www.huongdanvn.com
BM 01-Bia SKKN

PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO CẨM MỸ
TRƯỜNG TIỂU HỌC XUÂN ĐƯỜNG
Mã số: ................................
(Do HĐKH Sở GD&ĐT ghi)

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ GIẢI PHÁP
HUY ĐỘNG GIÁO VIÊN, HỌC SINH
THAM GIA XÂY DỰNG
TRƯỜNG HỌC THÂN THIỆN, HỌC SINH TÍCH CỰC
TẠI TRƯỜNG TIỂU HỌC XUÂN ĐƯỜNG

Người thực hiện: Lê Đức Dũng
Lĩnh vực nghiên cứu:
- Quản lý giáo dục 
- Phương pháp dạy học bộ môn: ……………….. 
(Ghi rõ tên bộ môn)

- Lĩnh vực khác: ..................................................... 
(Ghi rõ tên lĩnh vực)

Có đính kèm: Các sản phẩm không thề hiện trong bản in SKKN
 Mô hình
 Phần mềm
 Phim ảnh
Hiện vật khác

Năm học 2011 – 2012

bài Mở rộng vốn từ.

2


www.huongdanvn.com

+ Một số giải pháp bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng cho đội ngũ giáo viên
nhằm đáp ứng nhiệm vụ dạy học chương trình tiểu học thay sách
+ Một số giải pháp giúp học sinh thực hiện hoạt động học nhằm đạt chuẩn
thể loại văn miêu tả phân môn TLV lớp 5.
+ Một số giải pháp giúp học sinh thực hiện hoạt động học nhằm đạt chuẩn
thể loại văn miêu tả phân môn TLV lớp 4.

BM03-TMSKKN

MỘT SỐ GIẢI PHÁP HUY ĐỘNG GIÁO VIÊN, HỌC SINH
THAM GIA XÂY DỰNG
TRƯỜNG HỌC THÂN THIỆN, HỌC SINH TÍCH CỰC
TẠI TRƯỜNG TIỂU HỌC XUÂN ĐƯỜNG
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
1. Luật Giáo dục năm 2005 khẳng định: tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục
không những là định hướng chiến lược để xây dựng nền giáo dục cách mạng Việt
Nam mà còn là kim chỉ nam dẫn đường cho giáo dục nước ta tiếp tục phát triển
nhất là trong bối cảnh đổi mới hiện nay. Như thế việc xây dựng kế hoạch và triển
khai thực hiện các cuộc vận động lớn và phong trào thi đua của toàn ngành giáo
dục từ các năm học qua chính là những hoạt động tích cực nhằm vận dụng tư
tưởng Hồ Chí Minh nói chung, tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục nói riêng vào
dạy học để góp phần xứng đáng cho sự nghiệp xây dựng nền kinh tế mới, văn hóa
mới và con người mới.(1)

II.TỔ CHỨC THỰC HIỆN ĐỀ TÀI
1.Cơ sở lý luận
1.1 Chủ tịch Hồ Chí Minh rất quan tâm đến việc xây dựng môi trường
giáo dục lành mạnh, đoàn kết, dân chủ, bình đẳng, tương trợ. Người dạy các nhà
giáo phải có tinh thần đoàn kết, kỷ luật, phát huy dân chủ, đó là mối quan hệ gắn
bó giữa thầy với thầy, thầy với trò, cần đoàn kết toàn thể nhà trường thành một
khối, phát huy cao độ tinh thần dân chủ xã hội chủ nghĩa, tạo nên sức mạnh, phát
huy tính năng động, sáng tạo và đổi mới trong giáo dục. Như thế xây dựng nhà
trường thân thiện, học sinh tích cực chính là xây dựng nhà trường Việt Nam theo
tư tưởng Hồ Chí Minh, và cũng chính là một trong những cách thực hiện phù hợp

