SKKN: BIỆN PHÁP DẠY HỌC SINH YẾU KỸ NĂNG LÀM TOÁN DẠNG TÌM SỐ BỊ TRỪ VÀ TÌM SỐ TRỪ - TOÁN LỚP 2
PHẦN 1 – ĐẶT VẤN ĐỀ
I. Lý do chọn đề tài
Mục tiêu môn Toán lớp 2 ở Tiểu học là truyền thụ cho học sinh biết được
những kiến thức cơ bản như: nhận biết, đọc, viết, so sánh các số tự nhiên trong
phạm vi đến 1000 . Rèn cho học sinh các kĩ năng thực hiện các phép tính đơn
giản, cộng, trừ, nhân, chia số tự nhiên trong bảng đến bảng nhân 5, các kiến thức
về hình học đơn giản, yếu tố thống kê … giải toán có lời văn đơn giản.
Ta biết rằng, quá trình dạy học gồm việc dạy của người dạy và việc học
của người học. Mỗi quá trình dạy học được xác định bởi ba thành tố cơ bản:
-Mục tiêu dạy học
-Nội dung dạy học
-Phương pháp dạy học.
Nội dung dạy học được xác định bởi mục tiêu dạy học.
Phương pháp dạy học, cách thức làm việc của giáo viên và học sinh thì bị
chi phối bởi nội dung dạy học, đối tượng dạy học và nhiều yếu tố khác.
Hiện nay xu thế trên thế giới mục đích giáo dục thường được nêu lên
trong bốn câu:
-Học để biết
-Học để làm
-Học để hợp tác
-Học để sống làm người.
Trong thời gian qua, nền giáo dục Việt Nam đã thực hiện những thay đổi
trong toàn bộ quá trình dạy học. Mục đích của giáo dục Tiểu học đã được hoàn
thiện theo hướng toàn diện hơn nhằm đáp ứng yêu cầu sự phát triển chung của
đất nước và hội nhập vào sự tiến bộ chung của khu vực và thế giới. Xu thế
chung của thế giới hiện nay là đổi mới phương pháp dạy học nhằm phát huy tính
tích cực của học sinh trong quá trình dạy học. Trong luật giáo dục Việt Nam
cũng khẳng định phương pháp dạy học phải phát huy được tính tích cực, tự giác,
chủ động và sáng tạo của học sinh.
của trẻ từ 6 đế 11 tuổi nói chung và có sự thay đổi khác nhau, mà nhìn chung
các em giàu trí tưởng tượng, ưa hoạt động và ham hiểu biết. Nhưng bên cạnh đó
còn có một số em chưa hoạt bát trong việc học tập, còn thụ động, chậm chạp,
chưa linh hoạt, thâm chí trong việc sinh hoạt vui chơi hàng ngày cũng còn kém
thua bạn bè.
Chính vì vậy đối với những em này việc học còn rất nhiều hạn chế. Với
địa bàn dân cư ở còn xa trường, đời sống kinh tế còn gặp phải hoàn cảnh khó
khăn. Đa phần phụ huynh hàng ngày phải lao động vất vả nên việc quan tâm
chăm sóc con cái còn rất nhiều hạn chế. Từ đó ảnh hưởng đến việc giáo dục và
học tập của các em.
Hơn nữa, giũa chương trình Toán lớp Một và lớp Hai có sự khác biệt mới
hơn, so với lớp Một là tìm các thành phần chưa biết của phép tính.
Với tình hình thực tế như vậy. Giáo viên tổ Hai nói chung và bản thân tôi
nói riêng cũng gặp không ít khó khăn trong việc dạy học theo phương pháp đổi
mới chương trình thay sách lớp hai hiện nay. Bản thân tôi năm nay là năm thứ
nhất trực tiếp giảng dạy chương trình thay sách ở lớp Hai.
