BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC sư PHẠM HÀ NỘI 2
BÙI THỊ KIỀU ANH

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN
TRƯỜNG MẦM NON ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC

LUẬN VĂN THẠC sĩ KHOA HỌC GIÁO DỤC


BÙI THỊ KIỀU ANH

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN
TRƯỜNG MẦM NON ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC
Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 60 14 01 14

LUẬN VĂN THẠC sĩ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học:
PGS.TS. NGUYỄN XUÂN THỨC


LỜI CẢM ƠN
Với lòng biết ơn sâu sắc, em xin bày tỏ lời cảm ơn chân
thành tới:
PGS - TS Nguyễn Xuân Thức, Nguời thầy đã tận tâm, nhiệt tình
chỉ bảo, huớng dẫn em trong suốt quá trình thực hiện luận văn.
Đồng thời, em xin gửi lời cảm ơn sâu sắc Ban lãnh đạo truờng
Đại học Su Phạm Hà Nội 2, Khoa sau đại học nhà truờng và các thầy
giáo, cô giáo tham gia quản lý, giảng dạy đã tạo điều kiện thuận lợi

tác.
Biện pháp sử dụng trong luận văn đã, đang và sẽ được áp dụng rộng rãi trong
các trường mầm non trên địa bàn quận Bắc Từ Liêm nhằm nâng cao chất lượng hoạt
động Tổ chuyên môn đáp ứng yêu cầu đổi mới.
Em cũng xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đã
được cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong luận văn đã được chỉ rõ nguồn gốc.

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Bùi Thị Kiều Anh


DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT


6
- Ban chấp hành Trung ương

BCHTƯ

- Nhà xuất bản

NXB

- Nghị quyết chính phủ

NQ-CP

- Trung học cơ sở


XD

- Mầm non

MN

- Cán bộ giáo viên

CBGV

- Cán bộ giáo viên - nhân viên

CBGV-NV

- Phương pháp dạy học

PPDH

- Kiểm tra đánh giá

KTĐG
MỤC LỤC



8

2.4.

Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lí hoạt động tổ chuyên môn ở một số trường

về ngành ẩy” (Hồ Chí Minh: toàn tập, NXB Chính trị Quốc gia, H.,2002,t6, tr.46-47);
chúng tôi - những nguời quản lí cần nhận thức sâu sắc về nhiệm vụ, vai trò của mình
trong mỗi nhà truờng đang từng ngày quản lí tốt việc dạy và học để nâng cao chất
luợng chuyên môn trong trường mầm non.

1.2.

Quận Bắc Từ Liêm là một quận thuộc Hà Nội, nằm dọc phía bờ nam của

sông Hồng, Đông giáp quận Tây Hồ, Đông Nam giáp quận cầu Giấy, Tây giáp huyện
Đan Phuợng, Hoài Đức, Nam giáp quận Nam Từ Liêm, Bắc giáp sông Hồng.
Quận đuợc thành lập theo Nghị quyết số 132/NQ-CP ngày 27 tháng 12 năm
2013 của Chính phủ. Phòng giáo dục và Đào tạo Bắc Từ Liêm tuy mới đi vào hoạt
động từ ngày 01 tháng 4 năm 2014 nhung đã gặt hái đuợc thành tích đáng kể trong đợt
tổng kết toàn ngành giáo dục Thành phố Hà Nội năm học 2013-2014. Điều đó chứng
tỏ hoạt động chuyên môn ở các nhà truờng trên địa bàn quận đang từng ngày hoàn
thiện và khẳng định vị thế trên toàn Thành phố. [1 ]
Thực tế hoạt động tổ chuyên môn và quản lí hoạt động tổ chuyên môn ở các
truờng mầm non Thụy Phuơng, Đông Ngạc A, Đông Ngạc B, cổ Nhuế 1, Cổ Nhuế 2,
Thuợng Cát, Liên Mạc, Phú Diễn, Minh Khai, Phúc Diễn, Xuân Đỉnh, Xuân Tảo thuộc


