vii
M CL C
M Đ U ....................................................................................................................... 1
1.ăLỦădoăch năđ tƠi .................................................................................................. 1
2.ăĐ iăt
ngănghiênăc u ........................................................................................... 3
3. M cătiêuănghiênăc u ............................................................................................. 3
4. Nhi m v nghiênăc u ............................................................................................ 3
5.ăKháchăth nghiênăc u ........................................................................................... 3
6. Gi thuy tănghiênăc u ........................................................................................... 3
7. Ph măviănghiênăc u .............................................................................................. 4
8.ăPh
ngăphápănghiênăc u ...................................................................................... 4
9.ăC uătrúcălu năvĕn .................................................................................................. 5
Ch
ngă1. CƠăS LụăLUẬN V D Y HỌCăNểUăVÀăăGIẢI QUYẾT VẤNăĐ .... 6
1.1. T NGăQU NăNGHIểNăCỨU V D Y HỌCăNểUăVÀăGIẢI QUYẾT
VẤNăĐ TRểNăTHẾ GIỚIăVÀăT I VIỆT NAM ................................................... 6
1.1.1.ăTrênăth gi i ............................................................................................... 6
1.1.2. T i Vi t Nam ............................................................................................ 10
1.2.ăCỄCăKHỄIăNIỆMăCƠăBẢN ........................................................................... 13
1.2.1. V năđ ....................................................................................................... 14
1.2.2.ăTìnhăhu ng ................................................................................................ 15
1.2.3.ăTìnhăhu ngăcóăv năđ ............................................................................... 17
2.1.2.ăS ăm nhăc aătr ờng.................................................................................. 44
2.2.ăCHƯƠNGăTRỊNHăĐÀOăT OăMỌNăTOỄNăC A TRUNG CẤP NGH
HỆ 3ăNĂM .............................................................................................................. 45
2.2.1. V trí,ătínhăch t c aămônăh c .................................................................... 45
2.2.2.ăM cătiêu c aămônăh c .............................................................................. 45
2.2.3.ăThờiăgianăđƠoăt o ...................................................................................... 46
2.2. .ăN iădungăđƠoăt o ...................................................................................... 46
2.3. TH C TR NG HO TăĐ NG D Y HỌCăMỌNăTOỄNăGIẢIăTệCHă
LỚP 12 C A HỌC SINH HỆ TRUNG CẤP NGH 3ăNĂMăC
ăTRƯ NG
C OăĐẲNG NGH B CăLIểU ............................................................................ 47
2.3.1. Th c tr ng ho tăđ ng h cămônăToánăGi iătíchăl p 12 t iătr ờng
Caoăđ ng ngh B căLiêu..................................................................................... 48
2.3.1.1. Nh n th c c a h c sinh v vaiătr ăc aămônăToánăGi iătích .............. 48
2.3.1.2.ăTháiăđ h c t p c a h căsinhăđ i v iămônăToánăGi iătíchăl pă12 ..... 49
2.3.1.3.ăTínhătíchăc c h c t pămônăToánăc a h c sinh trong giờ h c t i
tr ờngăCaoăđ ng ngh B căLiêu .................................................................... 50
2.3.1. .ăTínhătíchăc c h c t pămônăToánăc a h căsinhăngoƠiăgiờ h c ........... 52
2.3.1.5. Nguyênănhơnăh căsinhăthíchăh cămônăToánăGi iătích ....................... 54
ix
2.3.1.6.ăNguyênănhơnăh căsinhă hôngăthíchăh cămônăToánăGi iătích ............ 55
2.3.2.ăTh c tr ng ho tăđ ng d yămônăToánăGi iătíchăl pă12ăt iătr ờngă
Caoăđ ngăngh ăB căLiêu..................................................................................... 57
2.3.2.1. Th c tr ngăápăd ngăph