Qua lần khảo sát chất lượng đầu năm học 20 -20 của môn Toán năm
nay tôi nhận thấy:
Chất lượng khảo sát đầu năm học môn Toán:
TSHS Giỏi Khá Trung bình Yếu
SL TL SL TL SL TL SL TL
29 … … … … … … … …
3
SKKN: BIỆN PHÁP DẠY HỌC SINH YẾU KỸ NĂNG LÀM TOÁN DẠNG TÌM SỐ BỊ TRỪ VÀ TÌM SỐ TRỪ - TOÁN LỚP 2
Bên cạnh những em kém phát triển về trí não dẫn đến việc tiếp thu bài
chậm không phải là ít, ngoài ra có em khuyết tật hoà nhập nên không theo kịp
chương trình Toán 2.
Chương trình Toán 2 của năm là:
Trong nội dung phần số học Toán 2 có các dạng bài tập tìm x biết:
x – 5 = 18
x = 18 + 5
x = 23
Ví dụ: 12 – x = 6
x là số gì ? (số trừ)
12 là số gì ? (số bị trừ)
6 là số gì ? (hiệu)
Học sinh nhắc lại quy tắc tìm số trừ (lấy số bị trừ trừ đi hiệu)
12 – x = 6
x = 12 – 6
x = 6
Nếu như hôm nay, giáo viên dạy bài toán: “Tìm số bị trừ”, hôm khác dạy
bài toán “Tìm số trừ”
Học sinh giải toán ít có sự nhầm lẫn. Nhưng trong một tiết học toán, có
hai dạng toán trên xuất hiện cùng một lúc thì nhiều học sinh có sự nhầm lẫn giữa
số bị trừ và số trừ.
Ví dụ: tìm số bị trừ:
x – 5 = 18 ⇒ x – 5 = 18
x = 18 – 5 x = 18 + 5
x = 13 (sai) x = 23 (đúng)
Tìm số trừ:
19 – x = 11 ⇒ 19 – x = 11
x = 19 + 11 x = 19 – 11
x = 30 (sai) x = 8 (đúng)
Điều này làm cho bản thân một giáo viên đứng lớp như tôi có nhiều băn
khoăn, trăn trở, liệu có phải một mình học sinh lớp tôi bị nhầm lẫn như vậy
chăng. Qua một thời gian tìm hiểu các lớp trong khối 2, tôi được biết các lớp đó
5
SKKN: BIỆN PHÁP DẠY HỌC SINH YẾU KỸ NĂNG LÀM TOÁN DẠNG TÌM SỐ BỊ TRỪ VÀ TÌM SỐ TRỪ - TOÁN LỚP 2
SKKN: BIỆN PHÁP DẠY HỌC SINH YẾU KỸ NĂNG LÀM TOÁN DẠNG TÌM SỐ BỊ TRỪ VÀ TÌM SỐ TRỪ - TOÁN LỚP 2
+Khi học đến dạng tìm số bị trừ là cho các em biết rằng trong phép trừ thì
bao giờ số bị trừ cũng lớn hơn số trừ.
Nên khi chuyển sang bên phải chữ “x” là dấu công “+”
Ví dụ: x – 6 = 15
x = 15 + 6
x = 21
+Khi dạy dạng tìm số trừ thì cho các em hiểu là số trừ cũng nhỏ hơn số bị
trừ
Nên khi làm tính chuyển sang bên phải chữ “x” là dấu “ - ”
Ví dụ: 15 – x = 6
x = 15 – 6
x = 9
Vì thế để tránh sự nhầm lẫn giữa dấu trừ “ - ” hay dấu cộng “+” khi làm
tính giáo viên nên nhấn mạnh lại những điều trên.
2. Sử dụng vào giờ làm bài:
Giáo viên lần lượt đưa ra nhiều ví dụ khác nhau từ dễ đến khó, từ đơn
giản thực hiện phép tính có 1 chữ số, dần dần tiến đến 2 chữ số, lúc đầu thực
hiện tính cộng, trừ không nhớ, đơn giản đến có nhớ.
