1

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TỈNH ĐỒNG NAI
TRƯỜNG THPT CHUYÊN LƯƠNG THẾ VINH
Mã số……

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP NÊU VẤN ĐỀ TRONG DẠY HỌC PHẦN “
CÔNG DÂN VỚI ĐẠO ĐỨC” NHẰM GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC, LỐI SỐNG CHO
HỌC SINH

Người thực hiện: NGUYỄN THỊ THU VÂN
Lĩnh vực nghiên cứu: Phương pháp giảng dạy môn GDCD

Năm học: 2012- 2013


2

SƠ Y U L L CH

HO HỌC

I THÔNG TIN CHUNG VỀ CÁ NHÂN:
1

:N

Thu Vân



- Năm

: 2005

-

đ

III:

INH NGHI M

- Bả năm kinh nghi m

: GDCD
HO HỌC :

Na


3

MỤC LỤC
Trang
A. MỞ ĐẦU...................................................................................................... 4
B. N I DUNG .................................................................................................. 9
Chương 1 VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP NÊU VẤN ĐỀ TRONG DẠY
PHẦN “CÔNG DÂN VỚI ĐẠO ĐỨC” MÔN GIÁO DỤC CÔNG DÂN
LỚP 10 LÀ YÊU CẦU HÁCH QU N NHẰM GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC,

PHẦN “CÔNG DÂN VỚI ĐẠO ĐỨC” MÔN GIÁO DỤC CÔNG DÂN
LỚP 10 NHẰM GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC, LỐI SỐNG CHO HỌC
SINH… ......................................................................................................24
2.1. Đ
2.2.

ớ c c
k m số

d
d

C. HI U QUẢ ĐẠT ĐƯỢC S U

p
p

p p
p p

ấ đề .......... ....24
ấ đề .................... 26

HI THỰC HI N VI C VẬN DỤNG

PHƯƠNG PHÁP NÊU VẤN ĐỀ DẠY PHẦN “CÔNG DÂN VỚI ĐẠO
ĐỨC”…………………………………………………………………
KẾ

UẬN……………………………………………………………


đầ có

m

Đ
của

c s

p

,l

c, è l

í

p pd

ềm

đổ mớ

c

ề

c íc cực,
ực

c
íc

c sở p

c cp

p pd

p p

p pd
cs

,

” [16, 23]

c

ấ đề

c cũ, đ

, è l

c

c c số


p p

c

c,
cs

pd

của p

,s

cs
d

của c c em

cđ

a ,
q a

dự

l m

đầ
cò l m



,c ú

đã k ắc p c
í

q ốc s c

ớ đầ đủ

d

,

đó có p

d ,p
ă

ố

, là m

íc cực, ự

kỹ ă

ăm ầ đ ,
l


p theo

p N ,

íq a
s

, đẩ m

ớc c

lợ của sự

c

Nam X

d cp ổ

ở

đ

, íc cực

ớc

p p

ắ

a

kỳ đổ mớ ,

ể

ặc đ
p ổ

c

p

c c của

k
K

đú
í

GD D c ỉ l m

ề

cs

”

í của m


đ
ả,
ủ

ềp

đ c của

c

ú

p pd

cs

,đ

p pd

ợ

trừ
cs

d

,k ó
,

ớ c c

lý d

,

c

c, đặc

c ố k
cảm, lẽ số

,

ừ

đa

ực d

c

m

c
đ

ả


l

cực của c c

có sự x ố

đó,

p ả

c Đó c í

đ ợc a

ã , sự

ể lực, í

môn GDCD

d

Không ít

. Mặ k c, d ớ sự c đ

ớc m ,

c ò



,

ừ
-

k a ,
ềm

ở

ỗ lực p ấ

-mĩ”.

ấ đề Vận dụng phương

pháp nêu vấn đề trong dạy học phần “Công dân với đạo đức” chương trình
giáo dục công dân lớp 10 nhằm giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh làm
đề

c

.