ngă1.ăỨng d ngăđ oăhƠmăđ kh oăsátăvƠăv đồ th hƠmăs .............. 66
3.1.2.ăCh
ngă3.ăNguyênăhƠmăậ TíchăphơnăvƠă ng d ng .................................. 70
3.2.ăXỂ ăD NGăCỄCăTỊNHăHUỐNGăCịăVẤNăĐ .......................................... 72
3.3. THIẾT KẾ GIỄOăỄNăD Y HỌCăNểUăVÀăGIẢI QUYẾT VẤNăĐ
CHOăMỌNăTOỄNăGIẢIăTệCHăLỚP 12 ................................................................ 89
GIỄOăỄNă5 ............................................................................................................. 90
3.4. TH C NGHIỆPăSƯăPH M .......................................................................... 105
3. .1.ăM căđíchăth cănghi m ............................................................................ 105
3.4.2. N iădungăth cănghi m ............................................................................ 105
3. .3.ăĐ iăt
3. . .ăPh
ngăvƠăthời gian th c nghi m....................................................... 105
ngăphápăth c nghi m ...................................................................... 105
x
3. .5.ăTiêuăchíăđánhăgiá .................................................................................... 106
3.4.6. Th ngă êă t qu th c nghi m ............................................................... 106
3.5. XỬ LụăKẾT QUẢ TH C NGHIỆM............................................................ 106
3.5.1.ăPhơnătíchă t qu th c nghi mătheoăcácătiêuăchíăđánhăgiá ..................... 106
3.5.2.ăPhơnătích,ăđánhăgiáă tăqu ăh căt păc aăh căsinhăquaăcácăbƠiă i m tra .. 112
KẾT LUẬNăCHƯƠNGă3.......................................................................................... 125
KẾTăLUẬNăVÀăKIẾNăNGHỊ................................................................................... 127
BBT
B ng bi năthiên
2
CĐN
Caoăđ ng ngh
3
DH
D yh c
4
DHăNVGQVĐ
D y h cănêuăvƠăgi i quy t v năđ
5
GTLN
Giáătr l n nh t
6
PPDH
Ph
ngăphápăd y h c
12
PTDH
Ph
ngăti n d y h c
13
SV
Sinhăviên
14
TCĐ
Ti m c năđ ng
15
TCN
B ngă2.7: K t qu h c t pămônăToánăGi iătíchăl p 12 t iătr ờngăCaoăđ ng ngh
B căLiêuăt nĕmă2012ă- 2015 ............................................................................... 61
B ng 3.1: K t qu gi i quy tăTHCVĐămônăToánăGi iătíchăl p 12
m căđ 1 c a
HSătr ờngăCaoăđ ng ngh B căLiêu .................................................................... 107
B ng 3.2: K t qu gi i quy tăTHCVĐămônăToánăGi iătíchăl p 12
m căđ 2 c a
HSătr ờngăCaoăđ ng ngh B căLiêu .................................................................... 109
B ng 3.3: K t qu gi i quy tăTHCVĐămônăToánăGi iătíchăl p 12
m căđ 3 c a
HSătr ờngăCaoăđ ng ngh B căLiêu .................................................................... 110
B ng 3.4: K t qu gi i quy tăTHCVĐămônăToánăGi iătíchăl p 12
m căđ 4 c a
HSătr ờngăCaoăđ ng ngh B căLiêu .................................................................... 111
B ngă3.5:ăB ngăth ngă êăđi mătrungăbìnhăbƠiă i mătraăbƠiă1ă(ch
ngă1) ............... 112
B ngă3.6: B ngăth ngă êăđi mătrungăbìnhăbƠiă i mătraăbƠiă2ă(ch
ngă1) ............... 114
trungăbình .............................................................................................................. 122
M
1. LỦ d
h n
ĐẦU
tƠ
Vi tăNam,ăphátăhuyăvaiătr ăch th c a h c sinh trong d y h c lƠăm t v n
đ c nă háăm i mẻ. Do nhăh
gianădƠi,ăn năgiáoăd c c a n
ng c aăđi u ki n l ch s vƠă inhăt , su t m t thời
c ta g p nhi uă hóă hĕn,ănênăch aăbắt k păb
c ti n
c a xu th giáoăd cătrênăth gi i.ăTrongăđi u ki n h i nh p kinh t ngƠyănay,ăm i
vi că đ u ph i thay đ iă đ phùă h p v i ti nă trìnhă phátă tri n chung c aă đ tă n
Trongăgiáoăd căcũngăv y,ăchúngătaăc n ph iăthayăđ i c n iădungăvƠăph
cáchăth c ho tă đ ng, c năđ i m i n năgiáoăd c c aăn
c.
ngăpháp,ă
ngă đ iă m iă ph
ngă phápă d yă vƠă h că đ
că xácă đ nhă trongă Ngh ă
ngă ă hóaăVIIă(1ăậă1993),ăNgh ăquy tăTrungă
căth ăch ăhóaătrongăLu tăGiáoăd că(12ăậă1998),ăđ
ngă2ă hóaăVIIIă(12ăậă
căc ăth ăhóaătrongăcácă
ch ăth ăc aăB ăGiáoăd căvƠăĐƠoăt o,ăđ căbi tălƠăch ăth ăs ă15 (4 ậ 1999).