Ví dụ: 9 – x = 5 x – 3 = 6
x = 9 – 5 x = 6 + 3
x = 4 x = 9
Vi dụ: 10 – x = 6 x – 7 = 14
x = 10 – 6 x = 14 + 7
x = 4 x = 21
Ví dụ: 40 – x = 27 x – 32 = 68
x = 40 – 27 x = 68 + 32
x = 13 x = 100
7
-Tìm số bị trừ
-Tìm số trừ
*Về mặt ưu điểm:
-Giúp học sinh yếu trước mắt giải được dạng toán này. Mặc dù ở dạng
toán này không phải là quá khó, nhưng do sức học của một số em còn hạn chế.
Nếu không có biện pháp kịp thời tôi nghĩ các em sẽ học ở mức dưới chuẩn, nếu
được áp dụng cho các em theo kịp chương trình mới như hiện nay là đạt chuẩn.
-Với 2 dạng toán này không chỉ các em học ở lớp 2 mà nó xuyên suốt
trong quá trình học toán. Vì vậy với mẹo nhỏ trên giúp cho các em học tốt hơn
khi học tiếp ở các khối lớp 3, 4, 5 của chương trình Toán Tiểu học.
II. Khuyến nghị
…………., ngày … tháng … năm 20…
Người viết
MỤC LỤC
(Bạn có thể thay đổi - thêm bớt nên số trang thay đổi do vậy chúng tôi chỉ để
sẵn danh mục. Bấm phím tab sẽ ra các dấu … cách đều)
PHẦN I. MỞ ĐẦU
Trang 3
9
SKKN: BIỆN PHÁP DẠY HỌC SINH YẾU KỸ NĂNG LÀM TOÁN DẠNG TÌM SỐ BỊ TRỪ VÀ TÌM SỐ TRỪ - TOÁN LỚP 2
1. Lý do chọn đề tài 4
2
3
4
5
PHẦN II. NỘI DUNG
1
17. Một số tài liệu khác và tranh ảnh sưu tầm trên internet.
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập- Tự do- Hạnh phúc
BẢN CAM KẾT
I. THÔNG TIN TÁC GIẢ
11
SKKN: BIỆN PHÁP DẠY HỌC SINH YẾU KỸ NĂNG LÀM TOÁN DẠNG TÌM SỐ BỊ TRỪ VÀ TÌM SỐ TRỪ - TOÁN LỚP 2
Họ và tên: ………………………
Ngày, tháng, năm sinh: …………
Đơn vị: Trường tiểu học ………
Địên thoại: 0912345678
E-mail: [email protected]
II. TÊN SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Tên SKKN:
III. NỘI DUNG CAM KẾT
Tôi xin cam kết sáng kiến kinh nghiệm này tôi đã áp dụng thành công trong
giảng dạy tại trường ……………………………… . Trong trường hợp có xảy
ra tranh chấp về quyền sở hữu đối với một phần hay toàn bộ sản phẩm sáng kiến
kinh nghiệm này mà tôi là người vi phạm, tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm trước
lãnh đạo đơn vị, lãnh đạo sở GD&ĐT. Sáng kiến kinh nghiệm này tôi cũng đã
phổ biến cho đồng nghiệp nên nếu có bạn đọc học tập, nghiên cứu, sử dụng, áp
dụng sáng kiến này tôi cũng không khiếu nại hay đòi hỏi quyền sở hữu.
…………, ngày … tháng … năm
20….
