BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
VIỆN ĐẠI HỌC MỞ HÀ NỘI

--------------------------

LUẬN VĂN THẠC SĨ
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN TRỊ KINH DOANH

QUẢN LÝ CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH
NHÀ NƯỚC CỦA CHÍNH QUYỀN QUẬN HAI BÀ TRƯNG
THÀNH PHỐ HÀ NỘI

LƯƠNG THỊ PHƯƠNG DUNG

HÀ NỘI - 2015

Style Definition: Heading 1: Font: Space
Before: 0 pt, After: 0 pt, No widow/orphan
control
Style Definition: Heading 3: Expanded by
0.7 pt, Tab stops: 0.5", Left + 0.63", Left


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
VIỆN ĐẠI HỌC MỞ HÀ NỘI

--------------------------

LUẬN VĂN THẠC SĨ
QUẢN LÝ CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH
NHÀ NƯỚC CỦA CHÍNH QUYỀN QUẬN HAI BÀ TRƯNG

Lương Thị Phương Dung


LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành chương trình cao học và bài luận văn này, tôi đã nhận được
sự hướng dẫn, giúp đỡ và góp ý nhiệt tình của thầy cô giáo Trường Viện Đại học
Mở Hà Nội, sự giúp đỡ và tạo mọi điều kiện của Ủy ban nhân dân, Phòng Tài
chính – Kế hoạch quận Hai Bà Trưng, thành phố Hà Nội.
Trước hết, tôi xin chân thành cảm ơn đến thầy cô giáo Trường Viện Đại
học Mở Hà Nội, đặc biệt là thầy cô giáo khoa Quản trị kinh doanh đã tận hướng
dẫn tôi trong suốt quá trình học tập tại trường, đã tạo mọi điều kiện để tôi học tập
và hoàn thành tốt khóa học, cũng như định hướng và cung cấp cho tôi những kiến
thức khoa học đầy đủ nhất về quản lý.
Tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến PGS.TS. Đỗ Thị Hải Hà, người trực tiếp
hướng dẫn, đã dành nhiều thời gian, tâm huyết giúp tôi tiếp cận với những tri thức
mới, những phương pháp tiếp cận khoa học trong suốt quá trình thực hiện luận văn
tốt nghiệp.
Mặc dù tôi đã cố gắng dành nhiều thời gian để hoàn thành bài luận văn này,
tuy nhiên không thể tránh khỏi những thiếu sót, rất mong nhận được những đóng
góp quý báu của các thầy cô giáo./.
Hà Nội, ngày

tháng

Người thực hiện

Lương Thị Phương Dung

năm 2015


1.3.1. Kinh nghiệm quản lý chi thường xuyên NSNN quận Ba Đình ............. 2929
1.3.2. Kinh nghiệm quản lý chi thường xuyên NSNN quận Thanh Xuân ..... 3031
1.3.3. Bài học kinh nghiệm cho quận Hai Bà Trưng ........................................ 3131
CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CHI THƯỜNG
XUYÊN NSNN CỦA CHÍNH QUYỀN QUẬN HAI BÀ TRƯNG GIAI ĐOẠN

Formatted: Right: 0", Tab stops: 6.1",
Right,Leader: …
Formatted: Right: 0", Line spacing: 1.5 lines,
Tab stops: 6.1", Right,Leader: …


2011-2014.............................................................................................................. 3433
2.1. Thực trạng về chi thường xuyên NSNN của chính quyền quận Hai Bà
Trưng ................................................................................................................... 3433
2.1.1. Khái quát về quận Hai Bà Trưng - Thành phố Hà Nội ......................... 3433
2.1.2. Thực trạng chi thường xuyên NSNN của chính quyền quận Hai Bà Trưng3635
2.1.3. Mô hình tổ chức bộ máy quản lý chi thường xuyên NSNN quận Hai Bà
Trưng .................................................................................................... 4645
2.2. Thực trạng quản lý của chính quyền quận Hai Bà Trưng đối với chi
thường xuyên NSNN ........................................................................................... 5049
2.2.1. Công tác lập dự toán chi thường xuyên NSNN tại quận Hai Bà Trưng5049
2.2.2. Thực trạng chấp hành dự toán chi thường xuyên NSNN của chính
quyền quận Hai Bà Trưng .................................................................................. 5251
2.2.3. Thực trạng quyết toán chi thường xuyên NSNN của chính quyền quận
Hai Bà Trưng ....................................................................................................... 5756
2.2.4. Thực trạng kiểm soát chi thường xuyên NSNN của chính quyền
quận Hai Bà Trưng ........................................................................................... 5857
2.3. Đánh giá quản lý của chính quyền quận Hai Bà Trưng đối với chi thường
xuyên NSNN ......................................................................................................... 6059

