Sở GD&ĐT Thừa Thiên Huế
Trường THPT Tam Giang
Trang
MỤC LỤC
ĐẶT VẤN ĐỀ
2
2
2
2
3
3
1. Lý do chọn đề tài
1.1. Cơ sở lý luận
1.2. Cơ sở thực tiễn
2. Phạm vi đề tài
GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1. Thực trạng của việc quản lý TBDH ở trường THPT Tam Giang
1.1. Những kết quả đạt được trong công tác quản lý cơ sở vật chất, thiết
bị dạy học:
1.2. Một số tồn tại trong công tác quản lý CSVC nói chung, TBDH nói
riêng ở trường THPT Tam Giang
2. Một số vấn đề cấp thiết về công tác quản lý TBDH đặt ra cần giải
quyết
3. Một số biện pháp quản lý TBDH ở trường THPT Tam Giang hiện nay
3.1. Một số định hướng chung
3.2. Một số biện pháp quản lý cụ thể
3.2.1. Nâng cao nhận thức cho cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên
Sở GD&ĐT Thừa Thiên Huế
Trường THPT Tam Giang
1.1. Cơ sở lý luận:
Giáo dục và Đào tạo muốn phát triển tốt thì đòi hỏi phải phát triển cơ sở vật
chất (CSVC) nói chung và thiết bị dạy học (TBDH) nói riêng cả về chất và lượng.
Trong báo cáo của Ban chấp hành Trung ương Đảng khoá VIII được trình bày tại Đại
hội Đảng toàn quốc lần thứ XI có đoạn: “Tăng cường cơ sở vật chất và từng bước
hiện đại hoá nhà trường, lớp học, sân chơi, bãi tập, máy tính nối mạng internet, thiết
bị học tập và giảng dạy hiện đại, thư viện …” và “Đổi mới phương pháp dạy học, phát
huy tư duy sáng tạo của người học, coi trọng thực hành, thực nghiệm, ngoại khoá, làm
chủ kiến thức, tránh nhồi nhét, học vẹt, học chay”.
Như vậy, theo tinh thần nghị quyết của Đảng, nhà nước sẽ tăng cường đầu tư
cho các trường học, bởi vì yêu cầu cấp bách về chất lượng giáo dục đào tạo không cho
phép kéo dài tình trạng CSVC nghèo nàn, thiếu TBDH tối thiểu mà phải bằng mọi
cách xây dựng và tăng cường CSVC, TBDH trường học trở thành một hệ thống hữu
hiệu, một yếu tố chủ yếu nhằm đổi mới phương pháp dạy học, đưa việc dạy và học lên
một tầm chất lượng mới.
Nghị quyết của Chi bộ Đảng Trường THPT Tam Giang cũng đã chỉ rõ: “ Tiếp
tục tăng cường CSVC, TBDH, hoàn thiện và đi vào hoạt động có hiệu quả, phục vụ
đắc lực cho công tác dạy và học”. Để đạt được những mục tiêu nêu trên, ngoài những
lý do khách quan, công tác quản lý cũng đóng một vai trò hết sức quan trọng trong
việc nâng cao hiệu quả của CSVC nói chung và TBDH nói riêng.
1.2. Cơ sở thực tiễn:
Công tác quản lý giáo dục trong giai đoạn hiện nay, người cán bộ quản lý
không chỉ nắm vững pháp luật mà còn phải có các kỹ năng quản lý. Một điều rất đáng
tiếc là trong một thời gian dài, việc quản lý sử dụng TBDH ở trường THPT Tam
1.1. Những kết quả đạt được trong công tác quản lý cơ sở vật chất, thiết bị
dạy học:
Số lượng các phòng học, phòng làm việc và phòng chức năng của nhà trường
năm học 2010-2011:
NĂM
CSVC ( SỐ PHÒNG )
Phòng
Phòng thiết
HỌC
Hiệu
bộ
Phòng
thực hành
máy tính
Phòng
học
ĐoànTN,
bị, thí
phòng hành nghiệm, thực
chính
hành, phòng
03
Trường THPT Tam Giang từ khi tách ra khỏi trường Phổ thông cấp 2-3 Tam
Giang năm học 1999-2000 chỉ có một dãy phòng học hai tầng, gồm 20 phòng; khuôn
viên chưa có tường thành, chưa có cổng trường, mặt bằng chưa san lấp hết. Nhà
trường tận dụng một số phòng học vừa để làm phòng làm việc của BGH, các bộ phận
hành chính, thư viện...
