Báo cáo thực tập tốt nghiệp

Trường Đại học Nội vụ Hà Nội

Tòa án nhân dân huyện Hoằng Hóa

Sinh viên: Lê Thị Lan

Lớp: Dịch vụ Pháp lý 12A


Báo cáo thực tập tốt nghiệp

Trường Đại học Nội vụ Hà Nội
MỤC LỤC

...............................................................................................................................1
Tòa án nhân dân huyện Hoằng Hóa..................................................................1
MỤC LỤC............................................................................................................2
A. LỜI MỞ ĐẦU.................................................................................................1
B. NỘI DUNG......................................................................................................4
PHẦN I. TỔNG QUAN VỀ TOÀ ÁN NHÂN DÂN HUYỆN HOẰNG HÓA4
I. Lịch sử hình thành và phát triển......................................................................................4
II. Cơ cấu tổ chức................................................................................................................6
1. Cơ cấu tổ chức.................................................................................................................6
2. Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn....................................................................................7
2.1 Chức năng chung của Toà án Nhân Dân Huyện Hoằng Hoá........................................7
2.2 Chánh án Toà án Nhân Dân huyện Hoằng Hoá............................................................7
2.3 Thẩm phán.....................................................................................................................7

PHẦN II. THỰC TRẠNG XÉT XỬ VAHS VÀ VẤN ĐỀ TĂNG THẨM

Sinh viên: Lê Thị Lan

Lớp: Dịch vụ Pháp lý 12A


Báo cáo thực tập tốt nghiệp

Trường Đại học Nội vụ Hà Nội

I. VÌ SAO XÃ HỘI CẦN ?...............................................................................................24
1. Dân nghèo gắn với cái eo pháp luật..............................................................................24
2. Đi tìm công lí - quýt làm cam chịu !.............................................................................27
..........................................................................................................................................27
II. CÁI NHÌN TỔNG QUAN............................................................................................30
III. CẢNH BÁO VƯỚNG MẮC......................................................................................31

PHẦN IV. GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC XÉT XỬ CỦA TAND
HUYỆN HOẰNG HÓA....................................................................................34
I. GIẢI PHÁP CHUNG.....................................................................................................34
II. GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG XÉT XỬ TẠI TAND CẤP HUYỆN.......35
II. GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN THIẾU SÓT KHI TĂNG THẨM QUYỀN XÉT XỬ
HÌNH SỰ..........................................................................................................................37
III. NÂNG CAO NHU CẦU CUNG ỨNG DỊCH VỤ PHÁP LÝ...................................38

C. KẾT LUẬN...................................................................................................40
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT............................................................................41
Danh mục các tài liệu và văn bản pháp luật sử dụng....................................42

Sinh viên: Lê Thị Lan


• Các cơ quan, nhà nước từ trung ương tơi địa phương ( các Bộ, sở
chuyên nghành, Uỷ ban Nhân dân các cấp, Toà án Nhân dân, Viện kiểm sát nhân
dân...);
• Đơn vị sự nghiệp của cơ quan nhà nước, các cơ quan của Đảng, tổ chức
chính trị, tổ chức chính trị - xã hội ;
• Tổ chức chính trị xã hội nghề nghiệp( văn phòng luật sư, hội luật gia,
…);
Sinh viên: Lê Thị Lan