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ........................................................... 9390
lỜI CAM ĐOAN

Formatted: Space Before: 0 pt, Line spacing:
1.5 lines

MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
DANH MỤC SƠ ĐỒ, BẢNG
MỞ ĐẦU .................................................................................................................... 1
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN
SÁCH NHÀ NƯỚC CỦA CHÍNH QUYỀN CẤP QUẬN/HUYỆN .......................... 76
1.1. Ngân sách nhà nước cấp quận/huyện trong hệ thống ngân sách nhà
nước và chi thường xuyên ngân sách nhà nước cấp quận huyện .................... 76
1.1.1. Ngân sách nhà nước cấp quận/huyện trong hệ thống NSNN .................... 76

Formatted: Indent: Left: 0.13", Line spacing:
1.5 lines, No widow/orphan control, Tab stops:
6.1", Right,Leader: … + Not at 6.1"
Formatted: Indent: Left: 0.25", Tab stops:
6.1", Right,Leader: … + Not at 6.1"


1.1.2.Chi thường xuyên NSNN cấp quận/huyện ............................................... 108
1.2.Quản lý chi thường xuyên NSNN cấp quận/huyện ................................. 1614
1.2.1.Khái niệm, vai trò quản lý chi thường xuyên NSNN cấp quận/huyện ... 1614
1.2.2.Mục tiêu và tiêu chí đánh giá quản lý chi thường xuyên NSNN cấp

Formatted: Indent: Left: 0.13", Line spacing:


Kinh tế xã hội

NSNN

Ngân sách Nhà nước

UBND

Ủy ban nhân dân


DANH MỤC SƠ ĐỒ, BẢNG
SƠ ĐỒ:

Formatted: Font: Bold

Sơ đồ 1.1:

Mô tả hệ thống NSNN ............................................................................... 97

Sơ đồ 1.2:

Mô tả bộ máy quản lý chi thường xuyên NSNN của chính quyền cấp
quận/huyện .............................................................................................. 2118

Formatted: Indent: Left: 0", Hanging: 1",
Line spacing: 1.5 lines, No widow/orphan
control, Tab stops: 6.13", Right,Leader: … +
Not at 5.99"

Bảng 2.2:

Cơ cấu các khoản chi trong chi thường xuyên quận Hai Bà Trưng
giai đoạn 2011 – 2014 ........................................................................... 4037

Formatted: Indent: Left: 0", Hanging: 1",
Line spacing: Multiple 1.45 li, No widow/orphan
control, Tab stops: 6.13", Right,Leader: … +
Not at 5.99"
Formatted

... [4]

Formatted

... [5]

Bảng 2.3:

Chi sự nghiệp giáo dục đào tạo............................................................ 4138

Formatted

... [6]

Bảng 2.4:

Chi sự nghiệp kinh tế ............................................................................ 4239

Formatted


Formatted

... [11]

Bảng 2.9:

Chi đảm bảo xã hội ............................................................................... 4744

Formatted

... [12]

Bảng 2.10:

Chi an ninh – quốc phòng..................................................................... 4845

Formatted

... [13]

Bảng 2.11:

Chi khác ngân sách quận ...................................................................... 4845

Formatted

... [14]

Bảng 2.12:

Tình hình chấp hành dự toán chi thường xuyên NSNN quận Hai Bà
Trưng năm 2012 .................................................................................... 5955

Bảng 2.15:

