ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH
TẾ
---------------------

NGUYỄN MỸ LINH

PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC GIẢNG
VIÊN TẠI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH
TẾ
KỸ THUẬT CÔNG NGHIỆP

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH
CHƢƠNG TRÌNH ĐỊNH HƢỚNG THỰC
HÀNH


HÀ NỘI - 2016


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH
TẾ
---------------------

NGUYỄN MỸ LINH

PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC GIẢNG
VIÊN TẠI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH
TẾ
KỸ THUẬT CÔNG NGHIỆP

LỜI CẢM ƠN
Lời đầu tiên tôi xin gửi lời tri ân sâu sắc đến TS. Đinh Văn Toàn là ngƣời
trực tiếp hƣớng dẫn, chỉ bảo cho tôi trong quá trình nghiên cứu thực hiện luận
văn này. Nếu không có sự chỉ bảo và hƣớng dẫn nhiệt tình, những tài liệu phục
vụ nghiên cứu và những lời động viên khích lệ của thầy thì luận văn này không
thể hoàn thành.
Tôi xin gửi lời cảm ơn đến nhà trƣờng, khoa và các ban ngành đoàn thể
của trƣờng Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội đã tạo mọi điều kiện
thuận lợi cho học viên trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu tại trƣờng.
Cuối cùng, tôi muốn dành lời cảm ơn đến gia đình, bạn bè và ngƣời thân
đã hết lòng ủng hộ và tạo điều kiện cho tôi trong quá trình học tập và nghiên
cứu, động viên tôi vƣợt qua những khó khăn trong học tập và cuộc sống để tôi có
thể yên tâm thực hiện ƣớc mơ của mình.
Xin trân trọng cảm ơn!


MỤC
LỤC

LỜI CAM ĐOAN ............................................................................................. 3
LỜI CẢM ƠN ................................................................................................... 4
DANH MỤC CÁC BẢNG................................................................................. i
DANH MỤC BIỂU ĐỒ ....................................................................................ii
DANH MỤC HÌNH VẼ...................................................................................iii
DANH MỤC SƠ ĐỒ ....................................................................................... iv
PHẦN MỞ ĐẦU............................................................................................... 1
CHƢƠNG 1....................................................................................................... 5
TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ
PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC GIẢNG VIÊN TẠI CƠ SỞ GIÁO
DỤC ĐẠI HỌC................................................................................................. 5

2. Thời gian khóa học ........................................................................... 68
3.3. Đánh giá thực trạng công tác đào tạo cán đội ngũ giảng viên tại trƣờng ...
71
3.3.1. Những mặt tích cực đạt được...................................................... 71
3.3.2. Những hạn chế còn tồn tại .......................................................... 72
3.3.3. Nguyên nhân của các hạn chế .................................................... 74
CHƢƠNG 4: ....................................................................................................
77 MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC GIẢNG VIÊN
TẠI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ - KỸ THUẬT CÔNG NGHIỆP .....................
77
4.1. Định hƣớng phát triển nhà trƣờng đến năm 2020, tầm nhìn 2050 ....... 77 4.2.
Định hƣớng công tácđào tạo đội ngũ giảng viên của trƣờng đến năm 2020 78


4.3. Một số giải pháp hoàn thiện công tác đào tạo đội ngũ giảng viên của
trƣờng ĐH Kinh tế Kỹ thuật Công nghiệp đến năm 2020........................... 80
4.3.1. Công tác xác định nhu cầu đào tạo ............................................ 80
4.3.2. Lập kế hoạch đào tạo .................................................................. 83
4.3.3. Tổ chức thực hiện........................................................................ 84
4.3.4. Đánh giá toàn diện kết quả công tác đào tạo ............................. 84
4.3.5. Kiện toàn cơ chế khuyến khích giảng viên tự đào tạo ................ 87
4.4. Các kiến nghị ........................................................................................ 87
KẾT LUẬN ..................................................................................................... 92
TÀI LIỆU THAM KHẢO............................................................................... 94


DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 3.1. Đội ngũ giảng viên của trƣờng ĐH KTKTCN tham gia giảng dạy giai
đoạn 2009 - 2014.......................................................................................................42
Bảng 3.2. Cơ cấu đội ngũ giảng viên từ năm học 2011-2012 đến nay của Trƣờng

Hình 1.2. Quy trình đào tạo.......................................................................................19