1

Lớp: Dịch vụ Pháp lý 12A


Báo cáo thực tập tốt nghiệp

Trường Đại học Nội vụ Hà Nội

• Các loại hình doanh nghiệp khác.
Được sự giới thiệu của Trường Đại học Nội vụ Hà Nội và được sự đồng ý
của Toà án Nhân Dân Huyện Hoằng Hoá em được tiếp nhận thực tập. Tại đây
em được học hỏi tiếp thu những kĩ năng làm việc, những kinh nghiệm thực tế
của cán bộ công, viên chức cũng như các hoạt động xét xử tại toà. Giúp em có
điều kiện liên hệ, kết nối có chất lượng giữa những kiến thức đã học với thực tế
công việc tại cơ quan mình thực tập, bổ sung có đầy đủ và chọn lọc những kiến
thức pháp luật đặc biệt là chuyên sâu nghành dịch vụ pháp lí của mình. Qua quá
trình thực tập tiếp thu kinh nghiệm, em được phân công làm một người giúp
việc cho thầm phán toà án, được tiếp cận với môi trường làm việc mang tính
chất độc lập, nghiêm túc kết hợp nhiều lĩnh vực khác nhau. Sau khoảng thời
gian gần hai tháng tham gia thực tế, nhằm tóm gọn lại những gì đã học hỏi được

Pháp Luật, các thầy cô bộ môn.
Cuối cùng em xin gửi lời chúc tốt đẹp, lời cám ơn chân thành nhất tới :
• Toàn thể thầy cô giáo thuộc khoa Nhà Nước và Pháp Luật, thầy giáo
chủ nhiệm đã quan tâm giúp đỡ chỉ bảo cho em trong qua trình học tập, tạo điều
kiện cho chúng em có thêm một lần trải nghiệm thực tế bổ ích và hiệu quả,
• Thẩm phán TAND Huyện Hoằng Hoá đã trực tiếp chỉ bảo,
• Thư kí TAND Huyện Hoằng Hoá,
• Các cán bộ công chức của toà.
Do khả năng, trình độ kinh nghiệm thực tiễn còn hạn chế không tránh
khỏi những thiếu sót trong quá trình thực tập và viết bài. Rất mong các cô chú
anh chị cán bộ công chức tại Toà, thầy cô và độc giả đóng góp ý kiến để bài báo
cáo của em hoàn thiện hơn, sâu sắc hơn.
Em xin chân thành cám ơn!
Thanh Hoá, ngày 20 tháng 4 năm 2015
Sinh viên
Lê Thị Lan

Sinh viên: Lê Thị Lan

3

Lớp: Dịch vụ Pháp lý 12A


Báo cáo thực tập tốt nghiệp

Trường Đại học Nội vụ Hà Nội
B. NỘI DUNG

PHẦN I. TỔNG QUAN VỀ TOÀ ÁN NHÂN DÂN HUYỆN HOẰNG HÓA

4

Lớp: Dịch vụ Pháp lý 12A


Báo cáo thực tập tốt nghiệp

Trường Đại học Nội vụ Hà Nội

pháp quyền , pháp chế vững mạnh. Điều này được khẳng định lại một lần nữa
thông qua việc nước ta cho ra đời bản hiến pháp đầu tiên năm 1959 và Luật Tổ
chức Toà án năm 1960.
Đối với mỗi giai cấp mỗi kiểu nhà nước luôn duy trì sâu sắc một mong
muốn tạo được niềm tin trong nhân dân, muốn tồn tại một xã hội công bằng dân
chủ và văn minh thì tất yếu trong lòng nhà nước ấy cũng phải có sự công bằng
và hoàn thiện. Việc xây dựng một nhà nước tự do dân chủ đồng nghĩa với việc
khi xây dựng hệ thống toà án, mong muốn nó tồn tại và trưởng thành chúng ta
phải quan tâm tới vấn đề dân chủ trong các hoạt động của toà án.
Trải qua các giai đoạn cách mạng , các quy định về ngành TAND đã nhiều
lần được cải cách sửa đổi, đã dần hoàn thiện và nâng cao vị trí , vai trò của
ngành Toà án, góp phần củng cố, từng bước xây dựng nhà nước pháp quyền Việt
Nam XHCN. Cùng với sự phát triển chung của ngành Toà án Việt Nam, được
sự quan tâm của các cấp chính quyền từ trung ương và toà án nhân dân Tỉnh
Thanh Hoá, Toà án Nhân Dân Huyện Hoằng Hoá đã được ra đời. Là cơ quan xét
xử của nước CHXHCN Việt Nam, hoạt động theo Luật tổ chức Toà án nhân dân
năm 2002, dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp của Toà án nhân dân Tỉnh Thanh
Hoá và Toà án nhân dân tối cao và chịu sự lãnh đạo toàn diện của Tỉnh uỷ, sự
giám sát hoạt động của Hội đông Nhân Dân , sự phối kết hợp của Uỷ ban nhân
dân huyện Hằng Hoá. Với mục tiêu thực hiện chức năng xét xử loại trừ tội phạm
cho xã hội, hướng tới xã hội công bằng một cuộc sống ấm no hạnh phúc cho

