SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỒNG NAI
Đơn vị: Trường THPT Dầu Giây
Mã số:…………………
SẢN PHẨM
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
"Tổ chức kiểm tra giờ dạy trên lớp của giáo viên ở trường THPT Dầu Giây
năm học 2015 - 2016"
• Mô hình
Người thực hiện: Lê Thanh Hưng
Lĩnh vực nghiên cứu:
Quản lý giáo dục
Phương pháp dạy học bộ môn:
Phương pháp giáo dục
Lĩnh vực khác:……………………
Sản phẩm đính kèm:
• Phần mềm • Phim ảnh • Hiện vật khác
Năm học 2015 - 2016
Trang 1
SƠ LƯỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC
I.THÔNG TIN CHUNG VỀ CÁ NHÂN :
-
năng của mọi cấp quản lý, kể cả đối với nhà quản lý ở cơ sở giáo dục như trong
trường học.
Kiểm tra nội bộ trường học là thực hiện việc xem xét và đánh giá mức độ
hoàn thành nhiệm vụ của các thành viên, bộ phận trong nhà trường, phân tích
nguyên nhân của các ưu, nhược điểm; đồng thời đề xuất các biện pháp phát huy ưu
điểm, khắc phục những hạn chế, thiếu sót. Do đó, giúp cho việc động viên, khen
thưởng được chính xác hơn đồng thời khuyến khích cái tốt, phát hiện ra những lệch
lạc, sai sót để uốn nắn, điều chỉnh kịp thời. Có thể nói, kiểm tra nội bộ là một trong
các yếu tố tạo nên chất lượng giáo dục, đào tạo trong nhà truờng.
Trong trường phổ thông, nhiệm vụ trung tâm của hiệu trưởng là quản lý hoạt
động dạy học - một hoạt động được thể hiện chủ yếu bằng hình thức dạy học trên
lớp với những giờ lên lớp và hệ thống bài học. Giờ học là yếu tố quan trọng cơ bản
có tính chất quyết định kết quả đào tạo giáo dục của nhà trường. Do tầm quan
trọng này, hiệu trưởng cần phải có biện pháp quản lý tốt giờ dạy trên lớp của giáo
viên trong nhà trường. Và công tác kiểm tra giờ dạy trên lớp của giáo viên là một
trong những biện pháp rất cần thiết và quan trọng trong quá trình quản lý của hiệu
trưởng nhằm nâng cao chât lượng dạy học.
Qua nghiên cứu về công tác quản lý nhà trường, đặc biệt là nội dung kiểm
tra nội bộ trường học tôi muốn vận dụng những kiến thức tiếp thu được để phân
tích, đánh giá thực trạng của trường mình; đồng thời tìm ra một số các biện pháp
phù hợp để tổ chức tốt hơn công tác kiểm tra nội bộ nhà trường nói chung và kiểm
tra giờ dạy trên lớp của giáo viên nói riêng, nhằm nâng cao chất lượng đào tạo của
trường. Chính vì vậy, tôi chọn đề tài : " Tổ chức kiểm tra giờ dạy trên lớp của giáo
viên ở trường THPT Dầu Giây năm học 2015 - 2016" làm đề tài nghiên cứu.
II. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU:
Phân tích thực trạng công tác kiểm tra giờ dạy trên lớp của giáo viên ở
trường THPT Dầu Giây năm học 2015-2016.
Rút ra bài học kinh nghiệm và đề xuất ý kiến cải tiến công tác kiểm tra giờ
dạy trên của giáo viên trong nhà trường.
B. PHẦN NỘI DUNG:
mới nhằm hoàn thiện dần giờ dạy trên lớp của giáo viên, góp phần nâng cao chất
lượng dạy học.
3. Nội dung kiểm tra:
Kiểm tra giờ dạy trên lớp của giáo viên là một trong bốn nội dung kiểm tra
hoạt động sư phạm của giáo viên. Đó là kiểm tra trình độ nghiệp vụ (tay nghề) của
giáo viên. Cụ thể, nội dung của kiểm tra giờ dạy trên lớp của giáo viên là xem xét
và đánh giá hai mặt:
- Trình độ nắm kiến thức, kỹ năng, thái độ cần xây dựng cho học sinh thể hiện
qua việc giảng dạy.
- Trình độ vận dụng phương pháp giảng dạy và giáo dục thông qua việc dự
giờ.
4. Phương pháp và hình thức kiểm tra:
Dự giờ là phương pháp đặc trưng của kiểm tra hoạt động sư phạm của giáo
viên; cụ thể là kiểm tra giờ dạy trên lớp của giáo viên. Có thể dự giờ dưới nhiều
hình thức:
- Dự giờ có báo trước: Nhằm xem xét năng lực cao nhất mà giáo viên sau khi
đã có điều kiện chuẩn bị, thể hiện trong giờ lên lớp.
- Dự giờ đột xuất: Hiệu trưởng dự giờ theo kế hoạch của bản thân. Hình thức
này cho phép xác định rõ người giáo viên đã chuẩn bị bài dạy như thế nào, lớp học
đã hoạt động ra sao trong hoàn cảnh bình thường.
