ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

NGUYỄN THỊ PHƢỢNG

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN TRƢỜNG TRUNG HỌC
PHỔ THÔNG BẮC THĂNG LONG, HUYỆN ĐÔNG ANH, THÀNH
PHỐ HÀ NỘI TRONG BỐI CẢNH ĐỔI MỚI GIÁO DỤC HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÍ GIÁO DỤC

HÀ NỘI - 2015

i


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

NGUYỄN THỊ PHƢỢNG

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN TRƢỜNG TRUNG HỌC
PHỔ THÔNG BẮC THĂNG LONG, HUYỆN ĐÔNG ANH, THÀNH
PHỐ HÀ NỘI TRONG BỐI CẢNH ĐỔI MỚI GIÁO DỤC HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÍ GIÁO DỤC

Chuyên ngành: QUẢN LÍ GIÁO DỤC
Mã số: 60 14 01 14

Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: TS. Phạm Văn Đại

Tôi xin chân thành cảm ơn !
Hà Nội, ngày 16 tháng 11năm 2015
Tác giả:
Nguyễn Thị Phượng

i


DANH MỤC NHỮNG CỤM TỪ VIẾT TẮT
Viết tắt

Viết đầy đủ

BGH

Ban giám hiệu

TTCM

Tổ trưởng chuyên môn

TCM

Tổ chuyên môn

NCM

Nhóm chuyên môn

CBQL


ĐDDH

Đồ dùng dạy học

GD

Giáo dục

GD&ĐT

Giáo dục và đào tạo

HĐDH

Hoạt động dạy học

SKKN

Sáng kiến kinh nghiệm

KHKT

Khoa học kỹ thuật

NL

Năng lực

ĐTTNL

DANH MỤC CÁC BẢNG ............................................................................. vi
DANH MỤC SƠ ĐỒ VÀ BIỀU ĐỒ ................................................................. vii
MỞ ĐẦU ......................................................................................................... 1
1. Lý do chọn đề tài ...............................................................................................1
2. Mục đích nghiên cứu ........................................................................................3
3. Nhiệm vụ nghiên cứu ........................................................................................3
4. Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu ................................................................3
6. Giả thuyết nghiên cứu ......................................................................................3
7. Giới hạn phạm vi nghiên cứu...........................................................................4
8. Phƣơng pháp nghiên cứu .................................................................................4
9. Những đóng góp của đề tài...............................................................................5
10. Cấu trúc của luận văn ....................................................................................5

CHƢƠNG 1...................................................................................................... 6
CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN
TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TRONG BỐI CẢNH ĐỔI MỚI
GIÁO DỤC HIỆN NAY.................................................................................. 6
1.1.Tổng quan nghiên cứu vấn đề .................................................................. 6
1.1.1. Quốc tế ..........................................................................................................6
1.1.2. Trong nước ...................................................................................................7

1.2. Một số vấn đề về quản lý và quản lý nhà trƣờng .................................. 9
1.2.1. Quản lý và quản lý giáo dục .......................................................................9
1.2.2. Quản lý nhà trường ...................................................................................13

1.3. Vị trí, nhiệm vụ, tiêu chuẩn của tổ chuyên môn và tổ trƣởng chuyên
môn ................................................................................................................. 13
1.3.1. Tổ chuyên môn ...........................................................................................13
1.3.2. Tổ trưởng chuyên môn ..............................................................................16


Thăng Long huyện Đông Anh, Hà Nội....................................................... 36
2.2.1. Quá trình phát triển nhà trường ...............................................................36
2.2.2. Cơ cấu tổ chức ...........................................................................................36
2.2.3. Tình hình cơ sở vật chất của nhà trường .................................................42
2.2.4. Tình hình học sinh của nhà trường..........................................................42
2.2.5. Thực trạng Ban giám hiệu, Tổ trưởng chuyên môn chỉ đạo, quản lý các
hoạt động của tổ chuyên môn ở trường THPT Bắc Thăng Long trong bố i cảnh
hiê ̣n nay ................................................................................................................46