Lu tă Giáoă d c,ă đi uă 2 .2,ă đưă ghi:ă “Ph
ngă phápă giáoă d că ph ă thôngă ph iă
phátăhuyă tínhătíchă c c,ăt ăgiác,ăch ăđ ng,ăsángăt oăc aăh căsinh ăphùăh păv iăđ că
đi măc aăt ngăl păh c,ămônăh c ăbồiăd ỡngăph
ngăphápăt ăh c,ăr năluy nă ỹănĕngă
v năd ngă i năth căvƠoăth căti n ătácăđ ngăđ nătìnhăc măđemăl iăni măvui,ăh ngăthúă
h căt păchoăh căsinh”.ăCóăth ănóiăc tălõiăc aăđ iăm iăd yăvƠăh călƠăh
ngăt iăho tă
đ ngăh căt păch ăđ ng,ăch ngăl iăthóiăquenăh căt păth ăđ ng.
v i vi că nơngă caoă ch tă l
ngă đƠoă t o.ă Ễpă d ngă ph
quy t v năđ lƠăm t trong nh ngăđ nhăh
ngăphápă d y h că nêuă vƠă gi i
ngăđ i m iăph
ngăphápăd y h c
t tc
cácătr ờng hi n nay. D y h cănêuăvƠăgi i quy t v năđ s gópăph năphátăhuyătínhă
tích c cătrongăt ăduyăc a h c sinh, gắn li n hai m t ki n th căvƠăt ăduy, đồng thời
hìnhăthƠnhă h c sinh kh nĕngăsángăt o.
H Trung c p ngh 3ă nĕmă ph nă đôngă lƠă đ iă t
ng h c sinh khi t t nghi p
Trung h c c ăs ,ă cácă emă đưă ngh h c m t thờiă giană dƠiă thamă gia lƠmă inhă t ph
giúpăgiaăđìnhăho căđiăb đ iăvƠiănĕm,ărồi m iăđiăh c ngh .ăVìăch aăh c h tăch
ngă
trìnhăph thông,ănênăh c sinh ph iădƠnhăthời gian m tănĕmăh căđ u cho b nă mônă
vĕnă hoá:ă Toán,ă V tă Lí,ă Hóaă h c, Ng Vĕnă c aă ch
m t v năđ cƠngănanăgi iăh n,ădo b ăh ngă i năth că háănhi uănênătrìnhăđ c aăcácă
2
em r tă ém.ăTơmălíăng iăvƠăs h c ph nănƠyăc a h căsinhăđưăd n t i hi u qu c a
vi c d yăvƠăh că hôngăcao.ăĐ c i thi nătìnhăhìnhănóiătrên,ăgiáoăviênăc năcóănh ng
bi năphápătíchăc c,ătrongăđóăvi căthayăđ iăph
th c s c n thi t.ăThayăđ iăph
ngăphápăd yătheoăh
ngătíchăc călƠă
ngăphápăd y h cănh ăth nƠoălƠăbƠiătoánăr tă hóăc n
nhi u thờiăgianăvƠăcôngăs cătìmăt iăc aăgiáoăviên,ătuyănhiênăquanătr ngăh năc v n
lƠăs d ngăph
ngăphápăd y h cănh ăth nƠoăđ đ tăđ
c hi u qu trongăquáătrìnhă
d y h c.
V i nh ngălỦădoătrên,ătôiăđưăl a ch năđ tƠiănghiênăc u lu năvĕnălƠă“Dạy học
nêu và giải quyết vấn đề môn Toán Giải tích lớp 12 tại trường Cao đẳng nghề
Bạc Liêu”.
2. Đ
-
T ch c d y h cănêuăvƠăgi i quy t v năđ trongămônăToánăph n Gi iătíchăl p
12 t iătr ờngăCaoăđ ng ngh B căLiêu.
5. Khá h th ngh n
u
Quáă trìnhă d y h că mônă Toánă l p 12 ậ ph n Gi iă tíchă t iă tr ờngă Caoă đ ng
ngh B căLiêu.
6. Gi thuy t ngh n
u
Hi nănay,ă hiăd yă mônăToánă Gi iătíchăl pă 12,ăGiáoăviênă Tr ờngăCaoăđ ngă
ngh ăB căLiêuăth ờngăs ăd ngăph
ngăphápăthuy tătrình,ăph
ngăphápăđƠmătho i...
nênănĕngăl c gi i quy tăcácăbƠiătoánănh n th c c a h căsinhăc năh n ch . H c sinh
3
c nă g pă hóă hĕnă hiă gi i quy tă cácă tìnhă hu ngă liênă quană đ n ho tă đ ng ngh
nghi p. Vìăv y, n u v n d ngăcáchăth c t ch c d y h cănêuăvƠăgi i quy t v năđ
ngăphápăd y h c, d y h cănêuăvƠăgi i
quy t v năđ ,ămônăToánăl pă12ăđ xơyăd ngăc ăs lỦălu năchoăđ tƠi.ă
2
hư ng há nghiên cứu thực tiễn
8.2.1. P ươ
p p k ảo s
bằng bảng hỏi
Ng ờiănghiênăc u s d ngăph
-
ngăphápă h oăsátăb ngăb ngăh iăđ :
Tìmă hi u th c tr ng d yă vƠă h că mônă Toánă Gi iă tíchă l p 12 t iă tr ờng Cao
đ ng Ngh B căLiêu
-
Tìmăhi uătácăđ ng c aăph
ngăphápăd y h cănêuăvƠăgi i quy t v năđ đ i v i
mônăToánăGi iătíchăl p 12.