4


www.huongdanvn.com

của mỗi nhà trường nhằm hưởng ứng cuộc vận động học tập, làm theo tấm gương
đạo đức của Bác Hồ.(3)
1.2. Hồ Chủ tịch đề ra nhiệm vụ nhà trường Việt Nam phải quan tâm giáo
dục học sinh một cách toàn diện. Để làm được điều này, người thầy phải tìm cách
dạy thế nào để trò có thể tự mình làm được hầu hết hoạt động học, tự hoạt động
để chiếm lĩnh tri thức mới. Nguyên tắc vàng của nền giáo dục mới là mỗi cá nhân
tự làm ra sản phẩm giáo dục cho chính mình, người thầy giáo thân thiện là người
tổ chức quá trình học để cho học sinh tự mình làm ra sản phẩm học tập theo
nguyên tắc thầy thiết kế- trò thi công, sự tích cực của học sinh chính là sự chủ
động tham gia, thể hiện được ý kiến cá nhân. Vì thế tính tích cực học tập của học
sinh, nhất là học sinh tiểu học, có được chính là do kết quả một quá trình giáo
dục, dạy học sáng tạo, đầy trách nhiệm của mỗi giáo viên.(4)
1.3 Tính tích cực học tập của học sinh được củng cố, phát triển thông qua
việc trao đổi, giao tiếp với nhau. Trong đó, dạy học theo nhóm là một trong

Để giải quyết được khó khăn chính đã nêu trên, tập thể sư phạm nhà
trường đã thảo luận, thống nhất 2 nội dung cần tập trung là đổi mới phương pháp
dạy học, xây dựng trường xanh sạch đẹp, từ đó trường đăng ký tham gia phong
trào với phương châm “ tích cực chuyển biến dạy học-thể hiện hình thức thân
thiện.” Với định hướng này nhà trường lần lượt khắc phục khó khăn với hai giải
pháp chính bằng cách phối hợp những hoạt động cơ bản của quá trình dạy học, đó
là hoạt động tương tác sư phạm giữa ba yếu tố: giáo viên- học sinh- hoàn cảnh cụ
thể của trường.
Giải pháp 1: Hợp tác, chia sẻ để thân thiện,tích cực hoạt động dạy học
Xây dựng trường học thân thiện trứơc tiên phải từ các yếu tố bên trong, đó
là môi trường “lành mạnh, đoàn kết, dân chủ, bình đẳng, tương trợ”, môi trường
này thể hiện bằng sự ứng xử có văn hóa giữa các thầy cô giáo, từ đó tạo ấn tượng
thân thiện nhằm nêu gương cho học sinh. Vì thế chúng tôi xây dụng việc hợp tác
và chia sẻ giữa giáo viên và học sinh theo 3 mối quan hệ: thầy-thầy; thầy-trò; tròtrò.
1.1. Xây dựng, phát triển quan hệ hợp tác, chia sẻ giữa thầy với thầy
Mục tiêu, yêu cầu, nội dung của phong trào “ Xây dựng trường học thân
thiện, học sinh tích cực” là một vấn đề không mới song để trở thành hiện thực
cần có một quá trình đi từ nhận thức đến hành động tự giác của nhiều lực lượng.
Trong đó đội ngũ quan trọng nhất là tập thể giáo viên của nhà trường. Đội ngũ
giáo viên “thân thiện, tích cực” là một tập thể có biểu hiện hợp tác và chia sẻ
trong công tác chuyên môn. Đó là một đội ngũ biết tự học và giúp nhau nâng cao

6


www.huongdanvn.com

năng lực soạn giảng. Mỗi thầy cô giáo đều có điểm mạnh, điểm yếu riêng về kiến
thức, kỹ năng sư phạm. Cái khó của trường là làm sao cho tất cả thầy cô giáo
cùng giúp nhau phát huy tính chủ động, sáng tạo để đổi mới phương pháp dạy


www.huongdanvn.com

Nếu quan hệ “thân thiện, tích cực” giữa thầy với thầy là cơ bản thì quan hệ
“thân thiện, tích cực” giữa thầy và trò là trọng tâm. Trường học thân thiện phải
làm cho mọi hoạt động giáo dục đều vui tươi, nhẹ nhàng, hấp dẫn đối với học
sinh.Trong các hoạt động giáo dục, tiết học là đơn vị quan trọng nhất. Thực tế đã
chứng minh, một tiết học mà thầy giúp cho trò được phát huy tối đa khả năng cá
nhân thì đó là quan hệ “thân thiện, tích cực”. Có điều số học sinh đạt yêu cầu này
thường là học sinh có năng lực học tập khá, giỏi. Như thế cái khó là xây dựng
quan hệ thân thiện giữa thầy với học sinh chưa đạt chuẩn, không đề các em này
trở thành người khách lạ ngay trong lớp học của mình dẫn đến tự ti, chán học.
Để khắc phục khó khăn thiếu quan hệ “ thân thiện, tích cực”giữa thầy với học
sinh yếu, chúng tôi đã gợi ý với thầy cô trường xây dựng, phát triển quan hệ thân
thiện, tích cực thầy- trò bằng cách hợp tác& chia sẻ thông qua phương tiện học
tập thầy trò cùng có thể chuẩn bị là “Phiếu học tập”.
Gọi là “hợp tác” vì khi soạn bài thầy đầu tư thiết kế “Phiếu học tập” theo
mục tiêu bài dạy; tại lớp, thầy nêu nhiệm vụ, cách thức thực hiện, học sinh theo
gợi ý của thầy suy nghĩ, tìm hiểu, khám phá, lĩnh hội tri thức nhằm đạt được mục
tiêu bài học. Để làm được yêu cầu này, học sinh cần hiểu và làm đúng theo lệnh
của giáo viên. Muốn học sinh hiểu, lệnh làm việc của thầy cô cần đúng yêu cầu
về hình thức và nội dung. Về hình thức cần bảo đảm học sinh nghe được, về nội
dung phải nêu đủ những việc học sinh cần làm. Và để giúp học sinh làm đúng
theo lệnh, giáo viên phải chú ý quan sát học sinh làm việc, dự kiến “khó” mà học
sinh có khả năng gặp phải để hợp tác với các em. Gọi là “chia sẻ”, vì sau khi làm
việc, học sinh thông báo kết quả, trình bày sản phẩm của mình. Dựa vào kết quả
này, người thầy yêu cầu học sinh giải thích cách làm; mời cả lớp tham gia nhận
xét để sửa chữa chung; bổ sung, nhấn mạnh và tổ chức cho học sinh ghi nhớ điều
cần thiết.


Hầu hết các cuộc thi thường tạo ra sự ganh đua công bằng và niềm vui.Tuy
nhiên cuộc thi trong lớp học nếu không khéo thì chỉ đem lại công bằng, niềm vui
cho những em có năng khiếu nhưng khó thể có công bằng, niềm vui với các em
còn lại, với những em vốn ít cơ hội chiến thắng sẽ mất dần hứng thú học tập.
Trường học thân thiện, tích cực là nơi không tạo ra sự ganh đua học tập vì bản
thân mình mà khuyến khích học sinh học tập bằng phương pháp hợp tác để cùng
nhau phát triển. Để tạo được sự thân thiện, tích cực giữa các em học sinh với
nhau, trong mỗi tiết học, chúng tôi tổ chức cho học sinh hoạt động nhóm nhỏ và
nhóm đôi cũng với định hướng hợp tác và chia sẻ
Đầu năm học, trường chọn nội dung từ đĩa tài liệu hỗ trợ của chương trình
Bồi dưỡng thường xuyên giới thiệu cho học sinh về cách học nhóm. Từ đó, từng
bước củng cố cho các em kỹ năng hoạt động nhóm nhằm đạt kết quả cao. Mỗi
học sinh đều biết rõ nhiệm vụ của nhóm, nhiệm vụ của bản thân, cùng suy nghĩ

10


www.huongdanvn.com

và tham gia vào hoạt động để có được sản phẩm chung mang tính hợp tác cao
của cả nhóm. Nhà trường củng chú ý đến nhóm đôi để tận dụng được bàn ghế,
giảm thời lượng di chuyển để các em vừa thể hiện được năng lực của bản thân
vừa sẵn sàng chia sẻ, hỗ trợ thường xuyên cho nhau.

( Học sinh sử dụng phiếu học tập để hình thành sản phẩm trong học nhóm)
Như thế nhờ chuẩn bị và tập cho học sinh vào hoạt động nhóm, nhà trường
bước đầu phát huy được lợi ích của việc dạy học theo nhóm. Học sinh đã được
tham gia từng bước trong mỗi hoạt động học dưới sự hướng dẫn của thầy cô,
được chia sẻ hiểu biết, kinh nghiệm của bản thân, được cơ hội học tập từ bạn và
cùng phát huy vai trò trách nhiệm đối với lớp, đây củng là cách khai thác ưu điểm

trợ các dụng cụ, thuốc tẩy rửa để lau chùi sàn nhà, các bồn rửa tay, bồn tiểu, bồn
cầu hằng ngày.Ba, tận dụng các phương tiện trực quan của trường có được để
thầy giới thiệu các động tác cần thiết khi sử dụng từng loại nhà vệ sinh.Bốn, thầy
tìm nhiều cách nhắc cho học sinh nhớ để tiêu, tiểu đúng: nhớ bằng mắt khi nhìn
các hình ảnh, bảng nội quy trường, nội quy tại các lớp học; nhớ bằng tai khi nghe
dặn dò trong các tiết chào cờ, sinh hoạt lớp, sinh hoạt Đội, sinh hoạt Sao; nhớ
bằng việc làm khi một số thầy cô là thành viên của Chi Đoàn TNCS Hồ Chí
Minh trường trực ở nhà vệ sinh vào các giờ “cao điểm” giúp các em cách xử lý
các sự cố. Sau một năm học, học sinh đã có thói quen sử dụng đi kèm với giữ
gìn, và nhà trường từng bước nâng cấp từ sạch chuyển sang đẹp bằng nhờ giáo
viên chuyên Mỹ thuật trang trí thêm hình vẽ tạo cảm giác thoải mái cho các em
khi cần vào nhà vệ sinh.

12


www.huongdanvn.com

2.2 Học sinh thân thiện với sân trường
Hoạt động vui chơi góp phần phát triển nhân cách học sinh. Với học sinh
tiểu học, sân chơi là nơi phát trịển,mở rộng tình bạn chung lớp,chung trường. Nếu
được hướng dẫn, qua vui chơi, trẻ được học tập kỹ năng sống khi tuân theo luật
chơi. Học sinh sẵn sàng đón nhận bạn khác vào cuộc chơi một cách vô tư, thậm
chí còn biết nhường nhịn, nhận phần khó khi bạn chơi ít tuổi hay có sức khỏe yếu
hơn. Tuy nhiên, từ nhiều năm qua, trường chỉ có sân mà chưa có chỗ để học sinh
vui chơi.Chúng tôi đã giải quyết khó khăn này bằng hai bước xây dựng sân và tổ
chức cho học sinh vui chơi.
Việc xây dựng sân chơi được tham khảo ý kiến các thầy cô giáo để có
được mẫu phù hợp với sở thích của học sinh. Ban đầu, chúng tôi vẽ trên sân
trường, rồi làm một số thiết bị vận động rẻ tiền như cầu thăng bằng bằng các vật

gì để giáo dục học sinh có ý thức về tiết kiệm, về bảo vệ môi trường với những
vật dụng do chính mình thải bỏ. Chúng tôi quyết định chọn cách hướng dẫn học
sinh cùng tham gia hoạt động có tên “thùng nhỏ đến thùng to đổi lấy tiền”
Thùng nhỏ là thùng rác tại lớp, tại căn tin, ở mỗi nơi này trường bố trí hai
thùng chứa rác: một đưng giấy, một đựng các rác thải khác. Cuối buổi học, thầy
hướng dẫn tròh chuyển từ hai thùng nhỏ đến hai thùng to. Liên Đội TNTP Hồ
Chí Minh trường phụ trách thu gom chung và bán lại rác đã thu gom. Số tiền thu
được cả thầy-trò dùng để mua quà tặng đến thăm các gia đình chính sách tại địa
phương.
Với cách làm này chúng tôi đã nối dài được việc dạy học tích hợp giáo dục
kỹ năng sống, bảo vệ môi trường, tiết kiệm năng lượng; biến kiến thức thành
thành vi cần rèn luyện hằng ngày. Được sự tham gia của các em, phong trào
xanh, sạch, đẹp được duy trì tương đối bền vững, trong lớp, trong trường đã trở
thành nơi rèn cho học sinh tập hành vi văn minh có giá trị lớn hiện nay là không
xả rác và tiết kiệm năng lượng.
III. HIỆU QUẢ CỦA ĐỀ TÀI
Sau ba năm học tham gia phong trào, nhà trường đã có những chuyển biến
tích về tay nghề của đội ngũ giáo viên, về chất lượng giáo dục, về trường học
xanh-sạch-đẹp và thêm gắn bó với sự phát triển của địa phương. Một số kết quả
nhà ghi nhận được có đối chiếu với năm học 2007-2008:
Nội dung
GV giỏi cấp huyện, tỉnh

2007-2008 2008-2009 2009-2010 2010-2011
12,1%

30,3%

27,2%


0

1

2

3

01

TT

TTXS

TTXS

Vận động

6 triệu

16 triệu

17 triệu

19 triệu

Danh hiệu thi đua

LĐTT


1. Luật Giáo dục được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt
Nam khóa XI, kì họp thứ 7 thông quan ngày 14/6/2005;
2.Chỉ thị số 40/2008/CT-BGDĐT và Kế hoạch 307/KH-BGDĐT ngày
22/7/2008 của Bộ trưởng BGDĐT chỉ đạo và hướng dẫn thực hiện phong trào thi
đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”;
3.Hồ Chí Minh toàn tập-Nhà xuất bản Chính trị quốc gia- 1996
4.Cẩm nang xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực-Nhiều tác
giả- Nhà xuất bản giáo dục Việt Nam-2009
5. Tài liệu BDTX cho GVTH chu kì II, Tập I- Nhiều tác giả- Nhà xuất bản
Tiền Giang- 2005
NGƯỜI THỰC HIỆN

16


www.huongdanvn.com

Lê Đức Dũng

BM04-NXĐGSKKN

PHÒNG GD – ĐT CẨM MỸ
TRƯỜNG TH XUÂN ĐƯỜNG

CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT
NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
Xuân Đường, ngày 16 tháng 01 năm

2012

Tính mới (Đánh dấu X vào 1 trong 2 ô dưới đây)
Có giải pháp hoàn toàn mới



Có giải pháp cải tiến, đổi mới từ giải pháp đã có



Hiệu quả (Đánh dấu X vào 1 trong 4 ô dưới đây)
Hoàn toàn mới và đã triển khai áp dụng trong toàn ngành có hiệu quả cao 
Có tính cải tiến hoặc đổi mới từ những giải pháp đã có và đã triển khai áp
dụng trong toàn ngành có hiệu quả cao 
Hoàn toàn mới và đã triển khai áp dụng tại đơn vị có hiệu quả cao 
Có tính cải tiến hoặc đổi mới từ những giải pháp đã có và đã triển khai áp
dụng tại đơn vị có hiệu quả 
Khả năng áp dụng (Đánh dấu X vào 1 trong 3 ô mỗi dòng dưới đây)
- Cung cấp được các luận cứ khoa học cho việc hoạch định đường lối, chính
sách:

Tốt 

Khá 

Đạt 

18


www.huongdanvn.com

19