Người cam kết
(Ký, ghi rõ họ tên)
HƯỚNG DẪN VIẾT SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
I. Khái niệm Sáng kiến kinh nghiệm
SÁNG KIẾN
13
SKKN: BIỆN PHÁP DẠY HỌC SINH YẾU KỸ NĂNG LÀM TOÁN DẠNG TÌM SỐ BỊ TRỪ VÀ TÌM SỐ TRỪ - TOÁN LỚP 2
BƯỚC I: CHỌN ĐỀ TÀI
- Khái niệm: Đề tài là vấn đề khoa học chứa đựng một nội dung, một thông tin
mà ta chưa biết. Đề tài được diễn đạt bằng một ngôn ngữ được gọi là tên đề tài:
+ Làm cái gì?
+ Ai làm.
+ Ở đâu.
- Đề tài cần hướng vào những vấn đề cấp thiết, có tác dụng thúc đẩy, phát triển
sự nghiệp GD, QLGD, đề tài phải có tính cấp thiết.
- Vấn đề chọn không nên quá rộng hoặc chung chung mà cần tập trung vào vấn
đề cụ thể, nổi bật nhất trong thực tế công tác.
- Yêu cầu cơ bản của tên đề tài:
+ Ngắn gọn về ngôn ngữ.
+ Phản ánh rõ bản chất của qá trình biến đổi từ lúc chưa áp dụng SK - đạt
được kết quả.
+ Rõ giới hạn của việc nghiên cứu.
BƯỚC II: TRANG BỊ LÍ LUẬN
- Là việc thu thập, tham khỏa các tài liệu liên quan đến đề tài như những báo
cáo, SKKN, cái tài liệu lí luận, phương pháp luận Phục vụ cho vến đề đã chọn.
- Trang bị LL chính là sự học tập, lĩnh hội KN của bản thân tác giả để viểt
SKKN.
- Tham khảo ý kiến của các chuyên gia, các bài viết trước.
BƯỚC III: THU THẬP TƯ LIỆU
- Thu thập tư liệu thực tế từ khi bắt đầu đến kết thúc quá trình áp dụng SK để
làm sáng tỏ quá trình biến đổi hoạt động GD.
- Những số liệu, tư liệu về tình hình thực tế khi chưa áp dụng SK. Phân tích
những điều kiện thuận lợi, khó khăn của đơn vị với quá trình HĐ.
- Hệ thống biện pháp đã tác động.
15
SKKN: BIỆN PHÁP DẠY HỌC SINH YẾU KỸ NĂNG LÀM TOÁN DẠNG TÌM SỐ BỊ TRỪ VÀ TÌM SỐ TRỪ - TOÁN LỚP 2
+ Kết quả của việc áp dụng biện pháp
Lưu ý:
Biện pháp của CBQL: Kế Tổ Đạo Kiểm (Phối hợp).
Biện pháp của giáo viên:
Mục tiêu Nội dung Hình thức Phương pháp
4. Kết quả đạt được: Kết quả chung của các biện pháp
So sánh đầu ra/Thực trạng (Đạt được hơn cái gì so với đầu vào)
Có thể dụng bảng hoặc biểu đồ, phân tích số liệu kết quả.
Nếu có ảnh phải ghi chú thích ảnh.
PHẦN III: KẾT THÚC VẤN ĐỀ
1. Kết luận: Nêu những nhận định chung có tính bao quát toàn bộ SKKN, khẳng
định giá trị của SKKN. Mở rộng phạm vi SKKN (Không phải chỉ áp dụng ở đối
tượng nghiên cứu mà áp dụng ở các đối tượng khác trong trường, quận, thành
phố).
2. Bài học kinh nghiệm: Kinh nghiệm chung nhất có thể áp dụng ở nhiều đơn vị.
3. Khuyến nghị, đề xuất.
Với cấp nào
Nội dung gì
Nhằm đạt mục đích gì
……………, ngày … tháng … năm
20…
Ký ghi rõ họ tên
YÊU CẦU CƠ BẢN CỦA SKKN
16
SKKN: BIỆN PHÁP DẠY HỌC SINH YẾU KỸ NĂNG LÀM TOÁN DẠNG TÌM SỐ BỊ TRỪ VÀ TÌM SỐ TRỪ - TOÁN LỚP 2
1.Tính sáng tạo: Đưa ra những giải pháp mới hoặc giải quyết một vấn đề
nhân. Ngành không công nhận các SSKKN của tập thể hay của nhiều tác giả.