2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
Các nhà gi
c

d c

c I I ec e đã p

p m

c

pd

p

íc

để x ấ
ả c ấ d

p p

c

ấ đề

c ố Dạy học nêu vấn đề.
c
q

d c

Ex cpốp đã p

íc c c


c a, d
d cq a

hc, Nx

m

c

c

c

c c c

c

:N



p m,

N , 2004;



k a



ó c p c c

c

ó c p

p

cc


c , a

c



ũ, q

d

,

m

p p

s p ca m





d c

c l s

c

m

c


k

a



N

c

,c c

c

p pd


c

a

trong d
m
c

m

q

m

c,

l

p p

d

k

d

a
c

a ó c p c c

ỳc

c

q a ,


,



cc

úc k c

c
m q a

p
s



m c

c c

q a ,

c,


mM

ũ ca



c s ú

c,

a

p

d c

c c

c ó

m D


q



m
c c

đề

c sở lý l

để

c

ả

p

c m

ể ,

của m

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1. Mục đích
c sở l m õ í
c

ảđ a aq

ấ đề

của
k m



p p

p

d

ấ đề,

p

đ c” c

p p nêu
GD D lớp 10

3.2. Nhiệm vụ
m õ sự cầ

p ầ “

d

ớ đ

-Đ
“

p ả
đ c”

d
p

đ c, lố số
p p

k

cp ầ “

d

d

ớ đ

ấ đề trong d

đ c”

m

c

cs

ấ đề

d



p p

đ c” c

p ầ ởm

ấ đề

d

d

GD D lớp 10.

số

c

ể

p ầ “

d

ớ đ

đ c”

GD D lớp 10

d c

ĩa M c Nam ề

GD D,

G

m

GD D

d
Đ

m

,

ở

í

d c; dựa

c sở

GD D,
c c ă



k xã

p p l íc

ợp; p

p p

ực

c,

nghĩa đề tài
k

công tác ng
m

p pc ủ

c
d cđ

k

m sẽ óp p ầ s d

c


ả

óp p ầ

c

d
c


9

B. N I DUNG
Chương 1
VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP NÊU VẤN ĐỀ TRONG DẠY PHẦN
“CÔNG DÂN VỚI ĐẠO ĐỨC” MÔN GIÁO DỤC CÔNG DÂN LỚP 10
LÀ YÊU CẦU

HÁCH QU N NHẰM GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC,
LỐI SỐNG CHO HỌC SINH

1.1.

Lý luận chung về phương pháp nêu vấn đề

1.1.1. Các quan điểm về phương pháp nêu vấn đề
D

c



ố

c

ấ đề

ề

ắc
c

k

a

c

m khác nhau:
ấ đề l sự ổ c
m kíc

c ố c c em
c, kỹ ă

cq

d

íc ở

ố

có ấ đề, d

ở m c cầ

để

ả q

ổc
cs
c ố cù
ớ c c

ực

mớ

có ấ đề,

k

l

ố

Theo I.La.Lecne, d
k



q

l m

ac c

ề ó ắ đầ x ấ

kỷ XX

ớc đã đ a

I.F Khalarmov c

c c

d

p pd

d c
c a

c

p p pd

óa


cs

l mq e

ả c ấ của c ú
p

p p

ả

ả

, ớ lĩ
íc m


10

a m cò
ò

úp m

c c

ể cả l

ả q
k


í

c
c

l

ở ý

ả

ừc cq a

s

é c

sự lĩ

c ắc
ă

lực s
l sự lĩ
ớ

m c c

đ


dẫ

,

ềp

p pd

c c

m

c có

c c

c

ả đề c

c
đ

ấ đề c í

k a

c



ự lực

c

c

ả c ấ của d
e

ấ đề l

” [2; 11]

c

íc cực,

k ả ă

c

íc cực đ c l p, m ò , p

c c d

m

d


Mặc dù có

sinh, k

d ,

c

ả c ấ của d

p ẩm c ấ của

m

ẫ của sự m

p pd

ớ q a k a
l

c

s

đổ

ó ả đảm c

ể

của sự lĩ

m sự k

ả của sự m ò k a

c

m

c c s

N

c dựa

c c s

a đự

ấ đề.