vu phẩm chất đạo đức tốt bản lĩnh chính trị vững vàng. Góp phân tích trong việc
ngăn chặn và xử lí tội phạm loại trừ đến mức tới đa những thành phần làm tổn
hại đến cuộc sống nhân cách đạo đức vốn có, hướng tới một xã hội Việt Nam
công bằng dân chủ văn minh.
II. Cơ cấu tổ chức
1. Cơ cấu tổ chức
Tại Khoản 1, Điều 32 Luật Tổ chức Toà án Nhân Dân quy định về cơ cấu
tổ chức của toà án nhân dân cấp huyện và pháp lệnh Theo đó, Toà án Nhân Dân
huyện Hoằng Hoá cơ cấu gồm:
Về mặt nhân sự :
• 1 Chánh án Bà Lê Thị Sáu
• 2 Phó Chánh án
• Thẩm phán
• Hội thẩm nhân dân
• Thư kí Toà án
• Ngoài ra, Toà án còn có bộ máy giúp việc cho mình.
Giai đoạn cuối năm 2014 đầ 2015 TAND huyện Hoằng Hóa có sự thay
đổi về cơ cấu lãnh đạo. Bổ nhiệm bà Lê Thị Sáu lên làm Chánh án tòa án thsy
thế cho ông Lê Thanh Bình. Ngoài ra trong nội bộ cơ quan cũng có một số sự
thay đổi khác về mặt cán bộ và chức vụ, bổ nhiệm, bổ sung mới một số cán bộ
Sinh viên: Lê Thị Lan

6

Lớp: Dịch vụ Pháp lý 12A


Báo cáo thực tập tốt nghiệp

Trường Đại học Nội vụ Hà Nội


Sinh viên: Lê Thị Lan

7

Lớp: Dịch vụ Pháp lý 12A


Báo cáo thực tập tốt nghiệp

Trường Đại học Nội vụ Hà Nội

• Thẩm phán làm nhiệm vụ xét xử những vụ án và giải quyết những việc
khác thuộc thẩm quyền của Toà án theo sự phân công của Chánh án Toà án nơi
mình công tác hoặc Toà án nơi mình được biệt phái đến làm nhiệm vụ có thời
hạn;
• Thẩm phán có quyền yêu cầu cơ quan, tổ chức, cá nhân thi hành những
quyết định có liên quan đến việc giải quyết vụ án hoặc những việc khác theo quy
định của pháp luật.
Tiểu kết
Tiến trình ra đời trưởng thành và phát triển của Toà Án Nhân Dân huyện
Hoằng Hoá luôn gắn liền với lịch sử ra đời và phát triển của ngành toà án Việt
Nam, gắn với mục tiêu, chính sách của Đảng, nhà nước và pháp luật. TAND
huyện Hoằng Hoá tính từ thời điểm thành lập đến nay đã trải qua các giai đoạn
lịch sử khác nhau, đánh dấu sự trưởng thành và từng bước hoàn thiện cơ cấu tổ
chức của mình, đảm bảo tính thống nhất trong hệ thống Toà án Nhân Dân và hệ
thống tổ chức Bộ máy nhà nước XHCN Việt Nam. " Bằng chính vai trò, chức
năng, nhiệm vụ quyền hạn của mình Toà luôn thể hiện một cách tốt nhất mối
quan hệ hữu cơ với các cơ quan bảo vệ pháp luật khác "