- Dự giờ theo đề tài: Hiệu trưởng dự một chu trình các bài giảng về một
Trang 4
chương hay một phần của chương của một giáo viên nhằm mục đích nghiên cứu
toàn diện hệ thống làm việc của giáo viên đó. Hình thức này cho phép xác định
mặt mạnh, mặt yếu của giáo viên, đưa ra lời khuyên đối với giáo viên để hoàn
thiện tay nghề sư phạm.
- Dự các giờ lên lớp song song: Hiệu trưởng có thể dự các giờ lên lớp của hai
hay nhiều giáo viên dạy cùng khối về một đề tài (một bài). Khi dự giờ nên có mặt
giáo viên trong nhà trường nên hiệu trưởng phải lôi cuốn nhiều thành viên vào việc
kiểm tra. Xây dựng lực lượng kiểm tra nhiều thành phần, đảm bảo tính khoa học,
tính dân chủ.
* Yêu cầu của việc xây dựng lực lượng kiểm tra là:
+ Hiệu trưởng quyết định thành lập ban kiểm tra, trưởng ban kiểm tra phải là
hiệu trưởng hoặc phó hiệu trưởng chuyên môn.
+ Thành viên trong ban kiểm tra là những người thông thạo chuyên môn
Trang 5
nghiệp vụ, có uy tín, sáng suốt và linh hoạt trong công việc.
+ Các thành viên trong ban kiểm tra được phân công cụ thể phần việc được
giao, xác định rõ quyền hạn, trách nhiệm.
Trong việc xây dựng lực lượng kiểm tra cần xác định cơ chế kiểm tra. Có 2
loại cơ chế: Cơ chế trực tiếp và cơ chế gián tiếp:
+ Cơ chế trực tiếp: Trong cơ chế này, lực lượng kiểm tra cấp trên trực tiếp
kiểm tra cá nhân, bộ phận cấp dưới. Cơ chế trực tiếp đòi hỏi một lực lượng kiểm
tra đông người làm việc trong một thời gian dài và khó tránh phiền phức cho đơn
vị vì:
- Phù hợp với đơn vị có qui mô nhỏ và lực lượng kiểm tra tổ chuyên môn
chưa đủ mạnh;
- Mất thời giạn;
- Vô hiệu hóa tổ chuyên môn;
- Không chuyển hóa vào tự kiểm tra.
GV, CNV, HS
+ Cơ chế gián tiếp: cấp dưới tự tổ chức kiểm tra cá nhân, bộ phận của mình,
lực lượng kiểm tra cấp trên kiểm tra công tác tự kiểm tra đó bằng cách kiểm tra xác
suất để thừa nhận hoặc bác bỏ kết quả tự kiểm tra cấp dưới. Cơ chế gián tiếp nếu
thực hiện tốt sẽ tạo tiền đề cho sự chuyển hóa từ bên ngoài vào tự kiểm tra bên
- Ra quyết định về kiểm tra (Quyết định thành lập ban kiểm tra, xác định nội
dung, phương pháp, hình thức kiểm tra,...);
- Hướng dẫn, động viên, giúp đỡ lực lượng kiểm tra hoàn thành các nhiệm vụ
kiểm tra, đánh giá, tư vấn, thúc đẩy;
- Sử dụng và phối hợp các phương pháp, hình thức kiểm tra đối với nội dung
kiểm tra;
- Điều chỉnh những lệch lạc trong quá trình thực hiện công tác kiểm tra;
- Huấn luyện cán bộ, giáo viên và nhân viên dưới quyền thực hiện kiểm tra và
tự kiểm tra. Khuyến khích tự kiểm tra, đánh giá của các cá nhân, bộ phận trong nhà
trường.
Dự giờ là phương pháp đặc trưng của kiểm tra giờ dạy trên lớp của giáo viên,
hiệu trưởng là người tổ chức và chỉ đạo công tác kiểm tra nên cần chỉ đạo lực
lượng kiểm tra thực hiện tốt qui trình dự giờ, gồm các bước sau:
1. Chuẩn bị dự giờ:
+ Xác định mục đích, nội dung dự giờ, thời gian dự giờ;
+ Tổ chức lực lượng kiểm tra;
+ Nghiên cứu hồ sơ kiểm tra lần trước;
+ Nghiên cứu nội dung các chương, bài dạy của giáo viên; mục đích yêu cầu
của bài, kiến thức trọng tâm, kỹ năng hình thành cho học sinh; các đồ dùng,
phương tiện dạy học cần thiết
+ Xem xét trình độ học sinh;
+ Phác thảo nội dung quan sát;
+ Xác định nội dung, phương pháp kiểm tra kết quả nhận thức của học sinh sau
giờ lên lớp (nếu cần);
+ Chuẩn bị các biểu mẫu;
+ Thông báo cho giáo viên;
2. Quan sát giờ dạy trên lớp:
+ Quan sát toàn bộ diễn tiến tiết dạy;
Trang 7
Trang 8
5.4. Tổng kết, điều chỉnh:
Sau khi kiểm tra, hiệu trưởng cần thực hiện sơ kết theo từng tháng hoặc từng
đợt, từng học kỳ và tổng kết năm học. Cần lưu trữ các thông tin về hoạt động kiểm
tra bằng hồ sơ kiểm tra. Hồ sơ kiểm tra cần bảo đảm các yêu cầu: tính chính xác,
khách quan; tính toàn diện; tính rõ ràng, cụ thể; tính nhân văn.
II. PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KIỂM TRA GIỜ DẠY
TRÊN LỚP CỦA GIÁO VIÊN Ở TRƯỜNG THPT DẦU GIÂY NĂM HỌC
2015 - 20016:
1. Đặc điểm tình hình nhà trường:
Trường THPT Dầu Giây là một trong ba trường trọng điểm của Huyện
Thống Nhất. Trường được thành lập vào năm 1996. Hiện nay, trường được xây
dựng mới khang trang, tọa lạc tại trung tâm hành chính Huyện với diện tích gần 2
hecta, có hàng rào xung quanh.
1.1 Cơ sở vật chất:
- Khu hiệu bộ gồm: các phòng làm việc của hiệu trưởng, hiệu phó, hành
chánh, kế toán, in ấn; phòng làm việc của các đoàn thể, 1 phòng truyền thống,
phòng nghỉ cho giáo viên, 1 phòng họp chủ nhiệm.
- Các phòng chức năng: 1 phòng Lý, 1 phòng Hóa, 1 phòng Sinh, 2 phòng
nghe- nhìn, 2 phòng vi tính, 1 phòng giáo án điện tử, 1 phòng đồ dùng dạy học.
Số phòng học: 34. Ngoài ra, trường còn có 1 hội trường lớn, 1 thư viện đạt chuẩn.
1.2 Tình hình học sinh:
- Tổng số học sinh: 1395 em với số lớp là 37 (Khối 10: 12lớp, khối 11:13
lớp, khối 12: 12 lớp).
- Học sinh học theo 1 chương trình SGK ban cơ bản.
1.3 Đội ngũ cán bộ, giáo viên, công nhân viên:
- Năm học 2015-2016, toàn trường có 96 cán bộ, giáo viên, công nhân viên.
Vào đầu năm học, hiệu trưởng dự thảo Nhiệm vụ-kế hoạch năm học 2015 2016 của trường; trong đó, có nội dung về giảng dạy với yêu cầu giáo viên cần
phải thực hiện các việc sau đây:
Giáo viên phải soạn bài và có giáo án đầy đủ khi lên lớp, nhất là các
giáo viên trẻ phải soạn giáo án mới, giáo viên dạy lâu năm giáo án phải bổ sung
cập nhật kiến thức mới.
Cải tiến phương pháp dạy và học theo hướng phát huy tính tích cực,
chủ động học tập. Thực hiện tốt việc đổi mới phương pháp giảng dạy; tham gia dự
giờ thăm lớp; tự học, tự rèn luyện để nâng cao chất lượng giảng dạy; v.v...
chỉ tiêu cụ thể đối với giáo viên:
Dự giờ: Giáo viên hết tập sự: 2 tiết/tháng, giáo viên đang tập sự 2
tiết/tuần.
Hội giảng: 50% số gv/học kỳ/ tổ.
Mỗi tổ có ít nhất 2 giáo viên (mỗi nhóm có ít nhất 1 giáo viên) tham
gia dự thi Giáo viên dạỵ giỏi cấp trường/ năm.
Mỗi giáo viên trong tổ được tổ trưởng chuyên môn, giáo viên cốt cán
dự 2 tiết /1HK làm cơ sở đánh giá công chức cuối năm.
Dự thảo này được đưa về các tổ để thảo luận và đóng góp ý kiến. Sau đó,
được thông qua trong Hội nghị Cán bộ công chức của trường và chính thức trở
thành nhiệm vụ kế hoạch năm học 2015-2016 mà toàn thể cán bộ, giáo viên, công
nhân viên cần phải phấn đấu hoàn thành trong suốt năm học. Kế hoạch năm học
được cụ thể hóa bằng các kế hoạch hàng tháng. Trong kế hoạch tháng có mục công
tác kiểm tra. Dựa vào kế hoạch tháng các tổ trưởng chuyên môn có nhiệm vụ thông
báo cho giáo viên trong tổ mang hồ sơ cá nhân nộp về phòng làm việc của hiệu
trưởng hoặc phó hiệu trưởng (người được phân công trực tiếp kiểm tra).
Trong việc thực hiện qui định Hiệu trưởng kiểm tra toàn diện 1/3 tổng số
giáo viên và tất cả giáo viên còn lại được kiểm tra theo chuyên đề, Hiệu trưởng
phân công cho các tổ trưởng chuyên môn tổ chức thực hiện trong tổ.
*.Phân tích:
Hiệu trưởng rất quan tâm đến việc dự giờ và nâng cao chất lượng dạy học
trong nhà trường. Khi xây dựng kế hoạch tháng có chú trọng đến việc kiểm tra hồ
Tên bài dạy Người kiểm tra
Tháng 9
... .....
Tháng 4
KẾ HOẠCH KIỂM TRA GIỜ DẠY TRÊN LỚP THÁNG
Tuần
Tên giáo
viên dạy
Tổ chuyên
môn
Tên bài
dạy
Thứ/ngày
./200.....