G
d

óc

m ả c ấ của d

c của


c

đ
íc cực

d
d


11

ố

Tình
ố

có ấ đề l đ ểm k ở đầ của d

có ấ đề là

m

ẫ

q

ac

c

a

m

ố

úc

cs

a đự

ự

ố

có ấ đề

, a

c ỏ, m

p

cũ

, ự đặ

ấ đề


, xã

ả ,

ă

đ , p ù ợp

Đ

è l

kỹ

.

Hai là: ổ c
ă

c, đ ề k ể

lực

Ba là: G
p ẩm c ấ đ

pc

ấ đề



sự k ó k ă , c

m, nó thô

m lĩ
l

c

q

ă

p ả

m

ấ đề. Tình

ả.
a,

ớ

cs

c

cs


cs

m

ể

c c

p

ó

ó c

ă

d c
c

cs

ấ đề

pháp

, óp p ầ

cả ề p ẩm c ấ


k a

ấ đề đã đ ợc

c,

ả q

p ả

d

ắc mắc, l
,k

, k ểm

m

p Nó l mớ đố

ấ đ

ả

đ

p ả l

m


ực

ả c ấ của ấ đề
cs

cl

cũ

p có
ảl

đ ợc xem l

ực

ểl m

ó,
c

của
ấ đề

ỏ,
c

c



ặc

ấ đ

ỏ

đ ợc.

c
ố

d ớ d

có ấ đề do giáo viên
:

úp

cầ

ú
đ

,

đò

ể



-

ỏ m cò

ớc

ĩa l

íc đ ợc

c, íc cực
c c

ả q

đ

ĩa l

c có

d , dựa

ố k

đã có ề ấ đề đó.

íd ở
đ ợc


ể ảl

c p ả đ đ ợc a đ ề k

p

- Kíc

c

GK l có

d ớ d

d

mx ấ

-

c

d c a a U Ôk

đ a a

ể

có


p mđ

đ ểm ca . A
đ c

e em, đó có p ả l

ể

đ

đã

úp

đ ck

?

sa ?
ặc k
đặ a c

đề c p đ

ỏ kíc

đ ểm k c


đ cl

ó sự
cầ

l

ố
cầ

ả , có ể l p c p Đ ề q a

ớ k

c sở

cs

p pl

?

a có ể l đ

ấ đề mớ

đ ợc

của đ



G

d cc
s c

ố
,

ể

cs

c ềp ầ đ
d , đặc
k

của
sẽ s

l
cs

ĩ

để

m

ả

G

cầ

ợ ý để

ấ đề dựa
c c số

đ c”,

ẳ

cs

có

ề l

đó m
a

đ

Em

đ

c am



căm

c c số

đa

ùc am
c

m,

ađ

ả l

c

c al

đ

đ c a

ảl

đ

.


c,

,

c

ỏ,c

d , đò

ỏ

a ,đ
ẫ

ể

N

cũ

ả đã c

c của
s

a

pc


X

x

ấ

c c em đã đ ợc

,

ã , luôn l

c

vì quá yêu
không?.

d

đa

a

mẹ k

a đã

q

ố

đ

ớ

ấ đề ở m c đ p ù ợp ớ

ề

dẫ để

c

đ của c c em

- Giải quyết vấn đề
Gả q
có
ố

ấ đề p

ểl

ảl

c

ể

sở để


ả m

s c

k a
ck a

m N
M ố
,

úp

c

a c sở

ả q

ả q

ấ đề có

đ ,c a
cs

c p

đ ểm, lí

ấ đề l

q a

q ả,
ấ đề

ỏ,c

ả q

Đ

ấ đề cò l

c

ấ đề lớ
cs

p

k


14

Ga đ
q


ừa

ắm

ợ ý

ỏ,

ớ

dẫ

ỏ

ảđ

đ

cs

đ , đa

úp c c em

ả q

ợ mở,
,

ả q

ấ
í

ớ,

k

ừ

c p.