2.2.5.1. Khảo sát thực trạng tiế p cận đổ i mới các thành tố trong chương
trình giáo dục .............................................................................................. 47
2.2.5.2. Khảo sát thực trạng quản lý công tác lập kế hoạch của tổ chuyên
môn .............................................................................................................. 50
2.2.5.3. Khảo sát thực trạng về công tác tổ chức hoạt động chuyên môn của
tổ chuyên môn.............................................................................................. 53
2.2.5.4. Khảo sát thực trạng về công tác kiểm tra, đánh giá các hoạt động
chuyên môn của ban giám hiê ̣u ................................................................... 57
2.3. Đánh giá chung ....................................................................................... 59
2.3.1. Điểm mạnh .................................................................................................59
2.3.2. Điểm yếu .....................................................................................................60

Tiểu kết chƣơng 2 .......................................................................................... 61
CHƢƠNG 3.................................................................................................... 62
CÁC BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HO ẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN
TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG BẮC THĂNG LONG, HUYỆN
ĐÔNG ANH, THÀNH PHỐ HÀ NỘI TRONG BỐI CẢNH ĐỔI MỚI .. 62
GIÁO DỤC HIỆN NAY ................................................................................ 62
3.1. Căn cƣ́ đề xuấ t các biêṇ pháp ............................................................... 62
3.1.1. Cơ sở pháp lý ..............................................................................................62
3.1.2. Cơ sở thực tiễn ...........................................................................................62

Tiểu kết chƣơng 3 .......................................................................................... 93
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ ............................................................... 94
1. Kết luận ............................................................................................................94
2. Khuyế n nghi ....................................................................................................
95
̣

TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................................ 97
PHỤ LỤC 1 .................................................................................................. 100

v


DANH MỤC CÁC BẢNG
Trang
Bảng 2.1. Đội ngũ CBQL trường THPT Bắc Thăng Long năm học 20122013; 2013-2014; 2014-2015

37

Bảng 2.2. Các tổ CM và số lượng tổ viên trường THPT Bắc Thăng Long

37

Bảng 2.3: Số lớp và giáo viên của trường theo môn học

38

Bảng 2.4. Thành tích giáo viên và tập thể trường THPT Bắc Thăng Long
Bảng 2.5. Kết quả thanh tra chuyên môn định kì của nhà trường năm học
2012-2013; 2013-2014; 2014-2015

Bảng 2.15. Khảo sát về công tác quản lí hồ sơ dạy học của GV và kết quả
56
kiểm tra đánh giá KQ học tập của HS đối với GV trong các TCM
Bảng 2.16. Khảo sát về công tác kiểm tra đánh giá HĐCM của Tổ CM
57
Bảng 3.1. Kết quả khảo nghiệm về mức độ cần thiết của các biện pháp

89

Bảng 3.2. Kết quả khảo nghiệm về tính khả thi của các biện pháp

90

vi


DANH MỤC SƠ ĐỒ VÀ BIỀU ĐỒ
Sơ đồ

Trang

Sơ đồ 1.1: Mối quan hệ các chức năng trong chu trình quản lí

11

Sơ đồ 1.2: Phân loại cán bộ quản lý; yêu cầu về vai trò và kĩ năng quản
lý đối với TTCM

