Phân tích những thách thức của các nước đang phát triển trong quá trình hội
nhập kinh tế quốc tế.
Bài làm
Các nước đang phát triển trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế diễn ra
trong điều kiện tình hình thế giới có nhiều thay đổi: Chiến tranh lạnh kết thúc
(1989); Liên xô-Đông Âu sụp đổ, hệ thống xã hội chủ nghĩa không còn; trật tự
đa cực đa trung tâm hình thành, với sự vươn lên của các cường quốc như Mĩ,
Liên minh châu Âu, Nhật Bản, Liên Bang Nga, Trung Quốc; Xu hướng khu
vực hóa – toàn cầu hóa phát triển; cuộc cách mạng khoa học công nghệ phát
triển như vũ bão; ô nhiễm môi trường, biến đổi khí hậu, bệnh tật, khủng
bố….đặt các nước đang phát triển trước những khó khăn như mất vị trí vùng
đệm, vùng tranh giành của hai phe; Lợi thế lao động giá rẽ không còn; tài
nguyên không còn quan trọng trong thời đại kinh tế tri thức; cạnh tranh trở
nên quyết liệt hơn; vừa xây dựng phát triển vừa đối phó với biến đổi khí hậu,
ô nhiễm, khủng bố, dễ trở thành bãi rác cho thế giới phát triển.
Vì vậy, trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế, các nước đang phát triển
đang đứng trước những thách thức sau.
Một là, cạnh tranh trở nên quyết liệt hơn. Cạnh tranh không chỉ giữa
doanh nghiệp các nước đang phát triển với doanh nghiệp các nước trên thị
trường nước ngoài để xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ mà cạnh tranh ngay trên
thị trường trong nước của các nước đang phát triển. Lấy một thí dụ thực tế ở
Việt Nam như: Nhiều siêu thị lớn do các doanh nghiệp nước ngoài đầu tư đã
mọc lên. Các siêu thị này, với tiềm lực tài chính mạnh, mạng lưới cung cấp
hàng liên kết toàn cầu, kinh nghiệm kinh doanh cả trăm năm... sẵn sàng đáp
ứng nhu cầu tiêu dùng ngày càng cao và phong phú của người tiêu dùng. Do
đó Những cửa hàng tạp hóa nhỏ lẻ hoặc những siêu thị nội phải cạnh tranh
khốc liệt để tồn tại, thậm chí bị phá sản vì không thể cạnh tranh với siêu thị
ngoại. Sau khi gia nhập WTO Việt Nam có thị trường rộng hơn, cơ hội rộng
hơn nhưng thách thức cũng nhiều hơn. Rất nhiều doanh nghiệp đã gặp phải
nhiều khó khăn trong việc xuất khẩu sản phẩm của mình. Bởi để có thể xuất
khẩu sản phẩm sang các thị trường khó tình như Nhật Bản , EU… thì yêu cầu

không tận dụng được các cơ hội do hội nhập kinh tế nói chung và việc gia
nhập WTO nói riêng đem lại mà cũng không chống được tham nhũng, lãng
phí nguồn lực.
Năm là, để bảo đảm tiến trình hội nhập đạt hiệu quả, bên cạnh quyết
tâm về chủ trương, cần phải có một đội ngũ cán bộ quản lý nhà nước và đội
ngũ doanh nhân đủ mạnh. Đây cũng là một thách thức to lớn đối với các nước
đang phát triển do phần đông cán bộ của các nước đang phát triển còn bị hạn
chế về kinh nghiệm điều hành nền kinh tế mở, có sự tham gia của yếu tố nước
ngoài. Nếu không có sự chuẩn bị phù hợp, thách thức này sẽ chuyển thành
những khó khăn dài hạn rất khó khắc phục.
Sáu là, hội nhập kinh tế quốc tế dẫn đến sự hợp tác về an ninh và văn
hóa. Đồng thời, việc mở cửa thị trường, mở rộng giao lưu trong điều kiện
bùng nổ thông tin hiện nay, bên cạnh nhiều mặt tốt, những cái xấu cũng du
nhập vào, đòi hỏi các cấp lãnh đạo, quản lý và mọi người dân phải nâng cao
bản lĩnh chính trị, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc nhằm nâng cao sức đề
kháng, chống lại sự tha hóa, biến chất, chống lại lối sống hưởng thụ, tự do quá
mức …
2


Ngoài ra, hội nhập kinh tế quốc tế sẽ ảnh hưởng đến quyền độc lập tự
chủ của một quốc gia. Các cường quốc tư bản phát triển có lợi thế hơn hẳn về
nhiều mặt. Do đó nếu các nước đang phát triển mở rộng quan hệ với các nước
đó thì khó tránh khỏi sẽ bị lệ thuộc về kinh tế, và từ chỗ lệ thuộc về mặt kinh
tế có thể đi đến không giữ vững được quyền độc lập tự chủ. Ví dụ quốc gia
nào chỉ buôn bán với một nước thôi thì khó tránh khỏi bị phụ thuộc vào nước
duy nhất ấy.
Tóm lại, những thách thức của các nước đang phát triển trong quá trình
hội nhập kinh tế quốc tế là rất lớn, lớn nhất là cạnh tranh với các nước phát
triển, đòi hỏi các nước đang phát cần nghiên cứu đưa ra các biện pháp để điều