DANH MỤC SƠ ĐỒ
Sơ đồ 3.1. Cơ cấu tổ chức Trƣờng Đại học Kinh tế - Kỹ thuật Công nghiệp...........41

iii


PHẦN MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Hiện nay, ở nƣớc ta sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đang đặt ra yêu cầu
ngày càng cao đối với việc phát triển nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực giáo dục
đào tạo. Các trƣờng đại học đòi hỏi một đội ngũ lao động trí tuệ có trình độ quản
lý, chuyên môn và kỹ thuật cao, có ý thức kỷ luật, lòng yêu nƣớc để có thể đảm
đƣơng nhiệm vụ giáo dục đào tạo, cung cấp nguồn nhân lực theo yêu cầu phát triển
kinh tế - xã hội. Ngày 13 tháng 6 năm 2012 Thủ tƣớng chính phủ phê duyệt "
Chiến lược phát triển giáo dục 2011 - 2020 " với mục tiêu chính là: " đến năm 2020,
nền giáo dục nước ta được đổi mới căn bản và toàn diện theo hướng chuẩn hóa, hiện
đại hóa, xã hội hóa, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế; chất lượng giáo dục được
nâng cao một cách toàn diện, gồm: giáo dục đạo đức, kỹ năng sống, năng lực
sáng tạo, năng lực thực hành, năng lực ngoại ngữ và tin học; đáp ứng nhu cầu
nhân lực, nhất là nhân lực chất lượng cao phục vụ sự nghiệp công
nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và xây dựng nền kinh tế tri thức."
Điều này khẳng định ngƣời giảng viên có vị trí, vai trò hết sức quan trọng,
giữ vai trò then chốt trong sự nghiệp giáo dục bởi họ là những ngƣời trực tiếp
biến các chính sách, mục tiêu giáo dục thành hiện thực. Ngƣời giảng viên
ngày nay đƣợc đánh giá cao, với cách nhìn nhận mới, đồng thời cũng đòi hỏi
phải có trách nhiệm nâng cao, hoàn thiện hơn nữa trình độ chuyên môn nghiệp vụ, thƣờng xuyên cập nhật kiến thức, kỹ năng, từ đó có thể tiến hành
đào tạo một cách bài bản, hiệu quả lực lƣợng lao động tƣơng lai của đất nƣớc
trong thời kỳ hội nhập quốc tế. Việc tăng cƣờng và phát triển đội ngũ giảng viên

triển của nhà trƣờng? Thƣc traṇ g chất lƣợng công tác đào tạo nguồn nhân lực
giảng viên hiêṇ nay nhƣ thế nào? Và các giải pháp nào thực hiện để nâng cao
chất lƣợng công tác đào tạo đội ngũ giảng viên của nhà trƣờng ?

2


2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn
Về mặt lý luận: Nghiên cứu, phân tích cơ sở phƣơng pháp luận về phát
triển nguồn nhân lực giảng viên cho các trƣờng đại học ở Việt Nam. Trong đó
tâp p trung vao cac lý luâṇ về đao taọ nguồn nhân lƣc.
Về mặt thực tiễn: Đánh giá thực trạng chất lƣợng giảng viên và công tác
phát triển đội ngũ giảng viên của Trƣờng Đại học Kinh tế - Kỹ thuật Công
nghiệp, cụ thể là thực trạng đào tạo nguồn nhân lực giảng viên tại trƣờng. Đề
xuất một số giải pháp phát triển đội ngũ giảng viên tại Trƣờng Đại học Kinh tế
- Kỹ thuật Công nghiệp.
3. Phƣơng pháp nghiên cứu
Trong luận văn này, tác giả sử dụng phƣơng pháp nghiên cứu định lƣợng
và định tính. Phƣơng pháp nghiên cứu lý thuyết và các cơ sở lý luận nghiên
cứu về phát triển nguồn nhân lực giảng viên, trong đó tập trung vào công tác
đào tạo nguồn nhân lực giảng viên nhằm tìm ra một cách tiếp cận khoa học và
có hệ thống giúp phát triển các nội dung cần nghiên cứu. Phƣơng pháp điều
tra khảo sát đƣợc thực hiện thông qua hệ thống bảng hỏi điều tra phát cho đội
ngũ giảng viên của trƣờng nhằm khám phá ra thực trạng và đề xuất giải pháp.
Ngoài ra, tác giả cũng sử dụng một số phƣơng pháp nghiên cứu khoa học
khác nhƣ hỏi ý kiến chuyên gia, phỏng vấn chuyên sâu, và tham khảo các dữ
liệu thứ cấp trong các nghiên cứu trƣớc đó.
4. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu của luận văn
Đối tƣợng nghiên cứu: phát triển nguồn nhân lực giảng viên trong trƣờng
đại học, tập trung vào nội dung công tác đào tạo

Chƣơng 4: Một số giải pháp phát triển nguồn nhân lực giảng viên tại
Trƣờng Đại học Kinh tế - Kỹ thuật Công nghiệp

4


CHƢƠNG
1
TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ
PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC GIẢNG VIÊN TẠI CƠ SỞ
GIÁO
DỤC ĐẠI HỌC