8.2.2. P ươ
p p qua s
Ng ờiănghiênăc u ti năhƠnhăd cácăgiờăd yăc aăgiáoăviênăTr ờngăCaoăđ ng
ngh B căLiêuăđ ăthuăth păthêmăthôngătinăth căt ăv ăth c tr ng d y h cămônăToánă
Gi iătíchăl pă12ăvƠă
t qu v n d ngăcáchăth c t ch c d y h cănêuăvƠăgi iăquy tă
v nă đ ă trongă d y h că mônă Toánă Gi iă tíchă l p 12 t iă tr ờngă Caoă đ ng ngh
B căLiêu.
8.2.4. P ươ
-
p p
ực nghiệm sư p ạm
Ki m ch ng l iătácăđ ng c aăph
ngăphápăd y h cănêuăvƠăgi i quy t v năđ
đ i v iăquáătrìnhăh c t p c a h căsinhătrênăc ăs lỦălu năđưătìmăhi u.
-
Rútăraă t lu n khi ng d ng d y h cănêuăvƠăgi i quy t v năđ t iătr ờng Cao
đ ng ngh B căLiêu.
8.3. Phư ng há ứng dụng toán học và xử lý số liệu
S d ng ph n m m Excel đ x lỦăs li uăthuăđ
9. C
Ch ơng 1. C
S
LÝ LUẬN VỀ DẠY HỌC NÊU VÀ
GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1.1. T NG QUAN NGHIÊN CỨU V D Y HỌC NÊU VÀ GIẢI
QUYẾT VẤNăĐ TRÊN THẾ GIỚI VÀ T I VIỆT NAM ..... 6
1.1.1. Trên th gi i .................................................................... 6
1.1.2. T i Vi t Nam ................................................................. 10
1.2. CÁC KHÁI NIỆMăCƠăBẢN ............................................ 13
1.2.1. V năđ ............................................................................ 14
1.2.2. Tình hu ng ..................................................................... 15
1.2.3. Tình hu ng có v năđ ..................................................... 17
1.2.4. D y h c nêu và gi i quy t v năđ .................................. 19
1.3.ăCƠăS KHOA HỌC C A D Y HỌC NÊU VÀ GIẢI QUYẾT
VẤNăĐ
... ầầầầầầầầầầầầầầầầầầầ... 20
1.3.1.ăC ăs Tri t h c .............................................................. 20
1.3.2.ăC ăs Tâm lý h c ............................................................ 21
1.3.3.ăC ăs Giáo d c h c ........................................................ 22
1.4. BẢN CHẤT C A D Y HỌC NÊU VÀ GIẢI QUYẾT
VẤNăĐ
................................................................................... 23
1.5. T CHỨC D Y HỌC NÊU VÀ GIẢI QUYẾT
căr tănhi uănhƠă hoaăh cătrênăth ăgi iăvƠăVi tăNamăquanătơmănghiênăc u.
1.1.1. T n th gi i
T thời c đ i, vi că phátă huyă tínhătíchă c c c aă ng ời h că đưă đ
giáoăd căquanătơm,ăđi năhìnhălƠ Xocrat đ
că cácă nhƠă
căcoiălƠăng ờiăđ t n nămóngăchoăthu t
hùngăbi n d aătrênăh th ng nh ngăcơuăh iăđ i tho i,ăôngăcóăm tăcơuănói n i ti ng:
“Hưyănh n th căchínhămình” .
Thu t ng “d y h cănêuăv năđ ”ăxu tăphátăt thu t ng “Orixtic”ăhayăc năg i
lƠ ph
ngăphápăphátă i n,ătìmăt i.ăPh
ngăphápănƠyăc năcóătênăg iălƠă“D y h căphátă
hi n vƠăgi i quy t v năđ ”.ă
th k XVII,ă Jană mosă Kômenxki (tênă Laă Tinhă lƠă Comenius) (1592 ậ
1670),ă ng ời x Moravia,ă nayă lƠă C ngă H aă Sécă đưă vi t:ă “Conă ng ờiă sinhă raă mƠă
hôngăđ
c h c,ă hôngăđ
c s giáoăd c c aănhƠătr ờngăvƠăxưăh iăthìăl nălênăch ng
hácă nƠoă nh ngă cơyă m c hoang d i, s
c, mu n th h trẻ ngƠyă cƠngă nơngă caoă nh n th c c aă mình,ă m t trong
nh ngănguyênătắc d y h călƠăph iă h iăg iăđ
Ng ời th y ch đóngă vaiă tr ă ch đ o,ă h
c s tíchăc c, t giácăc a h c sinh.
ng d n ă c nă h că sinhă đóngă vaiă tr trung
tơmătíchăc c ch đ ngăsángăt oăđ l nhăh i tri th c.
