TrƯờng Đại học KINH Tế QuốC DÂN
------------

lê duy toàn

quản lý chi thờng xuyên ngân sách nhà nớc
của chính quyền thị xã buôn hồ, tỉnh đắk lắk

Chuyên ngành: QUảN Lý KINH Tế Và CHíNH SáCH

Ngời hớng dẫn khoa học:

pgs.ts. bùi đức thọ


Hµ néi – 2015
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan Luận văn tốt nghiệp cao học với đề tài "Quản lý
chi thường xuyên ngân sách nhà nước của chính quyền thị xã Buôn
Hồ, tỉnh ĐắkLắk” đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, với sự
hướng dẫn, góp ý của PGS.TS Bùi Đức Thọ và TS Nguyễn Thị Lệ
Thúy. Các số liệu đã nêu trong luận văn có nguồn gốc rõ ràng, kết quả
nghiên cứu là trung thực và chưa được ai công bố trong bất kỳ công
trình khoa học nào.
Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm với cam đoan trên
Tác giả luận văn

Lê Duy Toàn


LỜI CẢM ƠN

An ninh quốc phòng

HĐND

Hội đồng nhân dân

NSNN

Ngân sách nhà nước

KBNN

Kho bạc nhà nước

KT-XH

Kinh tế - xã hội

UBND

Ủy ban nhân dân

XDCB

Xây dựng cơ bản

QLNN

Quản lý nhà nước


Số lượng nhân sự quản lý chi thường xuyên ngân sách của thị xã
Buôn Hồ........................................Error: Reference source not found

Bảng 2.7:

Tổng hợp dự toán chi thường xuyên từ ngân sách thị xã Buôn Hồ
.......................................................Error: Reference source not found

Bảng 2.8:

Tổng hợp kết quả thực hiện dự toán chi thường xuyên ngân sách thị
xã Buôn Hồ...................................Error: Reference source not found

Bảng 2.9:

Một số sai lệch trong chấp hành dự toán ở các đơn vị...............Error:
Reference source not found

Bảng 2.10:

Tình hình kiểm soát chi thường xuyên NSNN qua KBNN Buôn Hồ
giai đoạn 2011-2014.....................Error: Reference source not found

Bảng 2.11:

Số liệu kết quả thanh tra chi tài chính qua các năm 2011-2014....Error:
Reference source not found

Bảng 2.12:


TÓM TẮT LUẬN VĂN
Hoạt động tài chính gắn liền với hoạt động nhà nước. Nó vừa là nguồn lực để
nhà nước thực hiện tốt chức năng của mình, vừa là công cụ để thực hiện tốt dịch vụ
công, chi phối, điều chỉnh các mặt hoạt động kinh tế - xã hội của đất nước.
Để quản lý thống nhất nền tài chính quốc gia, nâng cao tính chủ động và trách nhiệm
của các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong việc quản lý và sử dụng ngân sách nhà nước. Ngày
16/12/2002, Quốc hội nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa việt nam đã thông qua luật ngân
sách nhà nước sửa đổi. Luật này quy định rõ ràng, đầy đủ hơn về trách nhiệm, quyền hạn
của các cơ quan quản lý chi ngân sách nhà nước, đặc biệt là trong việc lập, chấp hành,
kiểm tra, thanh tra, kiểm toán, quyết toán ngân sách nhà nước.
Tổng chi ngân sách cho các ngành, lĩnh vực được đáp ứng kịp thời đảm bảo
nguồn lực tài chính phục vụ cho các nhiệm vụ kinh tế xã hội, an ninh – quốc
phòng trên địa bàn thị xã, trong đó chi thường xuyên chiếm 70% trong tổng chi
ngân sách. Các nhiệm vụ chi đều được thực hiện nghiêm túc tuân thủ theo quy
định của Luật ngân sách nhà nước và các văn bản hướng dẫn của Bộ Tài chính,
UBND tỉnh Đắk Lắk.
Tuy nhiên, qua quá trình thực hiện thì công tác quản lý chi thường xuyên ngân
sách nhà nước thị xã Buôn Hồ còn một số hạn chế: Các đơn vị dự toán ngân sách gò bó
vào chính sách chế độ, tiêu chuẩn định mức nhưng lại không bị ràng buộc về hiệu quả
sử dụng ngân sách được giao; sử dụng nguồn chi thường xuyên kém hiệu quả; tính
năng động và tích cực của đơn vị sử dụng ngân sách chưa phát huy, tâm lý ỷ lại trông
chờ vào NSNN còn phổ biến; một số khoản chi thường xuyên ngân sách chưa tương
xứng với nhiệm vụ chi và phân cấp theo Luật NSNN như chi cho sự nghiệp môi
trường, chi mua sắm, sửa chữa...Việc xây dựng dự toán chi thường xuyên ngân sách
còn chưa dự báo hết và xác định được đầy đủ các nhiệm vụ chi phải bổ sung nhiều lần
dẫn đến khó khăn trong quá trình điều hành ngân sách.
Từ nhận thức trên, tác giả chọn đề tài : "Quản lý chi thường xuyên ngân
sách nhà nước của chính quyền thị xã Buôn Hồ, tỉnh ĐắkLắk" làm luận văn
thạc sỹ của mình.