1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu
Trong kỷ nguyên của nền kinh tế tri thức, giáo dục và đào tạo đƣợc coi là
chìa khóa vàng của sự phát triển. Đây cũng chính là nhân tố quan trọng để phát
triển nguồn lực con ngƣời, đóng góp vào tăng trƣởng kinh tế thông qua ứng dụng và
thúc đẩy tiến bộ công nghệ. Trên thế giới, bất luận là nƣớc giàu hay nghèo, châu
Á hay châu Âu, đội ngũ giảng viên có vai trò quyết định đến yêu cầu nâng cao vị
thế và trình độ phát triển của mỗi quốc gia. Chẳng hạn nhƣ ở Singapore, ngƣời
ta đã chú trọng phát triển nguồn nhân lực có trình độ cao cho khu vực nghiên
cứu và phát triển ở các trƣờng đại học và gửi sinh viên giỏi đi đào tạo ở nƣớc
ngoài. Ở Hàn Quốc, chính sách và chiến lƣợc phát triển giáo dục trong giai đoạn
mới đƣợc hoạch định dựa theo yêu cầu phát triển của quốc gia hƣớng vào
thế kỷ XXI của một quốc gia hiện đại với ba đặc điểm:
- Một quốc gia phúc lợi, công bằng, ổn định và dân chủ
- Một xã hội phồn vinh, bình đẳng, công nghiệp hoá và định hƣớng
thông tin cao
- Một hệ thống tự do và năng động của một xã hội mở và định hƣớng toàn
cầu hoá.

Từ khi có chủ trƣơng của Đảng và Nghị quyết của Quốc Hội về đổi
mới chƣơng trình giáo dục đại học đã có một số dự án, công trình NCKH lớn
liên quan đến đội ngũ giảng viên ở các trƣờng đại học và cao đẳng đƣợc triển
triển khai thực hiện. Một số nghiên cứu liên quan đến luận văn nhƣ sau:
6


- Đề tài nghiên cứu khoa học "Thực trạng và giải pháp nâng cao chất
lượng đội ngũ giảng viên đại học giai đoạn 2010-2015" , ThS. Lê Thị Phƣơng
Nam, Phó Vụ trƣởng Vụ Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi
đồng làm chủ nhiệm. Đề tài đã đạt đƣợc những kết quả đáng ghi nhận trong
việc đánh giá chung về thực trạng đội ngũ giảng viên đại họchiện nay, trên cơ
sở đó đƣa ra một số đề xuất nhằm xây dựng và phát triển đội ngũ giảng viên tại
bậc đại học giai đoạn 2010-2015. Đề tài cũng đƣa ra kiến nghị một số nội
dung chuẩn bị cho việc xây dựng Dự án Luật giáo dục đại học. [3]
- Bài viết "Xây dựng đội ngũ giảng viên trong trường Đại học - Thực
trạng và giải pháp" Tạp chí Khoa học ĐHQGHN, Luật học 28 (2012) 110 116. Th.S Nguyễn Thị Thu Hƣơng, Đại học Công nghiệp Hà Nội. Từ việc
đánh giá thực trạng đội ngũ và công tác quản lý đội ngũ giảng viên trong
trƣờng đại học hiện nay, tác giả bài viết đã đề xuất những giải pháp nhằm xây
dựng đội ngũ giảng viên trong trƣờng đại học ở nƣớc ta nhƣ: Giải pháp hoàn
thiện chế định quyền và nghĩa vụ của giảng viên trong trƣờng đại học; Giải
pháp thu hút, tạo nguồn giảng viên trong trƣờng đại học; Giải pháp tuyển
chọn giảng viên trong trƣờng đại học; Giải pháp về chính sách đãi ngộ giảng
viên trong trƣờng đại học; Giải pháp đào tạo, bồi dƣỡng giảng viên trong
trƣờng đại học; Giải pháp về công tác kiểm tra, nhận xét, đánh giá đối với
giảng viên trong trƣờng đại học. [4]
- Luận án tiến sĩ: "Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực trong các
trường Đại học khối Kinh tế của Việt Nam thông qua các chương trình hợp
tác đào tạo quốc tế", 2008, tác giả Phan Thủy Chi, Đại học Kinh tế Quốc dân.
Đề tài đã nghiên cứu một cách hệ thống các vấn đề lý luận về đào tạo và phát