s cq a

m

c, ố số
cs

m ố đề
sa trong

l

ò , ỗ lực

c

cs
c, ă


ể

k úc mắc c ỗ

để

p

ĩ để đ đ

đú

đắ c ố

k l

c có

cùng.
c ẩ

c

a k

p

,

c s

có
sự

c

ớ

dẫ của

giáo viên.
- Kết luận
a k
đ

ả q

m c đ đú
cs
k

ấ
l

mớ Ở
k

đắ

cầ k c q a



d

k

có

ể

cũ

cầ

p

đ

c ừa mớ

lựa c

ắ

ấ đề
s

ả

m ò đ ợc để đ


của

,

cũ

đ cc c m

Đó l c

m

có

d

cũ

d cđ

k

í đ

có số l ợ

cs

đ s


của
ừa

c

ừa c

c

p

,đ

e
ề

c

ađ

c a, m

của m
đ

ợ

đe ”

ớ

ẫ ,
cả

ầ ,

đa

ố

c ò

l

ax

ă

óa

ể
đ

l
của d

đa
:

m


a đề c p đ
,p mả

k

íc

lý l m

a ,

p; có

ớ c c

cs

đó
a đa

c, số

ả

lớ

c

cs


k

ớc c

cầ

ố

p

c c số

có

ẻl

p pl

đ c

cầ đặc

xã

ầ c , c a mẹ;
ề ,c

ẻl m
mặ Mặ



, m c đíc ; c

ở

ò

a

,

k

c s

c

ố cả

ừ ,s

không

ố

lợ íc

” [26; 171] N

đ c, lố số


ớ

ađ
đó

ể

ăm

ó c

a đã d : “ D

là giáo d c đ

ớ sự p

lợ íc m

” Năm 1964, k
c ú

ừm
d c của

lớ đố

ó: “


a

c

,
ả

đã


16

xả

a

ađ

s

,c

am

của

a , mỗ

70% đố


đ c, lố số
l

ẻl

la của đấ
”, l lực l ợ

Để

của
ớc,

c

cs

ò

s

,
cò

đó

c ck

đò



ớ đ

ớ
c

ề k
ớ m

q am

c,

đ c

ađ
m

ả

cs

ắm đ ợc
; ắm
c

c c mố q a
m,

ĩa


,

c ổ íc c

c c em Đố

õ

ẻ ó

d c

của m

l

c ú

q ả của ó đố

để m
d

l “

m

mực


để

kp

dự

ấ,

ềc cp m ùđ

đ ợc c c c ẩ mực ề đ
có đ

ừ

cấp

đ cc

òq a
ả

,

đã

d c
cc

d cđ

,

cầ p ả đẩ m

đó

ề k

cố để x

c
ó

,
ấ sự

cs
c

ể của đấ

c

ăm 2010,

,

s

k

l

k

ớc

cả

ỉ í

p

đ

,

100 000

số p m

đ c của m

l

ak

mc íđ

d l


cđ

đ

ề đ

p ả

p pd


17

c, đặc

l c cp

p pd

c íc cực

đó có p

p p

ấ đề
1.2.2. Sự cần thiết vận dụng phương pháp nêu vấn đề trong dạy phần
“Công dân với đạo đức” nhằm giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh
d
ấ l

Thứ nhất, vai trò của phương pháp nêu vấn đề đối với việc phát huy tính
tích cực của học sinh
M

m c

có k ả ă
đã

íc

của

ớ sự p

:“

p p
,s

c;

d ỡ

p

p p ự

d


c c
p

ỏ

ađề m

q a

để

l
c

óm; è l

kĩ

ềm

,

m

c, ự m

N

k l


đ

ớ, m l

m

ắm k

c đ ợc

c,

c, m

cảm, đem l

e,

a

c p

lớp

cầ đổ mớ

ực

ả q


l m

; cđ

c

q

d

í

”[16; 23]

e

pháp này luôn phát

d c 28 2

; p ù ợp ớ đặc đ ểm của ừ
c, k ả ă

c

đ .

p ả p

ực


c
đặ c

ả q

ấ đề nêu ra l m

ố

.P

p p

ự

k

l

q a đ ểm

sa k

úp

cs

đã s


ma

ấ đề

d

c c em

pc

k

đ
c sự

mỗ c

p

.H cs

lý

c c

c ỉ

ả q

ực .