Sinh viên: Lê Thị Lan

9

Lớp: Dịch vụ Pháp lý 12A


Báo cáo thực tập tốt nghiệp

Trường Đại học Nội vụ Hà Nội

các vu việc, vụ án hình sự cả thông thường lẫn phức tạp dường như vẫn tồn tại
khúc mắc. Liệu rằng, tăng thẩm quyền cho Tòa án nhân dân cấp huyện, quận
theo hướng xét xử sơ thẩm được thực hiện chủ yếu ở Tòa án cấp này còn Tòa án
tỉnh chủ yếu xét xử phúc thẩm, Tòa án nhân dân tối cao chủ yếu xét xử giám đốc
và có nên thay đổi gì không ? Như thế nào sẽ tránh án sai, án oan, sót án, sót tội
phạm, gồng gánh, phiền hà...? Như thế nào là đủ là hợp lí ?
Xuất phát từ những yêu cầu cấp thiết nêu trên Đảng, Nhà nước ta đã có sự quan
tâm, những phương hướng và những định hướng, biện pháp cụ thể, nhằm giải
quyết vấn đề xoay quanh thẩm quyền xét xử của tòa án cấp huyện. Từ tính thực
tiễn của vấn đề và vai trò đặc biệt quan trọng của Tòa án nhân dân nên tôi đã
chọn đề tài này để nghiên cứu . Ở đây tôi chỉ đi sâu nghiên cứu về hoạt động xét
xử những vụ án hình sự tại tòa và vấn đề liên quan đến quá trình tăng thẩm
quyền xét xử án hình sự của TAND huyện Hoằng Hóa thông qua đó khảo sát
thực tế nhu cầu cung úng dịch vụ pháp lí địa phương. Để qua đó thấy được
những mặt phù hợp trong chiến lược đổi mới về hệ thống cơ quan tư pháp mà
Nhà nước đề ra trong: Nghị quyết số 49-NQ/TW của Bộ Chính trị về chiến lược
cải cách tư pháp đến 2020, đồng thời nhận thấy những mặt chưa phù hợp của
TAND cấp địa phương nói chung và TAND huyện Hoằng Hóa nói riêng. Qua
đó, đưa ra những phương hướng hữu dụng nhất cho hoạt động tư pháp nói chung

tập cá nhân em được trải qua rất nhiều công việc liên quan đến hoạt động pháp
luật như: tiếp dân, dự tòa, chuẩn bị hồ sơ tài liệu vụ án, khảo sát thực tế,... Em
đã tích lũy cho bản thân một lương thông tin khá đầy đủ về hoạt động tòa án. Từ
đó, thống kê rà soát nhằm đáp ứng nhu cầu bài viết.
Phương pháp hỏi đáp: trên thực tế thì khả năng tiếp cận pháp luật hiểu
đươc pháp luật từ phía người dân còn rất nhiều hạn chế. Để có được bản án cuối
cùng không phải điều đơn giản . Thủ tục giấy tờ hồ sơ vân luôn là điều mơ hồ
đối với không ít người tham gia hoạt động tố tụng. Đó sẽ cân nhu cầu hỏi đáp.
Phương pháp tổng hợp: là giai đoạn cuối cung để có thể tạo nên một bài
báo cáo hoàn chỉnh. Tổng hợp số liệu, tính toán, suy luận để kết luận,...
3. Đối tượng nghiên cứu
Bài viết tập trung khai thác một số đối tượng cơ bản sau:
Hoạt động xét xử tại tòa;
Quy trình thủ tục xét xử;
Thẩm quyền xét xử của tòa ấn cấp huyện;
Chuyên nghành dịch vụ pháp lí;
Điều tra khảo sát thực tế tất cả các mặt của đề tài
Cán bộ công chức, công dân địa phương.
4. Ý nghĩa, giá trị ứng dụng của đề tài.
Trên thực tế khi nhìn nhận và đánh giá về một vấn đề, thong thường chúng
ta sẽ đi sâu vào việc khai thác giá trị của nó. Bài báo cáo này cũng vậy, xuất phát
từ nội dung mà cá nhân tìm hiểu, nghiên cứu học hỏi đươc trong quá trình thực
Sinh viên: Lê Thị Lan