Nhìn chung các công trình nghiên cứu đều đã đóng góp đƣợc một số
giải pháp về phát triển đội ngũ giảng viên tại trƣờng đại học dựa trên thực
trạng chất lƣợng giảng viên. Tuy nhiên, các giải pháp này còn thiên về lý
8


luận, chƣa có tính ứng dụng trên diện rộng , chƣa đáp ứng đƣợc đòi hỏi ngày
càng cao của ngƣời học nói riêng và của cả xã hội nói chung, cũng nhƣ chƣa
đáp ứng đƣợc xu thế thay đổi chóng mặt của hệ thống giáo dục đại học trên
thế giới.
Với mục tiêu trở thành một trong những trƣờng Đại học có vị thế mạnh
trong tƣơng lai, và đáp ứng quy mô mở rộng về cơ sở vật chất với tổng mức
đầu tƣ lên tới hơn 550 tỷ đồng đến năm 2020, nhiệm vụ phát triển nguồn nhân lực
giảng viên tại trƣờng Đại học Kinh tế - Kỹ thuật Công nghiệp gặp không ít
khó khăn và thử thách. Vì vậy, thông qua tình hình nghiên cứu đề tài luận văn
này, tác giả mong muốn sẽ đề xuất đƣợc những giải pháp hữu ích và mang
tính khả thi đáp ứng tình hình nhiệm vụ mới của nhà trƣờng.
1.2. Cơ sở lý luận về phát triển nguồn nhân lực giảng viên tại trƣờng đại học
1.2.1.Khái quát chung về nguồn nhân lực và phát triển nguồn nhân lực
1.2.1.1. Các khái niệm cơ bản
a. Nguồn nhân lực
Hiện nay, khái niệm nguồn nhân lực đƣợc hiểu theo nhiều quan điểm
khác nhau. Về ý nghĩa kinh tế, nguồn nhân lực là tổng hợp các năng lực lao
động trong mỗi con ngƣời của mỗi quốc gia, một vùng lãnh thổ, địa phƣơng, đã
đƣợc chuẩn bị ở mức độ nhất định và có khả năng huy động vào quá trình phát
triển kinh tế xã hội của đất nƣớc hoặc vùng địa phƣơng cụ thể.
Theo định nghĩa của liên hợp quốc trong đánh giá về những tác động
của toàn cầu hóa đến nguồn nhân lực: "Nguồn nhân lực là trình độ lành nghề, là
kiến thức và năng lực của toàn bộ cuộc sống con ngƣời hiện có thực tế hoặc tiềm
năng để phát triển kinh tế, xã hội trong một cộng đồng".

trƣờng, tham gia giảng dạy theo chế độ kiêm nhiệm"

11


Trong luận văn này, để thuận tiện cho hƣớng nghiên cứu, tác giả xin
đƣợc tiếp cận khái niệm:giảng viên đại học đƣợc định nghĩa theo ba chức năng
chính: Nhà giáo, Nhà khoa học, Nhà cung ứng dịch vụ cho cộng đồng.
- Giảng viên, trƣớc hết là một nhà giáo: Đây là vai trò truyền thống
nhƣng quan trọng và tiên quyết đối với một giảng viên đại học. Một giảng
viên giỏi trƣớc hết phải là ngƣời thầy giỏi. Để là một ngƣời thầy giỏi, theo
các nhà giáo dục thế giới thì một giảng viên phải đƣợc trang bị 04 nhóm
kiến thức và kỹ năng sau:
+ Kiến thức chuyên ngành: Đây là kiến thức chuyên sâu về chuyên
ngành và các môn học mà mình giảng dạy.
+ Kiến thức về chƣơng trình đào tạo: Tuy mỗi giảng viên đều đƣợc
trang bị kiến thức chuyên ngành nhất định, nhƣng để đảm bảo tính liên
thông, gắn kết giữa các môn học thì giảng viên phải đƣợc trang bị (hoặc tự
trang bị) các kiến thức về cả chƣơng trình giảng dạy.
+ Kiến thức và kỹ năng về dạy và học: Bao gồm kiến thức về phƣơng
pháp luận, kỹ thuật dạy và học nói chung và dạy/học trong từng chuyên
ngành cụ thể. Bên cạnh phƣơng pháp chung thì mỗi chuyên ngành (thậm chí
từng môn học hoặc cùng môn học nhƣng khác đối tƣợng học) đều có
những
đặc thù riêng biệt, đòi hỏi phải có những phƣơng pháp tiếp cận khác nhau.
+ Kiến thức về môi trƣờng giáo dục, hệ thống giáo dục, mục tiêu giáo
dục, giá trị giáo dục,
- Giảng viên là nhà khoa học: Trong trƣờng đại học tồn tại cả nghiên
cứu cơ bản và nghiên cứu ứng dụng. Tuy nhiên, nghiên cứu cơ bản đƣợc coi
là vai trò chính của giảng viên.Còn nghiên cứu ứng dụng mang tính công

khoa học ở các trƣờng cao đẳng, đại học gắn kết với nhau để thực hiện hoàn
thành nhiệm vụ, theo hệ thống, mục tiêu giáo dục, cùng trực tiếp

13