1
Quận Bắc Từ Liêm đứng truớc yêu cầu đổi mới giáo dục còn có những bất cập cần
tháo gỡ để nâng cao chất luợng hoạt động tổ chuyên môn.
Hoạt động của tổ chuyên môn có vai trò hết sức quan trọng, hoạt động của
từng thành viên có vai trò quyết định rất lớn đến kết quả giảng dạy của giáo viên cũng
nhu các hoạt động khác của nhà truờng. Thông qua hoạt động của giáo viên nhân viên,
Ban giám hiệu quản lí đuợc giáo viên về chuyên môn, cũng thông qua hoạt động của
tổ chuyên môn giáo viên đuợc tự học nâng cao trình độ chuyên môn cho bản thân,

tế để phản hồi tới giảng viên. Bởi lẽ một số nhà truờng có nhiều điểm lẻ, giáo viên trẻ,
chua có nhiều kinh nghiệm điển hình nhu giáo viên truờng em tuổi trung bình 27,2.


1
Do vậy hoạt động của tổ chuyên môn còn gặp nhiều lúng túng. Giáo viên chua nhận
thức rõ đuợc nhiệm vụ của tổ chuyên môn. Tổ chức bồi dưỡng chuyên môn và nghiệp
vụ; tham gia đánh giá, xếp loại các thành viên của tổ theo quy định của Bộ Giáo dục
và Đào tạo. Đề xuất khen thuởng, kỷ luật đối với giáo viên.
Với các lí do nêu trên nên em lựa chọn đề tài: “Quản lý hoạt động tổ chuyên
môn trường mầm non quận Bắc Từ Liêm - Hà Nội đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo
dục ”.

2. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận, thực tiễn, đề xuất một số biện pháp quản lí hoạt
động tổ chuyên môn truờng mầm non Quận BắcTừ Liêm - Thành phố Hà Nội đáp ứng
yêu cầu đổi mới, nhằm nâng cao chất luợng hoạt động tổ chuyên môn và chất luợng
chăm sóc giáo dục trẻ của truờng mầm non.

3. Khách thể nghiên cứu và đối tượng nghiên cứu
3.1.

Khách thế nghiên cứu
Hoạt động tố chuyên môn trường mầm non đáp ứng yêu cầu đối mới giáo dục.

3.2.

Đối tượng nghiên cứu
Quản lí hoạt động tổ chuyên môn trường mầm non Quận Bắc Từ Liêm - Thành



nói trên.

6. Giói hạn phạm vỉ nghiên cứu
6.1.

Giới hạn về đối tượng, địa bàn nghiên cứu
Do điều kiện và thời gian nghiên cứu có hạn nên khi thực hiện đề tài này em

chỉ thực hiện nghiên cứu “Một số biện pháp quản lỷ hoạt động tổ chuyên môn của
Hiệu trưởng trường mầm non Quận Bắc Từ Liêm - Hà Nội đáp ứng yêu cầu đổi mới
giáo dục”. Đe thực hiện đề tài này em lấy số liệu khảo sát thực trạng trong ba năm học
từ 2012-2013; 2013 -2014; 2014-2015.

6.2.

Giới hạn khách thế khảo sát
Khảo sát 96 người gồm cán bộ quản lý và giáo viên ở các trường mầm non

Thụy Phương, Đông Ngạc A, Đông Ngạc B, cổ Nhuế 1, cổ Nhuế 2, Hồ Tùng Mậu,
Kim Mai, Liên Mạc, Minh Khai, Phú Diễn, Phúc Diễn, Tây Tựu, Thượng Cát, Xuân
Đỉnh A, Xuân Đỉnh B, Tây Tựu- quận Bắc Từ Liêm- Hà Nội.

7. Phương pháp nghiên cứu
Để hoàn thành nhiệm vụ trên, em đã sử dụng các phưong pháp nhiên cứu sau:

7.1.

Phương pháp nghiên cứu lý luận
Phuong pháp tổng họp, phân tích các dữ liệu, những tài liệu trong sách báo,

non trên địa bàn Quận Bắc Từ Liêm - Hà Nội đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục.
Chương 1
Cơ SỞ LÍ LUẬN VỀ QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN
TRƯỜNG MẦM NON ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC

1.1.
1.1.1.