Tiết
Lớp
Người
kiểm tra
Tuần 1 Từ—đến
...
Tuần 2 Từ... đến
...
Hiệu trưởng
Trưởng ban
2
Lê Thanh Hưng
Anh văn
3
Trần Võ Anh Thy
Văn
Tổ trưởng
Ủy viên
4
Võ Đức Thắng
Toán
Tổ trưởng
Ủy viên
8
Đinh Văn Phát
Anh văn
Tổ trưởng
Ủy viên
9
Lê Quốc Trung
TD
Tổ trưởng
Ủy viên
10
Mai Thế Định
CD
Tổ trưởng
Ủy viên
Trang 12
Hiệu trưởng đã sử dụng phối hợp hai cơ chế trong kiểm tra giờ dạy trên lớp
của giáo viên. Đặc biệt, cơ chế gián tiếp là hoàn toàn phù hợp với tình hình trường.
Việc làm này tăng cường quyền hạn, trách nhiệm cho tổ chuyên môn và tạo điều
kiện chuyển hóa vào tự kiểm tra.
* Đề xuất biện pháp:
- Hiệu trưởng cần chú trọng hơn đến việc bồi dưỡng nghiệp vụ kiểm tra cho
các thành viên trong Ban kiểm tra để giúp Ban kiểm tra thực hiện tốt nhiệm vụ:
kiểm tra, đánh giá, tư vấn, thúc đẩy; cần cung cấp đầy đủ văn bản hướng dẫn của
Bộ và Sở về công tác thanh tra, kiểm tra trường học.
- Ngoài các quyền hạn và trách nhiệm chính của Ban kiểm tra, Hiệu trưởng
nên có sự phân công cụ thể cho từng thành viên trong Ban kiểm tra.
- Hiệu trưởng nên ra quyết định thành lập bộ phận kiểm tra của các tổ
chuyên môn gồm: tổ trưởng hoặc nhóm trưởng và tổ phó hoặc một vài giáo viên
giỏi trong tổ.
2.2.2. Phân cấp trong kiểm tra:
* Thực trạng:
Năm học 2015 -2016, có sự phân cấp trong kiểm tra giờ dạy trên lớp của
giáo viên gồm:
- Kiểm tra cấp trường: Lực lượng kiểm tra là hiệu trưởng, phó hiệu trưởng, tổ
trưởng chuyên môn.
- Kiểm tra cấp tổ: Lực lượng kiểm tra là tổ, nhóm trưởng, tổ phó, một vài giáo
viên giỏi.
- Tự kiểm tra của các giáo viên.
- Kiểm tra cấp trường được thực hiện theo kế hoạch tháng của nhà trường:
+ Tháng 10: Tổ Văn, Ngoại ngữ, Lý, Toán, Sinh
+ Tháng 11: Tổ Sử - Địa - Giáo dục công dân
+ Tháng 3: Tổ Hóa, Tổ TD-QP
thường xuyên qua mạng; Công văn số 141/BGDĐT-GDTrH ngày 12/01/2015 của
Bộ GDĐT V/v xây dựng tiêu chí đánh giá, xếp loại giờ dạy của giáo viên;
* Phân tích:
Đối với tiêu chuẩn đánh giá, xếp loại giờ dạy của Bộ Giáo dục và Đào tạo cơ
bản là khoa học. Việc đánh giá này dựa trên các yếu tố của quá trình dạy học; do
đó phải đánh giá cả 5 mặt: chuẩn bị bài học, nội dung bài học, phương pháp và kỹ
thuật dạy học, hoạt động học của học sinh, kết quả của bài học. Tiêu chuẩn có sự
kết hợp đánh giá định tính và định lượng. Các yêu cầu được đánh giá theo thang
điểm từ 1 đến 5. Tiêu chuẩn của Bộ mang tính chi tiết cao. Việc đánh giá, xếp loại
tiết dạy của giáo viên được phân thành : Loại Giỏi, Loại Khá, Loại trung bình và
loại chưa đạt yêu cầu. Tuy nhiên việc xếp loại vẫn còn bị tác động bởi ý kiến cá
nhân chủ quan của người kiểm tra.
* Đề xuất biện pháp:
Trường nên xây dựng tiêu chuẩn đánh giá giờ dạy trên lớp của giáo viên
bằng cách cụ thể hóa các tiêu chuẩn của Bộ theo từng kiểu bài lên lớp và đặc điểm
môn học. Theo qui trình xây dựng chuẩn là:
+ Dự thảo chuẩn;
+ Thảo luận;
+ Điều chỉnh;
+ Quyết định;
+ Ban hành chuẩn và áp dụng trong thực tế kiểm tra.
Chuẩn đánh giá tiết dạy trên lớp của giáo viên cần phải phù hợp với đặc
điểm tình hình nhà trường, đội ngũ giáo viên và trình độ học sinh.
Hiệu trưởng cần quán triệt cho Ban kiểm tra tiêu chuẩn đánh giá và chú ý
bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ về kiểm tra cho lực lượng kiểm tra vì việc áp
dụng chuẩn trong kiểm tra tùy thuộc rất nhiều vào năng lực và phẩm chất của kiểm
tra viên.
