Hiệu trưởng tổ chức kiểm tra giờ dạy trên lớp của giáo viên ở trường
THCS Nguyễn Viết Xuân
PHẦN I : MỞ ĐẦU
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
1. Về lý luận
Ở trường phổ thông việc dạy học được tổ chức qua nhiều hình thức khác
nhau dạy trên lớp, ngoài giờ lên lớp các hoạt động văn thể mỹ hoạt động sản
xuất, các hoạt động xã hội, mỗi hình thức có tác dụng riêng của nó, nhằm
thực hiện mục tiêu chung là giáo dục toàn diện cho học sinh nâng cao dân trí,
đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài cho đất nước. Trong các hình thức đó,
hình thức hoạt động dạy học trên lớp chiếm hầu hết thời gian dạy học của
người giáo viên, hoạt động này có tầm quan trọng đặc biệt nó đóng vai trò
quyết đònh chất lượng đào tạo của nhà trường với chủ trương đổi mới phương
pháp giảng dạy, giáo viên đóng vai trò chỉ đạo trong việc truyền thụ kiến
thức và học sinh đóng vai trò tích cực chủ động phát triển kiến thức. Vậy việc
kiểm tra giờ dạy trên lớp là cơ sở để hiệu trưởng nắm bắt tình hình, thu nhập
thông tin về năng lực sư phạm của giáo viên. Đây là một hoạt động nghiệp
vụ quản lý của hiệu trưởng nó đảm bảo lập mối quan hệ ngược thường xuyên
kòp thời giúp hiệu trưởng hoàn thành cơ chế điều chỉnh hướng đích trong quá
trình quản lý nhà trường, rút kinh nghiệm cho bản thân và dần dần biến
những kinh nghiệm này thành tài sản chung của tập thể. Kiểm tra nội bộ
trường học còn tác dụng đôn đốc, thúc đẩy, hỗ trợ cá nhân, bộ phận trong nhà
trường hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Có thể khẳng đònh rằng kiểm tra
nội bộ trường học vừa là tiền đề, vừa là điều kiện để đảm bảo thực hiện các
mục tiêu giáo dục là yếu tố tạo nên chất lượng giáo dục trong nhà trường.
Giờ dạy trên lớp là một quá trình dạy học, đây là hoạt động sư phạm nó
phản ánh những gì mà giáo viên đã tích luỹ, đã nghiền ngẫm, đã luyện tập
nó tổng hợp tất cả hoạt động của giáo viên, như Xcatkir đã viết “Mọi mặt
của quá trình dạy học được phản ánh trong một giọt nước” còn theo Koxrin
đã nhận xét “Nếu không phải là tất cả thì phần lớn khoa học giáo dục tập
trung vào giờ học”
Từ thực tế cho thấy hiệu quả công tác kiểm tra trong những năm qua còn
thấp, chưa thúc đẩy được chất lượng giáo dục, vì vậy tôi mạnh dạn chọn đề
tài “Hiệu trưởng tổ chức kiểm tra giờ dạy trên lớp của giáo viên trường THCS
Ea Phê” nhằm rút ra bài học kinh nghiệm cho công tác quản lý sắp tới để
nâng cao chất lượng dạy học của trường .
II. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI
Nghiên cứu đề tài nhằm tìm hiểu và phân tích thực trạng hoạt động
kiểm tra giờ dạy trên lớp ở đơn vò và soi rọi cơ sở lý luận và cơ sở pháp lý.
Từ đó rút ra bài học kinh nghiệm, đề xuất cải tiến công tác kiểm tra giờ học
trên lớp ở đơn vò và vận dụng khi tham gia công tác thanh kiểm tra các đơn vò
bạn ngày một hiệu quả hơn.
III. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU
- Tìm hiểu cơ sở lý luận, cơ sở pháp lý của việc kiểm tra giờ dạy trên lớp.
- Phân tích thực trạng của việc tổ chức kiểm tra giờ dạy trên lớp tại đơn vò.
- Rút ra bài học kinh nghiệm về việc tổ chức kiểm tra giờ dạy trên lớp,
kiến nghò những vấn đề thiết thực để cải tiến việc tổ chức kiểm tra giờ dạy
trên lớp.
Nguyễn Quốc Huy – Lớp bồi dưỡng CBQL THCS
2
Hiệu trưởng tổ chức kiểm tra giờ dạy trên lớp của giáo viên ở trường
THCS Nguyễn Viết Xuân
IV. PHẠM VI NGHIÊN CỨU
1. Phạm vi về nội dung
Trong nhà trường phổ thông các hoạt động về kiểm tra giáo viên diễn ra
rất đa dạng và phong phú. Do thời gian không cho phép và khả năng có hạn
trong phạm vi đề tài, tôi xin được phép đi sâu về vấn đề “Hiệu trưởng tổ
chức kiểm tra giờ dạy trên lớp của giáo viên trường THCS Ea Phê huyện
Krông Pắc tỉnh Đăk Lăk” năm học 2007-2008.