Tổng quan nghiên cứu vấn đề
Các nghiên cứu về quản lý trường mầm non
Tìm hiểu nghiên cứu về quản lí trường mầm non trên thế giới, có thể thấy

nghiên cứu về lĩnh vực này nở rộ vào những năm 90 ở úc và ở Anh, ví dụ như tác
phẩm của Hayden J. (1996) về “Quản lí trường mầm non” (Management of Early
Childhood Services) [2] - Wentworth Falls NSW, Social Sciences Press và tác phẩm
cùng tên (Management in Pre -schools) do Pre - schools Learning Alliance (PLA) ấn
hành tại London năm 2000. Với 40 năm kinh nghiệm, quyển sách của PLA đã giúp
cho người lãnh đạo trường mầm non có phương pháp quản lý nhà trường hiệu quả [3].
Bên cạnh đó, một số nghiên cứu khác tìm hiểu rộng hơn đến vai trò của người lãnh
đạo ở nhà trường mầm non như nghiên cứu của Cushla Scrivens (1990) (Professional
Leadership in Early Childhood - the New Zealand Kindergarten Experience);
Stamopoulos E. (2003) (Leadership and Change Management in Early Childhood); và
Rodd J. (2006) (Leadership in Early Childhood), vấn đề quản lý chuyên môn của hiệu
trưởng trường mầm non cũng được đề cập đến trong các tác phấm nói về vai trò của
người lãnh đạo ở nhà trường mầm non như đã kể trên.
Các nghiên cứu về quản lý trường mầm non đã được sự quan tâm của các nhà


1
khoa học như Nguyễn Ánh Tuyết (1992), Phạm Thị Châu (1994), Đinh Văn Vang

-

Bùi Thị Thu Hà (2011), Biện pháp quản lý của hiệu trưởng đổi với hoạt động của tổ
chuyên môn ở trường THCS Chu Văn An, quận Tây Hồ, thành phổ Hà Mù'. [8]
Các công trình nghiên cứu trên trên cơ sở lí luận và khảo sát thực trạng quản
lỷ hoạt động tổ chuyên môn ở cấp tiểu học, Trung học Cơ sở, Trung học Phổ thông đã
đề xuất các biện pháp quản lỷ nhằm nâng cao chất lượng hoạt động tố chuyên môn
trong các nhà trường.
Nhận xét:

-

Các công trình nghiên cứu trên hướng vào nghiên cứu quản lý hoạt động tố chuyên
môn trong trường phố thông và dân tộc nội trú nhưng loại hình trường mầm non còn ít
được nghiên cứu.

-

Đe tài luận văn hướng vào nghiên cứu quản lý hoạt động tố chuyên môn ở trường
Mầm non. Đe tài sẽ nghiên cứu và đánh giá đúng thực trạng về các biện pháp quản lý


1
hoạt động của các tố chuyên môn đã được áp dụng ở trường Mầm non quận Bắc Từ
Liêm, thành phố Hà Nội, từ đó đề xuất các biện pháp nhằm nâng cao chất lượng hoạt
động tổ chuyên môn trong trường Mầm non.
1.2. Lý luận về quản lý
1.2.1. Khải niệm
Quản lý là một phạm trù xã hội, tồn tại khách quan và là một tất yếu của lịch
sử. Khi xã hội cần có sự chỉ huy, điều hành, phân công, họp tác, kiểm tra, điều chỉnh

đổi tượng được ổn định và làm cho nó phát triển tới mục đích đã định” [12].
Theo tác giả PGS.TS Trần Kiểm: “Quản lý là tác động có mục đích, có kể
hoạch của chủ thể quản lý đến tập thể những người lao động nói chung là khách thể
quản lý nhằm thực hiện được những mục tiêu dự kiến” [13].
Trên đây là những quan niệm khác nhau về quản lý với những góc độ khác
nhau phụ thuộc vào cái nhìn chủ quan và mục đích hoạt động của hệ thống. Tuy các
cách tiếp cận khác nhau nhưng đều bao hàm một số dấu hiệu chung của quản lý:

-

Quản lý là các hoạt động để đảm bảo mục đích chung là hoàn thành công việc qua nỗ
lực của các cá thể trong tổ chức. Đối tượng tác động của quản lý là một hệ thống xã
hội hoàn chỉnh như một co thể sống gồm nhiều yếu tố liên kết hữu co theo một qui
luật nhất định như tồn tại trong thời gian, không gian cụ thể.