11

Lớp: Dịch vụ Pháp lý 12A


Báo cáo thực tập tốt nghiệp

cáo có tội hay không có tội cũng như các quy định khác theo quy định của pháp
luật.Đây chính là nhiệm vụ trọng ta của hoạt động xét xử.giáo dục công dân tôn
trọng và tuân theo pháp luật nói chung và pháp luật hình sự nói riêng cũng như ý
Sinh viên: Lê Thị Lan

12

Lớp: Dịch vụ Pháp lý 12A


Báo cáo thực tập tốt nghiệp

Trường Đại học Nội vụ Hà Nội

thức đấu tranh phòng ngừa tội phạm cho toàn xã hội.
1.3. Quy trình thủ tục xét xử vụ án hình sự
Hoạt động xét xử một VAHS phải trải qua các gia đoạn cơ bản sau:
Thụ lí vụ án
Phân công người có thẩm quyền đối với vụ án
Thẩm quyền của Thẩm phán, các thủ tục khác trước khi đưa vụ án ra xét
xử
Quyết định đưa vụ án ra xét xử
Chuẩn bị tổ chức phiên toà xét xử sơ thẩm
Xét xử sơ thẩm
Nghị án, tuyến án.
Thi hành án
Tiểu kết
Hoạt động giải quyết án hình sự của TAND huyện Hoằng Hoá là một giai
đoạn trong toàn bộ quá trình giải quyết án hình sự. Khác với hoạt động giải
quyết các loại án khác như án dân sự, kinh tế, lao động, hành chính với đặc điểm

ra trên địa bàn mặc dù có dấu hiệu giảm sút nhưng theo đánh giá vẫn ở mức cao
hơn các tòa khác cùng địa bàn. Nguyên nhân chính là do diều kiện kinh tế xã
hội, dân trí nhu cầu người dân huyện Hoằng Hóa gần đây có sự biến đổi đáng
kể.
Năm 2010 số tòa thụ lí và giải quyết 334 vụ, trong đó hình sự là 76 vụ
chiếm 22,7%; dân sự là 93 vụ chiếm 27,8%; hôn nhân gia đinh là 153 vụ chiếm
45,8%. Giari quyết được xong 328 vụ, tồn lại năm 2011 là 6 vụ đạt tỉ lệ 98,2%.
tỉ lệ án hủy là 0,87%, án sửa là 1,8%
Năm 2011, nhìn chung tỉ lệ án kháng cáo thấp, câp phúc thẩm sửa án phần
lớn đều không do lỗi chủ quan của thẩ phán. Không có án hình sự bị hủy. Pháp
luật quy định tỉ lệ án sửa tối đa không quá 3,4% , những qua tỉ lệ án sửa của đơn
vị đều duới 3%.
Năm 2012, số vụ án hình sự thụ lí và giải quyết là 94 vụ đạt 100%. Đáng
chú ý là lượng án hình sự tăng lên 18 vụ so với năm trước đó. Một phần do quan
hệ xã hôi phát sinh nhiều hơn trước, mức sống cũng thay đổi phức tạp hơn. Về
dân sự thụ lí 98 vụ, trong đó liên quan đến sử dụng đất đai là 21 vụ, tranh chấp
hợp đồng vay tài tản là 42 vụ, tranh chấp hợp đồng mua bán tài sản là 32 vụ,
tranh chấp quyền sử dụng tài sản là 3 vụ. Xét xử 22 vụ, hòa giải thành công 58
vụ, đình chỉ 11vụ, tồn chuyển sang năm 2013 là 7 vụ, tỉ lệ giải quyết án dân sự
là 93,2% tỉ lệ hòa giải là 59,1%.
Năm 2013, tòa án Hoằng Hóa thụ lí 368 vụ án khác nhau, giải quyết xong
353 vụ, đạt 95,9%. trong đó án dân sự 126 vụ, đạt 35,7%, bao gồm các án khác
về hôn nhân gia đình, kinh tế, hành chính…Lượng án hình sự giảm so với năm
2012 là 9 vụ nhưng tính chất tội phạm và mức độ nghiêm trọng của vụ việc lại
có dấu hiệu tăng cao. An hình sự thụ lí 96 vụ, với 188 bị cáo, số vụ còn tồ đọng
Sinh viên: Lê Thị Lan