Tình hình chấp hành dự toán chi thường xuyên NSNN quận Hai Bà
Trưng năm 2013 .................................................................................... 6056

Bảng 2.16:

Tình hình chấp hành dự toán chi thường xuyên NSNN quận Hai Bà
Trưng năm 2014 ................................................................. 6257SƠ ĐỒ:


Sơ đồ 1.1:

Mô tả hệ thống NSNN ........................................................................ 87

Sơ đồ 1.2:

Mô tả bộ máy quản lý chi thường xuyên NSNN của chính quyền cấp

Formatted: TOC 5, Line spacing: Multiple 1.45
li, Tab stops: 6.13", Right,Leader: … + Not at
6.25"

quận/huyện ...................................................................................... 1918
Sơ đồ 2.1:

Mô tả bộ máy quản lý chi thường xuyên NSNN của chính quyền


Chi sự nghiệp môi trường ............................................................... 4341

Bảng 2.8:

Chi sự nghiệp văn hóa thông tin và sự nghiệp thể dục thể thao ..... 4442

Bảng 2.9:

Chi đảm bảo xã hội ......................................................................... 4543

Bảng 2.10:

Chi an ninh – quốc phòng ............................................................... 4644

Bảng 2.11:

Chi khác ngân sách quận................................................................. 4644

Bảng 2.12:

Tổng hợp dự toán chi thường xuyên Tình thực chấp hành dự toán
chi thường xuyên NSNN quận Hai Bà Trưng giai đoạn 2011 - 20145250

Bảng 2.13:

Tình hình chấp hành dự toán chi thường xuyên Ngân sáchNSNN
quận Hai Bà Trưng năm 2011 ........................................................ 5452

Bảng 2.14:

1. Tính cấp thiết của đề tài

Formatted: Indent: Left: 0", First line: 0",
Tab stops: 0.25", Left

Trong những năm qua, cùng với sự đổi mới chung của đất nước và thực
hiện chương trình tổng thể về cải cách hành chính Nhà nước, quản lý NSNN
của Việt Nam đã có những thành tựu đáng kể góp phần quan trọng để Việt Nam
thực thi thành công quá trình đổi mới. Luật NSNN được Quốc hội khóa XI kỳ
họp thứ hai thông qua ngày 16/12/2002, có hiệu lực thi hành từ năm ngân sách
2004 với mục tiêu và ý nghĩa hết sức quan trọng trong việc quản lý và điều
hành NSNN, phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo các nhiệm vụ quốc phòng an
ninh và đối ngoại.
Hiện nay công tác quản lý chi ngân sách quận, đặc biệt là chi thường xuyên
ngân sách quận trên phạm vi cả nước nói chung, trên địa bàn thành phố Hà Nội và
trên địa bàn quận Hai Bà Trưng nói riêng đã có nhiều biến chuyển quan trọng, nâng
cao tính chủ động của các cấp ngân sách trong việc quyết định ngân sách địa
phương. Ngân sách quận ngày càng phục vụ tốt hơn cho chính quyền thực hiện
nhiệm vụ quản lý kinh tế xã hội ở địa phương. Tuy nhiên bên cạnh đó vẫn còn tồn
tại, vướng mắc cần có những giải pháp nâng cao và hoàn thiện công tác quản lý
ngân sách quận. Để sử dụng nguồn lực một cách hiệu quả thì công tác quản lý chi
ngân sách tại cơ sở là một yếu tố quan trọng tác động đến các hoạt động kinh tế xã
hội của đất nước. Mặt khác Đảng và Nhà nước ta đã có đường lối chủ trương “Phát
huy sức mạnh toàn dân tộc, đẩy mạnh toàn diện công cuộc đổi mới, huy động và sử
dụng tốt mọi nguồn lực cho công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước” nhằm khai thác
tối đa nguồn lực cho quá trình phát triển kinh tế - xã hội.
Nhận thức thực về tầm quan trọng của việc quản lý chi ngân sách trong giai
đoạn hiện nay, cũng như để tiếp tục nghiên cứu cả về mặt lý luận cũng như thực tiễn
nhằm tìm ra phương pháp để tiếp tục thực hiện có hiệu quả công tác quản lý chi
ngân sách quận tôi đã chọn đề tài nghiên cứu: “Quản lý chi thường xuyên ngân