NSNN cấp huyện nhất định làm sao mang lại một kết quả tốt nhất về phát triển kinh tếxã hội; đồng thời giải quyết hài hòa mối quan hệ lợi ích kinh tế giữa một bên là nhà
nước và một bên là các chủ thể khác trong xã hội, đáp ứng được các nhiệm vụ phát
triển kinh tế - xã hội của huyện
Mục tiêu cụ thể của quản lý chi thường xuyên ngân sách cấp huyện


iii
Bảo đảm sử dụng ngân sách đúng mục đích và đủ.
Cân đối thu chi ngân sách
Tiết kiệm chi thường xuyên.
Mục tiêu trên được đánh giá thông qua các tiêu chí sau
1) Tổng chi thường xuyên/dự toán chi; 2) Chi thường xuyên theo từng khoản
mục chi/dự toán chi; 3) (Tổng chi thường xuyên/tổng chi)thực tế/(tổng chi thường
xuyên/tổng chi)kế hoạch
Nguyên tắc
Chi thường xuyên NSNN cấp huyện có vai trò quan trọng trong sự nghiệp phát
triển kinh tế - xã hội, ổn định chính trị, an ninh quốc phòng tại huyện.
Cân đối thu-chi ngân sách cấp huyện: Chi thường xuyên NSNN cấp huyện dựa
trên cơ sở có nguồn thu thực tế từ nền kinh tế.
Đảm bảo yêu cầu cần tiết kiệm và hiệu quả trong việc bố trí các khoản chi tiêu
của NSNN.
Cấp phát ngân sách và sử dụng nguồn vốn NSNN phải có dự toán.
Chi ngân sách nhà nước theo những mục tiêu quy định.
Đảm bảo yêu cầu cân đối giữa khả năng và nhu cầu trong quản lý và điều hành
ngân sách.
- Nguyên tắc chi trả trực tiếp qua KBNN
Cùng với kinh nghiệm quản lý chi thường xuyên của một số huyện của các
tỉnh Đắk Nông và tỉnh Phú Yên, đã rút ra bài học cho chính quyền thị xã Buôn Hồ
trong công tác quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước trên địa bàn.
Trong chương 2: Tác giả đi sâu phân tích thực trạng quản lý chi thường xuyên

dự toán chi cho các đơn vị sử dụng ngân sách theo định mức, chế độ, chính sách,
tiêu chuẩn và công khai dự toán chi ngay từ đầu năm; các nhiệm vụ phát sinh
được bổ sung dự toán kịp thời, đáp ứng nhiệm vụ chi của các đơn vị dự toán và
ngân sách xã, phường.
* Về kiểm soát chi thường xuyên
Kiểm soát chi thường xuyên, giúp đơn vị đảm bảo các khoản chi NSNN
theo đúng luật, đúng quy định, định mức; mặt khác tạo điều kiện để các đơn vị
sử dụng vốn NSNN đúng theo dự toán được duyệt, đúng định mức, tiêu chuẩn,
chế độ Nhà nước quy định; đặc biệt là việc mua sắm, sửa chữa tài sản đã từng
bước đi vào nề nếp...
Điểm yếu
* Về bộ máy quản lý chi thường xuyên
- Trình độ nghiệp vụ chuyên môn đào tạo không thuộc lĩnh vực tài chính


v
nên nhiều khi cũng gặp khó khăn trong quá trình chỉ đạo điều hành thực hiện
nhiệm vụ.
- Công tác tập huấn trong việc lập dự toán, kiểm soát chi chưa được thường
xuyên.
- Trong quá trình quản lý chưa thường xuyên xây dựng kế hoạch thanh tra,
kiểm tra, kiểm soát của các cơ quan tham mưu, công tác xử lý chưa nghiêm các đơn
vị dự toán sử dụng chưa hiệu quả nguồn ngân sách nhà nước làm cho công tác quản
lý chi thường xuyên còn nhiều hạn chế.
* Về lập dự toán chi thường xuyên
+ Chưa dự báo đầy đủ chính xác các yếu tố tác động lên quá trình chi thường
xuyên ngân sách nhà nước cấp huyện.
+ Thời gian đầu tư cho công tác lập dự toán chi ngân sách nói chung và chi
thường xuyên nói riêng hằng năm ngắn. Sự chỉ đạo, phối hợp giữa các đơn vị có
liên quan trong quá trình lập dự toán chưa tốt.