2. Phạm vi tài liệu
- Hiệu trưởng quản lý hoạt động dạy và giáo dục trên lớp (Bài giảng của
Kiểm tra giờ học trên lớp cũng tuân theo các nguyên tắc kiểm tra trong
quản lý giáo dục, cụ thể như sau :
- Kiểm tra phải chính xác, khách quan, công bằng kết quả kiểm tra phải
phản ánh đúng thực trạng về đối tượng kiểm tra, tránh đònh kiến, suy diễn và
các hình thức giả tạo.
- Kiểm tra phải có hiệu quả, kiểm tra không phải là “Vạch làm tìm sâu”
kiểm tra phải có tác dụng đôn đốc, thúc đẩy, việc thực hiện nhiệm vụ của
giáo viên được tốt hơn không để giáo viên hiểu lầm là kiểm tra để đánh giá.
- Kiểm tra phải thường xuyên, kòp thời không phải đợi có “Vấn đề” mới
tiến hành kiểm tra, mà phải xem đây là việc làm thường xuyên, liên tục của
hiệu trưởng.
- Kiểm tra phải công khai, dân chủ hiệu trưởng phải làm sao cho giáo
viên thấy được việc kiểm tra giờ dạy trên lớp là việc làm không thể thiếu
được , để qua đó biến quá trình kiểm tra thành quá trình tự kiểm tra, quá trình
tự bồi dưỡng của giáo viên.
3. Hình thức kiểm tra
Hình thức kiểm tra chủ yếu giờ dạy trên lớp của giáo viên là dự giờ, tuy
nhiên cần có sự lựa chọn đối tượng để tiến hành kiểm tra có chủ đònh.
3.1 Các hình thức dự giờ
- Dự giờ báo trước : Nhận xét năng lực cao nhất mà giáo viên sau khi đã
có điều kiện chuẩn bò thể hiện trong giờ lên lớp.
- Dự giờ đột xuất : Nhằm xác đònh rõ giáo viên đã chuẩn bò bài như thế
nào, lớp học đa chuẩn bò ra sao trong điều kiện bình thường.
- Dự giờ chuyên đề : Nhằm mục đích nghiên cứu toàn diện hệ thống làm
việc và kinh nghiệm tích luỹ tiến bộ của mỗi giáo viên.
- Dự giờ lên lớp song song : Nhằm phát hiện những đặc điểm thuộc về
bản lónh của mỗi thầy giáo, hiệu quả của phương pháp này hay phương pháp mới.
Nguyễn Quốc Huy – Lớp bồi dưỡng CBQL THCS
4
Hiệu trưởng tổ chức kiểm tra giờ dạy trên lớp của giáo viên ở trường
4. Quy trình tổ chức kiểm tra
4.1 Xây dựng chuẩn kiểm tra và đánh giá
Chuẩn kiểm tra là công cụ để hiệu trưởng đánh giá giáo viên, hướng dẫn
giáo viên nên hành động, muốn kiểm tra giáo viên trong giờ lên lớp phải có
chuẩn đánh giá tiết dạy. Xây dựng chuẩn là người hiệu trưởng căn cứ vào
chuẩn đánh giá của cấp trên mà vận dụng chuẩn đó sao cho phù hợp với thực
tế nhà trường, nhưng vẫn đảm bảo tinh thần cơ bản của chuẩn và có tính
Nguyễn Quốc Huy – Lớp bồi dưỡng CBQL THCS
5
Hiệu trưởng tổ chức kiểm tra giờ dạy trên lớp của giáo viên ở trường
THCS Nguyễn Viết Xuân
thống nhất trong quản lý, chuẩn phải đảm bảo hai yếu tố đònh tính và đònh
lượng khi xây dựng chuẩn cần tuân thủ các quy đònh sau :
- Dự thảo
- Thảo luận
- Điều chỉnh + giải thích
- Quyết đònh + ban hành
4.2 Xây dựng lực lượng kiểm tra
Lực lượng kiểm tra có ý nghóa quyết đònh chất lượng và hiệu quả của
việc kiểm tra, do đó khi xây dựng lực lượng kiểm tra phải thực hiện các bước
sau :
* Xác đònh cơ chế kiểm tra tuyến kiểm tra
- Cơ chế kiểm tra
+ Cơ chế trực tiếp : Do ban kiểm tra chuyên môn thực hiện
+ Cơ chế gián tiếp : Do tổ chuyên môn và các giáo viên trong tổ thực
hiện.
- Tuyến kiểm tra : Tuyến trường, tuyến tổ chuyên môn, tuyến cá nhân
những tuyến kiểm tra tổ chuyên môn là quan trọng nhất vì quá trình sư phạm
được diễn ra chủ yếu ở tổ chuyên môn và trên lớp.
* Xây dựng lực lượng kiểm tra
- Điều 22 quyết đònh số 478/QĐ ngày 11 tháng 03 năm 1993 của Bộ giáo dục.