Đ năth ă ỷă18, nhƠăgiáoăd căng ờiăPhápăJean ậ Jacques Rousseaus (1712 1778) cho r ng, ph iăh
ngăh căsinhătíchăc c t dƠnhăl y ki n th c b ngăcáchătìmă
hi u,ă hámă pháă vƠă sángă t o. Johann Heinrich Pestalozzis (1746 - 1827)ă đ aă raă
nguyênă lỦă giáoă d că c ă b nă đóă chínhă lƠă s
th ng nh t c a kh iă óc,ă tráiă timă vƠă
bƠnătay.ă
Ta-lơy-rĕngă(1791) r tăchúătr ng trong vi căphátăhuyăócăsángăt oăvƠătínhăđ c
l păsuyăngh ăc a h căsinh.ăỌngăvi t:ă“C n ph i h p d n s t ăm ăvƠăs ganhăđuaăsôiă
n i c a trẻ em b ngăcáchălƠmănh ăth nƠoăđ choăchúngăđ
c d aăvƠo,ăsángăt o ra
nh ng tri th că hácănhauă mƠăng ờiătaăluônă traoăđ iăchoăchúngăvƠă b ngăcáchă giúpă
choăchúngăcũngăđ
VƠoăcu i th kỷ XIXăđ u th kỷ XX, nhờ s thƠnhăcôngăc aăphongătrƠoănhƠă
tr ờng m iă tíchă c c
Chơuă Ểu,ă v nă đ d y h că tíchă c că đưă đ
c nhi uă nhƠă giáoă
d căvƠătơmălíănghiênăc u v n d ng.
Nh ng nĕmă 50ă c a th k XX, n n kinh t ,ă vĕnă hóaă phátă tri n r t m nh
Chơuă Ểu.ă Thờiă đi mă nƠyă xu t hi n m tă mơuă thu n l nă trongă giáoă d c,ă đóă lƠă mơuă
thu n gi aăyêuăc u ch tăl
ngăgiáoăd căngƠyăcƠngăcao,ă h nĕngăsángăt o c a h c
sinhăngƠyăcƠngătĕng,ănh ngăt ch căquáătrìnhăd y h căc năl c h u.ăDoăđó,ăđ iăh i
cácănhƠăgiáoăd c ph iătìmăraăph
ngăphápăd y h c m i,ăđ phátăhuyă h nĕngăsángă
t o c a h că sinhă đồng thờiă nơngă caoă ch tă l
tri n c a khoa h că ăthu t.ăPh
Learning) l năđ uătiênăđ
ng gi ng d y,ă đápă ngă yêuă c uă phátă
ngăphápăd y h c qua v năđ (PBL-Problem Based
căápăd ng t iăđ i h c y khoa (Case Western University ậ
Hoa Kỳ)ă vƠă sauă đóă lƠă ă h c vi n y h că (đ i h c McMasters, Hamilton, Canada)
căĐôngăỂu.ăPh
căchúătr ng
ngăphápăd y
BaăLan.ăNhƠăgiáoăd c h c
Ba Lan V.Okon cho r ng:ă“D y h cănêuăvƠăgi i quy t v năđ lƠăho tăđ ng d y h c
d aătrênăs đi u khi năquáătrìnhăh căđ c l p gi i quy tăcácăbƠiătoánăth căhƠnhăhayălỦă
thuy t” [8 ậ trangă 9].ăỌngăđưălƠmăsángăt ph
v năđ th t s lƠăph
ch d ng
ngăphápăd y h cănêuăvƠăgi i quy t
ngăphápăd y h cătíchăc c.ăTuyănhiên, nh ng nghiênăc uănƠyă
vi c ghi l i nh ng th c hi n nghi măthuăđ
phápănƠyăch ch aăđ aăraăđ yăđ c ăs líălu năchoănó.
8
c t vi c s d ngăph
ngă
-
Kh nĕngătríătu c a ch th , th hi n
ngăth căhƠnhăđ ngăch aăbi t.
kinh nghi măvƠănĕngăl c.
Khácăv i M.A.Machiuski, Pietzsch ậ 1987 cho r ng d y h c gi i quy t v n
đ cóăbaăđ cătr ngăc ăb n [42 ậ trang 42]:
-
H căsinhăđ
căđ tăvƠoătìnhăhu ng g i v năđ .
-
H c sinh ho tă đ ngă tíchă c c, t l c,ă huyă đ ng tri th că vƠă h nĕngă c a
mìnhăđ gi i quy t v năđ .
-
TrongăvƠăb ngăcáchăt ch c gi iăbƠiătoánănh n th cămƠăh căsinhăl nhăh i
m tăcáchăt giácăvƠătíchăc c c ki n th cămƠăc năc cáchăth c gi iăvƠădoă
đóăcóăđ
c ni m vui c a s nh n th căsángăt o.