đề, đ

c

D đó,

c, k

p ố , có k

d

đ c l p, ự

của

ú, am
c

í

l

kỹ ă

; kỹ ă

đ



Thứ hai, xuất phát từ mục đích, yêu cầu của dạy học phần “Công dân với
đạo đức”
ầ “C

d

d cc

d

M

l :Q a

N ĩa

ớ đ

lớp 10

,l

trình

m ềđ
m,

a l :



c:

p úc

ể

3 mố q a

c

ả của c

l :

đ

-Q a

ớ

ả

-Q a

ớ

-Q a

ớ c


ớ sự

“

d

ớ m

M c
cs

ắm

các giá

đ

đ
đ

, đấ

l

,

mc c

:

”
ớ đ

để ừ đó có

đ c” là giúp
đ

x p ù ợp ớ c c c ẩ


19

mực đ

đ c của xã

đ

có q
Để

m

, dám phê phán các thái đ
m

ực

c đó

ấ , sẽ

T

úp

d

ú;

a

ấ đề m

c
ai, k

c c số

sẽ

ặp

ắ,đ

đa

c í

ả


ấ

a

của HS

ma

k óx

ừ đó đ

c, giáo
ố

ực

ừ c c số

a
đ

cs

ự

d c của c c
,s c



.

c c mố q a

cx ấ p

cm

d

ả
cp ầ “

ca

mc íđ

đ c l c l c,

ợp ặp p ả D đó

ú, ừa p ù ợp ớ m

đ

ợ

c c c x


và tự

c sẽ

ca

c

p đầ say

è ề

ấ đề

c đ ợc ả
cs

m, óa

ú a đ ợc b

, ựđề c ỉ

,s

ả

cc

ĩ của m

ự

ố

c, íc cực của

p

ể

ề

ổ ợ,
,v c

c

sẽ

c

d
c ố m

s

c

Đặc



ổ cũ

c

đó có sự ỗ lực, đầ
cs

am

íc

m lý, l a

p pd

xem đó l m

ổ

l

c, k
q ả

c GD D, c c em ừ

l a

cs d

íc

m

c ố

ừ

ợ

ặ

c p ớ m

thu bài đặc
c

viên có
m

c

c

l

của m

q a ,s d


ớ

sẽ mấ dầ đ

c c kể

m c í để c c em sắm a
đ

ể

đ

m lý đó

k

c c em
c è l

ở

lực,

cảm để

k ả

ắm ắ


sẽ ấ

đ cc

ú

ă

ẫ d

mình. P

ấ

ĩa đố

đ

ú ớ m

l m sa có

cảm

có ý

ả q

,


, ầ

ả m ,k

l c c em

p pd

ề lý l

k

m

c í

ềm

m

ú để

ực

đú

c

đắ


c

d

úp

cs

,d

có

đ đú

p của m

ố có íc c

c

m

xã

ố

.

1 3 Tình hình vận dụng phương pháp nêu vấn đề trong dạy phần
“Công dân với đạo đức” nhằm giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh

c
ớ đ

cò
c,

ấ

đó có p
cầ

đ c”. M

m

m

ẻ, ă

đ

c c

ă ,s k m
có ý

c

ự


số í

p pd

của m

p pd

40

d
m

ấ đề Hầ
p

p p này
ớ

ề ỏ a


21

q a

m

m



p

ực

p

p p

cs

ck ,

ỏ tham gia.

cầ

d

ả

d

đề

a

l
ả


của

cs

ó
c

ả q

ấ đề

ể, õ

, k ả ă
p pd

Thứ hai, để d
p ả có

ề k

c
s d

cc

m c

ực sự đ
í l

p

c
ă

đ

p p

k

đặ c

ẫ l

ả m í đặ a c

đ ợc í

ả l

s

c ủ

ổc

, c c đặ c

ớ đ

ấ

(15%), p ầ lớ

s d
a

p p
c

p p

ề

ề

q

s d

, ổc

c,

ả ,
d

p

p p


cs

d

ấ đ

ấ đề
ố

số

m

p pd

p p

(55%),

c cũ

của p

x

p p

ỏ kíc



ắc,

, k q ả đem l sa

p ầ “

Thứ nhất, ầ

cs

p p k c.