16


1. Lý do chọn đề tài
Không chỉ Viê ̣t Nam mà hi ện nay có khoảng 50 quốc gia đang thực hiện
những cải cách sâu rộng trong lĩnh vực giáo dục, vì thực tiễn của kinh tế tri
thức và toàn cầu hóa đang diễn ra nhanh đến mức các hệ thống giáo dục hiện
tại đều tỏ ra không bắt kịp những thay đổi mạnh mẽ ấy.[23; tr.1]
Việt Nam đang đẩy mạnh công nghiệp hóa, HĐH, phát triển kinh tế tri
thức và hội nhập ngày càng sâu rộng hơn trong khối ASEAN và WTO,….
Giáo dục Việt Nam phải thực hiện nhiều sứ mệnh như là: Đào tạo nguồn nhân
lực chất lượng cao đáp ứng nhu cầu CNH, HĐH; Đào tạo công dân quốc tế để
chủ động hội nhập; Phải cạnh tranh với các nền giáo dục tiên tiến và thách
thức lớn nhất là phải vừa thực hiện các cam kết về giáo dục trong khuôn khổ
của GATS vừa đảm bảo giữ vững chủ quyền quốc gia, bảo tồn và phát huy
được những giá trị tốt đẹp của văn hóa dân tộc.
Nghị quyết phát triển GD của Đảng ta trong văn kiện đại hội Đảng toàn
quốc lần thứ X đã ghi rõ: “Đổi mới tư duy GD một cách nhất quán, … ưu tiên
hàng đầu cho chất lượng dạy và học”.
Báo cáo chính trị Đại hội Đảng lần thứ XI xác định : “Đổ i mới căn bản ,
toàn diện giáo dục Việt Nam theo hướng chuẩn hóa , hiê ̣n đa ̣i hóa , xã hội hóa,
dân chủ hóa và hô ̣i nhâ ̣p quố c tế , trong đó , đổ i mới cơ chế quản lý giáo du ̣c ,
phát triển đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý là khâu then chốt”
Nghị quyết 29-NQ/TW ngày 04 tháng 11 năm 2013 Hội nghị lần thứ tám
Ban Chấp hành Trung ương khóa XI đã khẳng định những hướng đi cơ bản
trong đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục Việt Nam trong đó đề câ ̣p tới
những nô ̣i dung đổ i mới cố t lõi và trước hế t đó là đổ i mới cách tiế p câ ̣n mu ̣c
tiêu theo yêu cầ u phát triể n phẩ m chấ t và năng lực người ho .̣c
Đối vớ i mỗi nhà trường THPT hiê ̣n nay là giai đoa ̣n

: vừa tiế p tu ̣c thực

hiê ̣n chương trin

những công việc được giao. Xuất phát từ suy nghĩ trên, chúng tôi đã lựa chọn
đề tài nghiên cứu: Quản lý hoạt động tổ chuyên môn trường trung học phổ
thông Bắc Thăng Long, huyện Đông Anh, thành phố Hà Nội trong bối
cảnh đổi mới giáo dục hiện nay.

2


2. Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu lí luận, khảo sát thực trạng và đề xuất các biện pháp quản lý
hoạt động của tổ chuyên môn trường THPT Bắc Thăng Long, huyện Đông
Anh, thành phố Hà Nội trong bối cảnh đổi mới Giáo dục THPT hiện nay.
3. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Nghiên cứu cơ sở lí luận của đề tài và các vấn đề liên quan đến quản lý
hoạt động của tổ chuyên môn trường THPT giai đoạn hiện nay.
- Khảo sát và đánh giá thực trạng công tác quản lý hoạt động của tổ
chuyên môn trường THPT Bắc Thăng Long, huyện Đông Anh, Hà Nội.
- Đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động của tổ chuyên môn trường
THPT Bắc Thăng Long, huyện Đông Anh, thành phố Hà Nội trong bối cảnh
đổi mới Giáo dục THPT giai đoạn hiện nay.
4. Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu
4.1. Khách thể nghiên cứu
Hoạt động của tổ chuyên môn ở trường trung học phổ thông trong bối
cảnh đổi mới giáo dục hiện nay
4.2. Đối tượng nghiên cứu
Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở trường THPT Bắc Thăng Long,
huyện Đông Anh, thành phố Hà Nội.
5. Câu hỏi nghiên cứu
Hoạt động quản lý tổ chuyên môn ở trường THPT giai đoạn hiện nay
gồm những nội dung gì?