+ Do quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của thị xã
+ Do quản lý cán bộ, công chức
+ Do năng lực ứng dụng công nghệ thông tin
+ Do nguồn thu ngân sách Thị xã
- Nguyên nhân do môi trường
+ Do môi trường luật pháp, chính sách
+ Do môi trường kinh tế
+ Do hệ thống định mức tiêu chuẩn của chính quyền tỉnh ĐắkLắk
+ Do quy trình thủ tục quản lý chi
+ Do thực trạng phát triển kinh tế - xã hội của thị xã Buôn Hồ
Trong chương 3: Tác giả đề xuất một số giải pháp hoàn thiện quản lý chi
thường xuyên ngân sách nhà nước của chính quyền thị xã Buôn Hồ, tỉnh Đắk Lắk
- Bộ máy quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước
UBND thị xã tiếp tục củng cố, kiện toàn bộ máy quản lý chi ngân sách nhà
nước nói chung và chi thường xuyên nói riêng từ thị xã đến cơ sở xã, phường; căn
cứ vào thực trạng đội ngũ quản lý ngân sách hiện nay, trong thời gian tới có kế
hoạch tổ chức các lớp bồi dưỡng nghiệp vụ, đào tạo và đào tạo lại trong lĩnh vực tài
chính –ngân sách
- Hoàn thiện lập dự toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước
Cần nâng cao chất lượng lập dự toán chi thường xuyên ngân sách của các đơn vị dự
toán quy trình ngân sách hiện hành phải trải qua nhiều đầu mối, tầng nấc với nhiều thủ tục


vii
phức tạp, dự toán mang tính hình thức mà chưa chú trọng đến chất lượng.
- Giải pháp về chấp hành dự toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước
UBND thị xã cần phải tiến hành soát xét lại hệ thống các định mức sử dụng
ngân sách hiện hành, kiến nghị tới các cấp, ngành xóa bỏ những văn bản chế độ đã
lỗi thời không phù hợp với thực tế, ban hành các định mức, chế độ tài chính mới;
thay đổi phương thức thực hiện, quản lý đối với một số khoản chi thường xuyên


2

Hµ néi – 2015


1

MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Hoạt động tài chính gắn liền với hoạt động nhà nước. Nó vừa là nguồn lực để
nhà nước thực hiện tốt chức năng của mình, vừa là công cụ để thực hiện tốt dịch vụ
công, chi phối, điều chỉnh các mặt hoạt động kinh tế - xã hội của đất nước. Trong
tiến trình đổi mới, thực hiện cải cách nền hành chính nhà nước, Đảng và Nhà nước ta
coi cải cách tài chính công là một trong những nội dung quan trọng hàng đầu.
Một nhà nước muốn tồn tại, phát triển cần phải có nguồn lực tài chính để nuôi
bộ máy và thực hiện việc chi tiêu. Chi tiêu của nhà nước là chi tiêu công. Do nguồn
lực tài chính là hữu hạn, nhà nước cần phải sử dụng nguồn lực tài chính sao cho
hiệu quả nhất. Trong một nền kinh tế, chi tiêu công của nhà nước có vai trò vô cùng
quan trọng đến sự phát triển kinh tế-xã hội của đất nước, ngược lại kinh tế phát triển
cao và ổn định sẽ giúp ngân sách nhà nước có nguồn thu.
Để quản lý thống nhất nền tài chính quốc gia, nâng cao tính chủ động và trách
nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong việc quản lý và sử dụng ngân sách
nhà nước, củng cố kỷ luật tài chính, sử dụng tiết kiệm, có hiệu quả ngân sách và tài
sản của nhà nước, tăng tích lũy nhằm thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất
nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội,
nâng cao đời sống nhân dân, đảm bảo quốc phòng, an ninh, đối ngoại. Ngày
16/12/2002 tại kỳ họp thứ hai khoá XI Quốc hội nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa
việt nam đã thông qua luật ngân sách nhà nước sửa đổi. Luật này quy định rõ ràng,
đầy đủ hơn về trách nhiệm, quyền hạn của các cơ quan quản lý chi ngân sách nhà

