Học thuyết Mác-LêNin và t tởng Hồ Chí Minh
về Đảng Xây dựng Đảng

A.PHầN Mở ĐầU

Từ xa đến nay, ở Việt Nam và trên thế giới, sự thành công, thất bại
của công việc, hoặc sự tồn vong, thinh suy của mọi quốc gia, chế độ đều
phụ thuộc rất lớn vào đội ngũ những ngời lãnh đạo, quản lý, điều hành,vào
hiền tài của quốc gia.Cách đây hơn 500 năm, vua Lê Thánh Tông giao cho
Thân Nhân Trung soạn một bài văn bia đầu tiên ở Văn Miếu để nói về ý
nghĩa của khoa thi hội năm 1442, dói thời Lê Thánh Tông. Trong văn bia có
đoạn:" Hiền tài là nguyên khí quốc gia, nguyên khí thịnh thì đất nớc mạnh
và càng lớn lao, nguyên khí suy thì thế nớc yếu mà càng xuống thấp. Bởi
vậy các bậc vua tài giỏi đời xa, chẳng có đời nào lại không chăm lo nuôi dỡng và đào tạo nhân tài bồi đắp thêm nguyên khí".
Đối với nớc ta hiện nay, vấn đề này càng có tầm quan trọng đặc biệt,
vừa mang tính khoa học, vừa là yêu cầu của cuộc sống, vừa cấp bách vừa có
tính cơ bản lâu dài. Bởi vì đảng ta lãnh đạo toàn diện sự nghiệp cách mạng
trong đó có nguyên tắc Đảng thống nhất lãnh đạo công tác cán bộ và quản
lý đội ngũ cán bộ .
Từ Đại hội Đảng lần thứ VII (6-1991) đến nay, Đảng ta nêu cao t tởng Hồ Chí Minh và trong thực tế t tởng Hồ Chí Minh đã trở thành một tái
sản tinh thần quý báu của Đảng và của cả dân tộc ta. T tởng Hồ Chí Minh
đang soi đờng cho cuộc đấu tranh của nhân dân ta giành thắng lợi. Về cán
bộ Ngời dạy: " có cán bộ tốt thì mọi việc mới thành công".
Nghiên cứu t tởng Hồ Chí Minh về công tác cán bộ là một nội dung
lớn liên quan tới toàn bộ tiến trình cách mạng Việt Nam: giải phóng dân
tộc, xây dựng chế độ dân tộc dân chủ nhân dân, tién lên chủ nghĩa xã hội.
Hiện nay cách mạng Việt Nam đang đứng trớc một thời kỳ mới, đẩy mạnh
công nghiệp hoá hiên đại hoá, hiện đại hoá đất nớc, tạo nền tảng đến năm
2020 nớc ta cơ bản trở thành nớc ta cơ bản trở thành một nớc công nghiệp
theo hớng hiện đại,. Hơn lúc nào hết chúng ta càng nhận thức đầy đủ, sâu
sắc hơn ý nghĩa, tầm quan trọng và tính chất khó khăn phức tạp của công

1. Dùng để chỉ ngời đứng đầu của một tổ chức, một phong trào.
2. Là ngời làm thức tỉnh hành vi của ngời khác
Cán bộ quản lý là ngời đứng đầu một tổ chức, điều hành hoạt động
của tổ chức; sử dụng công cụ, phơng tiện để điều khiển một loại hoạt động
nào đó.
Cán bộ lãnh đạo chủ chốt là ngời đứng đầu quan trọng nhất có tác dụng chi
phối chính toàn bộ hoạt động của một tổ chức nhất định .
Theo từ gốc trong tiếng Pháp và tiếng Anh từ cán bộ theo cách hiẻu
của Việt Nam có hai nghĩa. Một là cái khung, sờn và hai là lực lợng nòng
cốt.
b. Vài trò của cán bộ và công tác cán bộ
Từ thực tiễn lịch sử của xã hội loài ngời và cính trong quá trình truyền bá lý
luận khoa học vào phong trào công nhân,C.Mác đã kết luận: Bất cứ một t tởng nào, dẫu cao siêu vĩ đại đén đâu thì t tởng vẫn mãi mãi là t tởng nếu t tởng đó không có ngời truyền bá, vận dụng nó trong đời sống xã hội. Trong
tác phẩm Gia đình thần thánh viết năm 1845, C.Mác đã khẳng định: Muốn
thực hiện t tởng thì cần có những con ngời s dụng lực lợng thực tiễn.
Trong tác phẩm những nhiệm vụ bức thiết của phong trào chúng ta