Phân tích các nguồn tư liệu, số liệu, các công trình nghiên cứu của các
tác giả trong và ngoài nước có liên quan đ ến đề tài vấn đề quản lý giáo dục,
quản lý tổ chuyên môn.
8.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
8.2.1. Phương pháp quan sát
Quan sát thu thập dữ liệu từ thực tiễn công tác quản lý và thực tiễn quản
lý tổ chuyên môn trong nhà trường.
8.2.2. Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi

4


Xây dựng các phiếu điều tra, bằng hệ thống câu hỏi để khảo sát các đối
tượng: CBQL, GV, GV chủ nhiệm, TTCM và các đối tượng có liên quan.
8.2.3. Phương pháp phân tích và tổng kết kinh nghiệm giáo dục
Tổng kết kinh nghiệm công tác quản lý TCM, QL giảng dạy của GV từ
những người đã và đang làm công tác QLGD.
8.2.4. Phương pháp chuyên gia
Xin ý kiến góp ý của các nhà chuyên môn về cách xử lí kết quả điều tra,
các biện pháp tổ chức, cách thực nghiệm.
8.3. Phương pháp thống kê toán học
Sử dụng phương pháp thống kê toán học và các phần mềm tin học để xử
lí các số liệu thông qua phiếu điều tra và thực nghiệm sư phạm.
9. Những đóng góp của đề tài
9.1. Ý nghĩa lí luận
Đề tài nghiên cứu góp phần làm sáng tỏ cơ sở lí luận của việc quản lý
hoạt động của tổ chuyên môn trường THPT giai đoạn hiện nay.
9.2. Ý nghĩa thực tiễn
Đề xuất được một số biện pháp quản lý hoạt động của TCM trường
THPT phù hợp với thực tiễn đúc kết những kinh nghiệm nhằm góp phần nâng

phải chuyên môn hóa và đều phải quản lý chặt chẽ.” và ông cũng từng khẳng
định: “Quản lý là nghệ thuật biết rõ ràng chính xác cái gì cần làm và làm cái
đó như thế nào bằng phương pháp tốt nhất, rẻ nhất”. Taylo là người có công
trong việc tách quản lý khỏi quyền sở hữu và việc sử dụng quyền lực một
cách chủ quan, cảm tính. Thuyết quản lý khoa học đã chỉ ra cho các nhà lãnh
đạo, quản lý là phải thực hành một hệ thống quản lý khoa học theo các
nguyên tắc tiêu chuẩn hoá công việc và công cụ, chuyên môn hoá lao động,
chế độ trả lương theo định mức và sản phẩm của mỗi người nhằm tạo động cơ
khuyến khích công nhân không ngừng tăng năng suất lao động.
C.Mác đã coi việc xuất hiện quản lý như là kết quả tất nhiên của sự
chuyển nhiều quá trình lao động cá biệt, tản mạn, độc lập với nhau thành một
quá trình xã hội được phối hợp lại. C.Mác đã viết: “Tất cả mọi lao động xã
hội trực tiếp hay lao động chung nào tiến hành trên quy mô tương đối lớn, thì
6


ít nhiều đều cần đến một sự chỉ đạo điều hành những hoạt động cá nhân và
thực hiện những chức năng chung phát sinh từ sự vận động của toàn bộ cơ
thể, khác với sự vận động của các khí quan độc lập với nó. Một người độc tấu
vĩ cầm thì tự điều khiển lấy mình, còn một dàn nhạc thì cần phải có nhạc
trưởng”.
Lê nin kế tục và phát triển luận điểm của Mac trong điều kiện cụ thể
nước Nga năm 1918; Lê nin đã từng viết: “Nếu không có nền sản xuất đại cơ
khí, không có hệ thống đường sắt phát triển đến mức nào đó, không có cơ sở
hạ tầng bưu điện, điện khí hoá; không có hệ thống GD phát triển đến mức nào
đó thì không thể giải quyết được một vấn đề nào hết.” (“Những nhiệm vụ
trước mắt của chính quyền Xô Viết” ngày 26/4/1918). Khẩu hiệu nổi tiếng
của Lê nin, đã trở thành câu châm ngôn của các thế hệ: “Học, học nữa, học
mãi”.
Cho tới nay, Tổ chức Văn hóa, Khoa học và Giáo dục của Liên Hợp