2.2.4 Xây dựng chế độ kiểm tra:
* Thực trạng:
Trong kế hoạch, có phân công giáo viên thuộc tổ chuyên môn nào được
phù hợp với công sức mà họ đã đầu tư cho công việc, như tính thêm giờ, thêm buổi
cho lực lượng kiểm tra.
Đồng thời, cuối học kỳ hoặc cuối năm học, hiệu trưởng cần tổ chức sơ, tổng
kết công tác kiểm tra và khen thưởng cho thành viên làm tốt công tác kiểm tra.
Điều này có tác dụng nâng cao tinh thần trách nhiệm làm việc của họ.
2.3. Chỉ đạo kiểm tra:
2.3.1 Chuẩn bị dự giờ:
* Thực trạng:
Hiệu trưởng yêu cầu lực lượng kiểm tra cần phải chuẩn bị tốt trước khi dự
giờ như: xác định mục đích, nội dung dự giờ; thời gian dự giờ; nghiên cứu chương
trình, nội dung, yêu cầu bài dạy; các đồ dùng, phương tiện dạy học cần thiết; xem
xét trình độ học sinh của lớp sắp dự giờ; nghiên cứu hồ sơ thanh tra, kiểm tra lần
trước của giáo viên được dự giờ.
Trong năm học 2015-2016, trường chỉ tổ chức hình thức dự giờ báo trước.
Tiết, bài và lớp dạy là do giáo viên tự chọn và thông báo cho Ban Kiểm tra sắp xếp
thời gian để dự. Các lớp được giáo viên chọn dạy cho Ban kiểm tra dự giờ thường
là những lớp khá giỏi, có nề nếp học tập tốt.
* Phân tích:
Hiệu trưởng yêu cầu Ban kiểm tra chuẩn bị chu đáo cho tiết dự giờ; có như
thế mới có thể đánh giá chính xác giờ dạy của giáo viên. Song do tính chủ quan,
các tổ, nhóm trưởng cho rằng mình có thể nắm được nội dung, yêu cầu của bài dạy
vì dạy cùng bộ môn. Thực tế trong nhà trường đang dạy theo nhiều chương trình
khác nhau mà đa số là các chương trình mới thực hiện nên tổ, nhóm trưởng cũng
có thể chưa dạy qua.
Đối với việc kiểm tra cấp tổ, lực lượng kiểm tra là tất cả giáo viên trong tổ vì
các tổ chuyên môn thường kết hợp công tác kiểm tra với việc thao giảng, hội giảng
trong tổ, việc chuẩn bị cho tiết dự giờ chỉ dừng lại ở việc xem trước nội dung, yêu
Trang 15
độ học tập của học sinh, việc xử lý tình huống trên lớp của giáo viên.
Khi dự giờ, lực lượng kiểm tra thường không tiến hành kiểm tra kết quả
nhận thức của học sinh sau giờ lên lớp.
Trong lúc dự giờ, Ban kiểm tra cấp trường có thái độ đúng mực. Song đối
với việc kiểm tra cấp tổ, lực lượng kiểm tra đa số là giáo viên trong tổ, nên đôi khi
còn trao đổi nhỏ với nhau, tỏ thái độ ngạc nhiên hoặc nhăn mặt,...
* Phân tích:
Ban kiểm tra có đủ năng lực và phẩm chất để thực hiện tốt việc quan sát giờ
dạy trện lớp của giáo viên. Chỗ ngồi cuối lớp là vị trí thích hợp để nghe, nhìn giáo
viên và học sinh, không gây trở ngại cho tiết học.
Nhìn chung, lực lượng kiểm tra đã nghiêm túc quan sát giờ dạy của giáo
viên đáp ứng cho nhiệm vụ kiểm tra, đánh giá giờ dạy trên lớp của giáo viên.
Nhưng cách ghi chép của mỗi kiểm tra viên là khác nhau. Có người ghi lại toàn bộ
quá tình diễn tiến tiết dạy; có người chỉ ghi chú những điều đặc biệt có thể là điểm
mạnh hoặc điểm yếu trong tiết dạy,...
Mặc dù việc kiểm tra kết quả nhận thức của học sinh sau tiết học là không
Trang 16
bắt buộc; nhưng Ban kiểm tra nên chuẩn bị một số câu hỏi hoặc bài tập nhỏ, đơn
giản cho học sinh làm khi kết thúc tiết dạy để kiểm tra xem các em đã tiếp thu bài
vừa học ở mức độ nào.
* Đề xuất biện pháp:
Hiệu trưởng nên thường xuyên nhắc nhở lực lượng kiểm tra có thái độ, cử
chỉ đúng mực trong khi dự giờ, tránh gây những ảnh hưởng tiêu cực đến giáo viên
và học sinh ban kiểm tra cần tạo không khí thoải mái, an tâm cho giáo viên và học
sinh lớp được dự giờ.
Kiểm tra viên cần phải chú ý lắng nghe; ghi chép đầy đủ, khách quan vào
mẫu phiếu của nhà trường vì phịếu này được lưu vào hồ sơ kiểm tra của giáo viên
và những điều ghi chép là cơ sở để phân tích và đánh giá tiết dạy của giáo viên.
phân tích giờ dạy sau khi dự giờ vì tầm quan trọng và sự cần thiết nó. Ngoài ra,
hiệu trưởng cần lưu ý các thành viên trong Ban kiểm tra phải thực hiện đầy đủ các
yêu cầu của việc phân tích giờ dạy.