-

Hệ thống quản lý bao giờ cũng gồm hai phân hệ là: Chủ thể quản lý và khách thể quản
lý (Người quản lý và người bị quản lý). Tác động quản lý là tác động có định hướng,
có tố chức mang tính tống hợp bao gồm nhiều giải pháp khác nhau thông qua co chế
quản lý để sử dụng có hiệu quả cao nhất nguồn lực sẵn có của tổ chức trong điều kiện
nhất định nhằm đảm bảo cho hệ thống ổn định phát triển và đạt được mục tiêu đã định.


1

-

Mục tiêu cuối cùng của quản lý là chất lượng sản phẩm vì lợi ích phụcvụ con người.
Người quản lý phải nghiên cứu khoa học nghệ thuật, giải quyết các mối quan hệ giữa

sơ đô 1.1:
Sơ đồ 1.1. Mô hình về quản lý


2

1.2.2.

Chức năng quản lý
Quản lý là quá trình đạt đến mục tiêu của tổ chức bằng cách vận dụng của các

hoạt động: kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra.

-

Chức năng kể hoạch hóa: Là quá trình xác định mục tiêu và quyết định những biện
pháp tối uu để thực hiện mục tiêu đó. Thực chất của kế hoạch hóa là đua toàn bộ
những hoạt động vào công tác kế hoạch hóa, với mục đích, biện pháp rõ ràng, buớc đi
cụ thể và xác định các điều kiện đáp ứng cho việc thực hiện mục tiêu. Nói rõ hơn, kế
hoạch hóa là xác định truớc xem phải làm cái gì, làm nhu thế nào, làm khi nào và ai sẽ
làm? Cuối cùng sẽ có đuợc sản phẩm chính là kế hoạch.

-

Chức năng tổ chức: Sau khi lập xong kế hoạch, nguời quản lý muốn chuyển hóa kế
hoạch của mình thành hiện thực, đó chính là chức năng tổ chức, điều quan trọng trong
chức năng này là phải xác định cho đuợc vai trò của mỗi bộ phận, mỗi cá nhân, bảo
đảm các mối quan hệ nguợc, sự thống nhất và đồng bộ về tổ chức trong quản lý. Nội
dung chủ yếu là: xác định cấu trúc tổ chức; xây dựng, phát triển đội ngũ; xác định cơ
chế hoạt động và các mối quan hệ của tổ chức. Chức năng này sẽ có tác dụng liên kết

là trong quá trình quản lý nguời quản lý phải thực hiện một dãy chức năng kế tiếp
nhau một cách logic, bắt buộc. Bắt đầu từ việc xác định mục tiêu và nhiệm vụ quản lý
cho đến khi đạt đuợc kết quả kiểm tra và tổng kết quá trình quản lý. Mỗi quá trình
quản lý xảy ra trong một thời gian cụ thể của một chu trình quản lý nhất định.
Ngoài 4 chức năng nêu trên trong chu trình quản lý, chủ thể quản lý phải sử
dụng thông tin nhu là một công cụ hay chức năng đặc biệt để thực hiện các chức năng
trên. Chúng ta có thể biểu diễn chu trình quản lý theo sơ đồ sau:

Sơ đồ 1.2. Quan hệ giữa các chức năng quản lý
Trần Kiếm -Nguyễn Xuân Thức: Giảo trình khoa học quản lý và quản lý
giảo dục đại cương [16]
Tóm lại: Trong công tác của người quản lý việc thực hiện các chức năng ở trên
là hết sức cần thiết, nhưng quá trình thực hiện phải phối họp chặt chẽ các chức năng
ấy sao cho tất cả các khâu của quá trình này là một chuỗi thống nhất, hỗ trợ và bổ sung
cho nhau trong quá trình thực hiện.
1.3. Tổ chuyên môn và hoạt động tổ chuyên môn ở trường mầm non


2

1.3.1.