giả tiêu biểu như Nguyễn Cảnh Toàn, Trần Kiểm, Hồ Ngọc Đại, Hà Thế Ngữ,
Đặng Vũ Hoạt, Đặng Quốc Bảo, Bùi Minh Hiền, Nguyễn Ngọc Bảo, Phan
Viết Vượng, Đặng Thành Hưng, Đặng Tự Ân, Phạm Minh Hạc,…
Nhiều nhà nghiên cứu khẳng định vai trò quan trọng của công tác quản
lý trong việc nâng cao chất lượng dạy học. Nghị quyết phát triển GD của
Đảng ta trong văn kiện đại hội Đảng toàn quốc lần thứ X đã ghi rõ: “Đổi mới
tư duy GD một cách nhất quán, từ mục tiêu chương trình, nội dung, phương
pháp đến cơ cấu và hệ thống tổ chức cơ chế quản lý để tạo ra sự chuyển biến
cơ bản và toàn diện của nền GD nước nhà, ưu tiên hàng đầu cho chất lượng
dạy và học”.
Như vậy, quản lý HĐDH được xem là khâu then chốt để nâng cao chất
lượng học tập của người học, là vấn đề bức xúc đã được quan tâm nghiên cứu
nhằm nâng cao chất lượng dạy học trong nhà trường.
Quản lý HĐDH là công việc chính của người TTCM, vì vậy quản lý
HĐDH luôn được các nhà nghiên cứu đề cập trong các công trình khoa học

8


GD như giáo trình giảng dạy của trường đại học Sư phạm Hà Nội I; Trường
Đại học Giáo dục, Đại học quốc gia Hà Nội,….
Trong những năm gần đây, có một số luận văn thạc sỹ chuyên ngành
quản lý GD cũng quan tâm viết về đề tài như là:
- Đề tài về “Biện pháp quản lý nhằm phát huy hiệu quả hoạt động của
Tổ chuyên môn trường trung học phổ thông chuyên Bắc Giang” của Ngô Văn
Bình (2006)
- “Biện pháp quản lí của Tổ trưởng chuyên môn đối với hoạt động dạy
học tại các trường Tiểu học quận Cầu Giấy – Hà Nội” của Hoàng Phương
Anh (2012).
- Đề tài về: “Quản lý Tổ chuyên môn ở trường THPT Đồng Bành, tỉnh

- Theo từ điển Tiếng Việt thông dụng, thuật ngữ quản lý được định nghĩa
là: “Tổ chức và điều khiển các hoạt động theo những yêu cầu nhất định”.
- Theo các tác giả Bùi Minh Hiền, Vũ Ngọc Hải và Đặng Quốc Bảo
(2006), quan niệm:”Quản lý là sự tác động có tổ chức, có hướng đích của chủ
thể quản lý tới đối tượng quản lý nhằm đạt mục tiêu đề ra” [13; tr.20]
- Theo các tác giả Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc, khái niệm
về quản lý được định nghĩa như sau: “Quản lý là tác động có định hướng, có
chủ đích của chủ thể quản lý (người quản lý) đến khách thể quản lý (người bị
quản lý) trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục
đích của tổ chức” [9;tr.9]
Từ những quan niệm của các học giả đã nêu, tuy cách diễn đạt khác nhau
nhưng những định nghĩa trên đều thể hiện được bản chất của hoạt động QL đó là
hoạt động QL nhằm cho hệ thống vận động theo mục tiêu đã đặt ra, tiến đến
trạng thái có chất lượng mới.
* Chức năng quản lý
Xét theo quá trình quản lý có bốn chức năng quản lý cơ bản mà người
quản lý dù ở cấp quản lý nào cũng phải thực hiện, đó là:
Chức năng kế hoạch là quá trình xác định các mục tiêu và lựa chọn các
biện pháp tốt nhất để đạt các mục tiêu đó. Nội dung thực hiện: Phân tích bối
cảnh, xác định mục tiêu phát triển tổ chức; Lập các kế hoạch thực hiện mục
10


