tâm hướng nghiệp, đầu tư trang thiết bị nhằm
tạo cơ hội việc làm cho mọi đối tượng, nhất là những người sau cai nghiện
- Các xã, phường, thị trấn cần nắm rõ những đối tượng vừa thi hành án phạt tù trở
về địa phương và có những chính sách hỗ trợ tạo điều kiện cho họ có việc làm ổn
định.
3.Công tác tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật.


Cần đẩy mạnh công tác phòng chống ma túy, triển khai kế hoạch thực hiện đến toàn
thể cán bộ, công chức trong các cơ quan tư pháp, tổ chức, cho 100% cán bộ, công
chức, viên chức ký cam kết không vi phạm pháp luật, cam kết phòng chống ma túy;
phối hợp với các cơ quan có liên quan tổ chức tuyên truyền pháp luật về phòng
chống ma túy trên địa bàn thành phố Tuyên Quang.
4. Các biện pháp về tổ chức quản lý xã hội.
Thường xuyên kiểm tra nhân khẩu, tạm trú tạm vắng của những người sinh sống
trên địa bàn thị xã, làm tốt công tác đăng ký và quản lý nhân khẩu, tập chung rà soát
kỹ đối tượng đã có tiền án tiền sự về tội tàng trữ trai phép chất ma túy. Theo dõi,
lắm chắc tình hình hoạt động, phương thức thủ đoạn, đặc điểm của tội phạm này
diễn ra trên địa bàn thị xã.
5. Đối với hoạt động của TAND thành phố Tuyên Quang.
Cần phải nâng cao chất lượng, trách nhiệm hơn mức của đội ngũ Thẩm phán và cán
bộ tòa án. Bên cạnh đó cần có sự tăng cường phối hợp chặt chẽ; đồng bộ, hơn nữa
giữa 3 nghành Công an, viện kiểm sát, tòa án trong công tác điều tra, truy tố, xét xử

tác xét xử và phần nào khắc phục được những mặt còn hạn chế đó em đã đưa ra một
số những giải pháp trong bài viết của mình.