bó vào chính sách chế độ, tiêu chuẩn định mức nhưng lại không bị ràng buộc về
hiệu quả sử dụng ngân sách được giao; sử dụng nguồn chi thường xuyên kém hiệu
quả. Tính năng động và tích cực của đơn vị sử dụng ngân sách chưa phát huy, tâm
lý ỷ lại trông chờ vào NSNN còn phổ biến; Một số khoản chi thường xuyên ngân
sách chưa tương xứng với nhiệm vụ chi và phân cấp theo Luật NSNN như chi cho
sự nghiệp môi trường, chi mua sắm, sửa chữa...Việc xây dựng dự toán chi ngân
sách còn chưa dự báo hết và xác định được đầy đủ các nhiệm vụ chi phải bổ sung
nhiều lần dẫn đến khó khăn trong quá trình điều hành ngân sách.
Từ nhận thức trên, tôi chọn đề tài : "Quản lý chi thường xuyên ngân sách


3
nhà nước của chính quyền thị xã Buôn Hồ, tỉnh Đắk Lắk" làm luận văn thạc sỹ
chuyên ngành Quản lý kinh tế và chính sách; là một đề tài mang tính thực tiễn cao
góp phần làm rõ hơn thực trạng quản lý chi ngân sách nhà nước nói chung và quản
lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước của thị xã sau hơn 12 năm thực hiện Luật
ngân sách nhà nước và làm cơ sở để có các giải pháp hoàn thiện quản lý chi thường
xuyên ngân sách nhà nước phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ đổi mới trong công tác quản
lý chi ngân sách nhà nước hiện nay, một nhiệm vụ luôn được quan tâm hàng đầu trong
quản lý nhà nước về tài chính, góp phần thực hiện quản lý tốt và toàn diện các hoạt
động kinh tế - xã hội, an ninh - quốc phòng trên địa bàn thị xã.
2. Tổng quan nghiên cứu
Trong những năm gần đây đã có nhiều công trình nghiên cứu về quản lý ngân
sách nhà nước từ quy mô quốc gia đến quy mô cấp tỉnh, cấp huyện ở Việt Nam, trong
đó có thể kể đến một số công trình tiêu biểu như:
- Đề tài luận án tiến sỹ kinh tế tại Học viện Tài chính “Hoàn thiện quản lý chi ngân
sách nhà nước tỉnh Hà Tĩnh” của tác giả Bùi Thị Quỳnh Thơ, năm 2013. Trong công trình
nghiên cứu này, tác giả đã hệ thống hóa khá toàn diện về quản lý chi từ NSNN. Trên cơ sở
đó, tác giả đánh giá thực trạng quản lý chi NSNN tại tỉnh Hà Tĩnh và đã đề xuất các nhóm
giải pháp để hoàn thiện quản lý chi ngân sách nhà nước tỉnh Hà Tĩnh, như lựa chọn, quyết

thấy việc nghiên cứu đề tài này là có tính thực tiễn, vừa là vấn đề mới và đặc thù
đang đặt ra cho thị xã Buôn Hồ để quản lý chi thường xuyên ngân sách cấp huyện
có hiệu lực và hiệu quả hơn.
3. Mục tiêu nghiên cứu
Đề tài hướng tới các mục tiêu nghiên cứu sau:
- Xác định được khung nghiên cứu về quản lý chi thường xuyên NSNN của
chính quyền cấp huyện;
- Phân tích được thực trạng quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước của
chính quyền thị xã Buôn Hồ giai đoạn 2011-2014;
- Đề xuất được một số giải pháp hoàn thiện quản lý chi thường xuyên ngân sách
nhà nước của chính quyền thị xã Buôn Hồ, tỉnh ĐắkLắk đến năm 2020.
Để đạt được mục tiêu yêu cầu, luận văn sẽ trả lời các câu hỏi sau:
Quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước của chính quyền cấp huyện
gồm những nội dung gì? Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý chi thường xuyên ngân