Nội dung nghiên cứu SKKN giáo dục tiên tiến hiện nay nên tập trung vào
những lĩnh vực đổi mới như: đổi mới hoạt động quản lý giáo dục, đổi mới
phương pháp giáo dục, phát triển và bồi dưỡng đội ngũ nhà giáo, thực hiện xã
hội hóa giáo dục, thực hiện đổi mới nội dung, chương trình và sách giáo khoa,
đổi mới công tác kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh. Định hướng
nghiên cứu các đề tài SKKN cụ thể như sau:
- SKKN về công tác quản lý, chỉ đạo, triển khai các mặt hoạt động trong nhà
trường.
- SKKN về hoạt động tổ chức bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn,
nghiệp vụ cho cán bộ, giáo viên ở đơn vị.
- SKKN về xây dựng và tổ chức hoạt động các phòng học bộ môn, phòng
thiết bị và đồ dùng dạy học, phòng thí nghiệm; xây dựng cơ sở vật chất và tổ
chức hoạt động thư viện, cơ sở thực hành, thực tập.
- SKKN về việc triển khai, bồi dưỡng giáo viên thực hiện giảng dạy theo
chương trình và sách giáo khoa mới.
- SKKN về tổ chức học 2 buổi/ngày; tổ chức bán trú trong nhà trường.
- SKKN về nội dung, phương pháp tổ chức, cách thức quản lý các hoạt động
tập thể trong và ngoài giờ lên lớp.
- SKKN về cải tiến về nội dung bài giảng, phương pháp giảng dạy bộ môn,
phương pháp kiểm tra, đánh giá, cho điểm học sinh phù hợp yêu cầu đổi mới
của ngành và đáp ứng với yêu cầu phát triển xã hội.
18
SKKN: BIỆN PHÁP DẠY HỌC SINH YẾU KỸ NĂNG LÀM TOÁN DẠNG TÌM SỐ BỊ TRỪ VÀ TÌM SỐ TRỪ - TOÁN LỚP 2
- SKKN về công tác chủ nhiệm lớp và các hoạt động đoàn thể, giáo dục kỹ
năng sống cho học sinh.
- SKKN về việc ứng dụng thành tựu khoa học tiên tiến, công nghệ thông tin
trong hoạt động quản lý , giảng dạy và giáo dục.
- Đồ dùng dạy học tự làm có bản thuyết minh và ứng dụng thực tế hiệu quả
c. Kết luận và khuyến nghị
- Những kết luận đánh giá cơ bản nhất về SKKN (nội dung, ý nghĩa, hiệu
quả…).
- Các đề xuất và khuyến nghị.
d. Tài liệu tham khảo (nếu có)
2. Cấu trúc thứ hai:
Cán bộ, giáo viên các trường học cũng có thể tham khảo bảng chi tiết về
việc trình bày một văn bản SKKN như sau:
BỐ CỤC – DÀN Ý HỎI ĐÁP
YÊU
CẦU
V
Ấ
N
Đ
Ề
Hỏi
để
tìm
hiểu
I .
ĐẶT
VẤN
ĐỀ :
1. Cơ
sở
1. Ở lĩnh vực này, cần
đạt những gì mới coi
là tốt (chuẩn)? Cấp
quản lý nào chỉ đạo
20
SKKN: BIỆN PHÁP DẠY HỌC SINH YẾU KỸ NĂNG LÀM TOÁN DẠNG TÌM SỐ BỊ TRỪ VÀ TÌM SỐ TRỪ - TOÁN LỚP 2
G về
đối
tượng
cải
tiến
Vì
sao
phải
đổi mới
?
trạng mới,
có mâu
thuẫn
và
đáng
nghiên
cứu
3. Giải
pháp
đã
sử
dụng
5. Khi chưa cải tiến
đã áp dụng những giải
pháp nào ?