Thờiăđi mănƠy,ăcácănghiênăc uăđưăphơnătíchăđ
Nh ăv y, trong l ch s giáoăd c th gi i, nh ngăt ăt
ng d y h c theo tìnhă
hu ng d y h că nêuă vƠă gi i quy t v nă đ đưă xu t hi n t r t s mă vƠă đ
c u, ng d ng r ngărưiătrongăd y h c
lƠăcácăn
đ yăđ
ph
că nghiênă
nhi u c p h c, b c h că hácănhau,ăđ c bi t
căcóăn năgiáoăd căphátătri n. Thờiăđi mănƠy,ăcácănhƠă hoaăh căđưănêuăraă
háiăni m, ph
ngăphápăd y h c,ătuyănhiênăcáiălƠmănênăs thƠnhăcôngăc a
ngăphápănƠyălƠănĕngăl c c a c th yăvƠătr ăch aăđ
căđ c păđ n nhi u.
1.1.2. T i Vi t Nam
T i Vi t Nam, m m m ngăt ăt
ng d y h cănêuăvƠăgi i quy t v năđ cũngăđưă
cóăt lơuăđời.ăỌngăchaătaăth ờngăcóăcơu:ă“H c m t bi tăm ời”,ă“Điăm tăngƠyăđƠngă
h c m tăsƠngă hôn” ... Ng ờiăđ uătiênăđ aăph
quy tă cácă v nă đ trong cu c s ngă xưă h iă mƠă c nă cóă Ủă ngh aă vôă cùngă quană tr ng
trong vi căxemăxét,ăgi i quy tăcácăv năđ trongăcôngătácăgiáoăd căvƠăđƠoăt o
nhƠă
tr ờng hi n nay.
Cácănghiênăc u t i Vi t Nam t pătrungăvƠoăcácăh
ngănh ăsau:
Th 1: Nghiênăc uăc ăs lỦălu n c a d y h cănêuăvƠăgi i quy t v năđ
PGS.TSă L uă Xuơnă M i (2000) cho r ng:ă “D y h că nêuă v nă đ Ơrictică lƠă
m t ti p c n m iătrongăl nhăv căph
ngăphápăd y h c ălƠăh ph
ph c h păchuyênăbi tăhóaătrongăđóăph
ngăphápăd y h c
ngăphápăxơyăd ngăbƠiătoánăƠricticăgi vai
tr ătrungătơmăch đ o ălƠăm t d ng (ki u)ătoƠnăvẹn, ph c h p c a d y h c xu t hi n
doă yêuă c u c a cu că cáchă m ng khoa h c ă côngă ngh đ aă raă nhi m v phát tri n
kh nĕngăsángăt oăvƠătínhăt l p nh n th c c a h căsinh.ăTrênăc ăs d y h cănƠy,ăs
t
ngătácăc aăgiáoăviênăvƠăh căsinhăđ
căđ cătr ngăb ng ho tăđ ng nh n th c ậ h c
c thi t k nhi uăph
ngăánătheoă i uăphơnănhánh,ă
căgiáoăviênălinhăho tăđi u ch nh theo di n ti n c a ti t h c v i s thamăgiaătíchă
c c c a h căsinh.ăHìnhăth c b tríăl p h căđ
căthayăđ i linh ho tăchoăphùăh p v i
ho tăđ ng h c t p trong ti t h c,ătrongăđóăgiáoăviênălƠăng ời t ch c,ăh
11
ng d n,
đi u ti t; h c sinh t giácăch uătráchănhi m v k t qu h c t p c aămình,ăthamăgiaă
t đánhăgiáăvƠăđánhăgiáăl nănhau”ă[9ăậ trang 8, 9].
Tómă l i,
giaiă đo nă nƠyă cácă nhƠă hoaă h că đưă nêuă lênă háiă ni mă Ph
ngă
phápă D y h că nêuă vƠă gi i quy t v nă đ nh ă Nguy n Quang Huỳnh (2006), TS
Nguy n Th Di u Th oă (2007),ă PGS.TSă Phóă Đ că H aă vƠă TSă Ngôă Quangă S nă
(2008), Nguy năBáăKim,ăPGS.TSăPhóăĐ căH aă(2011),ăNguy n H u H p (2013),
...
tr ờngăCaoăđ ng kỹ thu t,ătácăgi TôăVĕnăKhôiăđưăxơyăd ngăcácăbi n
phápă phùă h p v iă đ că đi m d y h c kỹ thu t nh mă nơngă caoă ch tă l
ngă đƠoă
t o [19].