2


Học thuyết Mác-LêNin và t tởng Hồ Chí Minh
về Đảng Xây dựng Đảng
viết vào đầu tháng 11-1900, V.I.Lênin viết: trong lịch sử, cha hề có một giai
cấp nào giành đợc quyền thống trị nếu nó không đào tạo ra đợc trong hàng
ngũ của mình những lãnh tụ chính trị, những dại biểu tiên phong có đủ khả
năng tổ chức và lãnh đạo phong trào.
Qua thực tiẽn lãnh đạo công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội , khẳng
định: " nghiên cứu con ngời tìm những cán bộ bãn lĩnh. Hiện nay đó là then
chốt; nếu không thế thì tất cả mọi mệnh lệnh và quyết định sẽ chỉ là mớ
giấy lộn". Vì vậy, ngay từ ngày đầu mới thành lập Đảng, V.I.Lênin rất quan


Học thuyết Mác-LêNin và t tởng Hồ Chí Minh
về Đảng Xây dựng Đảng
lý ở các cáp vững vàng về chính trị, gơng mẫu về đạo đức, trong sạch về lối
sống, trọng dụng những ngời có đức có tài,v.v
Để thực hiện tthắng lợi đờng lối và các chính sách do Đảng đề ra,
việc xây dựng cán bộ và công tác cán bộ lại càng cấp bách. Thực tiễn cách
mạng đã chỉ rõ, mức độ chính xác của đờng lối và việc cụ thể hoá đờng lối
một cách đúng đắn, kịp thời và đạt hiệu quả cao đều tuỳ thuộc vào chất lợng
đội ngũ cán bộ.
2. Hiểu cán bộ
Đảng ta có hàng triệu ngời, hàng vạn cán bộ. Đó là một số lợng lớn.
Thành phần giai cấp, tầng lớp xã hội khác nhau, sĩ, nông công, thơng, binh
đều có cả. Đội ngũ cán bộ đó phản ánh tính đa dạng của con ngời: trình độ
nhận thức, học vấn khoa học, tính cách cá nhân cũng khác nhau, mỗi ngời
có đời sống riêng, sở trờng riêng, đa dạng trong quan hệ xã hôi, trong tính
cách, trong điều kiện sống,làm việc. Rồi tâm t khát vọng cũng khác nhau
Làm thế nào để đối đãi đúng với mọi ngời? đó là một vấn đề rất trọng
yếu. Vấn đề trớc hết là phải hiểu cán bộ. ở đây nổi lên mối quan hệ biết
mình biết ngời. Trong binh pháp Tôn Tử có câu "biết địch biết ta trăm trận
trăm thắng" .Vận dụng tinh thần của Tôn Tử, ta có thể nói "biết mình, biết
ngời công việc thành công". Biết ngời ở đây là biết cán bộ, cố nhiên là khó.
Tự biết mình cũng không phải là dễ, mà dễ hay khó là ở mình và phải biết
mình trớc rồi mới hiểu biết cán bộ. Bàn về vấn đề này Chủ tịch Hồ Chí
Minh viết: " đã không tự biết mình thì khó mà biết ngời, vì vậy muốn biết
đúng sự phải trái của ngời ta, thì trớc phải biết đúng sự phải trái của mình.
Nếu không biết sự phải trái ở mình, thì chắc không thể nhận rõ ngời cán bộ
tốt hay xấu" ( Hồ Chí Minh. Toàn tập, T5.Tr277 ).
Ngời ở đời, ai cũng có chỗ tốt, chỗ xâu. Vấn đề là phải tự biết mình
tốt, xấu thế nào, đặc biệt là chỗ xấu để sửa. Mình càng ít khuyết điểm thì