Nêu hạn chế của các
giải pháp đã vận
7. Dựa vào cơ sở lý
luận nào để định
hướng trước khi giải
quyết vấn đề ?
Trích dẫn, phân tích Biết
chọn
phương
pháp
hợp lý
để
nghiên
cứu lý
2. Giả
thuyết
8. Cho rằng có thể
làm gì và làm cách
nào để cải thiện thực
trạng, nâng hiệu quả ?
Nêu giả thuyết bằng
câu xác định
("nếu" "thì")hoặc
câu nghi vấn ("tại
sao
không ?")
3.
Quá
trình
thử
nghiệ
m
N
C
Ứ
U
cho
bản
thân
tác giả
(ở
cơ sở,
ở
đơn
vị)
hiện
việc
đổi mới
như
thế nào
?
chứng” đã chứng
kiến hoạt động áp
dụng SK, kiểm
chứng giả thuyết
luận
và
tiến
hành
các
hoạt
động
nghiệm cuối cùng của
SK ?
17. Ý kiến đánh giá
của họ ra sao ?
Chứng minh sự hiệu
quả của SK (tác giả
có thể phải so sánh
đến 3 lần - với “vật
chứng” cụ thể).
Kết
quả cao
hơn,
đáng
tin;
SK đã
áp
dụng
ĐỀ
RA
SKK
N
(lý
luận)
để
III.
BÀI
HỌC
KN :
Nên
sử dụng
giải
quyết
mâu
thuẫn
cho
cộng
đồng,
cho
đồng
nghiệp
ở
nơi
khác
công tác quản lý,
2. Áp
dụng
SKKN
19. Muốn áp dụng
SKKN, họ sẽ lần lượt
làm những việc gỡ ?
Dựng hình vẽ, ảnh
chụp hoặc sơ đồ
giúp người đọc dễ
hình dung, vận dụng
Dễ áp
dụng
3. Kết
luận
chung
và
định
giá trị
của
SKKN.
Có thể
đưa ra
hướng
nghiên
cứu
tiếp
theo
III. YÊU CẦU VỀ HÌNH THỨC VĂN BẢN SKKN
- Bản SKKN được đánh máy, in, đóng quyển theo đúng quy định:
Soạn thảo trên khổ giấy A4 bằng MS Word, Font chữ Times New
Roman, bảng mã Unicode, cỡ chữ : 14. Dãn dòng đơn. Lề trái: 3 cm;
lề phải: 2 cm;; lề trên: 2 cm; lề dưới: 2 cm. Số trang tối thiểu để chấm
cấp thành phố từ 20 trang trở lên.
24
SKKN: BIỆN PHÁP DẠY HỌC SINH YẾU KỸ NĂNG LÀM TOÁN DẠNG TÌM SỐ BỊ TRỪ VÀ TÌM SỐ TRỪ - TOÁN LỚP 2
- Bìa SKKN theo mẫu đính kèm. Tên SKKN phải ngắn gọn, rõ ràng, đúng
trọng tâm SKKN đề cập, không dài quá 30 từ.
- Đặt tên tệp SKKN theo qui đinh sau:
Môn hoặc lĩnh vực_lơp/nganhhoc_tentacgia_tendonvi.doc .
III. QUY TRÌNH NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI SKKN
1. Phát hiện vấn đề trong thực tế hoạt động Giáo dục- Đào tạo
Để lựa chọn chủ đề viết SKKN, cần tìm tòi, phát hiện điều bất cập giữa lý
luận, yêu cầu cần đạt với thực tiễn công tác của mình về vấn đề nào đó thông
qua việc tự đặt và trả lời câu hỏi:
- Vấn đề cần xem xét thuộc lĩnh vực nào hoạt động giáo dục?