Tácăgi ĐinhăTh Quyênăđưăv n d ngăph
ngăphápănêuăvƠăgi i quy t v năđ
trong d y h cămônăgiáoăd c h c t iătr ờngăĐ i h c th d c th thaoăThƠnhăph Hồ
ChíăMinh.ăK t qu th c nghi m cho th y, hiăápăd ngăph
ngăphápăd y h cănêuăvƠă
gi i quy t v năđ vƠoăvi c gi ng d yămônăTh d c th thaoăđưăgópăph n to l năvƠoă
vi c thúcă đ y h c sinh t giác,ă tíchă c c h c t p,ă lƠmă choă sinhă viênă h ngă thúă v i
mônăh căh n.ăVi căápăd ngăph
nh ngăb
ngăphápăd y h cănêuăv năđ nƠyăb
c ti n b rõăr t so v iăcácăph
căđ uăđưăcóă
ngăphápăgi ng d y truy n th ng [29].
hu ng d y h căđưăxơyăd ngăgópăph năphátătri nănĕngăl c t ch chi măl nhătriăth c
vƠăt ăduyă ăthu t c a h c sinh [19 ậ trang 11].
Nh ăv y,ăđ gópăph nănơngăcaoăch tăl
ng d y h c t iăcácăc p h căvƠăb c
h c t i Vi t Nam, d y h cănêuăvƠăgi i quy t v năđ đưăthuăhútăđ
c a nhi uănhƠănghiênăc uăvƠăcácănhƠăgiáo.ăK t qu v n d ngăph
c s quanătơmă
ngăphápăd y h c
nƠyăvƠoăd y h c m t s l nhăv c khoa h căđưăgópăph nănơngăcaoăch tăl
ng d y
h c t i m t s c ăs đƠoăt o.
Tómăt i,ătrênăth gi iăvƠă Vi tăNam,ăđưăcóăr t nhi uănhƠă hoaăh cănghiênă
c u v ph
ph
ngăphápăd y h cănêuăvƠăgi i quy t v năđ .ăTuyănhiên,ăvi cănghiênăc u
ngăphápăd y h cănêuăvƠăgi i quy t v năđ trong d y h c mônăToánăl p 12 ậ
ph n gi iătíchăchoăh căsinhătr ờng ngh ch aăđ
ph năgiúpăh căsinhăgắnă
cătìmăhi u,ănghiênăc u.ăĐ ăgópă
ánhă mơuă thu n bi n ch ngă trongă đ iă t
mangătínhă háchăth ch
ngă đ
c nh n th c, t că lƠă đi uă ch aă bi t
hôngăph thu căvƠoăch th .ăC năv năđ c aătơmălỦăh c
l i ph năánhămơuăthu nătrongăquáătrìnhănh n th că háchăth c a ch th , t călƠămơuă
thu nătrongăt ăduy.ăNh ăv yătrongătơmălỦăh c v năđ lƠăhi năt
ng ch quanăvƠătồn
t iă trongă Ủă th c,ă trongă suyă ngh ă c aă conă ng ờiă hiă nóă ch aă đ
că hoƠnă t t v m t
logicăvƠăch aăđ
đ
c bi u th trongăngônăng vƠătrongăch vi t. Trong PPDH, v năđ
căxemăxétă gócăđ tơmălíăh c.
Theo Nguy n Th Di u Th o: V nă đ đ
c bi u th b i m t h th ngă cơuă
h i,ăbƠiătoánă(ho căyêuăc uăhƠnhăđ ng) th aămưnăcácăđi u ki n sau [31]:
Cơuă h iă cóă th quan tr ng v iă ng ờiă nƠy,ă nh ngă hôngă quană tr ng v i
ng ờiă hácăho călúcă hác.
M tăbƠiătoánăđ
c g iălƠăv năđ n u ch th ch aăs h u m t thu tătoánănƠoă
cóăth ápăd ngăđ tìmăraăph n t ch aăbi t c aăbƠiătoán.
Hi uănh ătrênăthìăv năđ
hôngăđồngăngh aăv iăbƠiătoán.ăN uăbƠiătoánăch yêuă
c u h c sinhăápăd ng m t quy tắcăđ gi iăthìă hôngăg iălƠăv năđ .
14
Theo t đi n c aă HoƠngă Phêă thìă v nă đ lƠă đi u c nă đ
c u, gi i quy t.ăTrongăToánăh c, v năđ đ
mƠăHSăch aătr lờiăđ
h căđ
că xemă xét,ă nghiênă
c hi uănh ăm tăcơuăh i, m tăhƠnhăđ ng
căcơuăh iăhayăch aăth c hi năđ
căhƠnhăđ ng,ăHSăcũngăch aă
ĐơyălƠăy uăt ătrungătơmăc aătìnhăhu ng.ăTìnhăhu ngăph iăb căl ămơuăthu nă
gi aăth căti năv iătrìnhăđ ănh năth c,ăch ăth ăph iăỦăth căđ
căm tă hóă hĕnătrongă
t ăduyăho căhƠnhăđ ngămƠăv năhi uăbi tăs năcóăch aăđ ăđ ăv
tăqua.ăNóiăcáchă hác,ă
ph iăcóăm tăv năđ ,ăt călƠăcóăítănh tăm tăph năt ăc aă háchăth ămƠăh căsinhăch aă
bi tăvƠăcũngăch aăcóătrongătayăthu tăgi iăđ ătìmăph năt ăđó.ăTrongăh căt p,ăv năđ ă
cóăth ălƠătriăth căm i,ăcáchăth căhƠnhăđ ngăm i,ă ănĕngăm iămƠăh căsinhăc năphátă
hi năvƠăchi măl nh.
