MỤC LỤC

1


TÌNH HUỐNG
Thắng (22 tuổi, trú tại huyện Khoái Châu, Hưng Yên) là tài xế xe tải, có
xích mích với phụ lái là Toán (37 tuổi, cùng quê). Ngày 26/10/2011, khi xe đến
địa phận Thanh Hóa thì Thắng và Toán cãi nhau gay gắt. Thắng đuổi Toán
xuống xe, Toán đuổi theo và bám vào cửa xe (phía bên Thắng đang cầm lái).
Thắng xô mạnh cửa xe làm Toán ngã xuống đường, Toán bị xe cán qua người.
Chạy thêm chừng 300 m, Thắng bỏ xe, chạy trốn. Toán bị dập nát hai
chân và chết. Tội phạm mà Thắng đã thực hiện được quy định tại khoản 2 Điều
93 BLHS.
Câu hỏi:
1. CTTP được quy định tại khoản 2 Điều 93 BLHS là CTTP cơ bản,
tăng nặng hay giảm nhẹ của tội giết người? Tại sao?
2. Lỗi của Thắng trong trường hợp này là gì? Tại sao?
3. Phát biểu sau đây về vụ án đúng hay sai? Hãy giải thích: Nếu Thắng
không bỏ trốn mà đến ngay cơ quan công an gần nhất để khai báo thì sẽ được
coi là tự ý nửa chừng chấm dứt việc phạm tội.
4. Giả sử Thắng đã phạm tội cố ý gây thương tích, bị phạt 2 năm tù cho
hưởng án treo và thời gian thử thách là 4 năm. Sau khi chấp hành được 3 năm
thử thách, Thắng phạm tội giết người nêu trên và bị phạt 10 năm tù thì hình
phạt tổng hợp đối với Thắng là bao nhiêu năm tù?

2


GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
Vấn đề 1

BLHS chính là CTTP cơ bản của tội giết người chứ không phải là CTTP giảm
nhẹ. Bởi vì khoản 2 chỉ quy định duy nhất một dấu hiệu đó là giết người (tước
đoạt tính mạng của người khác), chứ không hề xuất hiện bất cứ một dấu hiệu
nào phản ánh những tình tiết giảm nhẹ TNHS một cách đáng kể.
Một điểm vô cùng quan trọng để củng cố cho khẳng định đã nêu là
CTTP quy định tại khoản 1 Điều 93 BLHS không phải là CTTP cơ bản, mà nó
là CTTP tăng nặng. Khoản 1 điều 48 BLHS đã quy định các tình tiết tăng
nặng trách nhiệm hình sự mà các tình tiết này đã được mô tả việc quy định
các trường hợp phạm tội ở khoản 1 điều 93 BLHS như “Phạm tội có tính chất
côn đồ”, “Phậm tội vì động cơ đê hèn”,…
Do đó , ta có thể kết luận CTTP được quy định tại khoản 2 Điều 93
BLHS là CTTP cơ bản.
Vấn đề 2
Lỗi của Thắng trong trường hợp trên là gì? Tại sao?
Trả lời: Trong trường hợp trên, Thắng phạm tội giết người với lỗi Cố ý
gián tiếp.
Giải thích:
Lỗi là thái độ tâm lý của con người đối với hành vi gây nguy
hiểm cho xã hội của mình và đối với hậu quả do hành vi đó gây ra được biểu
hiện dưới hình thức cố ý hoặc vô ý.
Căn cứ vào đặc điểm cấu trúc tâm lý của yếu tố lí chí và ý chí trong
những trường hợp có lỗi, luật hình sự Việt Nam chia lỗi thành hai loại – cố ý (
trực tiếp hay gián tiếp) và vô ý (vì quá tự tin hay vì cẩu thả). Lỗi là điều kiện
để có thể truy cứu TNHS một người về hành vi gây thiệt hại cho xã hội của
họ.
Chúng ta sẽ đối chiếu tình huống này với lỗi cố ý gián tiếp.
Lỗi cố ý gián tiếp là lỗi của người khi thực hiện hành vi nguy hiểm cho
xã hội nhận thức rõ hành vi của mình là nguy hiểm cho xã hội, thấy trước hậu
4