Trường mầm non trong hệ thống giảo dục quốc dân Trường mầm non

là đơn vị giáo dục cơ sở của ngành học mầm non, là trường được liên họp giữa nhà trẻ
và mẫu giáo. Trường mầm non có chức năng thu nhận để chăm sóc và giáo dục trẻ em
từ 3 tháng đến 6 tuổi, nhằm giúp trẻ hình thành những yếu tố đầu tiên của nhân cách;
chuẩn bị cho trẻ em vào lớp 1. Trường mầm non có các lớp mẫu giáo và các nhóm trẻ.
Trường do một ban giám hiệu có hiệu trưởng phụ trách. [17]
Mầm non là bậc học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân, đặt nền móng

và các nhiệm vụ khác của chiến lược phát triển nhà trường để đưa nhà trường đạt được
các mục tiêu đề ra.

-

Tổ chuyên môn là nơi trực tiếp triển khai các hoạt động của nhà trường mầm non


2
trong đó trọng tâm là hoạt động giáo dục và chăm sóc nuôi dưỡng trẻ Mầm Non.

-

Tổ chuyên môn là đầu mối quản lý mà Hiệu trưởng nhất thiết phải tập trung dựa vào
đó để quản lý nhà trường trên nhiều phương diện, nhưng cơ bản nhất là hoạt động giáo
dục, dạy học và hoạt động sư phạm của giáo viên.

-

Đặc biệt, tổ chuyên môn là nơi tập hợp, đoàn kết, tìm hiểu nắm vững tâm tư, tình cảm
và những khó khăn trong đời sống của các giáo viên trong tố, kịp thời động viên, giúp
đỡ giáo viên trong tố hoàn thành tốt nhiệm vụ của người giáo viên trong trường Mầm

Non.
* Nhiệm vụ của to chuyên môn:
Theo quy định tại khoản 2 điều 14 của Điều lệ trường mầm non năm 2008, tố
chuyên môn có 4 nhiệm vụ:

-


* Khái niệm Tổ trưởng chuyên môn:


2
Tổ trưởng chuyên môn (TTCM): là người đứng đầu tổ chuyên môn, là người
có năng lực, nhiệt tình, có phẩm chất đạo đức tốt, có khả năng điều hành to và do
Hiệu trưởng bo nhiệm, chịu trách nhiệm trước hiệu trưởng về hoạt động chuyên môn
của nhà trường, hướng dẫn, điều hành việc thực hiện các nhiệm vụ của tố chuyên môn
theo qui định, góp phần đưa nhà trường đạt đến các mục tiêu đã đề ra theo kế hoạch.

* Vai trò tố trưởng chuyên môn:
-Tố trưởng chuyên môn ở trường mầm non, theo quy định do Hiệu trưởng bố
nhiệm vào đầu mỗi năm học. Nhiệm kỳ của TTCM theo từng năm học, hết một năm
học có thể bổ nhiệm lại hoặc bổ nhiệm mới.

-

Sau khi có quyết định bổ nhiệm của Hiệu truởng, tổ truởng chuyên môn là nguời chịu
trách nhiệm cao nhất về chất luợng chăm sóc và giáo dục trẻ trong phạm vi lứa tuổi
đuợc phân công đảm trách.

* Nhiệm vụ tổ trưởng chuyên môn:
-

Quản lí hoạt động giáo dục và chăm sóc trẻ:
+ Quản lí việc soạn giáo án và các giờ dạy theo Phân Phối Chuông Trình, theo
các huớng dẫn về nội dung, phuơng pháp của từng môn học (lĩnh vực) do Bộ giáo dục
ban hành.
+ Chú ý thực hiện đầy đủ các nội dung trong chuông trình: Chuẩn kiến thức,
kỹ năng theo độ tuổi; Lồng ghép các nội dung về An toàn giao thông, Phòng chống tai