14

Lớp: Dịch vụ Pháp lý 12A

vụ.
Để không ngừng nâng cao kỹ năng nghiệp vụ xét xử, cán bộ, thẩm phán
thường xuyên hop tổ chức trao đổi chuyên môn, nghiệp vụ giữa các thẩm phán,
đưa ra những tình huống cụ thể để thảo luận về cách nghiên cứu hồ sơ sao cho
hiệu quả để chánh tình trạng xử án oan .
2.2.1. Ưu điểm
Sinh viên: Lê Thị Lan

15

Lớp: Dịch vụ Pháp lý 12A


Báo cáo thực tập tốt nghiệp

Trường Đại học Nội vụ Hà Nội

Trong những năm qua hoạt động xét xử của TAND Huyện Hoàng Hóa đã
đạt được những mặt tích cực đó là:
- Đảm bảo được xét xử là công tâm công bằng:
Là những người tham gia tiến hành tố,người tiến hành tố, người tiến hành
tố tụng. Việc đảm bảo công tâm, công bằng là yếu tố hàng đầu trong hoạt động
của Tòa án sẽ là cơ sở căn cứ thi hành án, quyết định một người là tội phạm hay
không vì vậy nó không chỉ những ảnh hưởng tới một người, một sự việc, một
vấn đề mà nó còn ảnh hưởng tới nhiêu người, với cả chính bản thân người cán
bộ trực tiếp xét xử đo là một vấn đề nhưng cũng có thể nó sẽ ảnh hưởng tới toàn
xẫ hội. Đặc biệt đối với những vụ án hình sự thì mức độảnh hưởng lại càng
mạnh mẽ đối với người dân và xã hội.nói một cách chính xác thì tính chất của
vụ án sẽ quyết định nên những yếu tố ảnh hưởng của nó mà án hình sự lại liên
quan mật thiết đến sinh mạng của một con người.

nhằm đưa kiến thức pháp luật sâu rộng tới người dân, răn đe, ngăn ngừa tội
phạm, giúp người dân hiểu và năm bắt được pháp luật. Để thực hiện tốt công tác
tuyên truyền pháp luật cho người dân thì Tòa án Huyện đã xét xử lưu động một
số vụ án điển hình tại những địa phương, xã phường có mức độ xã hội phức tạp
như Hoằng Trường Hoằng Đông tại đó Tòa án sẽ xét xử trực tiếp tọ cơ hội tốt
nhất cho người dân hiểu pháp luật.
2.2.2 Hạn chế
Thứ nhất, trong quá trình cải cách tư pháp về việc bảo đảm nguyên
tắc khi xét xử, Thẩm phán và Hội thẩm nhân dân chỉ tuân theo pháp luật là
một vấn đề đạt ra cần được giải quyết. Bởi vì trên thực tế vẫn còn nhiều
Thẩm phán khi xét xử vẫn chưa hoàn toàn độc lập.
Thứ hai, cơ cấu bộ máy của Tào án cấp huyện không được tổ chức
theo lĩnh vực xét xử, nên khó khăn trong việc đầu tư, đào tạo chuyên
nghành cho các thẩm phán,chánh án, phó chánh án. Điều này ảnh hưởng
không nhỏ tới chất lượng công tác của tòa án, nhất là đối với những vụ án
liên quan đến tranh chấp đất đai, kinh doanh thương mại...
Thứ ba, số lượng án để lại năm sau, hiện tượng kháng cáo kháng nghị vẫn
còn tồn tại.
Thứ tư, từ thực tiễn xét xử, một số thẩm phán cho rằng, do được tổ
chức ở đơn vị hành chính cấp huyện nên tòa án cấp huyện được tổ chức
dàn chải, số lượng các vụ việc giải quyết của mỗi tòa án phụ thuộc vào đặc
diểm dân số, địa lý, mức đô phát triển kinh tế xã hội của địa bàn huyện nên
có tình trạng có tòa án huyện có quá ít việc trong khi có tòa án huyện rại
rơi vào tình trạng quá tải.
Thứ năm, do được thành lập theo đơn vị hành chính cấp huyện nên
trong nhận thức của một số nghành, một số cấp lại coi Tòa án nhân dân cấp
huyện như một đơn vị chức năng thuộc đơn vị hành chính cấp huyện. Điều
nà đã làm hạ thấp địa vị pháp lý của Tòa án nhân dân cấp huyện, gây khó
Sinh viên: Lê Thị Lan