cả công việc của Đảng, hỏng cả danh giá của ngời lãng đạo".
Để dùng cán bộ đúng, ngời lãnh đạo phải có " độ lợng vĩ đại để có
thể đối với cán bộ một cách chí công vô t, không có thành kiến"; " phải có
tinh thần rộng rãi, mới có thể gần gũi những ngời mình không a"; " phải có
tính chịu khó dạy bảo mới có thể nâng đỡ những đồng chí còn kém, giúp
cho họ tiến bộ, " phải có thái độ vui vẻ thân mật, các đồng chí mới vui lòng
gần gũi mình". Đặc biệt " phải sáng suốt, mới khỏi bị bọn vu vơ bao vây,
mà cách xa cán bộ tốt". ( Hồ Chí Minh. Toàn tập, T5, Tr. 279).
Khi ngời lãnh đạo đã có tâm trong sáng, rèn đúc về tinh thần và bản
lĩnh ắt sẽ có phơng pháp đúng dùng cán bộ. ở đây nổi nổi lên hàng loạt vấn
đề vừa thể hiện cách lãnh đạo khéo, vừa bộc lộ cái tâm của ngời lãnh đạo.
3.1. Khiến cho cán bộ cả gan nói, cả gan đề ra ý kiến
Khéo dùng cán bộ không phải chỉ ở chỗ biết tùy tài mà dùng ngời,
mà còn phải làm sao huy động dợc trí tuệ, tình cảm, tinh thần trách nhiệm,
lòng hăng say làm việc của cán bộ. Lại phải sao thực hiện đợc "tớng sĩ một
lòng phụ tử, hòa nớc sông chén rợu ngot ngào". Lãnh đạo mà tạo ra đợc bầu
không khí đẻ cán bộ mạnh bạo đề ra ý kiến và phê bình là dấu hiệu tốt đẹp
của một đơn vị : trái lại- thậm chí cán bộ tâng bốc mình-là một hiện tợng
xấu
Nếu cán bộ không nối năng, không đề ra ý kiến, không phê bình, thế
là "mất hết dân chủ trong Đảng, nội bộ Đảng âm u, cán bôn trở nên những
cái máy, trong lòng uất ức, không dám nói ra, do uất ức mà hóa ra oán ghét,
chán nản". (Hồ Chí Minh, Toàn tập, T5,tr.280)
3.2. Khiến cho cán bộ có gan phụ trách, có gan làm việc.
Tục ngữ có câu:"Có gan ăn muống, có gan lội hồ". Lội hồ có thể
nguy hiểm, nhng không sợ ."Có gan phụ trách,có gan làm việc"cũng có khi
nguy hiểm, thiệt thòi cho bản thân,gia đình. Nhng có gan làm có gan chịu.
Làm đây là vì dân, vì nớc vì nhiệm vụ cách mạng. Có nh thế mới xng danh
cán bộ cách mạng. H Chí Minh dạy đã làm việc thì có đúng có sai, cố
nhiên đúng phải là chính. Nhng không sợ sai lầm có gan thừa nhận khuyết

phục, ma gây nên mối lôi thôi trong Đảng. Nh thế là có tội với Đảng, có
tội với đông bào". H Chí Minh luôn nhắn nhở các cấp ủy đảng phải năm
vững tiêu chuẩn khi cất nhắc cán bộ, nhăm nâng cao chất lợng cán bộ.
ngoài phẩm chất chính trị, đạo dức cách mạng, Bác Hồ còn yêu cầu " khi
cất nhắc cán bộ, phải xem xét kết quả học tập cũng nh kết quả công tác
khác mà định"." Nếu cất nhắc không cẩn thận, không khỏ đem ngời bô lô
ba la, chỉ nói mà không biết làm, vào những địa vị lãnh đạo. Mỗi cán bộ
đều có năng lực, sở trờng, do đó phải biết tùy tài mà dùng ngời. Không thể:
Thợ rèn thì bảo đi đóng tủ, thợ mộc thì bảo đi rền dao. Trao đổi, gặp gỡ can
bộ, năm tâm t nguyện vọng của họ là một yêu cầu cần thiết trong sử dụng
cán bộ. Theo Bác khi cất nhắc,đề bạc mà xem thấy cán bộ không có khả
năng đảm đơng công việc "cần phải bàn kỹ với cán bộ. Nếu họ gánh không
nổi, chớ miên cỡng trao việc đó cho họ".(H Chí Minh Toàn tập, T.10,
tr.280).

7


Học thuyết Mác-LêNin và t tởng Hồ Chí Minh
về Đảng Xây dựng Đảng
Một yêu cầu không thể thiếu khi cất nhắc cán bộ là phải tham khảo ý
kiến quần chúng và "khi cất nhắc một cán bộ, cân phải xét rõ ngời đó có
gần gũi quần chúng, có đợc quần chúnh tin cậy và mến phục không". Hồ
Chí Minh không chỉ coi trọng cán bộ trong Đảng, Ngời luôn tập hợp, phát
huy vai trò của cán bộ ngoài Đảng-một nguồn lực rất lớn để thúc đẩy nhiệm
vụ chính trị, xây dựng quê hơng, đất nớc. Ngời yêu cầu "phong troa giải
phong sôi nổi, nảy nở ra rất nhiều nhân tài ngoài Đảng. Chúng ta không đợc
bỏ rơi họ, xa cách họ. Chúng ta phải thật thà đoàn kết với họ, nâng đỡ họ".
H Chí Minh nhắc nhở khi sử dụng cán bộ cần phòng tránh óc bè phải, chủ
nghĩa cá nhân "Chớ vì bà con bàu bạn, mà kéo vào chức nọ chức kia. Chớ vi