tiêu; Triển khai thực hiện kế hoạch; Đánh giá, điều chỉnh kế hoạch (nếu cần).
Chức năng tổ chức là quá trình tiếp nhận, phân phối, sắp xếp các nguồn
lực tạo ra một cơ cấu tổ chức thích hợp đảm bảo thực hiện tốt mục tiêu đề ra
để tổ chức phát triển.
Chức năng chỉ đạo là quá trình tác động, ảnh hưởng tới hành vi thái độ
của cấp dưới thông qua các hoạt động hướng dẫn, giúp đỡ, đôn đốc, động
viên và thúc đẩy những người dưới quyền làm việc với hiệu quả cao nhằm đạt

xuyên, công tác GD không chỉ giới hạn ở thế hệ trẻ mà cho mọi người. Cho
nên quản lý GD được hiểu là sự điều hành hệ thống GD quốc dân” .
Theo MI.Kôndacôp: “Quản lý GD là tập hợp các biện pháp tổ chức, cán
bộ kế hoạch hoá, tài chính, nhằm đảm bảo vận hành bình thường của các cơ
quan trong hệ thống GD, để tiếp tục phát triển và mở rộng hệ thống cả về mặt
chất lượng lẫn số lượng”. [30]
Như vậy, tất cả các quan điể m trên đều thống nhất rằng: Quản lý giáo
dục là những tác động có hệ thống có ý thức hợp quy luật của chủ thể quản lý
ở các cấp khác nhau lên tất cả các mắt xích của hệ thống giáo dục, nhằm đảm
bảo cho hệ thống giáo dục vận hành bình thường và liên tục phát triển, mở
rộng cả về số lượng cũng như chất lượng. Nói cách khác: Quản lý giáo dục là
hệ thống những tác động có chủ đích, có kế hoạch, hợp quy luật của chủ thể
quản lý đến tập thể giáo viên, nhân viên, học sinh, cha mẹ học sinh và các lực
lượng xã hội trong và ngoài nhà trường, nhằm thực hiện có chất lượng và hiệu
quả mục tiêu giáo dục.
Thực tế cũng cho thấy: Quản lý giáo dục là quá trình tác động có ý
thức, kế hoạch, tổ chức và hợp quy luật của các cơ quan quản lý giáo dục tới

12


các khâu của hệ thống giáo dục, nhằm làm cho các cơ sở giáo dục vận hành
một cách bình thường và đạt tới các mục tiêu giáo dục đã đề ra.
Từ ý kiến, của các nhà khoa học quản lý trên ta có thể quan niệm quản lý
GD là: “Quản lý GD là hệ thống tác động có hướng đích của chủ thể quản lý đến
đối tượng quản lý ở các cơ sở GD khác nhau trong toàn bộ hệ thống GD nhằm
phát triển quy mô cả về số lượng và chất lượng để đạt tới mục tiêu GD”.
1.2.2. Quản lý nhà trường
Theo tác giả Phạm Minh Hạc: Quản lý nhà trường là thực hiện đường lối
của Đảng trong phạm vi trách nhiệm của mình, tức là đưa nhà trường vận