Sau một quá trình nỗ lực phấn đấu, được sự quan tâm của cấp trên, dần dần các
khu chức năng, bao gồm các phòng thiết bị thực hành, thí nghiệm, phòng kho, phòng
thư viện; khu hành chính, bao gồm các phòng làm việc độc lập của BGH, phòng
Đoàn, phòng Kế toán, Văn thư, phòng họp liên tịch, phòng hội đồng...đã được xây
dựng và đưa vào sử dụng. Các hạng mục khác như tường thành, cổng trường, các khu
vệ sinh cũng đã hoàn thành, tạo ra một không gian liên hoàn tương đối thuận lợi cho
các hoạt động dạy và học cũng như các hoạt động giáo dục khác.
Tuy nhiên, so với yêu cầu và nhu cầu của đổi mới, nâng cao chất lượng dạy và
học hiện nay thì khối công trình dành riêng cho khu chức năng đã không còn đáp ứng
tốt nhất cho đòi hỏi mới của giáo dục hiện đại. Các phòng thí nghiệm thực hành nhỏ
bé, không đạt chuẩn, phòng học bộ môn, nhà đa chức năng chưa có làm ảnh hưởng
không nhỏ đến các hoạt động dạy và học, các hoạt động ngoài giờ lên lớp. Nhà trường
đã phải cố gắng sắp xếp một cách tối ưu nhất để làm sao sử dụng các phòng hiện có
một cách hiệu quả, tránh tình trạng lãng phí và phát huy tối đa cơ sở vật chất hiện có.
Công tác quản lý CSVC nói chung, TBDH nói riêng những năm gần đây đã
được lãnh đạo nhà trường quan tâm hơn trước. Đặc biệt, năm học 2010-2011, với cơ
sở vật chất hiện có, chi bộ Đảng, Ban giám hiệu, hội đồng sư phạm nhà trường quyết
tâm xây dựng, bảo quản và sử dụng tốt TBDH. Có thể tóm lược những kết quả đạt
được của trường về công tác quản lý TBDH như sau:
Người thực hiện: Hoàng Đức Diễn
+ Công tác quản lý TBDH trong những năm gần đây đã được quan tâm hơn, đã
hình thành hệ thống sổ sách quản lý thiết bị bài bản, cơ cấu tổ chức của BGH có một
thành viên trực tiếp phụ trách mảng này.
Người thực hiện: Hoàng Đức Diễn
-5-
Năm học: 2010 - 2011
Sở GD&ĐT Thừa Thiên Huế
Trường THPT Tam Giang
+ Những năm học vừa qua, TBDH của nhà trường chủ yếu tiếp nhận từ nguồn
ngân sách hỗ trợ của Bộ và Sở Giáo dục và Đào tạo; ngoài ra, việc xã hội hóa trong
vấn đề tăng cường cơ sở vật chất thiết bị dạy học bước đầu cũng đã tạo nên những
thay đổi tích cực đáp ứng được nhu cầu dạy và học.
1.2. Một số tồn tại trong công tác quản lý CSVC nói chung, TBDH nói
riêng ở trường THPT Tam Giang:
Năm học 2010-2011, trường THPT Tam Giang đã có cơ sở vật chất tương đối
khang trang và đồng bộ. Tuy nhiên, công tác quản lý CSVC, TBDH của cán bộ quản
lý, nhân viên còn rất nhiều hạn chế cần phải thay đổi. Mặc dù bộ phận làm công tác
TBDH nhiệt tình với công việc nhưng hiệu quả thực tế vẫn chưa ngang tầm. Cán bộ
quản lý thiếu kinh nghiệm, kiêm nhiệm nhiều công việc, không phải lúc nào cũng
toàn tâm toàn ý cho công tác quản lý TBDH và các hoạt động liên quan việc sử dụng
TBDH trong quá trình giảng dạy. Chất lượng thiết bị được trang cấp chưa đảm bảo,
một số thiết bị không đạt chuẩn, độ chính xác không cao, các hóa chất đã quá hạn sử
dụng không đảm bảo hiệu quả thí nghiệm. Các phòng thực hành chưa đáp ứng được
nhà trường, người viết không có tham vọng đi vào phân tích tất cả các lĩnh vực mà
chủ yếu đi sâu vào phân tích, lý giải thực trạng về công tác quản lý TBDH tại trường.