Formatted: Indent: Left: 0", First line: 0",
Tab stops: 0.25", Left

Xác định khung lý thuyết về quản lý chi thường xuyên NSNN của chính

quyền quận/huyện.
-

Phân tích, đánh giá thực trạng quản lý chi thường xuyên NSNN của chính

quyền quận Hai Bà Trưng thành phố Hà Nội giai đoạn 2011 - 2014.
-

Đề xuất một số giải pháp hoàn thiện quản lý chi thường xuyên NSNN của

chính quyền quận Hai Bà Trưng thành phố Hà Nội đến năm 2020.
4. Câu hỏi nghiên cứu

Formatted: Indent: Left: 0", First line: 0",
Tab stops: 0.25", Left

Luận văn sẽ tập trung vào trả lời cho các câu hỏi sau:
-

Cơ sở lý luận cho việc nghiên cứu chi thường xuyên NSNN của chính

quyền cấp quận/huyện là gì?
-

Thực trạng quản lý chi thường xuyên NSNN của chính quyền quận Hai

các nhiệm vụ kinh

trường bên ngoài

ngân sách

tế, chính trị, xã hội

chính quyền

quận/huyện

của quận/huyện.

quận/huyện

- Quyết toán ngân

- Đảm bảo tuân thủ

- Yếu tố thuộc môi

sách quận/huyện

pháp luật về NSNN

trường bên trong

- Kiểm tra, giám sát



5

Formatted: Condensed by 0.4 pt


quản lý chi thường xuyên, qua đó đề xuất một số giải pháp nhằm hướng tới mục tiêu
hoàn thiện quản lý chi thường xuyên ngân sách quận trong những năm tiếp theo.
6.3. Phương pháp xử lý số liệu

Formatted: Font: Bold

Tổng hợp và xử lý thông tin, sử dụng các công cụ tính toán trên phần mềm
exel: nhập dữ liệu và tổng hợp theo các mục đích nghiên cứu, trên cơ sở thống kê

Formatted: Indent: First line: 0", Line
spacing: Multiple 1.43 li, Tab stops: 0.38",
Formatted: Line spacing: Multiple 1.43 li

mô tả, so sánh,… Sau khi thu thập số liệu, tổng hợp thống kê, tính toán các loại số
tuyệt đối, tương đối, số bình quân và một số chỉ số khác.
7. Nội dung của luận văn
Ngoài phần mở đầu và kết luận, luận văn gồm ba chương:

Formatted: Indent: First line: 0", Line
spacing: Multiple 1.43 li, Tab stops: 0.25",
Left
Formatted: Line spacing: Multiple 1.43 li

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý chi thường xuyên NSNN của chính

của đất nước. Theo hiến pháp, mỗi cấp chính quyền có một cấp ngân sách riêng
cung cấp phương tiện vật chất cho chính quyền đó thực hiện các chức năng nhiệm
vụ của nhà nước các cấp là một tất yếu khách quan.
Theo Điều 4, Luật NSNN năm 2002 quy đinhđịnh: Hệ thống NSNN ta
hiện nay bao gồm: Ngân sách trung ương và ngân sách địa phương. Ngân sách

7

Formatted: Expanded by 0.3 pt


địa phương bao gồm ngân sách của đơn vị hành chính các cấp có HĐND và
UBND theo quy định của Luật tổ chức HĐND và UBND (ngân sách tỉnh, ngân
sách huyện và ngân sách xã).