Hiệu trưởng cũng cần nhắc nhở lực lượng kiểm tra phải khách quan, thận
trọng và dựa trên cơ sở khoa học trong việc nhận xét giờ dạy của giáo viên; phải có
Trang 17
trách nhiệm cao trong công tác kiểm tra. Có như vậy mới giúp giáo viên nâng cao
tay nghề, nâng cao chất lượng giảng dạy trong nhà trường.
Đối với bản thân hiệu trưởng, khi phân tích, đánh giá giờ dạy của giáo viên
nên ghi chép cụ thể những ý kiến nhận xét của mình và những ý kiến cần góp ý
cho giáo viên để chuẩn bị cho cuộc trao đổi với giáo viên đạt hiệu quả cao nhất.
2.3.4. Trao đổi với giáo viên:
* Thực trạng:
Sau khi dự giờ, Ban kiểm tra tiến hành trao đổi với giáo viên. Trước hết,
giáo viên trình bày mục tiêu của giờ dạy là gì? (nội dung kiến thức, những kỹ năng
cần rèn luyện cho học sinh, hình thành phương pháp học cho học sinh, giáo dục
tinh thần thái độ học tập, giáo dục tư tưởng, ..qua bài dạy), các phương pháp, hình
thức tổ chức dạy học đã thực hiện, những khó khăn, thuận lợi khi thực hiện giờ
dạy.
Sau đó, giáo viên tự đánh giá mức độ đạt mục tiêu của bài dạy, tự nhận xét
về những ưu nhược điểm của giờ dạy, hiệu quả của giờ dạy.
Ban kiểm tra phân tích tiết dạy và nêu nhận xét những ưu điểm và hạn chế
của tiết dạy dựa trên các sự kiện, dữ liệu ghi nhận được qua quan sát việc giờ dạy
của giáo viên. Giáo viên chú ý lắng nghe và ghi chép để rút kinh nghiệm và có thể
nêu ý kiến hoặc trao đổi thêm về những điều chưa rõ.
Việc trao đổi ý kiến thật sự là sự thảo luận giữa Ban kiểm tra và giáo viên
với mục đích cùng nhau tìm ra những điều chưa tốt, chưa đáp ứng được yêu cầu sư
phạm; từ đó, đề ra những biện pháp cải tiến để nâng cao hiệu quả.
"tâm phục, khẩu phục" khi được kiểm tra, đánh giá xếp loại.
Qua trao đổi, giáo viên được giúp đỡ nhiều về trình độ chuyên môn và
nghiệp vụ sư phạm. Những lời khuyên cùa Ban kiểm tra giúp giáo viên khắc phục
các thiếu sót, phát huy những ưu điểm; những đề nghị của Ban kiểm tra sẽ được
giáo viên vận dụng trong các tiết dạy sau đó.
* Đề xuất biện pháp:
Hiệu trưởng cần phổ biến cho Ban kiểm tra những yêu cầu, nội dung trong
khi trao đổi với giáo viên. Đặc biệt, hiệu trưởng quán triệt cho Ban kiểm tra nhiệm
vụ tư vấn, thúc đẩy khi trao đổi.
Hiệu trưởng nên chỉ đạo Ban kiểm tra chú ý tạo bầu không khí thật thoải
mái, nhẹ nhàng khi trao đổi, tạo cảm giác an toàn đối với giáo viên; khuyến khích
giáo viên tự thẩm định, đánh giá tiết dạy của mình tạo tiền đề biến kiểm tra bên
ngoài thành tự kiểm tra bên trong. Ban kiểm tra cần khuyến khích giáo viên tự
thẩm định, đánh giá kết quả giờ dạy.
Hiệu trưởng cũng cần chú trọng đến việc tổ chức chọn lựa, tập hợp được
những kinh nghiệm có giá trị qua các tiết dự giờ để phổ biến cho tất cả giáo viên
trong nhà trường cùng vận dụng.
2.3.5 Lưu hồ sơ:
* Thực trạng:
Sau khi trao đổi, đánh giá xếp loại giờ dạy của giáo viên, Ban kiểm tra tiếp
tục hoàn thiện hồ sơ kiểm tra của giáo viên gồm phiếu nhận xét và đánh giá xếp
loại giờ dạy.
Các ý kiến nhận xét được ghi chép chính xác, rõ ràng, cụ thể. Đó là những
ghi chép về các ưu điểm cần phát huy; các thiếu sót, hạn chế cần khắc phục, điều
chỉnh; đồng thời, cũng có những kiến nghị hết sức xác đáng để giúp giáo viên hoàn
thiện giờ lên lớp tốt hơn. Ban kiểm tra hết sức tránh dùng những từ ngữ nhiều
nghĩa có thể gây hiểu nhầm.
Việc lưu hồ sơ diễn ra ở hai cấp: nhà trường lưu trữ những hồ sơ kiểm ra do
Ban kiểm tra cấp trường thực hiện; tổ chuyên môn thì lưu trữ những hồ sơ do tổ
kiểm tra.