5


phạm tội giết người với lỗi cố ý gián tiếp và tội cố ý gây thương tích dẫn đến
hậu quả chết người.
Tội cố ý gây thương tích và tội cố ý giết người là hai tội có những dấu
hiệu khác nhau căn bản, trong đó có dấu hiệu về mặt chủ quan. Mặt chủ quan
của cả hai tội này đều giống nhau ở chỗ hành vi được thực hiện một cách cố
ý, người phạm tội ý thức được tính chất nguy hiểm của hành vi, thấy trước và
mong muốn hậu quả sẽ xảy ra. Hậu quả đối với tội cố ý gây thương tích là
thương tích hoặc tổn hại cho sức khỏe nạn nhân (có thể kể cả hậu quả dẫn đến
chết người), còn với tội cố ý giết người đó là sự chết người.
Thực tiễn điều tra, truy tố và xét xử, các cơ quan tiến hành tố tụng
trước khi định tội danh giết người hoặc cố ý gây thương tích thường tìm thêm
nhiều tình tiết để xác định ý thức chủ quan, động cơ, mục đích của người
phạm tội. Thông thường nếu người phạm tội cố ý đối với hành vi gây thương
tích và cố ý đối với hậu quả chết người (mong muốn hoặc để mặc cho nạn
nhân chết) thì xử tội giết người dù nạn nhân có chết hay không. Nếu người
phạm tội cố ý đối với hành vi gây thương tích nhưng vô ý (cẩu thả hoặc quá
tự tin) đối với hậu quả chết người thì chỉ cấu thành tội cố ý gây thương tích.
Còn trong trường hợp nếu người phạm tội vô ý với hành vi gây thương tích và
cả hậu quả chết người thì xử tội vô ý làm chết người.
Cơ quan tiến hành tố tụng khởi tố, truy tố, xét xử về tội giết người khi:
người gây án biết hành vi của mình tất yếu làm nạn nhân chết mà vẫn thực
hiện dù không muốn giết; vì muốn cho người khác chết nên cố ý đánh cho
thành thương nặng dẫn đến chết người; biết làm như vậy sẽ chết người… Còn
xử tội cố ý gây thương tích khi: hành vi ít nguy hiểm, ít khả năng gây chết
người (như chỉ đánh, chém vào tay, chân, đấm vào chỗ ít nguy hiểm).
Tóm lại, để phân biệt hành vi giết người và cố ý gây thương tích dẫn
đến chết người, ta phải phân tích mặt chủ quan để xác định. Các tình tiết

việc xác định TNHS cho người phạm tội.
Tội giết người là tội có CTTP vật chất nên tội này hoàn thành khi hậu
quả chết người đã xảy ra. Ở đây, dù nếu Thắng có chạy trốn hay đến công an
7


gần nhất để khai báo thì Toán cũng đã chết, hậu quả chết người không thay
đổi thì tội giết người đã hoàn thành. Các dấu hiệu (khách quan) của CTTP đã
được thỏa mãn.
Khi tội phạm đã hoàn thành thì không thể có tự ý nửa chừng chấm dứt
việc phạm tội vì hành vi phạm tội đã có đầy đủ những đặc điểm thể hiện tính
chất nguy hiểm cho xã hội của tội phạm đã thực hiện. Do vậy ở đây việc
Thắng có không bỏ trốn mà tự nguyện đi khai báo ở tời điểm hậu quả chết
người đã xảy ra không làm thay đổi tính chất nguy hiểm của hành vi tội phạm
đã thực hiện. Hành động đi khai báo chỉ thể hiện việc Thắng đã hối hận vì
hành vi của mình, mà Luật hình sự không đòi hỏi người tự ý nửa chừng chấm
dứt việc phạm tội phải thực sự hối hận.
Vấn đề 4
Giả sử Thắng đã phạm tội cố ý gây thương tích, bị phạt 2 năm tù cho
hưởng án treo và thời gian thử thách là 4 năm. Sau khi chấp hành được 3 năm
thử thách, Thắng phạm tội giết người nêu trên và bị phạt 10 năm tù thì hình
phạt tổng hợp đối với Thắng là bao nhiêu năm tù?
Trả lời: Hình phạt tổng hợp đối với Thắng là 12 năm tù.
Giải thích:
Hình phạt là biện pháp cưỡng chế nghiêm khắc nhất của Nhà
nước nhằm tước bỏ hoặc hạn chế quyền, lợi ích hợp pháp của người phạm tội.
Tuy nhiên, hình phạt không chỉ nhằm trừng trị người phạm tội mà còn giáo
dục họ trở thành người có ích cho xã hội, có ý thức tuân theo pháp luật và các
quy tắc của cuộc sống XHCN, ngăn ngừa họ phạm tội mới. Hình phạt còn
nhằm giáo dục người khác tôn trọng pháp luật, đấu tranh phòng ngừa và

KẾT LUẬN
Tóm lại, tội giết người là một tội phạm vô cùng nguy hiểm cho xã hội.
Tính mạng của con người là vô giá, mỗi con người chỉ có một cơ hội duy nhất
để sống nhưng có lại có nhiều kẻ đã cố ý cướp đi tính mạng của người khác.
Thậm chí trong tình huống trên, vấn đề bảo toàn tính mạng cho những người
xung quanh cũng cần được đặt ra. Không thể chỉ vì một vài xích mích không
đáng mà có thể nhẫn tâm tước đi sinh mạng của đồng loại. Vì vậy pháp luật
có một vai trò rất lớn đối với việc ngăn ngừa tội phạm giết người nói riêng và
các hành vi gây nguy hiểm cho xã hội nói chung. Em hy vọng pháp luật có thể
có nhiều biện pháp hiệu quả hơn nữa để hạn chế nhiều nhất có thể những
hành vi nguy hiểm cho xã hội, tạo môi trường tốt đẹp và cuộc sống bình yên
cho mọi người dân.

10


DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Trường ĐH Luật Hà Nội, Giáo trình Luật Hình sự Việt Nam Tập 1, NXB
Công an Nhân dân, năm 2015.
2. Bộ luật Hình sự Việt Nam 1999, sửa đổi bổ sung năm 2009.
3. Luật Dương gia, Tội giết người và tội cố ý gây thương tích dẫn đến chết
người, .

11