8


NGÂN SÁCH
TRUNG ƯƠNG

NGÂN
SÁCH
NHÀ
NƯỚC

Ngân sách cấp tỉnh

NGÂN SÁCH
ĐỊA PHƯƠNG

Formatted: Not Expanded by / Condensed by
Formatted: Indent: First line: 0.5", Space
After: 0 pt, Line spacing: 1.5 lines

về lập pháp, tư pháp và một số dịch vụ công cộng khác mà Nhà nước phải cung
ứng. [11, tr.257]

Formatted: Not Expanded by / Condensed by
Formatted: Heading 3, Indent: First line: 0",
Line spacing: single, Widow/Orphan control

Ngân sách quận/huyện (mà sau đây gọi chung là ngân sách quận) là
một cấp trong hệ thống NSNN, bao gồm hai nội dung chủ yếu là thu và
chi ngân sách, trong đó chi thường xuyên là một trong những nội dung
của chi ngân sách quận. Chi thường xuyên NSNN cấp quận là quá trình

Formatted: French (France), Expanded by
0.7 pt, Highlight

phân phối, sử dụng nguồn lực tài chính của nhà nước ở cấp quận nhằm
trang trải những nhu cầu của các cơ quan nhà nước, các tổ chức chính
trị xã hội thuộc khu vực công ở cấp quận, qua đó thực hiện nhiệm vụ
quản lý nhà nước ở các hoạt động sự nghiệp kinh tế, giáo dục và đào
tạo, y tế, xã hội, văn hóa thông tin, thể dục thể thao, khoa học và công
nghệ, môi trường và các hoạt động sự nghiệp khác.
Từ những phân tích ở trên, ta có thể hiểu khái quát về chi thường
xuyên NSNN cấp quận là quá trình phân phối, sử dụng nguồn lực tài
chính cấp quận để đáp ứng nhu cầu chi gắn với việc thực hiện các
nhiệm vụ thường xuyên của nhà nước về quản lý kinh tế, xã hội ở cấp
quận.

dụng kinh phí thường xuyên phải đúng mục đích, tiết kiệm, và có hiệu quả.
Chi thường xuyên chủ yếu chi cho con người, sự việc nên nó không làm tăng
thêm tài sản hữu hình của Quốc gia. Hiệu quả chi thường xuyên không thể đánh giá
xác định cụ thể như chi cho đầu tư phát triển. Hiệu quả của nó không chỉ đơn thuần về
mặt kinh tế mà được thể hiện qua sự ổn định chính trị, xã hội từ đó thúc đẩy sự phát
triển bền vững của đất nước.
1.1.2.2. Nội dung của chi thường xuyên NSNN cấp quận/huyện
Nội dung chi thường xuyên của NSNN cấp quận/huyện bao gồm:
Chi quản lý nhà nước (quản lý hành chính)
Chi quản lý nhà nước bắt nguồn từ sự tồn tại và việc thực hiện chức năng,
nhiệm vụ của nhà nước. Đây là khoản chi nhằm đảm bảo sự hoạt động của hệ thống
các cơ quan quản lý nhà nưóc nước từ trung ương đến địa phương, hoạt động của
Đảng Cộng sản Việt Nam và hoạt động của các tổ chức chính trị xã hội. Về nội

11


dung khoản chi này bao gồm: Chi lương và phụ cấp lương, chi về nghiệp vụ, chi về
văn phòng phí, các khoản chi khác về quản trị nội bộ.
Trong các khoản chi trên thì chi về tiền lương và phụ cấp lương là quan trọng
nhất, chiếm tỷ trọng trên 50% khoản chi quản lý nhà nước nên chi cho duy tu bảo
dưỡng cơ sở vật chất, chi trang thiết bị chưa được quan tâm đúng mức, bị xuống cấp
nghiêm trọng ảnh hưởng đến hoạt động của đơn vị. Tuy vậy, tiền lương của cán bộ
công chức lại chưa phù hợp với mức sống trung bình của xã hội đã làm nảy sinh
tiêu cực và giảm hiệu suất công tác.
Chi an ninh quốc phòng
An ninh và quốc phòng thuộc lĩnh vực tiêu dùng xã hội, là những hoạt động
bảo đảm sự tồn tại của nhà nước và cần thiết phải cấp phát tài chính cho các hoạt
động này từ NSNN. Khoản chi cho an ninh nhằm bảo vệ chế độ xã hội, an ninh của
dân cư trong nước. Khoản chi cho quốc phòng để phòng thủ và bảo vệ nhà nước