* Thực trạng:
Đối với các tiết dự giờ do Ban kiểm tra nhà trường tiến hành thì sau mỗi đợt
kiểm tra hiệu trưởng quản lý hồ sơ kiểm tra; còn đối với các tiết dự giờ do tổ tiến
hành thì hồ sơ kiểm tra do tổ trưởng chuyên môn quản lý. Vào cuối học kỳ I và
cuối năm học hiệu trưởng yêu cầu bộ phận Hành chánh tổng hợp công tác kiểm tra
giờ dạy trên lớp của giáo viên trong nhà trường. Hiệu trưởng và các tổ trưởng
chuyên môn cung cấp cho bộ phận Hành chánh các số liệu cần thiết.
Các số liệu thống kê về kết quả kiểm tra giờ dạy trên lớp của giáo viên sau
khi trình hiệu trưởng ký sẽ được gởi cho lãnh đạo nhà trường và các tổ trưởng.
Hiệu trưởng thông báo kết quả dự giờ cho hội đồng giáo viên. Các thông tin này sẽ
được bổ sung vào hồ sơ kiểm tra giờ dạy trên lớp của giáo viên.
Cuối học kỳ I và học kỳ II, Ban kiểm tra họp sơ kết và tổng kết công tác
kiểm tra nội bộ trường học; trong đó có công tác kiểm tra giờ dạy trên lớp của giáo
viên.
* Phân tích:
Hiệu trưởng nhà trường thực hiện việc sơ, tổng kết công tác kiểm tra giờ dạy
trên lớp của giáo viên vào cuối học kỳ I và cuối năm học.
Khi họp sơ, tổng kết công tác kiểm tra, Ban kiểm tra xem xét qui trình tiến
hành, hiệu quả kiểm tra; cùng thảo luận để tìm ra những mặt mạnh để phát huy,
những mặt hạn chế, chưa hợp lý để điều chỉnh.
Các kết luận kiểm tra là cơ sở cho hiệu trưởng ra các quyết định điều chỉnh
nhằm hoàn thiện dần năng lực sư phạm của giáo viên và cải tiến, nâng cao chất
lượng, hiệu quả của công tác kiểm tra.
Việc sơ kết công tác kiểm tra chỉ thực hiện hai lần trong một năm học nên
hiệu trưởng không thường xuyên nắm được tình hình giảng dạy cũng như hoạt
động của Ban kiểm tra. Do đó, việc điều chỉnh không được thực hiện thường
xuyên và kịp thời làm ảnh hưởng và hạn chế đến tác dụng của kiểm tra.
* Đề xuất biện pháp:
Hiệu trưởng nên qui định chế độ báo cáo đối với Ban kiểm tra. Cấp trường
có thể ủy quyền cho phó hiệu trưởng chuyên môn lưu trữ hồ sơ và tổng hợp, báo
trường trong năm học 2015 - 2016 đối chiếu với những lý luận đã được trang bị,
tôi nhận thấy trường tôi đã làm được và chưa làm được những việc sau:
1. Ưu điểm:
Hiệu trưởng đã xây dựng được Ban kiểm tra đúng theo qui định. Các thành
viên Ban kiểm tra là những tổ, nhóm trưởng nhiều kinh nghiệm, trình độ chuyên
môn vững vàng, có đầy đủ phẩm chất và năng lực đáp ứng được nhiệm vụ kiểm
tra. Ban kiểm tra tạo được uy tín và niềm tin đối với giáo viên.
Cơ chế gián tiếp hoàn toàn phù hợp tình hình thực tế của nhà trường, một
trường THPT lớn có truyền thống dạy tốt-học tốt với đội ngũ tổ trưởng chuyên
môn giỏi, có kinh nghiệm, hoạt động tổ chuyên môn độc lập và đủ mạnh để đảm
nhiệm công việc kiểm tra giờ dạy trên lớp của giáo viên trong tổ.
Việc dự giờ được kết hợp với việc thao giảng, hội giảng trong tổ lôi cuốn
được tất cả giáo viên vào công tác kiểm tra tạo tiền đề cho việc chuyển hóa kiểm
tra thành tự kiểm tra. Hội giảng là cơ hội tốt để phổ biến những kinh nghiệm hay
trong giáo viên.
Lực lượng kiểm tra đã làm khá tốt nhiệm vụ: kiểm tra, đánh giá, tư vấn và
thúc đẩy. Việc quan sát giờ dạy được thực hiện nghiêm túc đáp ứng cho việc kiểm
tra đầy đủ các nội dung: hoạt động của giáo viên, hoạt động của học sinh, quan hệ
giao tiếp diễn ra trong tiết dạy.
Việc đánh giá tiết dạy của giáo viên có tính chính xác, khách quan thông qua
Trang 21
việc trao đổi với giáo viên một cách bình đẳng và dân chủ, Giáo viên được khuyến
khích tự nhận xét về tiết dạy (ưu, nhược điểm), tự thẩm định kết quả giờ dạy so với
mục tiêu đề ra; từ đó, tự đánh giá tiết dạy đạt được mức độ nào.