- Mỗi TCM có tổ trưởng và từ 1-2 tổ phó do hiệu trưởng bổ nhiệm vào
đầu năm học.
- Trong trường trung học có 2 loại TCM phổ biến: Tổ đơn môn và tổ liên
môn. Đối với những trường THPT có qui mô lớn thì có tổ đơn môn (tổ Toán,
tổ Lý, tổ Văn,…), những trường qui mô nhỏ thường có tổ liên môn (tổ khoa
học tự nhiên, tổ khoa học xã hội, hay tổ Toán - Lý, Tổ Hóa - Sinh, Tổ văn sử…). Nhiều khi trong một trường cũng có cả hai loại TCM môn này. Đối với
tổ liên môn, trong sinh hoạt CM đôi khi lại được tách thành các NCM để sinh
hoạt theo điều kiện thực tế và yêu cầu triển khai nhiệm vụ.
Để điều hành hoạt động của TCM môn hiệu quả, tổ trưởng CM cần xác
định tầm nhìn, sứ mạng, hệ giá trị, định hướng hoạt động của tổ để tập hợp
các tổ viên cùng hướng về mục tiêu chung, tạo ra sự thay đổi cần thiết trong
tổ để thích ứng và phát triển. Cần tổ chức các hoạt động thực hiện các chức
năng để đảm bảo sự ổn định, nhất quán trong các hoạt động của tổ theo
chương trình, kế hoạch nhằm đạt được mục tiêu đã định.[4; tr.53]
1.3.1.2. Nhiệm vụ của tổ chuyên môn
Theo qui định tại khoản 2, điều 16 Điều lệ trường trung học, TCM có các
nhiệm vụ chính sau đây:
- Xây dựng và triển khai thực hiện kế hoạch hoạt động chung của tổ;
- Hướng dẫn xây dựng và quản lý kế hoạch cá nhân của tổ viên theo kế
hoạch dạy học, phân phối chương trình và các hoạt động giáo dục khác của
nhà trường;
- Tổ chức bồi dưỡng chuyên môn và nghiệp vụ cho GV thuộc tổ quản lý;
- Tham gia đánh giá, xếp loại các thành viên của tổ theo quy định của
Chuẩn nghề nghiệp GV trung học và các quy định khác hiện hành;
- Giới thiệu tổ trưởng, tổ phó;
14


- Đề xuất khen thưởng, kỷ luật đối với giáo viên;
- Tổ chuyên môn sinh hoạt hai tuần một lần và có thể họp đột xuất theo



thực hiện nhiệm vụ được giao của TCM, biên bản chỉnh sửa, bổ sung các nội
dung mới, các biện pháp mới vào kế hoạch. Chú ý đánh giá hiệu quả các hoạt
động cải tiến, điều chỉnh tăng hiệu quả thực hiện nhiệm vụ của tổ.
1.3.2. Tổ trưởng chuyên môn
1.3.2.1. Tổ trưởng chuyên môn: là người đứng đầu TCM, do hiệu trưởng bổ
nhiệm, chịu trách nhiệm trước hiệu trưởng về phân phối nguồn lực của tổ,
hướng dẫn, điều hành việc thực hiện các nhiệm vụ của TCM theo qui định,
góp phần đưa nhà trường đạt đến các mục tiêu đã đề ra theo kế hoạch.
1.3.2.2. Vị trí và vai trò của Tổ trưởng chuyên môn

Năng lực khái quát, phán đoán, tổng hợp
Năng lực tạo mối quan hệ, ứng xử
Năng lực chuyên môn, kĩ thuật
QL cấp thấp

QL cấp trung gian

QL cấp cao

Sơ đồ 1.2: Phân loại cán bộ quản lý; yêu cầu về vai trò và kĩ năng quản
lý đối với TTCM
Qua sơ đồ trên ta thấy:
- Nếu xét phạm vi trong một nhà trường thì TTCM là người quản lý cấp
trung gian. Do đó, TTCM không chỉ có năng lực chuyên môn nghiệp vụ tốt,
mà còn phải có năng lực khái quát, phán đoán, tổng hợp tốt, tất nhiên là phải
có năng lực tạo mối quan hệ, ứng xử.
- Nếu xét phạm vi trong ngành GD thì TTCM là người quản lý cấp thấp
(cấp cơ sở). Vị trí của TTCM là GV, kiêm nhiệm TTCM, vì vậy họ là người