Từ đó đề ra một số biện pháp thích hợp để có thể áp dụng vào quản lý trong nhà
trường, từng bước đưa công tác TBDH vào quy cũ, nề nếp, TBDH được bảo quản tốt,
ngăn nắp, khoa học, để thuận lợi trong việc sử dụng, góp phần nâng cao chất lượng
dạy và học. Chúng tôi nêu ra đây một số định hướng về biện pháp quản lý như sau:
- Nâng cao nhận thức cho cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên;
- Bồi dưỡng nâng cao trình độ, kỹ năng, nghiệp vụ cho cán bộ quản lý, giáo
viên, nhân viên phụ trách TBDH;
- Tổ chức quản lý TBDH hiệu quả, khoa học, quy cũ, nề nếp, có kế hoạch.
3.2. Một số biện pháp quản lý cụ thể:
3.2.1. Nâng cao nhận thức cho cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên:
Như đã trình bày ở trên, trong một thời gian dài, công tác quản lý TBDH ở
trường THPT Tam Giang còn nhiều hạn chế. Một trong những nguyên nhân cơ bản
của nó là do nhận thức của cán bộ quản lý, của giáo viên, nhân viên phụ trách TBDH
về vấn đề này chưa đúng mức. Một thói quen đã trở thành cố hữu, người quản lý,
nhiều giáo viên, nhân viên đã xem nhẹ tác dụng của TBDH trong công việc dạy và
Người thực hiện: Hoàng Đức Diễn
-7-
Năm học: 2010 - 2011
Sở GD&ĐT Thừa Thiên Huế
Trường THPT Tam Giang
học. Vì vậy, việc nâng cao nhận thức cho cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên phụ
trách TBDH là một một vấn đề cấp thiết. Cần làm cho họ ý thức được sự cần thiết và
Sở GD&ĐT Thừa Thiên Huế
Trường THPT Tam Giang
- Tổ chức các đợt tham quan học hỏi về lĩnh vực này tại các đơn vị có kinh
nghiệm, có thành tích trong huyện, tỉnh.
3.2.2. Bồi dưỡng, nâng cao trình độ, kỹ năng nghiệp vụ cho cán bộ quản
lý, giáo viên, nhân viên phụ trách TBDH:
3.2.2.1. Đối với cán bộ quản lý:
Như trong phần thực trạng đã trình bày, cán bộ quản lý kinh nghiệm còn hạn
chế. Điều đó ít nhiều đã ảnh hưởng đến công tác quản lý của trường, trong đó có quản
lý TBDH. Mặt khác, những cán bộ quản lý mới được bổ nhiệm trong những năm gần
đây chưa được đào tạo quản lý một cách khoa học, bài bản. Họ quản lý dựa trên kinh
nghiệm rút ra từ thực tiễn, qua kinh nghiệm của những người đi trước. Vì vậy, theo
chúng tôi, để nâng cao kỹ năng quản lý trường học nói chung, kỹ năng quản lý TBDH
nói riêng họ cần phải được đào tạo hoặc bồi dưỡng nâng cao năng lực. Để giải quyết
vấn đề này, bằng nhiều cách khác nhau, cán bộ quản lý cần phải trau dồi, nâng cao
nghiệp vụ quản lý của mình. Cụ thể phải:
- Nắm vững cơ sở pháp lý, cơ sở khoa học để chỉ đạo công tác TBDH.
- Lập ra kế hoạch, biện pháp quản lý TBDH khoa học và có hiệu quả.
- Lập hồ sơ, sổ sách theo dõi TBDH trên các mặt: xây dựng, bảo quản, sử dụng.
- Chỉ đạo, tổ chức thực hiện những kế hoạch đã đề ra theo tuần, tháng, quý, kỳ,
năm.
- Kiểm tra việc thực hiên kế hoạch của nhân viên thiết bị, của giáo viên để kịp
thời uốn nắn, sửa chữa.
- Đánh giá việc triển khai, thực hiện kế hoạch. Rút ra kinh nghiệm để quản lý
tốt hơn các năm học tiếp theo.
Người thực hiện: Hoàng Đức Diễn
được thống nhất trong hội nghị cán bộ, viên chức của trường; căn cứ vào khung phân
phối chương trình do Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định, các tổ chuyên môn thảo luận
và lên kế hoạch sử dụng TBDH của bộ môn mình cho từng tiết, từng bài, từng chương
cụ thể. Trong kế hoạch này tổ chuyên môn phải nêu được :
Người thực hiện: Hoàng Đức Diễn
- 10 -
Năm học: 2010 - 2011
Sở GD&ĐT Thừa Thiên Huế
Trường THPT Tam Giang
+ Sẽ sử dụng thiết bị gì cho tiết nào, bài nào, chương nào.
+ Thiết bị dạy học đó sẽ khai thác ở đâu? (thiết bị hiện có của trường hay tự
làm).