- Gợi
u cầu
ậ
c
N uătìnhăhu ngăcóăv năđ ănh ngăvìălíădoănƠoăđóăh căsinhă hôngăth yăcóănhuă
c uăc nătìmăhi u,ăgi iăquy t,ăch ngăh năh ăth yăv năđ ăxaăl ,ă hôngăliênăquanăgìăt iă
mìnhăthìăđóăcũngăch aăph iălƠăm tătìnhăhu ngăg iăv năđ .ăĐi uăquanătr ngălƠătìnhă
hu ngăph iăg iănhuăc uănh năth că ăh căsinhăđ ăh ăc măth yăc năthi tăb ăsung,ăđi uă
ch nh,ăhoƠnăthi nătriăth c,ă ănĕngăb ngăcáchăthamăgiaăgi iăquy tăv năđ ăn yăsinh.ă
T tă nh tă lƠă tìnhă hu ngă gơyă đ
că c mă xúc:ă ng că nhiên,ă h ngă thúă vƠă mongă mu n
hôngăcóătìnhăhu ngăcóă
v năđ .ăHayănóiăcáchă hácătìnhăhu ngăcóăv năđ lƠătìnhăhu ngă mƠă đóăxu t hi n
m t v nă đ nh ă đưă nóiă trênă vƠă v nă đ nƠyă v aă quenă (cóă ch aă đ ng nh ng ki n
th căcóăliênăquanămƠăh căsinhăđưăđ
c h cătr
căđó)ăvƠăv a l (m c dùătrôngăquenă
nh ngăngayăt i thờiăđi măđóăng ời h căch aăth gi iăđ
c) v iăng ời h c.
Víăd :ăKhiăd yăbƠiă“TíchăPhơn”ăgiáoăviênănêuăraăbƠiătoán choăh căsinhănh ăsau:
“Mu nătínhădi nătíchăc aăhìnhăthangăcongănƠy,ătaăs ătínhăb ngăcáchănƠo?”
Tìnhăhu ng cóăv năđ
tíchăc aăhìnhătrên?”ăVìăt tr
đơyăđ
căđ tăraălƠ:ă“LƠmăth nƠoăđ tínhăđ
căđ n nay HS ch tínhăđ
c di n
c di nătíchăcácăhìnhăph ng
căconăng ờiăn yăsinhă
nh ngă m că đíchă vƠă đi uă i nă ho tă đ ngă m i,ă trongă đóă nh ngă ph
ph
ngăth căho tăđ ngătr
ngă ti nă vƠă
căđơyăm cădùălƠăc nănh ngăch aăđ ăđ ăđ tăđ
cănh ngă
m căđíchăm iănƠy”ă[19 ậ trang 16].
Theoă Lecneră I.Ia.ă “Tìnhă hu ngă cóă v nă đ ă lƠă m tă hóă hĕnă đ
că ch ă th ă Ủă
th că rõă rƠngă hayă m ăhồ,ă mƠă mu nă hắcă ph că thìăph iă tìmă t iănh ngă triă th că m i,ă
nh ngăph
ngăth căhƠnhăđ ngăm i”ă[19 ậ trang 16].
Theo Nguy năBá Kim:ă“Tìnhăhu ng g i v năđ hayăc năg iălƠătìnhăhu ngăcóăă
v năđ lƠătìnhăhu ngămƠă đóăg iăchoăng ời h c nh ngă hóă hĕnăv líălu n hay th c
ti nămƠăh th y c n thi t ph iăv
tăquaăvƠăcóă h nĕngăv
tăquaănh ngă hôngăph i
M tă tìnhă hu ng tr thƠnhă tìnhă hu ngă cóă v nă đ c n ph i th aă mưnă baă đi u
ki n sau [31 ậ trang 71]:
-
Tồn t i m t v nă đ ch aă đ ngă đi uă đưă bi tă (trìnhă đ nh n th c, kinh
nghi m),ălƠăđi u ki n cho s suyăngh ăvƠăbaoăhƠmăđi uăch aăbi tăđ i h i
ph iătìmăt i,ăsángăt o,ăcóăho tăđ ngăt ăduy.
17