c cò có

-

c

k a ,c

ở

s

ấ đề
cd

của


ỏ cũ
cò

,

cs
c

ac
c

a ắm c ắc ề ả c ấ
ỏ

đ c” đò
p p

ỏ
ấ đề l m


22

p

p pd

c cò mớ mẻ,

c


p ù ợp

m

c có

q

,

c ỉ có

ể

a c

p p
ớ

m l ợ
k

d

k

cs

am


ề

ấ cả ấ đề m
N

l

của

cs

ấ đề cầ

ả

cs

a,

ố

sắp x p

d
l

a

a của

p, cò l m

am

c

số em cò l
số em k c

c c em

ợp c,

ó

lớp
d

đ a a

l

, có
ảl ,

c úýđ
ả l
c

ợp


a p

đ a a ấ đề cầ
ấ đề, m

ấ đề p
D ớ sự

cũ
cù

em íc cực, m
ả q

ợ

m ,

ề

a ấ íc cực, a

cs

a K

viên

k


ố

q ả ca

p p

p ả

d

của

a của

đảm ả

,
a q

a d

ấ đề ổ

ợp lý, c để c

ấ

íc cực đ



p ả k

lý d đó l m ố

c

c

,

ố

s

K

p p

dự

d

d

p

sa c

íc

a


23

ực
đ

x ấ p

,l

s

ĩ

đó l c
ấp dẫ , l

ừ
có

c ố

cs

d
m

mỏ c

m

ợc l , ó

a

ấ đề a đầ m

c c
mp

q ả ca
cs

,p ầ “

d

khi lĩ

đ

ấ đ
ò của p

đ c” ó

ợp lý
ă



c ỉ
c

d ,

p p

ấ đề p ù ợp ớ c c lớp

c
c

ừ

ả

p pk c

l md

c c

p p

ớ c c lớp

p ả l p

sẽ dẫ đ

ò của m

k

k

cs

c đố p ó Mặ k c, có p ầ x ấ p
a

ó cầ p ả đ ợc s d
d

c của

ở

ap

Thứ năm, p
ả

đ

s

ap
của


ự sa :
ớc 1: G

có ấ đề
mđ
m

ố

úp

ắm đ ợc k

đ ợc m c

c

úc c c em s
ố

ĩ

ả q

,c

c

ỏ



ấ đề c
Để ổ c
ặc

a

cc

cs

ợc l ,

a

ố

sinh

am a đó
ớc hai, G

ề c c

ả q

đó

a


q

d

ểm

p p
có

c

ể

c

ặc G

ầ để c c em có sự c ẩ

ả q

ố

cấp m

Ở

p

c íc cực k c


a

ợ mở Đố

k cG đ a

ề sự lựa c

m…

ểd ớ d

ỏ c í

ảđ

p ả lựa c

k
c của

c

đó, em sẽ hành động như thế nào? Vì sao?,
không?Vì sao? M

, ừ

ẫ


c đặ a

ỏ, m

đề k ó, G

có ấ đề

cầ đ ợc để “mở”

thông tin để
d

cs

ự đó

giáo viên đặ c

ả q

ấ đề

a đ

G

ấ đề
có


óm, đó
- Đố

cả lớp sa đó c
ýk

có

ớ

c ổc

c

óm

+ GV g a c

ỏ c

của c c
c

d

ả l

đ
c


ấ đề:

óm

ả l
k

ớ

đề đ ợc

k

ấ đề d ớ

ả q

nhóm

óm, q

óm

óm k c lắ

ĩ

ấ đề,


ả q

a

để đ ề k ể

+

ể

ặc đ a a ý k

ể ổc

+G
ở

sẽ p

c
dù

, a

l

l

đú


ể ,s

a l để

ả q

G
ấ

a

+ a k
để lựa c

ố

c c

x đú

+ N óm
ả q

,

ố

c

ớc

ả q

ấ
Đ

l

cầ c

ể

d

c c

ớc

cù

xé

c

c
đ

k

ả q



ả l

q a đ

đ

đ

c
ố

íc cực, ự
c ố l
ả q

,

lĩ

đ ợc

k

cl

ấ đề của c c

,G k
d