+ Những kiến nghị, đề xuất với trường.
Dựa vào kế hoạch của từng tổ chuyên môn nhà trường sẽ có kế hoạch chung về
việc sử dụng TBDH cho toàn trường.
3.2.3.2. Tổ chức chỉ đạo thực hiện:
+ Lập sổ theo dõi: Để quản lý TBDH hiệu quả, việc cần thiết đầu tiên là phải
lập sổ theo dõi.
* Mẫu sổ theo dõi, thống kê TBDH khối 10, 11 hoặc 12 (ví dụ minh họa):
Bộ
Tên TBDH
bộ
21
930.300
19.326.300
20/10/2009
bộ
18
502.900
9.053.200
3
4
môn
Thiết bị dùng
chung
Bộ thí nghiệm
thực hành
Lí
* Mẫu sổ theo dõi giáo viên mượn TBDH: Mẫu này dành riêng cho từng giáo
viên.
Mẫu theo dõi mượn TBDH của một giáo viên cụ thể (ví dụ minh họa):
Số
lượt
Tên thiết bị
Ngày mượn
mượn
1
2
3
Tranh Nguyễn
Trãi
Tranh Tấm
Cám
14/11/2010
25/10/2010
Giảng dạy tiết,
Ngày trả
bài học
Tiết 15, Tác gia
Nguyễn Trãi
Trường THPT Tam Giang
+ Trong quá trình tổ chức, chỉ đạo thực hiện việc sử dụng TBDH trong giảng
dạy, người quản lý thường xuyên kiểm tra, nhắc nhở nhân viên TBDH thực hiện đúng
những quy trình, thủ tục nêu trên.
+ Thường xuyên nhắc nhở, động viên những giáo viên chưa hoặc sử dụng chưa
đều TBDH vào trong giờ dạy. Khuyến khích, tuyên dương những giáo viên sử dụng
tốt TBDH.
+ Tổng kết kết quả sử dụng TBDH theo tháng, theo kỳ, từ đó có kế hoạch khen
thưởng, kỷ luật kịp thời, đúng mức đối với từng giáo viên.
KẾT LUẬN
1. Xuất phát từ cơ sở lý luận, cơ sở pháp lý, sau khi phân tích thực trạng công
tác quản lý CSVC nói chung, quản lý TBDH nói riêng tại trường THPT Tam Giang,
chúng tôi đã phân tích và đề xuất một số biện pháp quản lý TBDH. Đối chiếu với mục
đích, đối tượng nghiên cứu của đề tài chúng tôi công bố Sáng kiến kinh nghiệm đã
hoàn thành.
2. Đề tài đã tập trung nghiên cứu và đề xuất được ba biện pháp quản lý TBDH
vừa mang tính thực tiễn, có thể áp dụng trực tiếp vào trường THPT Tam Giang trong
năm học 2010-2011 và những năm tiếp theo. Đó là một số biện pháp sau:
- Nâng cao nhận thức cho cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên.
- Bồi dưỡng nâng cao trình độ, kỹ năng, nghiệp vụ cho cán bộ quản lý, giáo
viên, nhân viên phụ trách TBDH.
- Tổ chức quản lý TBDH hiệu quả, khoa học, quy cũ, nề nếp, có kế hoạch.
Ở mỗi biện pháp, người viết đã đi sâu vào phân tích, đề xuất những biện pháp
nhỏ hơn để phù hợp với việc quản lý TBDH của nhà trường trong hiện tại.
Người thực hiện: Hoàng Đức Diễn
- 13 -
- 14 -
Năm học: 2010 - 2011
Sở GD&ĐT Thừa Thiên Huế
Trường THPT Tam Giang
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Luật Giáo dục năm 2005 và văn bản hướng dẫn thi hành. NXB Chính trị
quốc gia, Hà Nội, 2006.
2. Bùi Minh Hiền (chủ biên) - Vũ Ngọc Hải - Đặng Quốc Bảo. Quản lí giáo
dục. NXB Đại học Sư phạm, Hà Nội, 2006.
3.Nghị quyết Ban chấp hành Trung ương khóa VIII, IX, X (Nhà xuất bản
Chính trị quốc gia- 2006).
4. Giáo trình dùng cho cán bộ quản lý trường THPT, Hà Nội 2009.
5. Báo cáo tổng kết năm học 2006-2007, 2007-2008, 2008-2009, 2009-2010
của trường THPT Tam Giang.
Người thực hiện: Hoàng Đức Diễn
- 15 -
Năm học: 2010 - 2011