Giáo viên được cùng thảo luận với ban kiểm tra để tìm ra giải pháp khắc
phục những hạn chế trong tiết dạy. Những nhận xét của ban kiểm tra có cơ sở khoa
học giúp cho giáo viên phát huy những ưu điểm và hạn chế những thiếu sót để
hoàn thiện năng lực sư phạm của giáo viên và nâng cao chất lượng giảng dạy của
cả cấp tổ có đủ năng lực và phẩm chất thực hiện nhiệm vụ kiểm tra; lôi cuốn tất cả
giáo viên vào công tác kiểm tra; nâng cao tinh thần trách nhiệm của họ trong việc
giảng dạy trên lớp; tạo điều kiện cho việc tự kiểm tra.
Có chế độ hợp lý cho lực lượng kiểm tra như: thể thức làm việc, báo cáo, qui
trình tiến hành, thời gian, nhiệm vụ cụ thể, quyền lợi cho kiểm tra viên, ... sẽ có tác
dụng tích cực, thúc đẩy công tác kiểm tra, nâng cao tinh thần trách nhiệm của lực
lượng kiểm tra.
Thực hiện nhiều hình thức dự giờ như: dự giờ có báo trước, dự giờ đột xuất,
Trang 22
dự giờ song song,... để có thể đánh giá chính xác tình hình dạy học cùa giáo viên
và học trong điều kiện bình thường và có biện pháp cải tiến thích hợp.
Thực hiện việc chuẩn bị dự giờ chu đáo, nhất là phải nghiên cứu hồ sơ kiểm
tra lần trước của giáo viên để ghi nhận sự tiến bộ của giáo viên khi đánh giá tiết
dạy.
Lực lượng kiểm tra phải nghiêm túc thực hiện việc phân tích giờ dạy sau khi
dự giờ xong, Nhằm tạo bầu không khí thoải mái, tin cậy khi trao đổi với giáo viên,
các ý kiến nhận xét cần xác thực, có cơ sở khoa học. Giáo viên cần được khuyên
khích tự nhận xét, tự thẩm định, tự đánh giá tiết dạy, làm tiền đề chuyển kiểm tra
thành tự kiểm tra của mỗi giáo viên.
Khi tiến hành quy trình dự giờ, lực lượng kiểm tra cần thực hiện tốt nhiệm
vụ: kiểm tra, đánh giá, tư vấn, thúc đẩy để giúp giáo viên phát huy nội lực, nâng
cao chất lượng giảng dạy.
Hồ sơ kiểm tra cần phải chính xác, khách quan, rõ ràng, cụ thể, toàn diện và
có tính nhân văn với những kiến nghị phù hợp giúp giáo viên tiến bộ.
III. KIẾN NGHỊ:
- Hiệu trưởng cần có chế độ bồi dưỡng cho lực lượng kiểm tra.
- Hiệu trưởng cần thực hiện việc khen thưởng những kiểm tra viên hoàn thành
nhiệm vụ xuất sắc; đồng thời, phê bình, nhắc nhở những thành viên chưa hoàn
CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
––––––––––––––––––––––––
Thống Nhất , ngày 20. Tháng 05 năm 2016
PHIẾU NHẬN XÉT, ĐÁNH GIÁ SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Năm học: .2015-2016
–––––––––––––––––
Tên sáng kiến kinh nghiệm: Thiết kế tiết dạy Bài tập Vật lý theo định hướng phát huy tính
tích cực của học sinh
Họ và tên tác giả: Le Thanh Hưng
Chức vụ: Phó hiệu trưởng
Đơn vị: Trường THPT Dầu Giây
Lĩnh vực: (Đánh dấu X vào các ô tương ứng, ghi rõ tên bộ môn hoặc lĩnh vực khác)
- Quản lý giáo dục
- Phương pháp dạy học bộ môn:
- Phương pháp giáo dục
- Lĩnh vực khác:
Sáng kiến kinh nghiệm đã được triển khai áp dụng: Tại đơn vị
Trong Ngành
1. Tính mới (Đánh dấu X vào 1 trong 3 ô dưới đây)
- Đề ra giải pháp thay thế hoàn toàn mới, bảo đảm tính khoa học, đúng đắn
- Đề ra giải pháp thay thế một phần giải pháp đã có, bảo đảm tính khoa học, đúng đắn
- Giải pháp mới gần đây đã áp dụng ở đơn vị khác nhưng chưa từng áp dụng ở đơn vị mình,
giả không sao chép tài liệu của người khác hoặc sao chép lại nguyên văn nội dung sáng kiến kinh
nghiệm cũ của chính tác giả.
Phiếu này được đánh dấu X đầy đủ các ô tương ứng, có ký tên xác nhận của tác giả và người
có thẩm quyền, đóng dấu của đơn vị và đóng kèm vào cuối mỗi bản sáng kiến kinh nghiệm.
NGƯỜI THỰC HIỆN SKKN
(Ký tên và ghi rõ họ tên)
XÁC NHẬN CỦA TỔ
CHUYÊN MÔN
(Ký tên và ghi rõ họ tên)
THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ
(Ký tên, ghi rõ
họ tên và đóng dấu)
Trang 25