những nội dung quan trọng của việc sửa đổi Bộ luật tố tụng hình sự, xác định sự
cần thiết khách quan của việc sửa đổi, làm rõ các cơ sở để xác định mức thẩm
quyền phù hợp là việc làm hết sức cần thiết.
Vậy hiểu như thế nào là thẩm quyền xét xử ?
Yêu cầu nữa đặt ra là việc toà án cấp tỉnh hiện nay vẫn phải xét xử phần
lớn những vụ án hình sự (sơ thẩm, phúc thẩm) và các toà phúc thẩm Toà án nhân
dân tối cao vẫn phải xét xử quá nhiều các vụ án hình sự theo thủ tục phúc thẩm
đã gây khó khăn nhất định đến việc tham gia phiên toà của những người tham
gia tố tụng (nhân chứng, bị hại, người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan,
Sinh viên: Lê Thị Lan

18

Lớp: Dịch vụ Pháp lý 12A


Báo cáo thực tập tốt nghiệp

Trường Đại học Nội vụ Hà Nội

nguyên đơn và bị đơn dân sự…). Nếu những người này vắng mặt tại phiên toà
sẽ ảnh hưởng rất lớn đến việc giải quyết vụ án nhanh chóng và kịp thời, khách
quan. Vì vậy, có nhiều hi vọng đối với việc tăng thẩm quyền xét xử cho toà án
cấp huyện sẽ đáp ứng yêu cầu đấu tranh phòng và chống tội phạm trong giai
đoạn mới, đảm bảo quyền dân chủ của công dân trong tố tụng hình sự, tạo điều
kiện cho các toà án và các cơ quan tiến hành tố tụng khác có khả năng nâng cao
hiệu quả hoạt động.
2. Tăng thẩm quyền xét xử cho TAND cấp huyện theo qua trình của
luật
Ngay sau khi Nhà nước Việt Nam dân chủ cộng hoà ra đời, hệ thống toà