5
sách nhà nước của chính quyền cấp huyện? Quản lý chi thường xuyên ngân sách
nhà nước của chính quyền thị xã Buôn Hồ đang được thực hiện như thế nào? Đâu là
điểm mạnh, điểm yếu và nguyên nhân của những điểm yếu trong quản lý chi thường
xuyên ngân sách nhà nước cấp huyện. Cần thực hiện những giải pháp nào để hoàn
thiện quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước cấp huyện?
4. Phạm vi nghiên cứu
Về đối tượng nghiên cứu: Quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước của
chính quyền thị xã Buôn Hồ
Về nội dung nghiên cứu: Quá trình quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà
nước cấp huyện theo quy trình ngân sách
Về không gian: Quản lý của chính quyền thị xã Buôn Hồ
Về thời gian: Thu thập số liệu quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước
trong 4 năm giai đoạn 2011-2014, đề xuất giải pháp đến năm 2020.

(1) Chi đúng, đủ

(3) Kiểm soát chi
thường xuyên NSNN
của chính quyền cấp
huyện

Sơ đồ 1: Khung nghiên cứu

(2) Cân đối
(3) Tiết kiệm chi


6
Bước 1: Thu thập tài liệu nghiên cứu về quản lý chi thường xuyên NSNN nhà
nước của chính quyền cấp huyện để xây dựng khung nghiên cứu về quản lý chi
thường xuyên ngân sách nhà nước của chính quyền cấp huyện. Phương pháp nghiên
cứu là phương pháp phân tích, tổng hợp và mô hình hóa.
Bước 2: Thu thập số liệu, tài liệu thứ cấp, gồm Luật ngân sách nhà nước, các
nghị định và thông tư hướng dẫn thực hiện Luật, các báo cáo, tổng kết cuả chính
quyền thị xã Buôn Hồ để xây dựng hệ thống các tài liệu số liệu phục vụ cho phân
tích thực trạng quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước của chính quyền thị
xã Buôn Hồ. Phương pháp thống kê sẽ được sử dụng ở bước này.
Bước 3: Phân tích thực trạng quản lý chi thường xuyên NSNN của chính
quyền thị xã Buôn Hồ theo các nội dung của quản lý chi thường xuyên ngân sách
nhà nước của chính quyền thị xã Buôn Hồ bao gồm phân tích thực trạng lập dự toán
chi thường xuyên ngân sách, thực trạng chấp hành dự toán chi, thực trạng kiểm soát
chi thường xuyên ngân sách của chính quyền thị xã Buôn Hồ. Phương pháp phân
tích hệ thống, mô tả, so sánh, đối chiếu sẽ được sử dụng ở bước này.
Bước 4: Dựa trên các thông tin đã phân tích ở bước 3, tác giả đánh giá điểm mạnh,

tại và phát triển của ngân sách nhà nước.
NSNN có thể hiểu là một kế hoạch tài chính quốc gia bao gồm chủ yếu các khoản
thu và chi của nhà nước được mô tả dưới hình thức cân đối bằng giá trị tiền tệ. Phần thu
thể hiện các nguồn tài chính được huy động vào NSNN; phần chi thể hiện chính sách
phân phối các nguồn tài chính đã huy động được để thực hiện mục tiêu KT-XH.
Hệ thống NSNN là tổng thể các cấp ngân sách có quan hệ hữu cơ với nhau trong
quá trình tổ chức huy động, quản lý các nguồn thu và thực hiện nhiệm vụ chi của mỗi
cấp ngân sách.
NSNN có tính niên hạn với niên độ hay năm tài khóa thường là một năm. Ở nước ta
hiện nay, năm ngân sách bắt đầu từ ngày 1 tháng 1 và kết thúc vào ngày 31 tháng 12 năm
dương lịch. NSNN được quản lý thống nhất theo nguyên tắc tập trung dân chủ, công khai,
minh bạch, có phân công, phân cấp quản lý, gắn quyền hạn với trách nhiệm. Trong đó, Quốc
hội là cơ quan cao nhất có quyền quyết định dự toán và phê chuẩn quyết toán NSNN.
NSNN có hai chức năng cơ bản là chức năng phân phối và chức năng giám đốc.
Chức năng phân phối của NSNN bao gồm phân phối thu nhập và các yếu tố đầu vào của
sản xuất, đặc biệt là các nguồn lực tài chính. Chức năng giám đốc thể hiện ở việc giám
sát, đôn đốc, thanh tra, kiểm tra bằng đồng tiền gắn với quá trình thu, chi NSNN.
Theo điều 5 nghị định số 60/2003/NĐ-CP ngày 06/6/2003 quy định chi tiết và
hướng dẫn thi hành luật ngân sách nhà nước: