SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỒNG NAI
TRƯỜNG THPT VĨNH CỬU
Mã số: ................................
(Do HĐKH Sở GD&ĐT ghi)

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

BIỆN PHÁP QUẢN LÝ CỦA PHÓ HIỆU
TRƯỞNG ĐỐI VỚI VIỆC ĐỔI MỚI PHƯƠNG
PHÁP DẠY HỌC TRƯỜNG THPT VĨNH CỬU

Người thực hiện: HỒ SƠN HẠNH
Lĩnh vực nghiên cứu:
- Quản lý giáo dục



- Phương pháp dạy học bộ môn: ............................. 
(Ghi rõ tên bộ môn)

- Lĩnh vực khác: ....................................................... 
(Ghi rõ tên lĩnh vực)


SƠ LƯỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC
––––––––––––––––––
I.

THÔNG TIN CHUNG VỀ CÁ NHÂN
1. Họ và tên: HỒ SƠN HẠNH
2.

III.

KINH NGHIỆM KHOA HỌC
- Lĩnh vực chuyên môn có kinh nghiệm: Giảng dạy - Quản lý
- Số năm có kinh nghiệm: 6 năm
- Các sáng kiến kinh nghiệm đã có trong 5 năm gần đây:


BIỆN PHÁP QUẢN LÝ CỦA PHÓ HIỆU TRƯỞNG ĐỐI VỚI VIỆC ĐỔI MỚI
PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TRƯỜNG THPT VĨNH CỬU

MỤC LỤC
Trang

SKKN: 2015-2016

Trang 3


BIỆN PHÁP QUẢN LÝ CỦA PHÓ HIỆU TRƯỞNG ĐỐI VỚI VIỆC ĐỔI MỚI
PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TRƯỜNG THPT VĨNH CỬU

DANH MỤC KÝ HIỆU CÁC CHỮ VIẾT TẮT
STT

Ký hiệu

1

BGH


Đồ dùng dạy học

7

GD

Giáo dục

8

GD & ĐT

Giáo dục và đào tạo

9

GV

Giáo viên

10

GVBM

Giáo viên bộ môn

11

GVCN


Nhân viên

17

PP

Phương pháp

18

PPDH

Phương pháp dạy học

19

QLGD

Quản lý giáo dục

20

SGK

Sách giáo khoa

21

SL


Trang 4


BIỆN PHÁP QUẢN LÝ CỦA PHÓ HIỆU TRƯỞNG ĐỐI VỚI VIỆC ĐỔI MỚI
PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TRƯỜNG THPT VĨNH CỬU

I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
1. Lý do chọn đề tài
Trong văn kiện Đại hội XI của Đảng xác định: “Phát triển giáo dục là quốc
sách hàng đầu. Đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục Việt Nam theo hướng
chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế, trong đó, đổi
mới cơ chế quản lý giáo dục, phát triển đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý là khâu
then chốt. Tập trung nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo, coi trọng giáo dục đạo
đức, lối sống, năng lực sáng tạo, kỹ năng thực hành, khả năng lập nghiệp. Đổi mới
cơ chế tài chính giáo dục. Thực hiện kiểm định chất lượng giáo dục, đào tạo ở tất
cả các bậc học. Xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh, kết hợp chặt chẽ giữa
nhà trường với gia đình và xã hội”.
Như vậy, việc đổi mới PPDH là một trong các trọng điểm mang tính đột phá
trong việc nâng cao chất lượng giáo dục, đó cũng là yêu cầu khách quan của sự
nghiệp phát triển giáo dục và đào tạo của đất nước. Do đó, việc xây dựng và phát
triển đội ngũ giáo viên là một trong những nhiệm vụ cấp thiết của ngành giáo dục.
Cho đến nay, lối dạy phổ biến tại các trường phổ thông vẫn là sử dụng các PPDH
truyền thống, truyền thụ tri thức có sẵn, chưa chú trọng nhiều đến việc hình thành
những phẩm chất tư duy của người học, người học thụ động trong tiếp nhận, khả
năng vận dụng kiến thức để giải quyết các vấn đề thực tiễn còn hạn chế.
Trên thực tế, các trường trung học phổ thông (THPT) đã cố gắng tìm tòi và đã
có những đổi mới nhất định về công tác quản lý hoạt động dạy học của đội ngũ
giáo viên, theo hướng đổi mới PPDH nhằm mục đích nâng cao chất lượng dạy học.
Trường THPT Vĩnh Cửu điều kiện kinh tế còn gặp rất hiều khó khăn, trường học

đổi mới PPDH ở trường THPT Vĩnh Cửu.
4. Giả thuyết khoa học
Đổi mới PPDH là nhiệm vụ quan trọng và cấp thiết của đổi mới giáo dục
trong giai đoạn hiện nay, nó mang tính quyết định đến việc nâng cao chất lượng
giáo dục. Do đó, vai trò của Phó hiệu trưởng ở trường THPT trong việc quản lý đổi
mới PPDH là vô cùng quan trọng. Trong những năm qua, việc quản lý của Phó
hiệu trưởng ở trường THPT Vĩnh Cửu, đã mang lại những kết quả nhất định. Tuy
nhiên, việc quản lý của Phó hiệu trưởng đối với việc đổi mới PPDH vẫn còn những
hạn chế nhất định, chất lượng giáo dục nhìn chung còn thấp so mặt bằng của tỉnh,
Phó hiệu trưởng chủ yếu chỉ đạo bằng các biện pháp hành chính. Nếu đề xuất được
các biện pháp quản lý một cách khoa học, đồng bộ, hợp lý và phù hợp với điều
kiện thực tiễn thì công tác quản lý việc đổi mới PPDH của Phó hiệu trưởng ở
trường THPT Vĩnh Cửu sẽ đạt được hiệu quả cao hơn, góp phần nâng cao chất
lượng giáo dục.
5. Nhiệm vụ nghiên cứu
5.1. Nghiên cứu cơ sở lý luận về công tác quản lý của Phó hiệu trưởng đối với việc đổi
mới PPDH ở trường THPT.
5.2. Khảo sát, đánh giá thực trạng công tác quản lý của Phó hiệu trưởng đối với việc
đổi mới PPDH ở trường THPT Vĩnh Cửu.
5.3. Đề xuất các biện pháp quản lý của Phó hiệu trưởng đối với việc đổi mới PPDH ở
trường THPT Vĩnh Cửu nhằm nâng cao chất lượng dạy học, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục
phổ thông hiện nay.

6.

Phương pháp nghiên cứu
6.1. Nhóm các phương pháp nghiên cứu lý luận

Sử dụng các phương pháp phân tích, tổng hợp tài liệu, hệ thống hóa tài liệu,
phân loại tài liệu nhằm xây dựng cơ sở lý luận công tác quản lý của Phó hiệu



BIỆN PHÁP QUẢN LÝ CỦA PHÓ HIỆU TRƯỞNG ĐỐI VỚI VIỆC ĐỔI MỚI
PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TRƯỜNG THPT VĨNH CỬU

II. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ
CỦA PHÓ HIỆU TRƯỞNG ĐỐI VỚI VIỆC ĐỔI MỚI PHƯƠNG
PHÁP DẠY HỌC TRƯỜNG THPT
Cơ sở lý luận
Khái quát lịch sử nghiên cứu vấn đề

Dạy học là một hiện tượng xã hội, được diễn ra trong một quá trình và được
thực hiện ngay từ khi xã hội loài người mới hình thành nhằm truyền đạt kinh
nghiệm từ thế hệ này sang thế hệ khác. Trong quá trình dạy học, người thầy luôn
tìm tòi những PPDH thích hợp nhất để giúp cho người học lĩnh hội được những nội
dung dạy học. Với tầm quan trọng như vậy mà PPDH đã được các nhà giáo dục
trong nước và trên thế giới quan tâm nghiên cứu.
Ở phương Đông, Khổng tử (551-479 trước CN), nhà triết học kiệt xuất của
Trung Hoa cổ đại rất coi trọng việc “Phát huy tính tích cực, sáng tạo, phát huy
năng lực nội sinh; dạy sát đối tượng, cá biệt hóa đối tượng” [30, tr.19].
Ở phương Tây, Xôcơrat (469-399 trước CN) là nhà triết học duy tâm khách
quan đã đề xuất PPDH bằng cách hỏi đáp giữa hai người, PPDH của ông được thế
hệ sau gọi là “Phương pháp Xôcrat” [28, tr.40].
Đến thế kỷ XVII, J.A. Komenxki nhà sư phạm lỗi lạc của thế giới đã đưa ra
nhiều quan điểm giáo dục tiến bộ vẫn còn có giá trị cho đến ngày nay, trong tác
phẩm “Thế giới qua hình ảnh” ông đã đưa ra một phương pháp dạy học hoàn toàn
mới, giúp học sinh tri giác về những sự vật, hiện tượng trong tự nhiên. Đây cũng là
cuốn sách mở đường cho phương pháp giáo dục hiện tại: Sử dụng công cụ minh
họa cho bài học, giúp cho học sinh có thể nhận thức vấn đề tốt hơn.
Ở nước ta, ngay sau khi Cách mạng tháng Tám thành công và sự ra đời của


-

Trần Bá Hoành (2010), Đổi mới PPDH, chương trình và sách giáo khoa, NXB Đại
học Sư phạm, Hà Nội.

-

Thái Duy Tuyên (2001), Giáo dục học hiện đại, NXB Đại học Quốc gia Hà Nội,
Hà Nội.

-

Thái Duy Tuyên (2007), Phương pháp dạy học truyền thống và đổi mới, NXB
Giáo dục, Hà Nội.

-

Phùng Đình Mẫn (chủ biên, 2003), Trần Văn Hiếu, Hồ Văn Liên, Phan Minh Tiến,
Trương Thanh Thúy, Những vấn đề cơ bản về đổi mới giáo dục trung học phổ
thông hiện nay, Trường đại học Sư phạm - Đại học Huế.
Tuy nhiên, vấn đề quản lý đổi mới PPDH còn ít được tác giả nghiên cứu.
Trong thời gian gần đây, các tài liệu biên soạn về đổi mới quản lý giáo dục
(QLGD), trong đó có quản lý đổi mới PPDH cũng mới được quan tâm với các tài
liệu biên soạn phục vụ cho các dự án phát triển tiểu học, dự án phát triển Trung học
cơ sở (THCS), dự án phát triển THPT, chương trình đào tạo bồi dưỡng Hiệu trưởng
trường THPT liên kết Việt Nam - Singapore,… Ngoài ra một số luận văn thạc sỹ
cũng đã nghiên cứu đến vấn đề này nhưng không nhiều như: Nguyễn Em (Đà
Nẵng); Mai Thị Tuyết (Quảng Bình); Phạm Ngọc Thắng (Khánh Hòa); Lê Văn
Long (ĐăkNông). Tại trường THPT Vĩnh Cửu, cho đến nay vẫn chưa có công trình

Nhà trường là bộ mặt của hệ thống giáo dục, các quan điểm, đường lối chính
sách giáo dục đều thực hiện trong nhà trường. Do đó, quản lý nhà trường, về thực
chất là hệ thống những tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý
nhằm làm cho nhà trường vận hành theo đường lối và nguyên lý giáo dục của
Đảng để đạt được mục tiêu giáo dục đề ra.

4.

5.

Quản lý hoạt động dạy học
Khái niệm hoạt động dạy học
-

Theo tác giả Nguyễn Thanh Bình (chủ biên) và các tác giả khác: “Dạy học là tập
hợp các quá trình hoặc hệ thống hoạt động trong giáo dục nhằm thực hiện mục
đích giáo dục (phát triển) con người” [4, tr.127].

-

Hoạt động dạy là hoạt động chuyên biệt được thực hiện trong nhà trường. Ở đó có
tổ chức bộ máy, có mục tiêu, có nội dung, chương trình đã được chọn lọc phù hợp
với từng lứa tuổi học sinh, có đầy đủ cơ sở vật chất (CSVC) phù hợp với thực tiễn
dạy học, có đội ngũ GV được đào tạo bài bản có kinh nghiệm trong quản lý giáo
dục.

-

Hoạt động dạy học bao gồm hai hoạt động tương tác qua lại với nhau, đó là hoạt
động dạy của giáo viên và hoạt động học của học sinh.


BIỆN PHÁP QUẢN LÝ CỦA PHÓ HIỆU TRƯỞNG ĐỐI VỚI VIỆC ĐỔI MỚI
PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TRƯỜNG THPT VĨNH CỬU
học nhằm đạt được mục đích dạy học, phát triển các năng lực của cá nhân.
Khái niệm quản lý đổi mới phương pháp dạy học.
Quản lý việc đổi mới PPDH là nội dung then chốt trong quản lý hoạt động
dạy học, đòi hỏi phải tiến hành đồng bộ các biện pháp quản lý. Từ quản lý CSVC,
TBDH, quản lý đội ngũ giáo viên, quản lý điều kiện môi trường làm việc cho đến
cơ chế hoạt động, tổ chức và điều hành, kiểm tra, đánh giá, phối hợp với các lực
lượng giáo dục và ngoài nhà trường.
Khái quát về phương pháp dạy học và đổi mới phương pháp dạy học

Bản chất của phương pháp dạy học truyền thống
Phương pháp dạy học truyền thống đó là truyền thụ tri thức một chiều từ giáo
viên đến học sinh, giáo viên là người cung cấp kiến thức, học sinh học thuộc, ghi
nhớ và tái hiện kiến thức.
Bản chất của phương pháp dạy học tích cực
Phương pháp dạy học tích cực tích cực đó là nhằm tích cực hóa hoạt động học
tập của học sinh, học sinh tự giác, chủ động tự tìm tòi, khám phá, giải quyết vấn đề
để chiếm lĩnh tri thức, hình thành kỹ năng, kỹ xảo dưới sự hướng dẫn, tổ chức,
điều khiển của giáo viên.
Đổi mới phương pháp dạy học trong giai đoạn hiện nay.
Đổi mới PPDH không có nghĩa là loại bỏ các PPDH truyền thống mà cần bắt
đầu bằng việc cải tiến các PPDH truyền thống, đồng thời kết hợp các PPDH tích
cực nhằm phát huy tính tích cực, tính chủ động, sáng tạo của người học, phù hợp
với hoàn cảnh, điều kiện dạy học cụ thể của từng cơ sở giáo dục.
Bảng 1.1. So sánh PPDH truyền thống và PPDH dạy học tích cực

Quan
niệm

Từ sách giáo khoa và giáo
Từ nhiều nguồn khác nhau: Sách
viên.
giáo khoa (SGK), GV, các tài liệu học

SKKN: 2015-2016

Trang 11


9.

BIỆN PHÁP QUẢN LÝ CỦA PHÓ HIỆU TRƯỞNG ĐỐI VỚI VIỆC ĐỔI MỚI
PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TRƯỜNG THPT VĨNH CỬU
PPDH truyền thống

PPDH tích cực
tập, thí nghiệm… gắn với:
Vốn hiểu biết, kinh nghiệm, nhu cầu học
sinh.
Tình huống thực tế, bối cảnh và môi
trường địa phương.
Những vấn đề học sinh quan tâm.

Phương Các PP diễn giảng, truyền Các phương pháp tìm tòi, điều tra, giải
pháp thụ kiến thức một chiều. quyết vấn đề.
Cố định: Giới hạn trong
Hình
bốn bức tường của lớp
thức tổ

- Dạy học phải tác động vào tình cảm, đem lại niềm vui hứng thú học tập cho học
sinh, bồi đưỡng tâm hồn cho học sinh, làm cho học sinh tích cực hơn, hoạt động
nhiều hơn trong học tập.

SKKN: 2015-2016

Trang 12


BIỆN PHÁP QUẢN LÝ CỦA PHÓ HIỆU TRƯỞNG ĐỐI VỚI VIỆC ĐỔI MỚI
PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TRƯỜNG THPT VĨNH CỬU
2.

Cơ sở thực tiễn
Quản lí việc đổi mới phương pháp dạy học của Phó Hiệu trưởng ở trường Trung học
phổ thông

2.1.1. Mục tiêu quản lý của Phó hiệu trưởng đối với việc đổi mới PPDH
ở trường Trung học phổ thông
Mục tiêu quản lý việc đổi mới PPDH ở trường THPT, là người Phó hiệu
trưởng vận dụng các chức năng quản lý và sử dụng triệt để các phương tiện quản
lý, tác động đến khách thể quản lý trong nhà trường một cách có ý thức, có kế
hoạch, có hướng đích, làm thay đổi cách dạy truyền thống của thầy, thay đổi cách
học thụ động của trò, nhằm không ngừng nâng cao chất lượng giáo dục trong nhà
trường.
2.1.2. Vai trò của Phó hiệu trưởng trong công tác quản lý đổi mới PPDH
Vai trò của Phó hiệu trưởng trong nhà trường phổ thông là vô cùng quan
trọng, là người tiên phong, gương mẫu, là “con chim đầu đàn” của tập thể giáo
viên, đi đầu trong việc thực hiện đổi mới PPDH, là người có vai trò quyết định đến
chất lượng giáo dục của nhà trường.

2.1.5. Chỉ đạo thực hiện hoạt động đổi mới phương pháp dạy học
Phó hiệu trưởng thực hiện chức năng chỉ đạo chính là thực hiện quyền chỉ
huy, điều khiển, hướng dẫn việc đổi mới PPDH. Bên cạnh đó, người Phó hiệu
trưởng thường xuyên liên kết, động viên, khuyến khích, giám sát mọi người, mọi
bộ phận thực hiện tốt công việc của mình theo sự sắp xếp, phân công nhiệm vụ từ
trước.
2.1.6. Kiểm tra hoạt động đổi mới phương pháp dạy học
Kiểm tra là chức năng không thể thiếu trong công tác quản lý của Phó hiệu
trưởng, qua kiểm tra để xem xét, đánh giá mức độ thực hiện việc đổi mới PPDH.
Từ đó, phổ biến nhân rộng các nhân tố tích cực, đồng thời, điều chỉnh kịp thời các
thiếu sót nhằm giúp các bộ phận và cá nhân hoàn thành tốt mục tiêu đổi mới PPDH
đã đề ra.
Nội dung quản lý của Phó hiệu trưởng đối với việc đổi mới phương pháp dạy học ở
trường Trung học phổ thông

2.1.7. Quản lý hoạt động của tổ chuyên môn
Nội dung quản lý trọng tâm của Phó hiệu trưởng đó là chỉ đạo việc đổi mới
nội dung sinh hoạt tổ chuyên môn. Thời gian của buổi sinh hoạt tổ chủ yếu thảo
luận hướng đổi mới PPDH đối với từng bài dạy gắn liền với đổi mới nội dung,
chương trình, sách giáo khoa. Ngoài ra, người Phó hiệu trưởng định kỳ kiểm tra
hoạt động của tổ, từ khâu xây dựng kế hoạch đến tổ chức, chỉ đạo thực hiện kế
hoạch và tự kiểm tra, đánh giá của tổ.
2.1.8. Quản lý hoạt động của giáo viên chủ nhiệm và phối hợp với các
đoàn thể trong nhà trường
∗

Quản lý hoạt động của giáo viên chủ nhiệm
Phó hiệu trưởng cần tăng cường quản lý đội ngũ GVCN với các nội dung
sau:


cần tôn trọng các đặc trưng cơ bản: Dạy học phải thông qua tổ chức hoạt động học
tập và rèn luyện PP tự học cho học sinh; quan tâm đến dạy học cá thể kết hợp với
dạy học hợp tác; kết hợp đánh giá của thầy và tự đánh giá của trò.
- Quản lý việc kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh có vai trò vô cùng
quan trọng, thông qua phản hồi thông tin ngược của học sinh giúp giáo viên điều
chỉnh cách dạy sao cho phù hợp. Thực tiễn giáo dục cho thấy, cách đánh giá, thi cử
thế nào thì sẽ có lối dạy và lối học như thế ấy. Vì vậy, để đổi mới PPDH thì nhất
định phải đổi mới cách kiểm tra, thi cử, đánh giá kết quả học tập của học sinh.
- Trong công tác quản lý hoạt động đổi mới PPDH của giáo viên, người Phó hiệu
trưởng cần quan tâm đến việc quản lý vấn đề tự bồi dưỡng. Thông qua việc tự bồi
dưỡng, sẽ không ngừng nâng cao trình độ, chuyên môn nghiệp vụ của giáo viên.
Quản lý hoạt động học tập của học sinh

Để quản lý hoạt động học tập của học sinh có hiệu quả, cần có sự phối hợp
trong quản lý hoạt động học tập, người Phó hiệu trưởng phải cụ thể hóa nội dung
trách nhiệm, phân công cụ thể cho từng bộ phận, cá nhân trong quản lý hoạt động
học tập, xây dựng quy chế phối hợp giữa Ban giám hiệu (BGH), GVCN, giáo viên
bộ môn (GVBM), Đoàn thanh niên và các lực lượng giáo dục ngoài nhà trường.
Quản lý hoạt động học tập của học sinh trong đổi mới PPDH, cần tạo điều
kiện để hình thành phương pháp tự học, rèn luyện kỹ năng tự học, bồi dưỡng thói
quen, ý chí tự học, phát huy tính tích cực, tự giác học tập của học sinh thông qua
cách tổ chức hoạt động trong giờ học. Từ đó, rèn luyện cho học sinh phương pháp
tự nghiên cứu, phương pháp đọc sách, đọc tài liệu học tập khác…khơi dậy lòng say
mê học tập, làm bộc lộ và phát triển năng lực tiềm năng trong mỗi học sinh.
Bên cạnh đó, nhà trường cần tổ chức các hoạt động ngoài giờ phong phú, đa
dạng, đưa học sinh vào những tình huống thực tế, tạo nên thói quen và năng lực
giải quyết vấn để cho học sinh.
Quản lý việc trang bị, sử dụng và bảo quản CSVC, TBDH phục vụ việc đổi mới
phương pháp dạy học


Bảng 1.2. Nội dung quản lý đổi mới phương pháp dạy học
Đối

Quản lý Quản lý
tượng hoạt động
hoạt
của tổ động chủ
chuyên
nhiệm,
Nội
môn
đoàn thể
dung
Xây dựng - KH thực
kế hoạch hiện
chương
trình.

Quản lý
Quản lý
Quản lý
Quản lý
việc phối
hoạt động hoạt động
CSVC,
hợp với
đổi mới
học tập TBDH đáp
Ban đại
PPDH của của học ứng đổi mới

dụng CSVC, nề nếp, rèn
- Nề nếp
TBDH.
luyện đạo
học tập.
đức của
- KH bảo
- KH
HS.
hưởng ứng quản, sửa
các phong chữa.
trào thi
đua.

Trang 16


BIỆN PHÁP QUẢN LÝ CỦA PHÓ HIỆU TRƯỞNG ĐỐI VỚI VIỆC ĐỔI MỚI
PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TRƯỜNG THPT VĨNH CỬU
Đối

Quản lý Quản lý
tượng hoạt động
hoạt
của tổ động chủ
chuyên
nhiệm,
Nội
môn
đoàn thể

trào thi
năng
đua.
hội thi về - Nề nếp chung.
- Bồi
giảng dạy, quản lý - Bồi
dưỡng về
sử dụng và HS.
dưỡng các PP tự học,
tự làm đồ - Tổ chức kỹ năng,
kỹ năng tự
dùng dạy các câu nghiệp vụ học.
học.
dạy học.
lạc bộ.
- Tổ chức
- Tổng kết
sáng kiến
kinh
nghiệm.

Kiểm tra - Kiểm tra Kiểm tra
đánh giá chéo giữa đánh giá
các tổ.
thi đua
- Kiểm tra tập thể,
cá nhân
đánh giá
học sinh.
GV

Kiểm tra,
Tổ chức
đánh giá
báo cáo
việc sử dụng điển hình.
TBDH.

chuyên đề
Tạo động lực:

- Tôn vinh GV có thành tích, động viên, khích lệ niềm đam mê và khát khao cống
hiến của họ.
- Khen thưởng, đãi ngộ thích đáng.
Phương tiện quản lý của Phó hiệu trưởng đối với việc đổi mới phương pháp dạy học ở
trường Trung học phổ thông

Phương tiện quản lý là những gì mà người Phó hiệu trưởng sử dụng như
những công cụ trong quá trình quản lý để đạt được mục tiêu quản lý. Trong trường
THPT, phương tiện quản lý chủ yếu của Phó hiệu trưởng bao gồm:
-

Các chế định Giáo dục & Đào tạo
Bộ máy tổ chức và nhân lực dạy học

SKKN: 2015-2016

Trang 17


BIỆN PHÁP QUẢN LÝ CỦA PHÓ HIỆU TRƯỞNG ĐỐI VỚI VIỆC ĐỔI MỚI

-

Năng lực, phẩm chất của học sinh.
Việc thực hiện đổi mới PPDH trong nhà trường phổ thông còn phụ thuộc phần
lớn vào phẩm chất, năng lực học tập của học sinh. Học sinh là đối tượng trung tâm
của quá trình dạy học. Nếu học sinh có ý thức học tập tốt, có động cơ học tập đúng
đắn, tích cực, chủ động, sáng tạo trong học tập thì việc đổi mới PPDH sẽ được thuận
lợi.
2.1.10.

Các yếu tố khách quan

Các chế định Giáo dục & Đào tạo về đổi mới PPDH. Các văn bản chỉ thị của
ngành GD & ĐT đã được các cấp quản lý cụ thể hóa và hướng dẫn thực hiện một
cách cụ thể, chính là môi trường pháp lý thuận lợi cho việc thực hiện đổi mới
PPDH ở nhà trường THPT hiện nay.
SKKN: 2015-2016

Trang 18


BIỆN PHÁP QUẢN LÝ CỦA PHÓ HIỆU TRƯỞNG ĐỐI VỚI VIỆC ĐỔI MỚI
PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TRƯỜNG THPT VĨNH CỬU
Đổi mới PPDH luôn gắn liền với những yêu cầu về CSVC, TBCH, về thư
viện, về phương tiện dạy học hiện đại.... nhằm phát huy hết khả năng nhận thức, tư
duy sáng tạo, làm việc theo nhóm một cách tích cực, chủ động của học sinh. Vì
vậy, người Phó hiệu trưởng cần có kế hoạch chiến lược và cụ thể trong việc tăng
cường xây dựng CSVC, TBDH, có biện pháp huy động nhiều nguồn lực xã hội hỗ
trợ kinh phí để trang bị đầy đủ, đồng bộ, từng bước chuẩn hóa, hiện đại hóa hệ
thống CSVC, TBDH để đáp ứng yêu cầu đổi mới PPDH.

1.1.
-

Mục tiêu của biện pháp

Trong các nội dung quản lý nguồn nhân lực thì việc quản lý đội ngũ Thầy cô giáo
được xem là quan trọng nhất. Trong đó, vấn đề tập huấn nâng cao nhận thức và
SKKN: 2015-2016

Trang 19


BIỆN PHÁP QUẢN LÝ CỦA PHÓ HIỆU TRƯỞNG ĐỐI VỚI VIỆC ĐỔI MỚI
PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TRƯỜNG THPT VĨNH CỬU
năng lực cho đội ngũ giáo viên là cốt lõi; trong đổi mới PPDH, việc bồi dưỡng, tập
huấn lại càng quan trọng hơn nữa, bởi vì nó là yếu tố góp phần nâng cao hiệu quả
quản lý của Hiệu trưởng trong đổi mới PPDH. Do vậy, tăng cường bồi dưỡng nhận
thức về đổi mới PPDH cho đội ngũ CBQL và giáo viên là biện pháp rất quan trọng,
việc đổi mới PPDH chỉ có thể thành công khi tất cả CBQL và giáo viên nhận thức
đúng, hiểu rõ sự cấp thiết phải đổi mới PPDH, thấy rõ đổi mới PPDH vừa là yêu
cầu của sự nghiệp đổi mới giáo dục, vừa là khâu đột phá để nâng cao chất lượng
giáo dục. Từ đó, có ý thức tích cực, chủ động trong thực hiện đổi mới PPDH.
1.2.

Nội dung và cách thực hiện

-

Trong công tác bồi dưỡng nâng cao nhận thức về đổi mới phương pháp dạy học
cho đội ngũ CBQL và giáo viên, thì việc bồi dưỡng về tư tưởng chính trị và chuyên

chuyên môn trong năm học, thông qua các buổi tập huấn về đổi mới PPDH trong
nhà trường, thông qua việc phân tích đánh giá, rút kinh nghiệm các giờ thao giảng,
hội giảng, các buổi sinh hoạt chuyên môn, các hoạt động giáo dục khác trong nhà
trường. Từ các hoạt động này, Phó hiệu trưởng tác động đến tư tưởng, tình cảm của
GV, tạo ra động lực để thực hiện thành công mục tiêu đổi mới.
2. Biện pháp 2: Cải tiến công tác quản lý hoạt động giảng dạy và bồi
dưỡng kỹ năng về đổi mới phương pháp dạy học cho đội ngũ giáo viên.
2.1.

-

Mục tiêu của biện pháp

Nhằm nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ giáo viên để thực hiện
tốt việc đổi mới PPDH bằng cách bồi dưỡng các kỹ năng sư phạm, nắm vững các
PPDH tích cực, nâng cao năng lực sử dụng TBDH. Đặc biệt là các phương tiện dạy
SKKN: 2015-2016

Trang 20


BIỆN PHÁP QUẢN LÝ CỦA PHÓ HIỆU TRƯỞNG ĐỐI VỚI VIỆC ĐỔI MỚI
PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TRƯỜNG THPT VĨNH CỬU
học hiện đại, thành thạo kỹ năng ứng dụng CNTT vào dạy học.
-

Tăng cường nề nếp giảng dạy của giáo viên, từng bước nâng cao năng lực dạy học
theo hướng đổi mới PPDH trên cơ sở cải tiến các PPDH truyền thống và áp dụng các
PPDH tích cực vào dạy học, góp phần thực hiện thành công đổi mới PPDH.
2.2.

lĩnh tri thức. Vì vậy, quản lý giờ dạy trên lớp hiện nay cần yêu cầu giáo viên
chuyển từ việc truyền thụ kiến thức một chiều sang việc hướng dẫn PP học tập cho
học sinh tự học và tự nghiên cứu.
Phó hiệu trưởng cần nhấn mạnh và yêu cầu GV thực hiện: Phải đổi mới
phương pháp theo hướng tích cực theo hướng chỉ đạo của Sở, của Bộ GD-ĐT.
Hướng dẩn học sinh tự học, tự nghiên cứu. Hạn chế tối đa với cách dạy truyền
SKKN: 2015-2016

Trang 21


BIỆN PHÁP QUẢN LÝ CỦA PHÓ HIỆU TRƯỞNG ĐỐI VỚI VIỆC ĐỔI MỚI
PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TRƯỜNG THPT VĨNH CỬU
thống, theo kiểu “thầy đọc - trò chép”. Để làm được điều đó, trong PPDH mới,
thầy phải giữ vai trò chủ đạo: Tổ chức, hướng dẫn, gợi mở vấn đề, tạo tình huống
có vấn đề, tổ chức học sinh thảo luận, thực hành, nhập vai, tự nghiên cứu để giải
quyết vấn đề. Đó là sự hợp tác trong mối quan hệ thầy - trò trong giờ học, tạo nên
tính tương tác cao, làm cho giờ học sinh động, hứng thú, hiệu quả, đạt được mục
tiêu dạy học phù hợp với xu hướng đổi mới PP hiện nay.
 Tăng cường công tác dự giờ, đánh giá, rút kinh nghiệm giờ dạy theo hướng
đổi mới PPDH
Theo hướng dẫn mới của Bộ GD- ĐT về hướng dẫn sinh hoạt chuyên môn về
đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá; tổ chức và quản lí các hoạt
động chuyên môn của trường trung học. Quá trình dạy học được thiết kế thành các
hoạt động học của học sinh dưới dạng các nhiệm vụ học tập kế tiếp nhau, có thể
được thực hiện trên lớp hoặc ở nhà. Học sinh tích cực, chủ động và sáng tạo trong
việc thực hiện các nhiệm vụ học tập dưới sự hướng dẫn của giáo viên. Phân tích
giờ dạy theo quan điểm đó là phân tích hiệu quả hoạt động học của học sinh, đồng
thời đánh giá việc tổ chức, kiểm tra, định hướng hoạt động học cho học sinh của
giáo viên. Do vậy, giáo viên phải nhận thức được:

PPDH, qua đó tạo động lực cho người dạy.
 Bồi dưỡng kỹ năng về đổi mới PPDH cho đội ngũ giáo viên
Trong tình hình chung của cả nước hiện nay, yêu cầu của việc đổi mới PPDH
ngày càng cao và toàn diện, trong khi đó, khả năng thực hiện của giáo viên và các
điều kiện hỗ trợ thực hiện thì còn hạn chế. Do đó trước hết, cần thiết phải bồi
dưỡng và rèn luyện các kỹ năng về đổi mới PPDH cho GV:
- Mở các lớp tập huấn bồi dưỡng và rèn luyện các kỹ năng: Kỹ năng sử dụng
các thiết bị dạy học hiện đại vào dạy học, kỹ năng sử dụng phần mềm dạy học
trong soạn giáo án điện tử, soạn đề kiểm tra, kỹ năng khai thác internet để tìm kiếm
thông tin, kỹ năng đọc sách, nghiên cứu tài liệu,…
- Bồi dưỡng các kỹ năng dạy học trên lớp như: Kỹ năng tổ chức, hướng dẫn,
điều khiển, điều chỉnh hoạt động học của học sinh; kỹ năng hướng dẫn thực hành,
thí nghiệm: kỹ năng tạo tình huống có vấn đề, giải quyết vấn đề; kỹ năng ra đề
kiểm tra trắc nghiệm khách quan.
- Hướng dẫn, rèn luyện kỹ năng soạn bài theo hướng đổi mới PPDH như:
Thiết kế các hoạt động; Hệ thống câu hỏi, bài tập; Sơ đồ tư duy; Tổ chức thảo luận
nhóm; Thiết kế phiếu học tập… cho học sinh hoạt động phù hợp với đặc trưng bộ
môn và điều kiện thực tế nhà trường…
3. Biện pháp 3: Tăng cường quản lí hoạt động của tổ chuyên môn theo
hướng đổi mới phương pháp dạy học.
3.1.

Mục tiêu của phương pháp

- Hỗ trợ Phó hiệu trưởng theo dõi chặt chẽ hoạt động chuyên môn của GV,
như quản lí việc thực hiện tiến độ chương trình; thực hiện đổi mới PPDH gắn liền
với đổi mới chương trình, nội dung SGK; xây dựng kế hoạch dạy học; thực hiện
nghiêm túc giờ dạy trên lớp; Kiểm tra hồ sơ GV; Dự giờ đánh giá thi đua GV;
Kiểm tra, đánh giá học sinh.
- Giúp sinh hoạt tổ chuyên môn đi vào chiều sâu, phát huy được tác dụng thực

hợp với đặc trưng môn học của tổ, phân công trách nhiệm cho từng cá nhân trong
tổ. Cuối tháng, cuối học kỳ và cuối năm học, báo cáo đánh giá về kết quả thực hiện
kế hoạch đổi mới PPDH mà giáo viên phụ trách.
- Xây dựng các yêu cầu về đổi mới PPDH cụ thể, rõ ràng từng cấp độ. Phó
hiệu trưởng triển khai thành văn bản quy định nội bộ về hoạt động của tổ chuyên
môn như: Kế hoạch và tài liệu dạy học, tổ chức hoạt động học cho học sinh, hoạt
động của học sinh, thực hiện chương trình, xây dựng kế hoạch dạy học, kế hoạch
giáo dục, soạn bài, thực hiện giờ dạy trên lớp, sử dụng đồ dung dạy học, kiểm tra
đánh giá kết quả học tập của học sinh theo hướng đổi mới PPDH tích cực.
- Từ đó, soạn thảo tiêu chí thi đua và đưa tiêu chí xây dựng và thực hiện kế
hoạch đổi mới PPDH của tổ thành một tiêu chí thi đua quan trọng trong việc đánh
giá danh hiệu thi đua của từng tổ và từng cá nhân trong tổ.
 Cải tiến nội dung sinh hoạt tổ chuyên môn
- Nội dung sinh hoạt chuyên môn cần thực tế, thiết thực, đi vào trọng tâm,
tăng cường nội dung hoạt động chuyên môn như giao các chuyên đề đổi mới
PPDH sẽ thực hiện trong năm học, trong từng học kỳ, phù hợp với từng môn học
để tổ chuyên môn tập trung giải quyết, hướng dẫn các hình thức tổ chức lớp học
theo hướng đổi mới cách dạy của thầy và cách học của trò, thực hiện bài dạy, trao
đổi học tập rút kinh nghiệm, nhân rộng trong toàn tổ và trường.
- Căn cứ theo bộ khung chương trình và điều lệ trường phổ thông, Phó hiệu
trưởng quy định rõ yêu cầu về nội dung, thời gian sinh hoạt chuyên môn của tổ.
Đối với tổ ghép, cần tổ chức sinh hoạt riêng các nhóm chuyên môn do tổ phó
chuyên môn hoặc nhóm trưởng chuyên môn phụ trách. Mỗi đợt sinh hoạt chuyên
môn cần tập trung trao đổi, thảo luận, đưa ra hướng sử dụng PPDH trong các bài
dạy minh họa theo hướng đổi mới PPDH.
 Tổ chức, chỉ đạo thực hiện việc đổi mới PPDH của các tổ chuyên môn
- Bước vào năm học mới, Phó hiệu trưởng tổ chức chỉ đạo các tổ chuyên môn
học tập, nghiên cứu, thảo luận các chuyên đề về đổi mới PPDH, hướng dẫn các tổ
chuyên môn xây dựng kế hoạch hoạt động theo tuần, tháng, học kỳ và năm học.
- Phó hiệu trưởng phê duyệt kế hoạch hoạt động của tổ, Phó hiệu trưởng dự

đúng quy định. Thường xuyên dự giờ góp ý rút kinh nghiệm để giúp GV bổ sung
và điều chỉnh việc sử dụng các PPDH tích cực phù hợp với mục tiêu của bài dạy.
4. Biện pháp 4: Đẩy mạnh quản lý hoạt động của giáo viên chủ nhiệm và
phối hợp với các đoàn thể trong nhà trường đối với việc đổi mới phương pháp
dạy học
4.1.

Mục tiêu của biện pháp

- Thúc đẩy giáo viên chủ nhiệm phát huy khả năng phối hợp với tổ chức đoàn
thể trong việc giáo dục ý thức, thái độ học tập và động cơ học tập, sinh hoạt, cũng như
định hướng cho học sinh một cách đúng đắn để hình thành nhân cách học sinh.
- Thông qua các hoạt động của chủ nhiệm và các tổ chức đoàn thể, Phó hiệu
trưởng nắm bắt được tâm tư nguyện vọng học sinh, Từ đó, tăng cường quản lý nề
nếp học tập của học sinh, hướng dẫn học sinh xây dựng kế hoạch học tập, hình
thành thói quen tự học trong học sinh.
4.2.

Nội dung và cách thực hiện

 Quản lý việc lập kế hoạch, xây dựng các quy định nội bộ và hướng dẫn thực
SKKN: 2015-2016

Trang 25