thông qua Luật tổ chức toà án nhân dân ngày 4/7/1981. Theo quy định tại Điều
36 của Luật này, tòa án nhân dân cấp huyện có thẩm quyền xét xử sơ thẩm tất cả
các vụ án hình sự, trừ những tội xâm phạm an ninh quốc gia, những tội phạm
hình sự có tính chất nghiêm trọng, phức tạp hay gây hậu quả lớn.
Khi BLTTHS đầu tiên của Nhà nước ta được Quốc hội thông qua ngày
28/6/1988, thẩm quyền xét xử ca toà án cấp huyện đã được thay đổi và quy định
rõ ràng hơn.Theo khoản 1 Điều 145 BLTTHS năm 1988, tòa án nhân dân cấp
huyện được xét xử sơ thẩm những tội phạm mà Bộ luật hình sự quy định từ 7
năm tù trở xuống, trừ những tội đặc biệt xâm phạm an ninh quốc gia và một số
tội khác của Bộ luật hình sự. Thẩm quyền này được giữ nguyên cho đến khi
BLTTHS năm 2003 được ban hành.
3. Thực tiễn và thách thức
3.1. Thực tiễn
Việc tăng thẩm quyền cho toà án cấp huyện đã được thực hiện trong suốt
nửa thế kỉ đi cùng với tiến trình xây dựng nền tư pháp hình sự riêng của một
chính thể mới trong lịch sử phát triển của dân tộc. Hơn 10 năm trở lại đây, chủ
trương này đã được đề cập nhiều tại các diễn đàn, hội nghị khác nhau và hàng
loạt chủ trương, chính sách của Đảng đã nhấn mạnh về việc tăng thẩm quyền
cho toà án cấp huyện.
Nghị quyết Hội nghị lần thứ 8 Ban chấp hành trung ương Đảng khoá VII
nêu rõ: “Tăng thẩm quyền xét xử cho toà án nhân dân cấp huyện theo hướng
việc xét xử sơ thẩm được thực hiện chủ yếu ở tòa án cấp này“.
Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VIII cũng chỉ rõ: “Phân định
lại thẩm quyền xét xử của toà án nhân dân, từng bước mở rộng thẩm quyền xét
xử sơ thẩm cho tòa án nhân dân cấp huyện“. Thể chế hoá đường lối, chủ trương,
quan điểm của Đảng trong xây dựng pháp luật, BLTTHS được Quốc hội nước
Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam khoá XI kì họp thứ 4 thông qua ngày
26/11/2003 đã thể hiện đầy đủ những tư tưởng, quan điểm đó. Khoản 1 Điều 170
BLTTHS năm 2003 quy định tòa án nhân dân cấp huyện và tòa án quân sự khu

Việc phân định thẩm quyền của TAND được dựa trên các căn cứ có tính
khoa học, hạn chế những quy định chỉ dựa theo ý chí chủ quan của làm luật;
Phù hợp với trình độ chuyên môn cũng như các điều kiện khác về tổ chức,
con người và cơ sở vật chất ở từng cấp Tòa án;
Thẩm quyền xét xử của TAND các cấp, việc ra quyết định của các Hội
đồng xét xử đã rõ rang hơn, có tính khả thi của các điều luật cao hơn.
Đặc biệt với việc ngày càng mở rộng hơn nữa thẩm quyền xét xử cho
TAND cấp huyện đã phần nào giảm đi áp lực công việc mà TAND cấp tỉnh và
TANDTC đảm nhiệm, tạo điều kiện cho Tòa án cấp trên tập trung vào công tác
giải quyết xét xử những vụ án phức tạp; Phúc thẩm, giám đốc thẩm, tái thẩm,
các bản án quyết định của Tòa án cấp dưới bị kháng cáo kháng nghị.
Trong thời gian qua hoạt động xét xử của TAND đạt hiệu quả cao, khách
Sinh viên: Lê Thị Lan

21

Lớp: Dịch vụ Pháp lý 12A


Báo cáo thực tập tốt nghiệp

Trường Đại học Nội vụ Hà Nội

quan, đúng pháp luật, hạn chế đến mức tối đa án oan sai, thiếu chính xác: Số
lượng các vụ án mà ngành Tòa án giải quyết hàng năm tang lên đáng kể điều đó
thể hiện trình độ chuyên môn của đội ngũ Thẩm phán đã được nâng cao, công
tác xét xử của Tòa án thực sự hiệu quả, bên cạnh đó vẫn còn tồn tại những hạn
chế nhất định.
3.3. Mặt hạn chế, thách thức
Những bất cập trong hệ thống tư pháp hình sự nước ta. Tất cả các toà án ở