- Hướng dẫn số 10227 /THPT của Bộ giáo dục và đào tạo về việc đánh giá
xếp loại giờ dạy ở bậc trung học;
- Kế hoạch năm học
- Thông tư số 07/2004/TT-BGD&ĐT ngày 20 tháng 03 năm 2004 của Bộ
giáo dục đào tạo về vấn đề thanh tra toàn diện trường phổ thông và thanh tra
hoạt động sư phạm của giáo viên trung học.
+ Về mục đích : Đánh giá khách quan, toàn diện hoạt động sư phạm của
giáo viên để tư vấn biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động giảng dạy đôn
đốc việc tuân thủ quy chế chuyên môn xác đònh một trong những căn cứ quan
trọng phục vụ cho việc bố trí sử dụng, đào tạo, bồi dưỡng và đải ngộ giáo
viên một cách hợp lý.
+ Về yêu cầu : Kiểm tra và đánh giá chất lượng, hiệu quả giảng dạy của
giáo viên đối chiếu với những quy đònh của chương trình, nội dung, phương
pháp và kế hoạch giảng dạy, xem xét hoạt động của giáo viên phát hiện các
tiềm năng hạn chế và thiếu sót.
+ Về nội dung thanh tra : Trình độ sư phạm, thực hiện quy chế chuyên
môn, kết quả giảng dạy, thực hiện nhiệm vụ khác.
+ Về việc dự các giờ lên lớp : Dự ít nhất 2 tiết của các bài dạy khác nhau
ở phân môn chủ yếu của những bộ môn mà giáo viên đã được đào tạo đối với
giáo viên dạy khác môn khi cần thiết phải thanh tra thì việc dự giờ nhằm
đánh giá chủ yếu khả năng thâm nhập vào bộ môn chưa được đào tạo, trường
Nguyễn Quốc Huy – Lớp bồi dưỡng CBQL THCS
7
Hiệu trưởng tổ chức kiểm tra giờ dạy trên lớp của giáo viên ở trường
THCS Nguyễn Viết Xuân
hợp vẫn chưa quyết đònh được xếp loại thì dự tiết thứ 3 ghi biên bản đánh giá
tiết dạy.
+ Về việc xếp loại : Giáo viên được đánh giá 4 loại : Giỏi, khá, đạt yêu
cầu và chưa đạt yêu cầu (Lưu ý phải căn cứ vào thông tư số 10227/THPT của
Hiệu trưởng tổ chức kiểm tra giờ dạy trên lớp của giáo viên ở trường
THCS Nguyễn Viết Xuân
- Đội ngũ giáo viên trẻ kinh nghiệm, năng lực giảng dạy còn hạn chế
một số giáo viên chưa yên tâm công tác số lượng giáo viên không đều giữa
các bộ môn.
- Học sinh đồng bào dân tộc chiếm khoảng 70% phần lớn là con em
nông dân lao động thu nhập chính là làm nương rẫy phụ thuộc vào thời tiết
thiên nhiên nên đời sống kinh tế gặp nhiều khó khăn.
- Một số phụ huynh chưa quan tâm đến việc học tập điều kiện đi lại của
1 bộ phận học sinh còn khó, lầy lội về mùa mưa, gió bụi về mùa khô tuyển
học sinh đầu vào chất lượng thấp.
- Cơ sở vật chất còn thiếu : Các phòng chức năng, phòng thực hành, thư
viện và đặc biệt là thiết bò đồ dùng dạy học mà thiếu vừa không đồng bộ,
công tác bồi giỏi phụ kém gặp khó khăn.
- Tập thể cán bộ giáo viên trong trường coi khó khăn là tạm thời và xác
đònh thuận lợi là điều cơ bản, cần phải tập trung trí tuệ của nhân dân, góp
phần vào xây dựng sự nghiệp giáo dục ở miền đất Tây Nguyên.
Phát huy mặt thuận lợi : Cho đến nay về tình hình nhà trường cơ bản
được đáp ứng tương đối đủ phục vụ cho việc dạy và học 2 ca với 16 phòng
học và 32 lớp với 1509 em.
- Về tình hình đội ngũ
Tổng số cán bộ giáo viên : 64
Lãnh đạo : 03
Giáo viên : 57
Văn thư, hành chính, thư viện : 04
Bảo vệ : 02 (Hợp đồng ngắn hạn)
- Số giáo viên theo trình độ chuẩn
Đạt trình độ chuẩn trở lên : 57
Trong đó trên chuẩn : 16
- Số giáo viên chia theo độ tuổi
Loại HS Tổng số Khối 6/8 lớp Khối 7/8 lớp Khối 8/8 lớp Khối 9/8 lớp
Tổng số 1509 372 365 383 389
Trong đó số nữ 758 171 178 192 217
Dân tộc 1056 270 257 277 252
Nữ dân tộc 548 125 128 142 153
* Đánh giá xếp loại 2 mặt : Hạnh kiểm và đạo đức
Số HS phân theo hạnh kiểm Tổng số Khối 6 Khối 7 Khối Khối 9
Chia ra : Tốt
1509 372 365 383 389
Trong tổng số : Nữ 963 263 255 199 246
Nguyễn Quốc Huy – Lớp bồi dưỡng CBQL THCS
10